فایل پاورپوینت کامل گفت و گوی تمدن ها؛ چیست؟ چرا؟ چگونه؟

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل گفت و گوی تمدن ها؛ چیست؟ چرا؟ چگونه؟ :

پیش از پرداختن به اصل مطلب، اشاره به این نکته بجاست که مطرح کننده ی اصلی شعار گفت و گوی میان اندیشمندان، و سرچشمه ی اندیشه ی گفت و شنود تمدن ها قرآن کریم است.

خداوند متعال در سوره ی آل عمران آیه ی ۶۴ می فرماید: «قل یا أهلَ الکتاب تعالوا إلی کلمه سواء بیننا وبینکم ألاّ نعبد إلاّ الله ولا نُشرک به شیئا ولا یتّخذ بعضُنا بعضا أربابا من دون الله».

«بگو: ای صاحبان کتاب بیایید تا بر یک عقیده ی مشترک گرد هم آییم که جز خدا را نپرستیم و برای خدا انبازی نشناسیم و یک دیگر را به جای خدا به خدایی نپذیریم.»

یکی از ضروری ترین مقولات گفت و گوی تمدن ها عبارت است از بحث درباره ی خود «گفت و گوی تمدن ها» و تبیین مفهوم آن و تلاش برای وحدت یا تقارب آرا – در حد امکان – در پاسخ به پرسش های اساسی در باب: «چیستی»، «چرایی» و «چگونگی» گفت و گوی تمدن ها.

در این گفتار کوتاه سعی خواهم کرد نظر خود را درباره ی مفهوم گفت و گوی تمدن ها، نیز پاسخ پرسش های اساسی در باب آن را به طور فشرده بیان کنم. امیدوارم بتواند در برانگیختن افکار و اندیشه های صاحب نظران، به ویژه شرکت کنندگان در کنگره ی بزرگ گفت و گوی تمدن ها در لندن، مفید باشد و بتواند برای دست یابی به پاسخ روشن، مؤثر واقع شود؛ به گونه ای که مورد قبول اندیشه ی جمعی اهل نظر در این زمینه باشد.

– «گفت و گوی تمدن ها» چیست؟

– «گفت و گو» چیست؟

– «تمدن ها» کدامند؟

۱- «گفت و گو» آن چنان که از لفظ این واژه پیداست از دو گفتار یا بیشتر – به تناسب تعدد و گوناگونی اطراف گفت و گو – پدید می آید؛ گفتارهایی که به منظور تبیین اندیشه ها و آرمان های مورد قبول افراد گفت و گو – با تبادل منطقی و ثمربخش افکار و آرای آنان – عرضه می شود.

در خلاصه ترین کلام: گفت و گو به معنای «تبیین و تبادل منطقی و مفید افکار و اندیشه ها»ست..

به نظر اینجانب واژه ی «گفت و گو» با همه ی زیبایی اش، در تبیین همه ی ارکان «تبادل منطقی و مفید اندیشه ها» نارساست؛ زیرا تبادل منطقی و ثمربخش اندیشه ها تنها بر محور «گفتن» نمی چرخد، بلکه «گفتن» و نیز «شنیدن» است که اساس و پایه ی تبادل منطقی و مفید آرا و اندیشه هاست.

اهمیت «شنیدن» در ایجاد تبادل منطقی و مفید آرا از اهمیت «گفتن» کمتر نیست، و اساساً بدون «شنیدن»، «گفتن» از پایه های استوار منطقی برخوردار نخواهد شد، و تبادل منطقی میان آرا و افکار امکان پذیر نخواهد بود.

به همین دلیل پیشنهاد می کنم به جای واژه ی «گفت و گوی تمدن ها» از واژه ی «گفت و شنود تمدن ها» بهره گرفته شود و در عرصه ی عمل نیز افراد شرکت کننده در این نهضت عظیم به طور جدی تلاش کنند تا اندیشه ی خود را رسا بگویند و اندیشه ی دیگران را نیز سزیده بشنوند، «رساگویی» و «سزیده شنودن» هر دو پایه های اصلی تبادل مفید و منطقی اندیشه ها و افکارند.

یکی از مشکلات عمده بر سر راه «تبادل منطقی و مفید اندیشه ها» در میان ملت ها ندانستن ناشی از ناشنیدن افکار و اندیشه های طرف مقابل است.

معمولاً آن جا که طرف از قدرت و امکانات بیشتری برخوردار باشد، و خود را در صحنه ی تعارض و رقابت، طرف پیروز پندارد، در خود نیازی به شنیدن افکار رقیب احساس نمی کند، در این جاست که تنها به «گفتن» بسنده می کند، و «شنیدن» را تنها برای طرف مقابل وظیفه می شمارد.

در قرآن کریم همان گونه که بر عنصر «گزیده گویی» اصرار به عمل آمده بر عنصر «سزیده شنودن» نیز تأکید شده است. خدای بزرگ می فرماید: «فَبشِّر عبادِ، الّذین یستمعون القول فیتّبعون أحسنَه» «پس مژده ده بندگانم را آنان را که به سخن گوش فرا می دهند، و سپس بهترین آن را برمی گزینند و از آن پیروی می کنند».

از آنچه پیرامون مفهوم «گفت و گو» بیان کردیم نتیجه می گیریم که:

۱- مفهوم گفت و گو تبادل منطقی و مفید افکار و اندیشه هاست.

۲- پایه های اصلی تبادل منطقی و مفید اندیشه ها دو عنصر «گفت» و «شنود» است که بر همین اساس واژه ی «گفت و شنود» به عنوان جایگزین واژه ی «گفت و گو» پیشنهاد شد.

۳- «تمدن» به معنای فن بهتر زیستن است، فن بهتر زیستن بر دو پایه ی اصلی استوار است:

الف. مفهوم زندگی؛ ب. ارزش ها و آرمان هایی که ملاک تشخیص زندگی بهترند.

انسان ها در هر جا و هر گاه با همه ی اختلافی که در «چگونه زیستن» داشته و دارند دارای نقاط اشتراک فراوانی در تصورات مربوط به «مفهوم زندگی» و نیز در «ارزش ها و آرمان های نهایی» هستند. این نقاط اشتراک بهترین مبنای «گفت و شنود» تمدن هاست. هیچ گفت و شنودی بدون تعیین نقاط اشتراک و محورهای مورد توافق نمی تواند به نتیجه ای رضایت بخش منتهی گردد. تبیین نقاط اشتراک تمدن ها در تبیین «مفهوم زندگی» و تشریح «آرمان ها و ارزش های اصلی» می تواند یکی از مهم ترین دست آوردهای این نوع گردهمایی باشد.

مفهوم «زندگی» و نیز ملاک های «زندگی بهتر» ریشه در «جهان بینی» دارد، تنها و با تعیین قواعد و اصول مشترک در زمینه ی «جهان بینی» تعیین چهارچوب مشترک برای «مفهوم زندگی و ملاک های زندگی بهتر» امکان پذیر خواهد شد.

مفهوم «تمدن» علاوه بر «مفهوم زندگی، و ملاک های زندگی بهتر» بر روش های کاربردی دست یابی به «زندگی بهتر» نیز دلالت دارد، از این روست که «تمدن» را به معنای «فن بهتر زیستن» دانستیم. معمولاً در زمینه ی «روش های کاربردی» به دلیل عملی بودن و تجریدی نبودن آن، اختلاف نظر کمتر، و دست یابی به روش های مورد اتفاق آسان تر است.

از مجموع آنچه گفتیم به تصوری نسبتاً روشن از مفهوم «گفت و شنود تمدن ها» دست یافتیم که می توان آن را بدین ترتیب خلاصه کرد: گفت و شنود تمدن ها یعنی: «تبیین و تبادل منطقی و مفید آرا و اندیشه ها در زمینه ی مفهوم زندگی و ملاک های زندگی بهتر، و روش های کاربردی دستیابی به آن».

گفت و شنود تمدن ها: چرا؟

آیا هدف از «گفت و شنود تمدن ها» صرفا طرح و تبیین الگوهای متفاوت در زمینه ی (بهتر زیستن و روش های کاربردی آن) است؟ یا هدفی فراتر از آن مورد نظر است؟

بنابر آنچه در مبحث «چیستی گفت و شنود تمدن ها» به دست آمد، هدف از گفت و شنود تمدن ها فراتر از طرح و تبیین افکار و اندیشه متقابل است.

جمله ی «تبیین منطقی و مفید اندیشه ها» که بیان گر روح گفت و شنود تمدن هاست علاوه بر «تبیین منطقی» متضمن «مفید بودن» آن نیز هست. «مفید بودن» پاسخ خلاصه ای به «چرایی» گفت و شنود تمدن هاست که چیزی فراتر از تبیین صرف اندیشه هاست.

در حقیقت «تبیین اندیشه ها» مقدمه ای برای دستیابی به اهدافی است که می توان آن را در چند مطلب خلاصه کرد:

۱- دست یابی به دیدگاه های مشترک در زمینه های مفهومی و کاربردی «فن بهتر زیستن».

۲- بازیابی و بازشناسی نقاط قوت و ضعف تمدن های موجود، چه در زمینه های مفهومی و چه کاربردی.

۳- همکاری و تعاون میان ملت ها به منظور رشد نقاط قوت و اصلاح نقاط ضعف، و بهره برداری از تجارب و امکانات یک دیگر در این زمینه.

برای تحقق این اهداف باید به دو تلاش دیگر نیز دست یازید:

نخست، تبیین ملاک های قوت و ضعف، و موفقیت و عدم موفقیت، و دیگر تعیین روش های کاربردی همکاری های متقابل ملت ها برای رشد و تقویت نقاط