بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آداب ضیافت و مهمان داری :

مقدمه

بهترین مدرک و دلیل بر ذکر صلوات آیه ی شریفه ی قرآن است که در همه جای قرآن «یا ایها الذین آمنوا» الا آیه ی صلوات، اول آیه آمده است. خدای بزرگ ما را برای پیام و امر بزرگ صلوات آماده می کند، «إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِکتَهُ یصَلُّونَ عَلَی النَّبِی» (احزاب/۵۶) خود خدا دائم کارش صلوات است. یعنی دائم لطف و رحمتش را بر پیغمبر و آل او نازل می کند و ملائکه هم درخواست این کار را می کنند. بعد از اینکه زمینه را آماده کردند که خدا و ملائکه این کار را می کنند، خطاب می رسد که «یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلیماً» که انشاءالله عزیزان این آیه را که ظاهرش امر وجوب است عنایت کنند، حداقل در شبانه روز صد بار این ذکر بلند را به روح چهارده معصوم هدیه کنند. گشایش در امور مادی و معنوی آنها خواهد بود.

چند روز پیش یک خانمی به حرم رسید، اصرار می کرد از صلوات خیلی بگویید. گفت: من بچه دار نمی شدم. صلوات نذر کردم و الحمدلله خدا به من فرزند داد و من از صلوات خیلی خیر و برکت دیدم. انشاءالله طبق روایاتی که وعده داده است، دل و جان مان و خانه های مان و زندگی مان را با ذکر صلوات بر محمد و آل محمد معطر و نورانی کنیم. اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.

بحث ما درباره ی برکت در زندگی و آنچه خیر و برکت و وسعت رزق مادی و معنوی برای ما و خانه هایمان می آورد. یکی از چیزهایی که در روایات فراوان روی آن تأکید و پافشاری شده است، موضوع ضیافت و مهمان داری است. که ما در روایت داریم که افرادی که مهمان داری می کنند، ضیافت می کنند و اطعام می دهند، در یک روایت زیبایی داریم که رزق و روزی برای آنهایی که اطعام می کنند سریعتر و مؤثرتر است از کاردی که در گوشت فرو می رود. یعنی همانطور که گوشت را کارد تکه تکه می کند و سریع اثر دارد، بیش از این رزق و وفور رزق، برای آنهایی که مهمان داری می کنند اثر دارد.

سنت مهمان داری، سیره ی همه ی انبیاء و اولیای خدا بوده است. خضرت ابراهیم(ع) که در قرآن هم ستایش شده «أبا اضیاف» معروف بوده است به خاطر مهمان داری فراوان بوده است. بدون مهمان غذا نمی خورده است. سیره ی پیغمبر(ص) و همه ی امامان ما همینطور بوده است به حدی که امام حسن مجتبی(ع) وضوف خانه ی دائمی داشتند و همه قشر افراد می آمدند و از سر سفره ی این بزرگوار به عنوان کریم اهل بیت بهره می جستند و استفاده می کردند. الآن هم اگر عزیزان خبر داشته باشند، همه ی مشاهد مشرفه مهمان خانه ای دارد. چه در کربلا و نجف، چه در کاظمین، چه سامرا، چه مشهد، چه قم که این سنت بسیار خوبی است. در طول ایام سال عده ای از زوار و مجاورین را مهمان می کنند.

در آن طرف هم تأکیدهای بسیار عجیبی داریم برای آن خانه هایی که مهمان وارد نمی شود، خالی از مهمان است. داماد، عروس، فامیل های نزدیک، لازم نیست مهمان غریبه و اجنبی باشد. نزدیکان را دعوت کنند. روایت داریم خانه ای که در آن مهمان وارد نشود، ملائکه وارد نمی شوند. یعنی ظلمت و نکبت آن خانه را می گیرد. حداقل نزدیکان مان را مهمان کنیم. یک پذیرایی مختصری باشد. من سراغ دارم بعضی از خانم ها در طول سال اهل رفت و آمد نیستند و این اصلاً خوب نیست.

روایت عجیبی است، یک روز دیدند امیرالمؤمنین(ع) محزون و غمگین است. در بعضی روایات داریم حضرت گریه کردند. سؤال کردند: یا علی چرا گریه می کنی و محزون هستی؟ فرمودند: چون یک هفته است به منزل ما مهمان نیامده است. این خیلی عجیب است. یعنی امیرالمؤمنین (ع) گریه می کنند برای اینکه چرا ک هفته به منزل ما مهمان نیامده است. امیرالمؤمنین که قلبش مرکز مشیعت خداست، این موضوع برایش نگران کننده است. قطعاً بدانید طبق روایات مهمان هایی که به منزل می آیند، هم رزق و روزی را زیاد می کنند، هم بلاها و نکبت ها را از خانه بیرون می برند و هم گناهان اهل خانه را پاک می کنند.

روایت زیبایی است، «مَا مِنْ مُؤْمِنٍ یسْمَعُ بِهَمْسِ الضَّیف» (بحارالانوار/ج۷۲/ص۴۶۰) امام صادق(ع) فرمود: هیچ مؤمنی نیست که صدای پای مهمان را بشنود، و از آمدن مهمان خوشحال شود الا اینکه «غُفِرَتْ لَهُ خَطَایاهُ وَ إِنْ کانَتْ مُطْبَقَهً بَینَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ» یعنی به اندازه ی هفت طبقه آسمان خداوند گناهانش را می آمرزد. از آمدن مهمان شاد شود و استقبال کند. هدیه ی خداست.

باز روایت داریم هیچ مهمانی وارد خانه نمی شود جز اینکه رزق او همراهش می آید، «فَإِذَا ارْتَحَلَ ارْتَحَلَ بِجَمِیعِ ذُنُوبِهِمْ» (بحارالانوار/ج۷۲/ص۴۶۱) وقتی از خانه می رود، گناهان اهل منزل را می بخشد و پاک می کند. یعنی واقعاً خیر و برکتی که در مهمانی و مهمان داری و اطعام سفره اندازی هست در بقیه مستحبات شاید نباشد.

روایت زیبای دیگری داریم، سه جمله است که پیغمبر خدا یک چیز مکتوب برای حضضرت زهرا(س) گذاشته بود که حضرت زهرا به کنیزشان فرمودند: من دوست دارم این جمله را در خانه پیدا کنید، به اندازه ی حسنین برای من ارزشمند است. سه وصیت پیغمبر خدا بود. همین جا عرض کنیم چون ایام نوروز بین دو فاطمیه است، تشکر می کنیم از عزیزانی که حرمت نگه می دارند، دید و بازدید، صله ی رحم، محبت کردن خیلی خوب است ولی اینکه جلسات فاطمیه هم شرکت کنیم، عرض ادب به ساحت قدسی ام ابیها، حضرت زهرا (س) داریم، من واقعاً صمیمانه تشکر می کنم. البته بین او دو فاطمیه هم یک مقدار حرمت نگه داریم، خیلی زیبا و قشنگ است که قطعاً مورد شفاعت حضرت زهرا(ع) قرار بگیریم.

توصیه پیامبر و آداب مهمانداری

حضرت زهرا فرمودند:این سه جمله ای که پیغمبر به من سفارش کرده، برای من معادل حسنین است. آن سه جمله این است که پیغمبر خدا فرمودند: اگر کسی به خدا و روز قیامت ایمان دارد، همسایه هایش را آزار ندهد.و اگر کسی به خدا و روز قیامت ایمان دارد، «فَلْیکرِمْ ضَیفَه» (کافی/ج۲/ص۶۶۷) اگر واقعاً مؤمن است، مسلمان است، خدا و قیامت را قبول دارد، مهمان را احترام بگذارد و حرمت مهمان را نگه دارد. جمله ی سوم هم فرمودند: هرکس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، یا حرف خوب بزند، یا سکوت کند. یا حرف قشنگ و شایسته بزند یا سکوت کند. «فَلْیقُلْ خَیراً أَوْ لِیسْکتْ» و باز روایت داریم که اگر کسی مهمانی را اکرام کند، مثل این است که هفتاد پیغمبر را اطعام کرده است. پیغمبر(ص) فرمودند: «من أکرم الضیف فقد أکرم سبعین نبیا» (ارشاد القلوب/ج۱/ص۱۳۸) گویا هفتاد پیغمبر را اکرام کرده است. «و من أنفق علی الضیف درهما فکأنما أنفق ألف ألف دینار فی سبیل الله تعالی» فکر نکنیم برای مهمان هزینه کردیم، هدر رفته یا بی جا مصرف شده است. نه! پیغمبر عظیم الشأن می فرمایند: کسی یک درهم، یعنی نقره برای مهمان هزینه کند، مثل این است که یک میلیون دینار که سکه طلا است در راه خدا انفاق کند. یعنی اینها را ذخیره و اندوخته معنویت و آخرتمان کنیم.

پذیرایی از مهمانان

این روزها که بازار مهمانی داغ داغ است، بالاخره بعضی مهمان دارند، بعضی مهمانی دارند، نکته اش چیست؟ این روایاتی که ما می بینیم و آن آثار و برکات فراوانی که این ضیافت و مهمانی دارد، و حتی در ذیل بحث زندگی پر برکت شما این را مطرح کردید، می شود گفت رمزش همان محبتی است که قبلاً درباره اش صحبت کردیم؟

یک رمزش این است که ما داریم کار خدا را انجام می دهیم. همانطور که خدا رزاق است و خیر و برکت به بنده هایش می رساند، تجلی صفات خود آدم می شود. یعنی اینکه ما پذیرایی می کنیم، اکرام می کنیم، صفاتی الهی ما برجسته می شود. حرمت نگه داشتن از بندگان خدا است، سخاوت، جود، کرم، لطف، عنایت، محیت، نوازش، خدمت، اینها در واقع ما را رشد می دهد و در حقیقت صفات الله ما را بارور می کند.

یک روایت عجیبی در اصول کافی است. ما در روایت داریم که حتی غیر مؤمن، غیر مسلمان، مشرک، کافر، اگر مهمان داری کند اثر دارد. این خیلی عجیب است. یک روایتی در اصول کافی از امام صادق(ع) است که فرمودند: یک مؤمنی در حکومت جباری زندگی می کرد، بر اثر موضوعی آن جبار بر او خشم کرد. خواست آن مؤمن را بگیرد و اعدام کند. مؤمن هم از آن مملکت فرار کرد و در مملکت دیگری رفت. یک مشرک کافری این مؤمن را پناه داد و از او پذیرایی کرد. با اینکه مشرک بود، کافر بود، ولی مهربان بود، دلسوز بود و از او پذیرایی کرد. آنوقت امام صادق(ع) می فرماید: بعد از مدتی آن مشرک از دنیا رفت. ملائکه ی جهنم و عذاب آمدند روح او را برای عذاب و عالم برزخ ببرند، به خاطر اینکه مشرک بود و کافر بود و خدا را قبول نداشت. ملائکه رحمت آمدند، گفتند: این برای ما است. باید او را در روح و ریحان و باغ بهشتی و برای اکرام و احترام. بینشان دعوا شد. به خدا گفتند: چه کار کنیم؟ این هم شرک و کفر داشته و هم اینکه مؤمنی را پناه داده، جانش را حفظ کرده است. پذیرایی کرده است. یعنی این کار با کفر و شرک مبارزه می کند.

خطاب شد اگر من قسم نخورده بود که بهشت جای موحدین هست، کسانی که خدا را قبول بکنند و شرک نداشته باشند، من دستور می دهم به خاطر این کارشان به بهشت ببرید. و لکن به خاطر این کار بزرگی که انجام داده بنده ای از بندگان ما را پناه داده و در واقع کار مرا انجام داده است. او را جهنم نبرید، آتش بر او اثر نکند، و روزی اش هم از جایی که قرار است برای او برسانید. یعنی اسم بهشت نیست، جهنم هم نیست. ولی هم رزق و روزی اش را سر وقت برسانید و هم اینکه عذابش نکنید. با اینکه مشرک و کافر بود، اصلاً خدا را منکر شده بود، حتی در این روایات یک نفر از امام صادق پرسید: روزی اش از کجا می آید؟ فرمودند: لازم نیست بپرسید. روزی اش را خدا می رساند. می خواهم بگویم: ولو میزبان کافر باشد، این با کفرش مبارزه می کند. ما نمونه های دیگر داریم که مثلاً کافر و مشرکی اسیر شد، بقیه حکمشان اعدام بود، اعدام کردند ولی این را خدا امر کرد آزاد کنید! جبرئیل امین نازل شد گفت: این را آزاد کنید. گفت: من با بقیه چه فرقی دارم؟ گفتند: خدای مهربان به ما امر کرده تو به خاطر اینکه اطعام طعام می کنی و سخاوت داری و مهمان داری می کنی و صبر در مصیبت ها داری، خدا این صفات را دوست دارد. گفت: مگر خدای شما اینها را دوست دارد؟ گفت: بله! گفت: اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمداً رسول الله! و مسلمان شد. یعنی اطعام دادن و مهمانی کردن باعث شد که مسلمان شود و این یک ضرب به بهشت برود. می خواهم بگویم حتی این طرفش هم مهم است که ولو میزبان کافر باشد و آن طرفش هم همینطور، که مهمانداری خیلی خوب است، حتی به غیر مسلمان! «أکرم الضیف و لو کان کافرا» (بحارالانوار/ج۶۷/ص۳۷۰) کافر، منافق، مشرک، دشمن است، نه به خاطر دشمنی و صفات