پاورپوینت فایل | مرجع دانلود فایل
توضیحات
ارائهی فایل پاورپوینت کامل الوحده الاسلامیه فی منهج الامام علی علیه السلام – تجربهای خاص و متمایز!
پاورپوینتی حرفهای و متفاوت:
فایل فایل پاورپوینت کامل الوحده الاسلامیه فی منهج الامام علی علیه السلام شامل 120 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شدهاند.
ویژگیهای برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل الوحده الاسلامیه فی منهج الامام علی علیه السلام:
- طراحی خلاقانه و حرفهای: فایل فایل پاورپوینت کامل الوحده الاسلامیه فی منهج الامام علی علیه السلام به شما این امکان را میدهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیرهکننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
- سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل الوحده الاسلامیه فی منهج الامام علی علیه السلام به گونهای طراحی شدهاند که استفاده از آنها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
- آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل الوحده الاسلامیه فی منهج الامام علی علیه السلام با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.
کیفیت تضمینشده با دقت بالا:
فایل فایل پاورپوینت کامل الوحده الاسلامیه فی منهج الامام علی علیه السلام با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهمریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بینقص و حرفهای هستند.
نکته مهم:
هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخههای غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل الوحده الاسلامیه فی منهج الامام علی علیه السلام با دقت و حرفهای تنظیم شده است.
همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل الوحده الاسلامیه فی منهج الامام علی علیه السلام را دانلود کنید و ارائهای حرفهای و تأثیرگذار داشته باشید!
بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل الوحده الاسلامیه فی منهج الامام علی علیه السلام :
مقدمه :
لا شک ان الظروف السیاسیه المعقّده التی عاشها الامام علی علیه السلام سواء فی زمن خلافته أو فیما سبقها تجعل عملیه اکتشاف نظریه الامام علی علیه السلام ومنهجه فی التعامل مع مسأله (الوحده الاسلامیه) عملیه صعبه ومعقده، وخاصه ان تلک الظروف لم تکن من لون واحد ولا مع طرف واحد.
والحقیقه ان تلک الظروف المتعدده الجوانب والمختلفه الالوان هی ظروف تأسیسیه لوضع الرؤیه المتکامله لمسأله «الوحده الاسلامیه» وهو أمر کان الامام علی علیه السلام وحده ومن خلال ما یمتلکه من استیعاب کامل للاسلام جعله باب مدینه علم النبی صلی الله علیه و آله وسلم بلا منازع هو القادر علی النهوض بأعباء هذه المسؤولیه فی مسأله هی من أخطر المسائل حساسیّه تجاه مستقبل التجربه الاسلامیه وواقعها المعاصر یومئذ، رغم أن أصل النظریه أعنی نظریه (الوحده الاسلامیه) لم تکن غائبه عن النص القرآنی أو تجربه الرسول الأکرم صلی الله علیه و آله وسلم ، بل کانت مطروحه وبشکل واضح علی مستوی خطوطها العریضه وآفاقها العامه. الا ان تفاصیل تلک النظریه وتحدید کامل معالمها وفی ظل الموازنات المختلفه کان بحاجه الی عملیه تأسیس.
***
ومن هنا فقد إعْتُبرَ الامام علی علیه السلام مؤسساً لنظریه «القتال علی التأویل» بعد أن کان المسلمون قد عرفوا تجربه «القتال علی التنزیل» فیما قبل، کما اعتُبر الامام علی علیه السلام مؤسساً لنظریه «التعایش مع حکومات الخط الآخر من أجل تحقیق مصالح اسلامیه کبری».
إنَّ هاتین القضیتین أعنی «التعایش مع حکومات الخط الآخر» و«القتال علی التأویل» هما من القضایا الکبری والخطیره للغایه والتی لم یکن للمسلمین فیها تجربه سابقه وکان علی الامام علی علیه السلام أن یرسم معالم التحرک الصحیح والشرعی فیهما معاً. لقد کانت التحولات والعقد والمستجدات السیاسیه السریعه التی عاشها المسلمون منذ وفاه الرسول الأکرم صلی الله علیه و آله وسلم وحتی تسلّم الامام علی علیه السلام لقیاده التجربه الاسلامیه تفرض علی الامام أن یقوم بموازنات دقیقه للغایه بین کبریات القضایا الاسلامیه والتی تقف فی صدارتها مسأله «وحده الامه المسلمه»، وهذا هو ما صنعه علیه السلام وفی غایه من الروعه، والصبر، والدّقه، الأمر الذی یسمح لنا بالقول أن الامام علی علیه السلام هو الشارح الاول لنظریه الوحده الاسلامیه وواضح حدودها لیس من خلال النصوص التی قدّمها فقط وانما من خلال التجربه السیاسیه العملاقه التی خاضها.
***
ان هذا الواقع یجعل دراسه الموضوع أعنی «الوحده الاسلامیه» فی منهج الامام علی علیه السلام بحاجه الی شمولیه واستیعاب لکل المواقف، وکذلک بحاجه الی دقّه فی استخلاص النتائج واکتشاف النظریه، ولیس یسیراً أن نصیر الی استنتاج سریع ربما یغفل بعض مفردات تلک التجربه وظروفها المحیطه.
ولهذا فانی مضطر للقول ان دراستی هذه هی دراسه تمهیدیه قد تساهم فی وضع خطوط عریضه للنظریه بانتظار من یتقدم لدراسات اخری حول نفس الموضوع ربما تکون أکثر شمولیه وسعهً.
وقد یحسن أن أضیف فی المقدمه أن عظمه الامام علی علیه السلام والعظمه للّه وحده لا تکمن فی وضع أصول النظریه وحدودها وإنما النقطه الأکثر أهمیه والأروع عطاءاً هی الکفاءه السیاسیه والبطولیه النادره التی تمکّن الامام علی علیه السلام من خلالها أن ینجح فی ایجاد التطابق الدقیق بین النظریه وبین الممارسه السیاسیه بحیث لا تحید عن النظریه قید أنمله رغم ما فرضه ذلک من معاناه یشیب فیها الصغیر ویهرم فیها الکبیر کما کان یعبّر علیه السلام (۱).
نظریه إجمالیه عن الوحده فی القرآن والسنّه :
وقبل أن نستعرض منهجیّه الامام علی علیه السلام ونظریته فی الوحده الاسلامیه یحسن أن نقدم صوره موجزه عن الوحده فیما عرضه القرآن الکریم ورسول اللّه صلی الله علیه و آله وسلم .
لا شک ان القرآن الکریم هو أول من طرح وأکد فکره «وحده الامه الاسلامیه» عبر نصوص قرآنیه عدیده کما فی:
قوله تعالی : «إن هذه امتُکُم امهً واحده وانا ربکم فاعبدون»(۲).
وقوله تعالی: «انما المؤمنون اخوه »(۳).
وقوله تعالی : «واعتصموا بحبل اللّه جمیعاً ولا تفرقوا… »(۴).
ضوابط للوحده :
الا ان الوحده الاسلامیه فی منطق النص القرآنی ومفهومه ودون ان ندخل فی تفاصیل لا یتسع لها البحث کما لم نکن بصددها لیست هدفاً مطلقاً، ولا تحتل أولویه منفرده فی مسار العمل السیاسی بحیث تصعد وتتفوق علی کل الأولویات والاهتمامات الاسلامیه.
فقد نلاحظ علی سبیل المثال لا الحصر ان القرآن الکریم أشار الی ضابطین لهذه الوحده :
أحدهما : التزام القرار السیاسی الصادر عن القیاده الشرعیه.
وثانیهما : عدم التجاوز علی الآخرین والمعبّر عنه فی المصطلح القرآنی ب (البغی)
ففی الضابط الاول نلاحظ قوله تعالی :
«والذین آمنوا ولم یهاجروا ما لکم من ولایتهم من شیء حتی یهاجروا»(۵).
وذلک بعد أن فرض علیهم رسول اللّه صلی الله علیه و آله وسلم الهجره الی المدینه المنوره.
حیث اضحت قضیه الطاعه لقرار الرسول الاکرم صلی الله علیه و آله وسلم وهو قرار الامامه والقیاده الشرعیه شرطاً فی الانضمام لدائره الامه الاسلامیه الواحده، ومن دون ذلک تختل هذه الوحده وتسقط کل استحقاقاتها.
بینما نلاحظ فی الضابط الثانی قوله تعالی :
«وان طائفتان من المؤمنین اقتتلوا فاصلحوا بینهما فان بغت احداهما علی الاخری فقاتلوا التی تبغی حتی تفیء الی أمر اللّه ».
حیث اعتبرت عملیه البغی والعدوان اسقاطاً لاستحقاقات الوحده أیضاً.
وفی ضوء ذلک نستطیع أن نفهم أن الوحده لاتمثل قیمه مطلقه، وانما تمثّل أحد الاولویات الکبری فی مسارات التحرک السیاسی الی جانب اولویات واهداف اخری ذکرها القرآن الکریم فی مجالات عدیده.
معنی الوحده :
وحینما نرید أن نستنطق القرآن الکریم فی المقصود بوحده الامه الاسلامیه التی دعا لها فاننا سنکتشف أن الوحده فی المفهوم القرآنی هی عباره عن وحده الهویه الشخصیه لابناء الامه الاسلامیه ثم وحده الکیان السیاسی الذی ینتمون الیه. بما یفرضه ذلک من حقوق وواجبات.
والقرآن الکریم یصطلح علی ما نسمّیه بوحده الهویه الشخصیه بعنوان «الاخاء» کما فی قوله تعالی : «إنما المؤمنون إخوه »(۶).
ویصطلح علی ما نسمّیه بوحده الکیان السیاسی واستحقاقاته بعنوان «الولاء» کما فی قوله المکرّر فی أکثر من آیه شریفه : «المؤمنون والمؤمنات بعضهم أولیاء بعض »(۷).
ان معانی «المودّه» و«النصره» و«التعاون» وغیرها مما تتحدث عنها الکثیر من الآیات القرآنیه هی جمیعاً من استحقاقات وحده الهویه والکیان بین أبناء الامه الاسلامیه وهو ما تحدثت عنه عشرات من نصوص السنّه الشریفه عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله وسلم من قبیل قوله صلی الله علیه و آله وسلم : «من أصبح لا یهتم بأمور المسلمین فلیس بمسلم»(۸).
وقوله صلی الله علیه و آله وسلم : «المسلمون ید واحده علی من سواهم»(۹).
وقوله صلی الله علیه و آله وسلم : «المؤمنون فی توادّهم وتراحمهم کمثل الجسد اذا اشتکی تداعی له سائره بالسهر والحمّی»(۱۰).
وغیر ذلک فی تفاصیل عدیده تشرح الدلالات العملیه لوحده الهویه والکیان.
***
ومعنی ذلک أن تعدّد اللغات والقومیات والمواقع الجغرافیه وتعدّد التقالید والتراث لا تخلّ بالوحده الاسلامیه کما لا تهدف الوحده الاسلامیه الی الغائها بمقدار ما تهدف الی ضمّها جمیعاً فی اطار اسلامی شامل. واهتمامات اخلاقیه وفکریه مشترکه تجعل تلک الفوارق والتمایزات فی مرتبه متأخره من التأثیر علی السلوک الشخصی والسیاسی للفرد والجماعه.
استحقاقات الوحده :
کما أنَّ وحده الکیان السیاسی للامه الاسلامیه لا ترفض حاله التعددیه فی الشعوب الاسلامیه أو حتی الدول الاسلامیه علی بحث أوسع تحتاجه هذه المسأله بالذات وانما تفرض وحده الکیان السیاسی للامه الاسلامیه أموراُ ثلاثه :
الاول : ان لا تتقاطع تلک الشعوب أو الدول فی قراراتها السیاسیه.
الثانی : ان لا تنصهر فی همومها الاقلیمیه بعیداً عن الهموم المشترکه لعامه المسلمین. أو المختصه ببعض الشعوب الاسلامیه الاخری.
الثالث : أن لا تتصارع فیما بینهما ضمن معارک داخلیه بعیده عن المعرکه مع العدو المشترک للامه الاسلامیه کلها.
کیف تعامل الإمام علی علیه السلام مع قضیه الوحده :
لدی دراسه شامله لتجربه الامام علی علیه السلام السیاسیه التی استغرقت ثلاثین عاماً بعد وفاه الرسول صلی الله علیه و آله وسلم سوف نکتشف ان الامام کان یتعامل مع قضیه «الوحده الاسلامیه علی اساس منهج خاص وأولویات محدده مرسومه تستطیع ان تفسر کل التعددیه الملحوظه فی مواقفه علیه السلام ، وکانت قضیه «وحده الأمه» أحد المفردات الفاعله والمؤثره فی ذلک المنهج. ویمکن ان تقرأ له علیه السلام نصوصاً عدیده فی هذا الشأن مثال قوله علیه السلام :
«والزموا السواد الاعظم، فان ید اللّه مع الجماعه، وأیاکم والفرقه فان الشاذ من الناس للشیطان کما ان الشاذ من الغنم للذئب»(۱۱).
وقوله علیه السلام : «لیس رجلٌ أحرص علی جماعه أمه محمد صلی الله علیه و آله وسلم وألفتها منی ابتغی بذلک حسن الثواب، وکرم المآب، وسأفی بالذی وأیت علی نفسی»(۱۲).
وکان ذلک فی جوابه الی أبی موسی الاشعری حین رأی خلع علیّ ومعاویه من الخلافه توحیداً لجماعه المسلمین!!.
***
أن أحداً لا یشک فی ان الامام علی علیه السلام کان أبعد الناس عن السیاسه النفعیه «المیکافیلیّه» فی التعامل مع القضایا، وهو حین یدعو الی الوحده ویطلب الدخول فی صفوف الجماعه لم یکن یهدف الی تدعیم حکومته أو تقویه سلطانه، بل قد رأیناه یدعو الی الوحده حینما کانت القیاده السیاسیه له. والجماعه معه، ورأیناه یدعو الی الوحده یوم کانت القیاده السیاسیه بید غیره ممن اختلف معهم واختلفوا معه وذلک حفاظاً علی الکیان الاسلامی من التمزق والانهیار امام عواصف الفتن الداخلیه والخارجیه، ویمکن أنْ نقرأ له هنا قوله وهو یشرح موقفه بعد تسلّم أبی بکر للخلافه :
«فطفقت أرتأی بین أن أصول بید جَذّاء، أو أصبر علی طَخِیَّهٍ عَمْیَاءَ.. فرأیت أن الصبر علی هَاتَا أحْجَی، فصبرتُ وفی العین قذی، وفی الحلق شجی، أری تُراثی نهباً..»(۱۳). ویقول فی ذلک أیضاً :
«فأمسکت یدی حتی رأیت راجعه الناس قد رجعت عن الاسلام یدعون الی محق دین محمد صلی الله علیه و آله وسلم فخشیت ان لم أنصر الاسلام وأهله أن أری فیه ثلماً أو هدماً تکون المصیبه به علیّ أعظم من فوت ولایتکم التی انما هی متاع أیام قلائل یزول منها ما کان کما یزول السراب أو کما ینقشع السحاب فنهضت فی تلک الاحداث حتی راح الباطل وزهق، واطمأن الدین وتنهنه»(۱۴).
کما أن احداً لا یشک أیضاً أنَّ قضیه استلام الحکم والوصول الی السلطه لم تکن هی القضیه الاولی التی کان ینطلق منها الامام فی رسم مواقفه وسیاسته رغم أنها قضیّه ذات أهمیه خاصه حینما ینظر الیها من زاویه دورها فی الحفاظ علی نجاح التجربه الاسلامیه وتحقیق أهدافها(۱۵).
وعلی خلاف عدد آخر من الذین عاصروا الامام علی علیه السلام وخالفوه فقد کانت سیاساتهم محکومه لدوافع ذاتیه، ومنهجیّه نفعیّه بعیده عن القیم والاهداف الاسلامیه الکبری.
ولسنا حالیاً بصدد الحدیث عن سیاسه الامام علی علیه السلام فان بحثنا یختص بموضوع «الوحده الاسلامیه» من وجهه نظر الامام علی علیه السلام وحرکته السیاسیه.
غیر ان من الحق الاعتراف بان مسأله استلام الحکم لم تکن خارجه عن اهتمامات الامام علی علیه السلام فقد سمعناه یقول :
«لنا حقّ فأن اعطیناه والاّ رکبنا أعجاز الابل»(۱۶) وشهدناه یدخل الشوری السداسیّه التی عینها عمر بن الخطاب ویعمل جاهداً علی کسب الاصوات لصالحه، وقد سجّل له التاریخ قوله فی الرد علی من اتهمه بأنه طالب رئاسه :
«وقد قال قائل : انک علی هذا الامر یابن ابی طالب لحریص، فقلت بل أنتم لأحرص وأبعد، وانا أخص واقرب، وانما طلبتُ حقاً لی وانتم تحولون بینی وبینه»(۱۷).
الاّ ان ما یجب معرفته هو ان مسأله استلام الحکم لم تکن هی الاولی فی سلم اهتمامات الامام السیاسیه ولا کانت هی الهدف لدیه بمقدار ما کان الهدف هو المحافظه علی الکیان الاسلامی حالیاً وسلامه التجربه مستقبلیاً کما سوف نشیر الیه، وقد أثر عنه قوله لابن عباس : ما قیمه هذا النعل؟ فأجابه : لا قیمه لها، فقال علیه السلام : «واللّه لهی أحبّ الیّ من إمرتکم الا أن اقیم حقاً أو أدفع باطلاً»(۱۸).
الاهداف الکبری لمسیره الامام علی علیه السلام :
ما هی الاهداف الکبری التی رسمها الامام علی علیه السلام لمسیرته وتحدید مواقفه؟
وما هو الموقع الذی احتلته قضیه «الوحده الاسلامیه» قیاساً لتلکَ الاهداف؟
قد نستطیع ان نُجمل ثلاثه اهداف وضعها الامام علی علیه السلام فی مقدمه اهتماماته وأعطاها الاولویه القصوی فی تحرکه :
الهدف الاول :
المحافظه علی أصل الوجود الاسلامی، والکیان السیاسی للامه الاسلامیه.
وفی هذا الهدف یمکن ان نسجّل للامام علی علیه السلام مبایعته للخلافه الحاکمه بعد ان کان قد سجّل موقفه تجاهها أولاً، الاّ أن استحقاقات الحاله السیاسیه وتطوراتها، والمخاطر التی تعرّض لها أصل الوجود الاسلامی من خلال مواقف الردّه، او تربّص المجموعات الحاقده علی الاسلام مثل موقف أبی سفیان وطلبه من الامام علی علیه السلام أن ینهض ضد الجماعه الحاکمه ویتعهد له بأن یحشد أکبر قوات لصالحه، کل ذلک دعا الامام علی علیه السلام وحفاظاً علی الکیان السیاسی للمسلمین أن یتنازل عن حقّه المغتصب(۱۹).
الهدف الثانی :
المحافظه علی نقاء التجربه الاسلامیه من خلال احقاق الحق وابطال الباطل ورسم النموذج الصحیح لحرکتها قدر الامکان، سواءاً علی مستوی الدوله أو الأمه.
وفی هذا الهدف یمکن أن نسجّل للامام علیه السلام مواقف عدیده بدءاً من اعتراضه علی حکومه السقیفه، ومحاوله شرح الحقیقه للامه واعاده الحق لاهله، وحتی اصراره علی عدم قبول البیعه له فی الشوری السداسیّه علی کتاب اللّه وسنّه رسوله وسیره الشیخین.
ویدخل فی اطار هذا الهدف موقفه علیه السلام تجاه ولایه معاویه حین طلب منه البعض أن یبقی معاویه علی ولایه الشام حتی اذا استتب له الامر عزله، وکذلک موقفه فی مسأله التسویه بالعطاء بین العَرب والموالی فقال علیه السلام فی هذا الشأن حین عوتب علی ذلک :
«أتأمرونی ان أطلب النصر بالجور فیمن ولّیت علیه، واللّه لا أطور به ما سَمَر سمیر، وما أمَّ نجمٌ فی السماءِ نجماً، لو کان المال لی لسوّیت بینهم، فکیف وإنَّما المال مال اللّه ، ألا وإنَّ اعطاءَ المالِ فی غیرِ حقِّهِ تبذیرٌ واسرافٌ»(۲۰).
ولقد کان الامام شدیداً للغایه فی التزام الحق وعدم تقبّل أی نوع من أنواع التسامح علی حساب الحق ومقاییسه، حتی رأیناه یکتب الی بعض عماله وقد غدر به ونَهَب بیت المال فی البصره قائلاً له :
«فاتق اللّه واردد الی هؤلاء القوم أموالهم فانک ان لم تفعل ثم امکننی اللّه منک لاعذّرن الی اللّه فیک، ولاضربنک بسیفی الذی ما ضربت به أحداً الا دخل النار.
وواللّه لو أن الحسن والحسین فعلا مثل الذی فعلت ما کانت لهما عندی هواده ولا ظفراً منی باراده حتی آخذ الحق منهما..»(۲۱).
الهدف الثالث :
المحافظه علی سلامه العقیده الاسلامیه والدفاع عنها.
وفی هذا الهدف یمکن أن نسجّل عکوفه علی جمع القرآن الذی عرضه فی خلافه عثمان بن عفّان فردّوه علیه.
کما یمکن أن نقرأ له علیه السلام عشرات الدفاعات عن العقیده حین کان علماء الیهود والنصاری یجابهون الخلافه الحاکمه باسئله واثارات وما کان بوسعهم الاجابه علیها الاّ من خلال الامام علی علیه السلام فکان علیه السلام هو الملجأ فی الردّ علی تلک الشبهات ودفع تلک الاثارات حین لم یکن للحکومات الا ان تستسلم لتلک الاثارات أو تقمع اصحابها بالسیف وکلاهما غیر مجدٍ.
ولقد استطاع الامام من خلال تلک الدفاعات الصادقه والقویه ان ینتزع من عمر بن الخطاب مقولته المعروفه «لا أبقانی اللّه لمعضله لیس لها أبو الحسن».
الوحده مشروع متحرک مع کل الاهداف :
هذه هی الاهداف الثلاثه التی وضعها الامام علی علیه السلام فی مجمل حرکته السیاسیه والفکریه :
الاول : المحافظه علی أصل الوجود الاسلامی.
الثانی : المحافظه علی نقاء التجربه الاسلامیه.
الثالث : المحافظه علی العقیده الاسلامیه.
وقد نستطیع أن نعتبر الوحده الاسلامیه هدفاً آخر من اهداف التحرک لدی الامام علی علیه السلام (۲۲)، الاّ أننا نعتقد ان الوحده الاسلامیه لیست هدفاً فی عرض الاهداف الأخری بل هی مشروع یتحرک مع کل الاهداف الأخری، وهی قبل ذلک لیست هدفاً فی حد ذاته بمقدار ما هی ضروره تفرض نفسها أحیاناً فی الطریق نحو تحقیق الاهداف الأخری، فضلاً عن کونها طموحاً یعبّر عن مدی الانصهار بالفکر والقیم الاسلامیه.
وعلی اساس ذلک وجدنا الامام علی علیه السلام یقترب من الوحده احیاناً ویبتعد عنها احیاناً اخری بمقدار ما یفرض علیه الموقف تجاه الاهداف الاخری وقیاساً للجماعات الاخری وطبیعه حرکتها.
نحن نعتقد ان الامام علیه السلام استطاع ان یرسم الصوره الصحیحه للوحده الاسلامیه بعیداً عن جعلها مبرراً لتمریر سیاسه المساومه والاستئثار علی حساب الحق والامه من أجل کسب الاصوات وشراء الاصدقاء، وهذا ما سنشرحه لاحقاً ان شاء اللّه .
التوازن بین «الوحده» و «الأهداف الاسلامیه» :
لم تکن «الوحده» فی منهج الامام علی علیه السلام ذات قیمه مطلقه تتعالی بها فوق الاهداف الاسلامیه الکبری، بل کانت تأخذ موقعها المناسب من خلال ما تساهم فی تحقیق تلک الاهداف، وهذا ما لاحظناه فی سیاسه الامام علی علیه السلام ومواقفه طوال ثلاثین عاماً من تجربته السیاسیه الغنیّه بالعطاء.
لقد اقترب الامام من الوحده واعطاها الاولویه فی مواقع عدیده، بینما وجدناه إبتعد عنها وخاض حروباً دامیهً فی داخل الصف الاسلامی ورفض کل عروض الصلح المطروحه علیه فی مواطن اخری.
لماذا؟ وما هو المنهج؟
لقد اندمج الامام مع الخلافه الحاکمه بعد رسول اللّه صلی الله علیه و آله وسلم وقف الی جانب أبی بکر وبایعه بعد انقطاع وامتناع.
وقف الی جانب عمر بن الخطاب وکان ناصحاً له.
وقف الی جانب عثمان بن عفان وکان مدافعاً عنه.
وهو فی کل هذه المواقف لا یمتنع أن یسجّل رأیه القاطع والصریح فی تلک الحکومات ومواقفها السیاسیه أو الفکریه.
لماذا اذن وقف الی جانبها واندمج معها وتجرّع مراره الألم، وحراره اللوعه، وصبر علی حقٍ مضیَّع، کما کان یقول علیه السلام :
«فأغضیت علی القذی، وجرعت ریقی علی الشجا، وصبرت من کظم الغیظ علی أمرِّ من العلقم، وآلم للقلب من وخز الشفار»(۲۳).
هناک تفسیران لهذا الموقف :
التفسیر الاول :
هو أن الامام لم یکن قادراً علی التغییر، وسوف تکون عملیه الثوره والمواجهه عملیه انتحاریّه غیر ذات جدوی.
وربما کانت بعض تصریحات الامام علیه السلام تشیر الی هذا المعنی کما فی قوله علیه السلام .
«اللهم إنی استعیذک علی قریش ومن أعانهم، فأنهم قد قطعوا رحمی، واکفؤوا إنائی، واجمعوا علی منازعتی کنت أولی به من غیری…
فنظرت فاذا لی لیس رافد وذاب ولا مساعد الا اهل بیتی فظننت بهم عن المنیّه»(۲۴). ولکن هذا التفسیر رغم واقعیته وکما تدلل علیه نصوص اخری للامام علیه السلام الاّ انه وحده لا یشرح الموقف بالکامل، فان الامام فی معرکته ضدّ معاویه کان یقرأ النتیجه نفسها وکان یتنبأ بشهادته وغلبه معاویه وآل أمیه علی الحکم ومع ذلک لم یکن مستعداً للابقاء علی معاویه او شراء ضمائر اصحاب المطامع الذین ثاروا علیه فیما بعد.
الامام غیر قادر علی التغییر هنا وهناک معاً، فلماذا صالح هناک وقاتل هنا، صالح الخلافه الحاکمه بعد رسول اللّه صلی الله علیه و آله وسلم ولم یصالح الناکثین والقاسطین والمارقین ایام خلافته. الانحراف هو نفس الانحراف، بل هذا الانحراف الثانی هو امتداد للانحراف الاول وعلی لم یکن قادراً علی التصحیح هنا کما لم یکن قادراً هناک ایضاً، فلماذا اختلف الموقف؟
التفسیر الثانی :
هو أن الاهداف الاسلامیه الکبری هی التی فرضت علی الأمام ان یتعایش مع الخلافه الحاکمه وهی نفسها التی فرضت علیه أن یقاتل خطوط الانحراف ایام حکومته وخلافته. المحافظه علی الکیان الاسلامی، ورسم النموذج الصحیح للاسلام، والدفاع عن العقیده الاسلامیه هذه الاهداف الثلاثه کانت تفرض اختلاف الموقف فی الحالین.
فالوجود السیاسی للاسلام، وأصول المعتقد الاسلامی کان معرضاً للخطر بعد رسول اللّه صلی الله علیه و آله وسلم وکان علی الامام من أجل ذلک أن یصبر عن حقه ویتنازل عن موقعه، وهذا هو ما عبّر عنه فی کتابه الی اهل مصر :
«فأمسکت یدی حتی رأیت راجعه الناس قد رجعت عن الاسلام یدعون الی محق دین محمد صلی الله علیه و آله وسلم فخشیت إن لم أنصر الاسلام واهله أن اری فیه ثلماً أو هدماً تکون المصیبه به علیّ أعظم من فوت ولایتکم»(۲۵).
نفس هذا الوقع هو الذی جعله یقدّم النصح لعمر بن الخطاب حین استشاره فی الخروج مع النفیر الاسلامی العام ضد التحشد الفارسی قائلاً له :
«فکن قطباً، واستدر الرَحا بالعرب، وأصلهم دونک نار الحرب فانک إن شخصت من هذه الارض انتقضت علیک العرب من أطرافها وأقطارها حتی یکون ما تدع وراءک من العورات أهمَّ الیک مما بین یدیک..»(۲۶).
نفس هذا الواقع ایضاً هو الذی جعله یدافع عن حکومه عثمان بن عفان ویحاول تصحیح مسارها قدر المستطاع، ثم هو الذی جعله یعتذر عن قبول البیعه لنفسه بعد مقتل عثمان قائلاً :
«دعونی والتمسوا غیری، فانّا مستقبلون أمراً له وجوه وألوان لا تقوم له القلوب ولا تثبت علیه العقول.. وانا لکم وزیر خیر لکم منی أمیر..»(۲۷).
وخلاصه القول ان المخاطر التی تعرّض لها الوجود الاسلامی نظاماً وعقیده ومجتمعاً هی التی سمحت للامام أن یعیش فی الظل ویعمل علی تصحیح مسار التجربه الحاکمه قدر المستطاع أیام الخلافه الراشده ویطلق مقولته المعروفه «سأصبر ما لم أخف علی جماعتکم»(۲۸).
بینما وقوفه علی رأس الهرم ایام خلافته، ونظر الناس الیه باعتباره النموذج الصحیح والشارح الکامل للاسلام لم یکن یسمح له بالتنازل أو المداهنه مع انحرافات کان یری نفسه مسؤولاً عن مواجهتها ورد خطرها حیث لا خوف علی اصل الوجود الاسلامی من خارج.
ان الخوف هذه المره ینبع من انتصار الانحراف الداخلی واکتسابه الشرعیه التی ستجعله نموذجاً صحیحاً الی الابد وکان ذلک کفیلاً لو حدث بانهیار المجتمع الاسلامی کله علی المدی القریب.
لکن بساله الامام علی علیه السلام ، وتشخیصه الدقیق للخطر، وفضحه لخطوط الانحراف، وسلبها الشرعیه بالکامل هو الذی جعل الامه تنتظر حکماً کحکم علی علیه السل
- لینک دانلود فایل بلافاصله بعد از پرداخت وجه به نمایش در خواهد آمد.
- همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
- ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
- در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.
هنوز هیچ نقد و بررسی وجود ندارد.