فایل پاورپوینت کامل آثار فضیلت جوئی و عبادت

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آثار فضیلت جوئی و عبادت :

مسئله اخلاق، تهذیب نفس و آراسته شدن به فضائل اخلاقی در همه ادیان توحیدی و خصوصاً اسلام از اهمیت بسیار بالائی برخوردار است، به طوری که از اهداف بعثت انبیاء و نزول قرآن کریم، تربیت انسان ها و آراسته شدن آنها به فضائل والای اخلاقی است. خداوند در قرآن کریم می فرماید: «اوست خدایی که در میان مردم اُمّی پیامبری از خود آنها برانگیخت تا آیات وحی را بر آنان تلاوت کرده و به تزکیه و تربیت اخلاقی آنان بپردازد»[۱]

به فرموده امام خمینی (ره): «انبیای خدا برای این مبعوث شدند که آدم تربیت کنند، انسان بسازند؛ بشر را از زشتی ها، پلیدی ها، فسادها و رذایل اخلاقی دور سازند و با فضایل و آداب حسنه آشنا کنند. «بُعثتُ لاُتمّمَ مکارمَ الاخلاق»[۲] چنین عملی که خداوند متعال به آن، آن قدر اهتمام داشته که انبیاء را مبعوث فرموده است»[۳]

در اهمیت فضائل و خصلت های اخلاقی همین بس که در قرآن کریم آن را ملاک ارزش انسان دانسته و در مقام ستایش و تمجید پیامبران الهی آنان را به جهت دارا بودن صفات اخلاقی نیکو می ستاید. به عنوان مثال حضرت ابراهیم ـ علیه السّلام ـ به خاطر برخورداری از سه صفت اخلاقی نیکو ستوده شده است. «إِنَّ إِبْرَاهِیمَ لَحَلِیمٌ أَوَّاهٌ مُنِیبٌ»[۴] «همانا ابراهیم بردبار، بسیار مهربان و بازگشت کننده به سوی خدا بود.» و درباره پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید: «وَإِنَّک لَعَلی خُلُقٍ عَظِیمٍ»[۵] «همانا تو صاحب اخلاق عظیم و برجسته ای هستی» و همین آراستگی به اخلاق الهی است که رمز موفقیت پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ در تبلیغ اسلام می گردد، «در پرتو رحمت الهی تو با مردم مهربان شدی در حالی که اگر خشن و تندخو و سنگدل بودی از اطراف تو پراکنده می شدند»[۶]

در قرآن کریم به همین مقدار هم اکتفاء نشده است بلکه خداوند در جای جای این کتاب الهی، انسان ها را امر و ترغیب به کسب فضائل اخلاقی اعم از عبادات واجب و یا مکارم اخلاقی نموده است، که در برخی از موارد به صورت مستقل امر شده و در مواردی نیز به صورت عام ترغیب به کسب فضائل صورت گرفته است از جمله در این آیات: «فَاسْتَبِقُوا الْخَیرَاتِ»[۷] «در فضائل و اعمال نیک از یکدیگر سبقت بگیرید.» «وَسَارِعُوا إِلَی مَغْفِرَهٍ مِنْ رَبِّکمْ وَجَنَّهٍ…»[۸] «بشتابید به سوی آمرزش و مغفرت پروردگار و بهشت برین» که تنها در صورت آراسته شدن به فضایل میسر می گردد.

هدف از خلقت انسان و نقش فضائل اخلاقی در وصول به آن؛ میزان اهتمام قرآن کریم به کسب فضائل اخلاقی جای بسی شگفتی دارد و بیان گر نقش کلیدی و مهم آنها در سرنوشت بشر می باشد. از آنجا که در نگاه مکاتب توحیدی هدف از خلقت انسان عبادت پروردگار و رسیدن به مقام خلیفه اللهی و سیر مراتب کمال تا وصول به کمال مطلق و قرب پروردگار است.

چنانچه خداوند در قرآن فرموده است: «وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالإنْسَ إِلا لِیعْبُدُونِ»[۹] «جنّ و انس را خلق نکردم مگر اینکه مرا عبادت کنند» «و بیاد آر زمانی که خداوند به ملائکه فرمود من در زمین به جای خود خلیفه و جانشین قرار خواهم داد.»[۱۰] تحقق این هدف جز در پرتو تهذیب نفس و آراسته شدن به فضایل والای اخلاقی میسر نمی باشد؛ زیرا انسان در بدو تولد حیوان بالفعل و انسان بالقوه است و تنها با پرورش دادن ارزش های والای انسانی است که می توان او را از مرز حیوانیت فراتر برده و انسانیت را در او به فعلیت و ظهور رساند تا جایی که به کمال نهایی خویش دست یابد، و گرنه ممکن است تا جایی تنزل یابد که به فرموده قرآن از مقام حیوانیت نیز فروتر برود، «أُولَئِک کالأنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ»[۱۱]

بنابراین هر چقدر انسان فضائل اخلاقی را در درون خود تقویت نماید، یک قدم از مرز حیوانیت فراتر رفته و به کمال حقیقی خویش که قرب پروردگار است نزدیک تر شده است. چنانچه در کلام نورانی پیامبر گرامی اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ به این حقیقت مهم اشاره شده است: «خداوند سبحان فضائل اخلاقی را وسیله ارتباط میان خود و بندگانش قرار داده، همین بس که هر یک از شما دست به اخلاقی بزند که او را به خدا مربوط و متصل سازد»[۱۲]

و از همین روست که نبی مکرم اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ که به بالاترین درجه کمال انسانی و مقام خلیفه اللهی و قرب خدا نائل شده اند، در قرآن با این بیان ستوده شده که: «وَإِنَّک لَعَلی خُلُقٍ عَظِیمٍ»[۱۳] آراسته شدن به فضائل اخلاقی در عالی ترین درجه آن، حضرت را شایسته دارا شدن آن مقام نموده است.

آثار فضائل اخلاقی

نظام آفرینش بر مبنای قانون علت و معلول پایه ریزی شده است و در این نظام هر مؤثری اثر مربوط به خود را می گذارد و تمام اعمال انسان اعم از مثبت و منفی دارای نقش خاصی در سعادت و فلاح دنیوی و اخروی او دارا هستند. فضائل اخلاقی نیز از این قانون مستثنی نبوده و آثار مثبتی را برای زندگی دنیا و آخرت بشر به دنبال دارند، که در این قسمت به نمونه هایی از این آثار با استفاده از آیات و روایات اشاره می کنیم. قبل از پرداختن به این آثار ذکر این نکته لازم است که مراد از فضیلت اخلاقی در اینجا تمام آن چیزهایی است که در وصل انسان به کمال حقیقی و قرب الی الله نقش دارند که بنابراین شامل عبادات اعم از واجب و مستحب آن نیز می شود.در اینجا به ذکر برخی از آثار فضائل که مربوط به همه آنها و یا مجموعه ای از آنها می شود، اکتفاء شده و چند مورد هم اثر برخی از فضائل گزینش شده است و تفصیل آثار هر یک از فضایل اخلاقی به صورت مستقل در بحث مربوط به خود باید بررسی شود که بیان آنها در این مقال نمی گنجد.

الف) آثار مادی

۱.نزول برکات از آسمان و زمین

«وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَی آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَیهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَالأرْضِ»[۱۴] «و چنان چه مردم شهرها و آبادی ها ایمان آورده و پرهیزکار می شدند همانا ما درهای برکات آسمان و زمین را بر روی آنها می گشودیم.» مسلم است که ایمان و تقوی از بزرگترین فضائل است که لازمه آراسته شدن به آنها، دارا شدن بسیاری فضائل اخلاقی است.

۲.دارا شدن حیات طیبه و زندگی سرشار از طهارت، پاکی و صفا:

«هر کس کار شایسته ای انجام دهد خواه مرد باشد یا زن، در حالی که مؤمن است او را به حیاتی پاک زنده می داریم»[۱۵]

۳.صحت جسم و جان