پاورپوینت فایل | مرجع دانلود فایل
توضیحات
با فایل فایل پاورپوینت کامل استراتژی قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعی(قسمت چهارم) یک ارائهی بینقص بسازید!
پاورپوینتی زیبا و کاربردی:
فایل فایل پاورپوینت کامل استراتژی قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعی(قسمت چهارم) شامل 120 اسلاید کاملاً حرفهای و چشمنواز است که برای ارائهی مستقیم یا چاپ آماده شدهاند.
آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل استراتژی قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعی(قسمت چهارم) را متمایز میکند:
- طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل استراتژی قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعی(قسمت چهارم) با ترکیب رنگها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک میکند.
- کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل استراتژی قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعی(قسمت چهارم) بدون نیاز به ویرایشهای پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
- کیفیت بالا برای نمایش: همهی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.
ساختهشده با دقت و استانداردهای بالا:
فایل پاورپوینت کامل استراتژی قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعی(قسمت چهارم) با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچگونه بهمریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل استراتژی قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعی(قسمت چهارم) وجود ندارد.
تذکر:
در صورت مشاهدهی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخههای غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل استراتژی قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعی(قسمت چهارم) با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.
همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل استراتژی قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعی(قسمت چهارم) مخاطبهات رو تحت تاثیر قرار بده!
بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل استراتژی قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعی(قسمت چهارم) :
چکیده:
انواع سیاست
های کنترلی در مواجهه با انحرافات اجتماعی، یکی از استراتژی های راهبردی قرآن کریم می باشد. در این رویکرد از یک سو نقش محوری نظارت درونی و تأثیری که دین می
تواند در ابعاد مختلف نگرشی، احساسی و رفتاری ایجاد نماید، به عنوان بهترین شیوه پیشگیری از کجروی معرفی شده است؛ از سوی دیگر، تأثیر عوامل مختلف دیگری از قبیل تعلیم و تربیت، الگوها و گروه های مرجع، قوانین اجتماعی، عدالت اجتماعی، همبستگی اجتماعی و اقتدار حکومتی به عنوان عوامل نظارت بیرونی در پیشگیری مورد تأکید قرار گرفته است و سرانجام از موانع پیشگیری، مثل تعارض هنجاری و تعارض ساختاری سخن به میان آمده است.
واژگان کلیدی:
کنترل اجتماعی، جامعه
پذیری، پیشگیری، نظارت، تعلیم و تربیت، اسوه، گروه مرجع، قوانین اجتماعی، عدالت، همبستگی، اقتدار، تعارض هنجاری، تعارض ساختاری.
«و ننّزل من القرآن ما هو شفاء و رحمه للمؤمنین و لایزید الظالمین الّا خساراً»،«و ما قرآنی را نازل کردیم که مایه شفاء و رحمت برای مؤمنین است و نسبت به ظالمین جز مایه فزونی خسارت نیست».
از زمانی که پیوند وثیق توده مردم با سرچشمه
های حکمت و عصمت قطع شد و شعله
های شهوت و شراره
های شیطان، جامه بلند دین را بر قامت بشریت سوزاند، ارتباط متغیرهای معنوی از مقوله
های دنیوی گسسته شد، انسان ماند و انبوهی از خطرات، آسیب
ها و چاره
اندیشی
های معطوف به خرد آزمایشگاهی او. به تعبیر برخی از صاحب نظران معاصر، با فراگیر شدن ایده «غیر عقلانی بودن دین» در قرن بیستم، بررسی علمی تأثیر متغیرهای دینی در دیگر حوزه
های مختلف روانی و اجتماعی، به خصوص در حوزه تأثیر دین بر کنترل رفتار، به طور عملی مورد چشم
پوشی قرار گرفت.
با همه تلاش
های علمی و مفیدی که در زمینه تبیین کجروی و کنترل اجتماعی صورت گرفته است، باز هم به جهت عدم شناخت گوهر انسان، نسخه
ای بی
نقص جهت درمان دردها یا کنترل کجروی
ها ارائه نشده است. بی تردید کسی که سرچشمه آب حیات را به روی خود ببندد، قطره
ای نیست تا جرعه
ای بنوشد. به تعبیر دلنشین قرآن کریم «اعمالهم کسراب بقیعه یحسبه الظّمْأن ماءاً»،«تلاش آنها مثل سرابی است در بیابان، که فرد تشنه آن را آب پندارد».یا در جای دیگر می فرمایند: «ظلمات بعضها فوق بعض اذا اخرج یده لم یَکَدْ یَریها و من لم یجعل له نوراً فما له من نور»،«ظلمت
ها چنان فوق هم انباشته شده
اند که اگر دست خود را بیرون آورد، هیچ نتواند دید و هرکس که خدایش نوری به او عطا نکند، هیچ نوری نخواهد داشت».
از مسائل شگفت و حیرت
انگیز جوامع معاصر، وجود کسانی است که برای بیماری
های اجتماعی و کجروی
ها نسخه درمان می
نویسند، در حالی که خود انسان شناس نبوده و چیزی به نام ارزش
های مطلق را برای بشریت به رسمیت نمی
شناسند. چنین طبیبانی اگر برفرض بتوانند رگه
های باریکی از کجروی
ها را نشان دهند، قدرت پردازش نظریه
ای واقع
بینانه در پیشگیری، کنترل و درمان انحرافات را نخواهند داشت. این در حالی است که قرآن کریم درد و درمان را در کنار هم بیان فرموده و شرط بهره
مندی از شفای خود را تفکر صحیح و ایمان عمیق قرار داده است و تا رویکردی اجتماعی و فراگیر در تمام سطوح و ساختار جامعه، به سوی عملیاتی کردن رهنمودهای قرآنی پدید نیاید، همچنان توصیه
ها و ایده
های اندیشمندان اجتماعی در لابلای سطور کتاب
ها باقی خواهد ماند. امیرالمومنین علی (ع) در این باره می فرمایند: «آگاه باشید، احدی بعد از قرآن محتاج نیست و پیش از قرآن بی
نیازی نخواهد بود، پس درمان خود را از قرآن بخواهید و در سختی
ها از قرآن مدد بخواهید که درمان بزرگترین بیماری
ها یعنی کفر، نفاق، سرکشی و گمراهی در قرآن است».
کجروی و کنترل اجتماعی
مفاهیم
۱)- کنترل اجتماعی
مفهوم کنترل اجتماعیرا یکی از جامعه
شناسان آمریکایی بنام «ادوارد آ. اس» در واژگان جامعه
شناسی وارد نمود ومراد وی از این اصطلاح، تمام فرآیندهایی است که موجب واداشتن افراد به همنوایی از هنجارها و ارزش
های جامعه می شود (از قبیل قانون جزا، پلیس، دادگاه، زندان، مذهب، هنر، آموزش و پرورش، افکار عمومی).
در تعریف کنترل اجتماعی بین جامعه
شناسان اتفاق نظر وجود ندارد، زیرا برخی به گونه
ای آن را تعریف کرده
اند که شامل جامعه
پذیری هم می
شود، در حالی که برخی دیگر مفهوم آن را محدودتر بیان داشته، به طوری که از جامعه
پذیری متمایز می
شود. اما به هرحال چنین تکنیکی ضروری به نظر نمی
رسد، زیرا در مکانیسم همنوایی و ممانعت از کجروی، نخست نیازمندی به فرآیند جامعه
پذیری وجود دارد که البته کنترل بیرونی هم، در آن مؤثر است و در مرحله بعد نظارت بیرونی مطرح می
شود، اعم از اینکه جامعه
پذیری جزء کنترل اجتماعی محسوب بشود یا نشود.
طبق معنای عام، کنترل اجتماعی به معنی «مجموعه وسائل و شیوه
هایی است که با استفاده از آنان، یک گروه یا یک واحد، اعضای خود را به پذیرش رفتارها، هنجارها، قواعدی در سلوک و حتی آداب و رسومی منطبق با آنچه گروه مطلوب تلقی می
کند، سوق می
دهد».مطابق این معنا، کنترل اجتماعی لزوماً به معنای واکنشی در مقابل کجروی نمی باشد، بلکه نظارت بر هماهنگی با هنجارها را هم شامل می
گردد.
در مقابل، مطابق معنای محدود کنترل اجتماعی، از آن به عنوان واکنشی در مقابل کجروی یاد می
شود، یعنی در مقابل کجروی که اتفاق افتاده است، جامعه از طریق مکانیسم کنترل اجتماعی می تواند آن را مهار کند که در این نوشتار معنای عام کنترل اجتماعی مطمح نظر قرار گرفته است.
۲) – جامعه
پذیری
«جامعه
پذیری فراگردی از کنش متقابل اجتماعی است که شخص از طریق آن، شیوه زندگی جامعه
اش را ملکه ذهن خود می
سازد و شخصیت به دست می
آورد». در فرآیند جامعه
پذیری سه نظام اساسی با یکدیگر کنش متقابل دارند: نظام اجتماعی، فرهنگی و روانی. نظام اجتماعی الگوهایی ثابت از کنش متقابل را، براساس ارزش
ها و باورهای جمعی پدید می
آورد و به نوبه خود شخصیت فرد را اجتماعی می
کند. چنین فرآیندی، جامعه
پذیری یا درونی کردن ارزش
های اجتماعی را به ارمغان می
آورد.
۳)- پیشگیری
«پیشگیری سیاستی پیشینی و متشکل از مجموعه راهکارهای مستقیم و غیرمستقیم است که با هدف ایجاد امکانات و موقعیت
های بازدارنده از وقوع جرم و کجروی طراحی و تدوین می
شود». پیشگیری که فرآیندی ناظر به قبل از اقدام به کجروی است، هم به کیفیت جامعه
پذیری و کنترل درونی توجه دارد و هم به شرایط خارجی و موقعیت
هایی توجه می
کند که زمینه
های کجروی را مسدود می
نماید.
نظریه
های کجروی و کنترل اجتماعی
نظریه
ها و سیاست
های کنترل اجتماعی به شدت متأثر از مبانی نظری خاصی است. از یک سو مربوط به مبانی ایدئولوژیک درباره انسان و زندگی است. رابطه ایدئولوژی و کنترل اجتماعی مقوله مهمی است که می
تواند در ماهیت و قلمرو بحث، اثری تعیین کننده داشته باشد که از جمله آنها تأثیر یا عدم تأثیر دین در کنترل اجتماعی است. این موضوع (چه در صورت پذیرش تأثیر دین در کنترل اجتماعی یا عدم پذیرش آن) کاشف از رابطه ایدئولوژی و کنترل اجتماعی است؛ که این نوشتار بر چنین پایه
ای بنا شده است.
از سوی دیگر هر نوع نظریه
ای در باب کنترل اجتماعی مرهون نوع نگاهی است که یک محقق در تببین وقوع کجروی دارد، لذا جامعه شناسان به تناسب نظریه
ای که درباب علت وقوع کجروی دارند، می
کوشند تا راهکارهایی جهت کنترل اجتماعی آن نشان دهند.به عنوان نمونه به برخی از نظریه
های کجروی و کنترل اجتماعی اشاره می
شود:
۱) عدم معیار صحیح در گزینش افراد؛ بر طبق این نظریه در کنترل کجروی، «باید افراد مستعد کجروی را قانع کرد که دست
کم مضرات این گونه رفتارها از منافع احتمالی آنها بیشتر است». همچنین در این رویکرد، بر مقابله با فرد از طریق مجازات، جهت بازدارندگی و پیشگیری از جرم تأکید می
شود.
۲) انحراف در شخصیت و ابعاد روانی فرد؛ در نتیجه تنها راه کنترل و درمان حل نمودن مشکلات درونی فرد از طریق مشاوره
های مختلف، چه قبل از ارتکاب جرم و چه بعد از آن می باشد.
۳) گسسته شدن افراد طبقات فرودست جامعه از نظام ارزشی و هنجاری مرسوم جامعه؛ برحسب این تئوری، شیوه کنترل اجتماعی، در راستای برخوردار ساختن این افراد از فرصت مشارکت در منافع عمومی جامعه و اعطای کمک
های مالی از طریق نهادهای بهزیستی و غیره می باشد.
۴) ضعف کنترل اجتماعی؛ افرادی مثل «تراویس هرشی»، روابط چهارگانه ذیل را برای تقویت کنترل اجتماعی پیشنهاد می
کنند:
ایجاد علاقه و توجه به افراد مهم بین اعضای گروه؛
ایجاد احساس تعهد افراد در مقابل صرف هزینه
هایی که در جامعه شده است تا احساس همنوایی بیشتری ایجاد گردد؛
مشغولیت و مشارکت دائمی افراد، در فعالیت
های بهنجار و غیرانحرافی.
ایمان و وفاداری نسبت به ارزش
های گروه.
بنابراین نظریه های بسیار متنوعی که در موضوع کنترل اجتماعی کجروی مطرح می
شود، همگی برخاسته از نحوه نگرش به مسأله کجروی و تبیین آن است و طبیعی است که رویکرد قرآن کریم به کنترل، پیشگیری و درمان کجروی تابع نگرش قرآن به این مسأله باشد. در گفتار پیشین این تحقیق اشاره شد که قرآن کریم در تبیین پدیده کجروی بر مجموعه
ای از عوامل فردی، اجتماعی و فرااجتماعی (متافیزیکی) تأکید دارد، قهراً کنترل اجتماعی هم در چنین پارادایمی معنا پیدا می
کند. تأکید محوری قرآن بر شخصیت و عناصر غریزی و روانی آدمی در تعیّن بخشی رفتار از یک سو؛ عوامل، زمینه
های فیزیکی و متافیزیکی مؤثر در چگونگی شخصیت و رفتار آدمی، (مثل تنگدستی و رفاه
طلبی، وسوسه
های شیطانی) از سوی دیگر و نیز متغیرهای مختلف اجتماعی (از قبیل مصاحبت با دوستان کجرو، ساختار ناسالم اجتماع، کاهش نظارت بیرونی و تعارض فرهنگی)، جملگی در چگونگی رویکرد قرآنی به مسأله کنترل اجتماعی مؤثر خواهند بود. قبل از ورود به این بحث، طرح نظام
مند انواع کنترل اجتماعی لازم به ذکر است تا بعد از بیان چندگونگی آن، استراتژی قرآن کریم مطرح گردد.
انواع کنترل اجتماعی
نگاه منطقی به بحث کنترل اجتماعی ایجاب می
کند که سیاست
های کنترلی را در دو بخش کلی مورد توجه قرار گیرد.
۱) سیاست
های پیشینی یا سیاست
های کنترلی قبل از وقوع کجروی، که می
توانند قلمرو پیشگیری را به وجود آورند.
۲) سیاست
های پیسینی یا سیاست
های کنترلی بعد از وقوع کجروی که خود به دو دسته تقسیم می شود:
سیاست
های کنترلی جهت برخورد و مقابله با کجروی و مجرمان؛
سیاست
های کنترلی جهت درمان کجروی در مجرمان.
هریک از اقسام فوق به دو شکل «رسمی» و «غیر رسمی» به کار می رود، بنابراین در مجموع می
توان شش روش را فرض کرد که همگی در بحث کنترل اجتماعی باید مورد توجه قرار گیرد که این نوشتار صرفاً به بخش اول سیاست ها یعنی پیشگیری از انحرافات اجتماعی پرداخته شده است.
پیشگیری انحرافات اجتماعی
همان طوری که مطرح گردید، در فرآیند پیشگیری هم به کیفیت و میزان جامعه
پذیری افراد توجه می
شود و هم به مسدود کردن موقعیت های زمینه
ساز کجروی که از بیرون افراد را به کجروی وامی
دارد. در این فرآیند تلاش می
شود تا افراد ارزش
های مطلوب را از راه
های مختلف جامعه
پذیری و تربیت پذیرفته و درخود درونی کنند. بدیهی است که ارزش
های درونی شده و عمیق فرد، نقش کنترل درونی را ایفا می
نمایند و از این طریق درونی کردن هنجارها، نظارت اجتماعی بر فرد را اعمال می
نمایند.
همچنین شرایط اجتماعی باید به گونه
ای باعث تقویت و تثبیت ارزش
های مطلوب باشند، مجموعه شرایط اجتماعی مساعد و هماهنگ با ارزش
ها، نقش نظارت بیرونی را بر عهده می
گیرند. این نظارت ممکن است، به صورت رسمی از سوی نهادهای مختلف اجتماعی (از قبیل مدارس، وجود قوانین روشن در جامعه، وجود مجریان، ناظران بر قوانین و…) انجام گیرد یا به شکل غیررسمی از سوی خانواده، گروه دوستان و نظائر آن محقق شود.
نظارت و کنترل درونی، حالتی روحی و روانی در درون فرد است که وی را به سوی ارزش
ها برانگیخته و از ناهنجاری
ها باز می
دارد، اما خود از عوامل، زمینه
های خارجی و به اصطلاح نظارت بیرونی حاصل می
شود.
یکی از مهم ترین این عوامل، «اجتماعی شدن» است. «اجتماعی شدن» وسیله
ای برای انتقال فرهنگ و ارزش
های جامعه در فرد است، اما میزان تأثیرگذاری فرایند اجتماعی شدن در کنترل اجتماعی به ماهیت و هویت آن فرهنگ و ارزش انتقال یافته برمی
گردد. در فرایند این کنترل، رویکرد قرآن کریم با دیگر جامعه شناسان متفاوت است که به دو مورد آن اشاره می گردد:
– نحوه انتقال ارزشها؛ دغدغه یک جامعه
شناس معمولاً معطوف به این است که چگونه ارزش
های مورد انتظار جامعه در فرد انتقال یابد و به اصطلاح «اجتماعی» شود، اما دین به فراتر از «اجتماعی شدن» فرد نظر دارد و در آن مبانی انسان شناسی بر طبق آموزه های دینی مطمح نظر قرار می گیرد. دین اجتماعی شدن را وسیله
ای جهت تحقق اهداف و آرمان
های خویش می
داند و آن در صورتی است که اجتماعی شدن در مسیر دیگری غیر از اهداف دین قرار نگرفته باشد وگرنه از منظر دین فرد بهنجار نمی باشد، زیرا این طور نیست که همواره ارزش
های اجتماعی همان ارزش
های دینی باشند.
– نحوه کنترل درونی؛ جامعه
شناسان معمولاً انتظارات اجتماعی و فشار هنجاری حاصل از آن را، باعث کنترل درونی فرد می
دانند اما در جامعه
پذیری مورد نظر دین، ارزش
های نهادینه شده در فرد، وی را به فراتر از فشارهای هنجاری، به ناظر و مراقبتی مافوق همه عوامل انسانی و طبیعی رهنمون می
سازد، یعنی نظارت خداوند علیم و قادر که از جان انسان هم به او نزدیکتر است و این نقطه آغاز کنترل درونی از منظر دینی است. خداوند متعال می
فرمایند: «ما هر نعمتی (و از جمله آن، قرآن کریم به عنوان کتاب شفابخش) را که به انسان دادیم، او به جای شکرگذاری، با تکبّر رویگردانی کرد اما وقتی که شرّی به او رسد، به سوی خدا برمی
گردد». در آیه دیگر می
فرمایند: «قل کلّ یعمل علی شاکلته»، «هرکس براساس شخصیت و شاکله خود عمل می
کند». شاکله آدمی ، انسان را به رفتار مناسب با خود فرامی
خواند و تا آن درست نشود، اهداف مورد نظر اسلام در شخصیت آدمی عجین نمی شود و اصلاح رفتار اتفاق نمی افتاد؛ مثلاً تا به انسان متکبّر فهمانده نشود که حقیقت چیست و تکبر دروغ محض است، اصلاح موردی تکبر حاصلی ندارد.
بنابراین انحراف، نوسازی فرهنگی و درونی کردن ارزش های توحیدی است. قرآن کریم در بهسازی شخصیت آدمی و درونی کردن ارزش
های الهی، نخست جان خفته آدمی را بیدار می
سازد. مهم ترین حقیقتی که می
تواند خواب سنگین را از انسان سلب نماید، توجه به مبدأ و معاد است. غفلت از مبادی عالیه هستی و رهنمودهای وحیانی، مجاری تمام انحرافات را به روی انسان باز نماید که در این رابطه به بعضی از آیات اشاره می گردد:
ناسپاسی
«فلمّا نسوا ما ذکّروا به فتحنا علیهم ابواب کلّ شیءٍ حتی اذا فرحوا بما اُتوا اخذنا هم بغتهً فاذا هم مبلسون»، «چون آنچه به آنها تذکر داده شد، همه را فراموش نمودند، ما هم ابواب هر نعمت را برای آنها گشودیم تا به نعمتی که به آنها داده شد، شادمان و مغرور شدند، پس ناگهان آنها را به کیفر اعمال گرفتار کردیم و آن هنگام خوار و ناامید گردیدند».
نادیده گرفتن حق
«فذلکم الله ربّکم الحقّ فماذا بعدالحق الاّ الضلال فأنّی تصرفون»، «و این چنین است خدا، پروردگارتان که حق است، پس بعد از حق چه چیزی است غیر از گمراهی، پس به کجا می
روید؟».
فراموشی مبداء و معاد
«قل الله یبدؤ الخلق ثمّ یعیده فأنّی تؤفکون»، «بگو خداست که مخلوقات را نخست آفریده و سپس برمی
گرداند، پس به کدامین سو می
روید؟!»
بنابراین ماهیت و هویت اجتماعی شدن و ارزش
هایی که بنا است در فرد درونی شود، برچنین مبانی و اسلوبی استوار است و کسانی که چنین هویتی را نمی
پذیرند، از نظر قرآن کریم از جهت اندیشه در فضای ظن و گمان زندگی می
کنند و از جهت انگیخته و رفتار، تابع میل و هوس
اند.
پیروی از هواهای نفس
«ان یتّبعون الاّ الظنّ و ما تهوی الأنفس»، «جز از پندارها و هواهای نفسانی، از هیچ چیزی پیروی نمی
کنند». اگر دو اصل بنیادین ایمان به خدا و معاد با شیوه
هایی که دین سفارش کرده است، عمیقاً در فرد درونی شود و در طول زمان و مراحل رشد جسمانی و عقلانی از طریق تفکر، توجه، تهذیب و مناسک دینی به تثبیت برسد، شخصیت مطلوب دینی شکوفا می
شود. چنین فردی لباسی به تن کرده است که از همه آفت
های درونی و بیرونی محفوظ می
ماند: «و لباس التقوی ذلک خیر ذلک من آیات الله»، «لباس تقوا بهترین لباس
ها است، (زیرا) این لباس از آیات الهی است».
این آیه به صراحت اثبات می
کند که درونی کردن ارزش
های دینی تأثیر مستقیم و بسیار چشمگیری در کنترل درونی ایفا می نماید. اثری که ارزش
های دینی در درون فرد باقی می
گذارد، بسیار عجیب است؛ در برخی از آیات، چنین فردی درپی خدا ترسی، از آسیب کجروی
ها مصون می ماند: «انّ الذین اتّقوا اذا مسّهم طائف من الشیطان تذکّروا فاذا هم مبصرون»، «اهل تقوا را چون شیطان به وسوسه و خیال فراخواند، همان دم خدا را یاد کنند و همان آن بینایی یابند» و به تعبیر دلنشین قرآن کریم، چنین افرادی از حیات (شعور، احساس، اراده) پاکی برخوردارند، «من عمل صالحاً من ذکرا و انثی فلنحینیه حیاه طیبه» و از چنین شخصیت پاکی،جز کردار با ارزش و مفید سر نزند. «کلمه طیبه کشجره طیبه اصلها ثابت و فرعها فی السماء تؤتی اکلها کل حین بإذن ربها»کلمه پاک مثل درخت پاک است. ریشه اش استوار و شاخه اش در آسمان است، میوه اش را در هر زمان به اذن پروردگارش می دهد.
مکانیسم تأثیرگذاری ارزش
های درونی
ایده
ها و ارزش
های دینی در سه بعد، ابعاد وجودی انسان را تحت تأثیر قرار می دهند:
۱) – نگرش
فراخوانی قرآن به تفکر و تعقل در آفرینش و آفریدگار، در همه مراحل و لحظه
های زندگی و مذمت کسانی که با بی
اعتنایی تمام مشغول زندگی روزانه هستند، نخستین جرقه
های بیداری و شکل
گیری نگرش
های انسان را پدید می
آورد.
«الذین یذکرون الله قیاماً و قعوداً و علی جنوبهم و یتفکّرون فی خلق السموات والأرض…»، «آنهایی که (در هر حالت) ایستاده و نشسته و در حال خفتن خدا را یاد می
کنند و در خلقت آسمان و زمین تفکر می
کنند». حاصل تفکر مستمر در آیات خدا، تحول در نگرش آدمی نسبت به خویشتن، هستی و خداست و ثمره چنین نگرشی، اطمینان قلب و ایمان به مبدأ متعال است. حفاظت و کنترلی که دین می
تواند در درون فرد از طریق تأثیر در نگرش
ها ایجاد نماید، در هیچ اندیشه و نظریه
ای از تئوری
های کنترل اجتماعی یافت نمی
شود. فردی که به اضطرار و ضرورت، نه تقلید و عادت، به آموزه
های دینی روی می
آورد و آنها را درونی می
سازد، براین باور است که حیاتش پوچ و عبث نیست و هدفداری او در جامعه تعیین نمی
گردد، بلکه تعیین سعادت وی از جانب خدا است که خداوند در این دنیا، به اختیار خود او گذاشته است؛ لذا همواره مراقب رفتار بلکه نیّات درونی خویش است: «انّ سعیه سوف یری»، «همانا سعی و تلاش خود را به زودی خواهد یافت».
«یا ایهاالذین امنوا اتّقوا الله ولتنظر نفس ما قدّمت لغد»، «ای کسانی که ایمان آوردید، از خدا بترسید و هرکس بنگرد چه چیزی برای فردایش می
فرستد». چنین مراقبتی از خویش، لزوم متابعت راه وحی را به ارمغان می
آورد.
۲)- احساس، عواطف و غرائز
نیرویی که دین می
تواند در برانگیختن احساس، عواطف آدمی و کنترل غرائز ایفا نماید، بسیار شگفت
انگیز است. شدیدترین عواطف انسانی و لطیف ترین احساسات معنوی، در سایه مقامات ایمانی حاصل می شود. حب و بغض، حجب و حیا، عزت و ذلت، فقر و غنا، امنیت و وحشت، عسر و یسر، بهجت و انبساط همه و همه مقولاتی هستند که با وجود ایمان یک معنی دارند و با فقدان ایمان معنایی دیگر.
«والذین امنوا اشدّ حبّاً لله»، «و مؤمنین بیشترین محبت را به خدا دارند»، اما غیرمؤمنین «یحبّون العاجله»، «آنها دنیای نقد و عاجل را دوست دارند»؛ «یستخفون من الناس ولا یستخفون من الله»، «(مردم خیانتکار) از خلق شرم می
کنند، (اما) از خدا شرم ندارند». عده
ای ترس و امیدشان به خدا و روز حساب است، «یخشون ربهم و یخافون سوءالحساب»و عده
ای دیگر بیگانه از این احساس، میل و هراسشان در مال، مکنت، جاه و جلال دنیوی است: «قال الذین یریدون الحیاه الدنیا یا لیت لنا مثل ما اوتی قارون»، «مردم دنیا طلب گفتند: ای کاش همان قدر که به قارون داده شد، به ما هم عطا می
شد».
بنابراین تثبیت ارزش
های دینی در فرد، همه احساسات و عواطف او را تحت تأثیر قرار می
دهد، هرقدر ایمان به این ارزش
ها بیشتر، اقبال آدمی به آنها فزون تر خواهد بود؛ چنانکه بی
اعتقادی و ضعف ایمان، ناهماهنگی زندگی با ارزش
های دینی را به ارمغان می
آورد. به تعبیر علامه طباطبائی (ره) اگر اعتقاد به معاد در کار نباشد، هیچ عاملی جهت منع انسان از هواپرستی و لذت طلبی وجود نخواهد داشت، مگر آنکه ترک آن لذت، لذت دیگری به دنبال داشته باشد.
باور این حقیقت که خدا می
بیند، «الم یعلم بأنّ الله یری» و نگاه عبرت
آمیز به فلسفه تکرار در آفرینش «ثمّ جعلناکم خلائف فی الارض من بعدهم لننظر کیف تعلمون»، «سپس شما را بعد از (هلاک) آنها جانشینان زمین قرار دادیم تا ببینیم شما چگونه عمل می
کنید» و از سوی دیگر نگاه به آینده و فوائد عمل «ان تتّقوا الله یجعل لکم فرقاناً»، «اگر پرهیزگار شوید، خدا به شما توان تشخیص (حق از باطل) عطا می
کند»، نیروی درونی فرد را در مقابل جلوه
ها و جذبه
های نابهنجاری افزایش می
دهد. به علاوه یاد خدا و استعانت از او در مقابل بحران
های روحی، اخلاقی و اجتماعی مهم ترین عامل کنترل فرد است، لذا در قرآن کریم امر به ذکر کثیر شده است: «یا ایها الذین امنوا اذکروا الله ذکراً کثیراً»، «ای کسانی که ایمان آوردید، خدا را بسیار یاد کنید».
۳) – رفتار
رفتار از یک سو حاصل نگرش، احساس و اراده فرد است و از سوی دیگر موجب تثبیت نگرش و احساس می باشد. کسی که مایه
های عقلانی و روانی خود را از معرفت و معنویت دینی سامان داده، رفتار و کنش او چنین مایه
هایی را نشان خواهد داد؛ یعنی در میان انواع رفتار، عملی را گزینش می
نماید که با نگرش و احساس معنوی او همخوان باشد. او از آنجا که خوب ها و بدها، هیجانات و احساسات، ارزش
ها و ضدارزش
ها را از قبل تعیین نموده و در خود تثبیت کرده است، در مقابل جلوه
ها و جزر و مدهای متنوع و متجدّد رفتاری محو نمی
شود، بلکه آنها را با آنچه در خود درونی کرده، ارزیابی می
کند و موضع
گیری خود را به طور عملی و با صراحت اعلام می
دارد. «الذین یجتنبون کبائر الأثم و الفواحش»، «کسانی که از گناهان بزرگ و کارهای زشت دوری می
کنند».
علاوه براین، حوزه
ای از رفتار به نام مناسک دینی وجود دارد و در ادبیات دینی یکی از ارکان ایمان محسوب می
- لینک دانلود فایل بلافاصله بعد از پرداخت وجه به نمایش در خواهد آمد.
- همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
- ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
- در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.
هنوز هیچ نقد و بررسی وجود ندارد.