فایل پاورپوینت کامل بررسی تطبیقی دعای عرف?امام حسین علیه السلام و امام سجاد علیه السلام

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل بررسی تطبیقی دعای عرف?امام حسین علیه السلام و امام سجاد علیه السلام – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی تطبیقی دعای عرف?امام حسین علیه السلام و امام سجاد علیه السلام شامل 104 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی تطبیقی دعای عرف?امام حسین علیه السلام و امام سجاد علیه السلام گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل بررسی تطبیقی دعای عرف?امام حسین علیه السلام و امام سجاد علیه السلام با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل بررسی تطبیقی دعای عرف?امام حسین علیه السلام و امام سجاد علیه السلام از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل بررسی تطبیقی دعای عرف?امام حسین علیه السلام و امام سجاد علیه السلام با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی تطبیقی دعای عرف?امام حسین علیه السلام و امام سجاد علیه السلام را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی تطبیقی دعای عرف?امام حسین علیه السلام و امام سجاد علیه السلام :

۱- مقدّمه

دعا وسیله تقرّب به درگاه احدیت است و بنا به گفته پیامبر اکرم محمّد مصطفی(ص)که می فرمایند: «لیسَ شیءٌ أکرمَ علی الله من الدعاء» (علامه مجلسی، ۱۹۸۳م: ج۹۰، ص۳۰۰). این منزلت عظیم دعا بارها در قرآن کریم مورد تأیید قرار گرفته و همواره خداوند متعال مؤمنان را به نیایش تشویق و ترغیب نموده است: «ادعونی استجب لکم» (غافر: ۶۰)، و نیز فرموده است: «وإذا سألکَ عبادی عنّی فإنّی قریبٌ أجیبُ دعوهَ الداعِ إذا دَعانِ فَلیَستَجیبوا لی وَلیُؤمنوا بی لعلّهم یَرشُدون» (بقره: ۱۸۶).

گفتگوی مخلوق با خالق در قالب دعا اساسی ترین نیاز انسان ها برای راه یافتن به تکامل روحی و معنوی است. این فرصت استثنایی و بی نظیری که خداوند متعال در اختیار مؤمنان قرار داده تا نیازهای مادی و معنوی خود را بازگو کنند و از حق تعالی اجابت شنوند، از دل پذیرترین نعمت های الهی است. با دعا می توان بلا و مصیبت را دفع نمود و این همان کلام روح بخش پیامبر مکرّم اسلام حضرت محمّد (ص)است که فرموده است: «إنَّ الدعاءُ یَرُدُّ البلاء»(حر عاملی، ۱۴۱۴ق: ج۷، ص۴۳). بنا به گفته امام صادق(ع) دعا، قضای مقدّر را دور می سازد: «إنَّ الدعاءُ یرُدُّ القضاء»(کلینی، ۱۳۶۵ ش: ج۲، ص۴۶۹ ).

آموزه های اخلاقی دین مبین اسلام و معارف قدسی و روحانی ائمّه اطهار(ع) سرشار از نمونه های بی مانند مناجات با خداوند متعال است. این مناجاتِ راه گشا که مملو از معارف بلند الهی و مفاهیم سترگ قرآنی است، به ما درس عروج از عالم خاکی و مادی را به مقام آسمانی و قرب الهی می آموزد، و انسان مؤمن و خدا شناس را در این راه خطیر و پرپیچ و خم دنیوی استوار و ثابت قدم می نماید.

دعای عرفه امام حسین(ع) و به تبع آن دعای عرفه امام سجّاد(ع) دو شاهکار دعایی آموزنده هستند که معارف و علوم وحیانی آن پایانی ندارد و برای رهپویان راه حق و حقیقت چراغی فروزان و تابناک است. بی شک بررسی مجموعه عظیم معرفتی که در قالب دو دعای بلند نظم یافته، در یک مقاله نمی گنجد، اما سعی بر این داریم مفاهیم کلی و مشترک این دو مناجات را بشناسیم و بر دریای بی کران این زمزمه های آسمانی واقف شویم.

۲- بررسی موضوع

دعای عرفه امام حسین(ع) و دعای عرفه امام سجّاد (ع) مانند سایر دعاهای مأثور از معصومین(ع) با حمد و ستایش خداوند متعال آغاز می شود. این یک سنّت قرآنی است که آغاز سخن و شروع نیایش با فاتحه حمد خداوند صورت می گیرد. حضرت سیّد الشهدا(ع) در این دعا با تکیه بر نظم آهنگین واژه ها و رعایت سجع در عبارت ها کلام خود را آغاز می کند و این شیوه بیانی را در طول دعا به کار می بندد. هر مجموعه ای از عبارت های مسجّع دارای موضوعی خاص و بار محتوایی منحصر به فردی هستند که با پایان سجع، موضوع پایان می یابد و با شروع سجع جدید، موضوع دیگری آغاز می گردد(بستانی، ۱۴۱۳ق: ص۳۱۹، ۳۲۰).

موزون بودن این کلمات در طلیعه این دعا نظر خواننده را به خود جلب می کند، و ذهن او را برای پی بردن به معانی بلند این دعا آماده می سازد. این آرایش منظوم که همانند یک قطعه شعر قافیه دار سامان یافته، نه تنها مخاطب را به ورود به ساحت قدس الهی فرا می خواند بلکه او را از گفتار ساده انگارانه و روزمره رهایی، و با نوعی جدید از خطابه آشنا می کند: «الحمد لله الذی لیس لقضائه دافع، ولا لعطائه مانع، ولا کصُنعه صُنعُ صانع، و هو الجواد الواسع، فطر أجناس البدائع، وأتقن بحکمته الصنائع، لا تخفی علیه الطلائع، ولا تضیع عنده الودائع، جازی کلّ صانع، و رائش کلّ قانع، و راحم کلّ ضارع، مُنزِل المنافع، و الکتاب الجامع، بالنور الساطع، و هو للدعوات سامع، و للکُرُبات دافع، و للدرجات رافع، و للجبابره قامع » (قمی، ۱۳۷۶ ش: ص۲۶۱).

در مقام تطبیق، مطلع دعای عرفه امام سجّاد(ع) از نظر سجع با دعای عرفه امام حسین(ع) قابل مقایسه نیست، اما یکایک بندها و جمله های کوتاه این دعا که دارای تنوّع محتوایی و فاقد هرگونه سجع بوده، از نظمی موزون و قالبی پویا برخوردار است. هر یک از عبارت های این مطلع آوای خود را دارد که با معنی خاص خود متناسب است.

بنابراین، سبک به کار رفته در این مطلع از نظر آهنگ با سبک دعای قبلی اندکی تفاوت دارد، اما این تفاوت بر فهم سریع و صریح این دعا اثر نگذاشته، و مخاطب همانند دعای قبلی، به عمق و کُنه این دعا آگاهی می یابد: «الحمدُ لله رَبِّ العالمین، اللهمَّ لک الحمدُ بدیع السماوات والارض، ذا الجلال والإکرام، رب الأرباب، وإلهَ کلِّ مألوه، وخالق کُلِّ مخلوق، ووارث کلِّ شیء، لیسَ کمثله شیء، ولا یعزُبُ عنه علم شیء، و هو بکُلِّ شیء محیط، و هو علی کلِّ شیء رقیب» (امام سجاد(ع)، ۱۳۷۰ش: ص۲۴۴).

۳- حمد و ستایش خداوند

سراسر این دو دعای عظیم ذکر صفات حق تعالی و بر شمردن اسماء حسنی و نعوت پروردگار است. این همان عمل به فرمان قرآن کریم است که دستور داد مناجات با خداوند باید بر پایه ذکر نام های مقدس او استوار گردد: «ولله الأسماء الحسنی فادعوهُ بها» (اعراف: ۱۸۰). و در آیه دیگر آمده است: « قُل ادعوا اللهَ أو ادعوا الرحمنَ أیاً ما تدعوا فلهُ الأسماءُ الحُسنی» (اسراء: ۱۱۰).

حضرت امام زین العابدین(ع) در همان ابتدا، اسمای الهی را با سبکی بسیار زیبا و براساس شیوه بلاغی (تکرار) و (تتابع) به نظم درآورد. در کنار تکرار و تتابع، نظم آهنگین و موسیقی کلام، جذابیت و گیرایی خاصی به دعا بخشیده است:

«أنتَ اللهُ لا اله الّا أنتَ، الأحد المتوحّد الفرد المتفرّد.

وأنتَ الله لا الهَ الّا أنتَ، الکریم المتکرّم، العظیم المتعظّم، الکبیر المتکبّر.

وأنتَ اللهُ لا الهَ الّا أنتَ، العلیّ المتعال، الشدید المحال.

وأنتَ اللهُ لا الهَ الّا أنتَ، الرحمن الرحیم، العلیم الحکیم.

وأنتَ اللهُ لا الهَ الّا أنتَ، السمیع البصیر، القدیم الخبیر» (امام سجاد(ع)، ۱۳۷۰ش، ص۲۴۴، ۲۴۵).

این سبک فنی و ادبی که سه رکن اصلی تکرار، تتابع و نظم آهنگ را دارا می باشد، به عنوان سبکی ثابت با متغیرهای متفاوت در دعای عرفه امام سجّاد (ع) به کار رفته است. در دعای عرفه امام حسین(ع) نیز، این سبک کاملاً ملموس و قابل ملاحظه است. در بخشی از این دعای شریف می خوانیم:

«لا الهَ الّا أنتَ سبحانک إنی کنتُ من الظالمین،

لا الهَ الّا أنتَ سبحانک إنّی کنتُ من المستغفرین،

لا الهَ الّا أنتَ سبحانک إنّی کنتُ من الموحّدین،

لا الهَ الّا أنتَ سبحانک إنّی کنتُ من الخائفین،

لا الهَ الّا أنتَ سبحانک إنّی کنتُ من الوجلین»(قمی، ۱۳۷۶ش: ص۲۶۷، ۲۶۸).

همین روش، بارها در این دعا تکرار شده است. البته این تکرار در هر بار الهام بخش معانی فراوانی گردیده و به دعا جذابیت خاصی ارزانی داشته است. حضرت سیّد الشهدا(ع) خطاب به خداوند متعال می فرمایند: «أنتَ الذی مننتَ، أنتَ الذی أنعمتَ، أنتَ الذی أحسنتَ، أنتَ الذی أجملتَ، أنتَ الذی أفضلتَ، أنتَ الذی أکملتَ، أنتَ الذی رزقتَ، أنتَ الذی وفّقتَ، أنتَ الذی أعطیتَ، أنتَ الذی أغنیتَ، أنتَ الذی أقنیتَ، أنتَ الذی آویتَ، أنتَ الذی کَفیتَ، أنتَ الذی هَدیتَ»(همان: ص۲۶۶).

امام حسین(ع) در این شیوه خطابی و در ادامه مقطع دعائی بالا، پس از شمردن نعمت های خداوند و اذعان به مُنعِم بودن پروردگار، به قصور بندگان وگناه کار بودن آن ها اشاره می کند. ایشان پس از تفصیل کلام در این باره مجدداً شیوه بیانی فوق را در قالب صیغه متکلم به کار می گیرند. حضرت در فرازی از این دعا می فرمایند: «أنا الذی أسأتُ، أنا الذی أخطأتُ، أنا الذی هممتُ، أنا الذی جهلتُ، أنا الذی غفلتُ، أنا الذی سهوتُ، أنا الذی اعتمدتُ، أنا الذی تعمّدتُ، أنا الذی وعدتُ، وأنا الذی أخلفتُ، أنا الذی نکثتُ، أنا الذی أقررتُ» (همان: ۲۶۷).

همانند این بیان که متکلم از قول خودش به قصور و گناه اقرار می کند، در دعای عرفه امام سجّاد(ع) دیده می شود. البته این اقرار به گناه و اذعان به قصور در کلام امام معصوم(ع) جنبه تربیتی دارد، و بیشتر خطاب به کسانی می شود که از اطاعت خداوند متعال سر باز می زنند، و راه نافرمانی و ناسپاسی را در پیش می گیرند. حضرت زین العابدین(ع) در این خصوص می فرمایند: «أنا الذی أقدمَ علیک مُجترئاً، أنا الذی عصاک متعمّداً، أنا الذی استخفی مِن عِبادک و بارزک، أنا الذی هابَ عِبادک و امنک، أنا الذی لم یرهب سطوتک و لم یخف بأسک» (امام سجاد(ع)، ۱۳۷۰ش، ص۲۶۳ ).

علاوه بر نکات برجسته ادبی و بلاغی ذکر شده در دعای عرفه امام حسین(ع)، باید به نکته دیگری اشاره کنیم که در این دعا بیشتر جلوه گری می کند و آن پرداختن به جزئیات یک موضوع است. حضرت امام(ع) در همان مقطع آغازین دعا به ذکر نعمت آفرینش می پردازد، و خداوند را به خاطر خلقت خود سپاس می گوید. ایشان فرایند خلقت را با ذکر تمامی مراحل آن، از بدو سرشته شدن از گِل و خاک گرفته تا به دنیا آمدن در زمان صالح ترین و پاک ترین بندگان خدا؛ یعنی، پیامبر اکرم(ص) بیان می کند: «اللهمّ إنّی أرغبُ الیک، وأشهدُ بالربوبیه لکَ مُقرّاً بأنّک رَبّی و الیک مَرَدّی. ابتدأتنی بنعمتک قبل أن أکون شیئاً مذکوراً، خلقتنی من التراب ثُمّ اسکنتنی الأصلاب امناً لریب المنون و اختلاف الدهور و السنین، فلم أزل ظاعناً من صُلبٍ الی رَحِمٍ فی تقادم من الأیام الماضیه و القرون الخالیه. لم تخرجنی لرأفتک بی و لطفک لی و احسانک الیّ فی دوله أئمّه الکفر الذین نقضوا عهدک وکذّبوا رسلک لکنک اخرجتنی للذی سبق لی من الهُدی» (قمی، ۱۳۷۶ش: ص۲۶۱).

امام حسین(ع) در ادامه این دعا و برای این که آیه شریفه«وان تعدّوا نعمهَ الله لا تحصوها» (نحل: ۱۸) را با ذکر مصداق و مثال، تجسّم و عینیت ببخشد، به ذکر جزئیات آفرینش انسان و نعمت های بی شمار خداوند روی می آورد. آن چه در این توصیف دقیق و بسیار زیبا و جذّاب جلب توجه می کند ذکر جزئیات اندام ها و بخش های تشکیل دهنده بدن انسان است. در این دعا می خوانیم: «و انا أشهدُ یا الهی بحقیقه ایمانی، و عقد عزمات یقینی، و خالص صریح توحیدی، و باطن مکنون ضمیری، و علائق مجاری نور بصری، و أساریر صفحه جبینی، و خُرق مسارب نفسی، و خذاریف مارن عِرنینی، و مسارب سماخ سمعی، و ماضمّت واطبقت علیه شفتای… و اطراف اناملی و لحمی و دمی و شَعری و بَشَری و عصَبی و قصبی و عظامی و مُخّی و عروقی و جمیع جوارحی. . . أن لو حاولتُ و اجتهدتُ مدی الأعصار و الأحقاب لو عُمّرتها أن اؤدی شُکرَ واحدهٍ من أنعمک ماستطعتُ ذلک» (قمی، ۱۳۷۶ش: ص۲۶۲، ۲۶۳ ).

این تصویر سازی زیبا و بسیار دقیق از اندام های بینایی، شنوایی، تنفسی و بخش های مختلف حلق و دهان و اجزای دیگری از بدن مانند مغز، قلب، عروق، استخوان و. . . همه و همه نشان گر گوناگونی نعمت های خداوند متعال و الطاف بی پایان حق تعالی است که شکر این همه نعمت امری محال و ناشدنی است. ذکر این مصادیق و مثال ها در راستای حمد خداوند مُنعِم، تأیید کننده ضرورت حمد و لزوم تشکر از خالق تواناست.

امام سجّاد (ع) نیز در چندجا از دعای خود به ذکر آفرینش و خلق موجودات با دیدی کلی و بدون ورود به جزئیات پرداخته است. برای نمونه این عبارت را می خوانیم: «وأنتَ اللهُ لا الهَ الّا أنتَ، الذی أنشأتَ الأشیاءَ من غیر سنخٍ، وصوّرتَ ماصوّرتَ من غیر مثالٍ، وابتدعتَ المبتدعات بلا احتذاءٍ» (امام سجاد(ع)، ۱۳۷۰ش: ص۲۴۵، ۲۴۶). یا این فراز را می بینیم: «أنتَ الذی ابتدأ و اخترعَ و استحدثَ و ابتدعَ و احسنَ صُنعَ ماصَنعَ » (همان: ص۲۴۷). حضرت سجّاد(ع) در ادامه این دعا همانند امام حسین(ع) به این حقیقت واقف می شود که انسان از شکر خداوند متعال به خاطر نعمت های فراوانش عاجز و ناتوان است: «ولکَ الحمدُ حمداً مع حمدِ کلّ حامدٍ، و شُکراً یَقصُرُ عنه شُکرُ کُلّ شاکرٍ» (همان: ص۲۴۹).

امام حسین(ع) و امام سجّاد(ع) در این دو دعای شریف، پس از ذکر نعمت های بی حد و حصر خداوند متعال، به حمد و تمجید ذات احدیت می پردازند، و با به کارگیری عبارت های بسیار بلیغ و قالب های بیانی ابتکاری، شیوه شایسته حمد را معرفی می نمایند. سراسر دعای امام حسین(ع) از ابتدا تا انتها لبریز از جملات سپاس و حمد خداوند است، مانند مطلع این دعا که پیش از این یادآوری شد. اما نکته حایز اهمیت در این خصوص، تفصیل و بیان تشریحی حمد در دعای عرفه امام سجّاد(ع) است. این تفصیل که به نظر می رسد جنبه آموزشی و تربیتی دارد، ارزش و جایگاه واقعی حمد را بیش از پیش نشان می دهد.

امام زین العابدین(ع) در تبیین ویژگی ها وخصوصیات حمد خداوند، ابتدا به دایمی و جاودانه بودن حمد تأکید می کند، و افزایش و فراوانی آن را از خداوند می طلبد. شناخت این بُعد از ستایش خداوند به عنوان گام نخست جهت درک ژرفای دعا ضروری به نظر می رسد. ایشان می فرمایند: «لک الحمدُ یدوم بدوامک، و لک الحمدُ خالداً بنعمتک… حمداً یستدامُ به الاوّلُ و یُستدعی به دوام الآخر، حمداً یتضاعف علی کرور الأزمنه، و یتزاید أضعافاً مترادفه، حمداً یعجز عن احصائه الحفظه، و یزید علی ما أحصته فی کتابک الکَتَبَه» (همان).

حضرت سجّاد (ع) در دنباله فراز پیشین، جایگاه و اهمیت حمد خداوند را روشن می سازد. وی در این فراز قیمت و ارزش حمد را با جایگاه رفیع عرش خداوند می سنجد.

بی شک چنین عبارتی عظیم و بسیار بزرگ نشان گر اهمیت فوق العاده حمد است، و این که ارزش نعمت های خداوند به هیچ وجه قابل اندازه گیری نیست، و تنها حمد است که بخشی از الطاف بی پایان الهی را قدر شناسد و ارزش گذاری نماید. حضرت سیّد الساجدین(ع) می فرمایند: «ولک الحمدُ. . . حمداً یوازنُ عرشَک المجید، ویعادلُ کُرسیّک الرفیع، حمداً یکمُلُ لدیک ثوابه، ویستغرق کلّ جزاءٍ جزاؤه»(همان: ص۲۵۰).

در این جا، حضرت امام سجّاد(ع) خصوصیات و اوصاف حمد واقعی را یکایک می شمرد: حمدی که خالص و بی ریا باشد، حمدی که نعمت ها را بیفزاید، حمدی که در حد و حصر نگنجد، حمدی که جامع همه حمدها باشد، و دیگر ویژگی هایی که از زبان خود حضرت می شنویم: «حمداً ظاهره وَفقٌ لباطنه، و باطنه وَفقٌ لصدق النیّه. حمداً لم یحمدک خَلقٌ مثلَه، ولا یعرفُ أحدٌ سِواک فضلَه. حمداً یُعانُ مَن اجتهد فی تعدیده، ویُؤیّدُ مَن أغرقَ نزعاً فی توفیته. حمداً یجمع ما خلقتَ من الحمد، وینتظم ما أنت خالقه مِن بَعد. حمداً لا حمدَ أقربُ الی قولک منه، ولا أحمدَ ممن یحمدک به. حمداً یوجب بکرمک المزید بوفوره وتصلُهُ بمزیدٍ بعدَ مَزیدٍ طَولاً منک. حمداً یجبُ لکَرمِ وجهک، ویُقابلُ عِزَّ جلالک»(همان: ص۲۵۱، ۲۵۲).

بنابراین، حمد خداوند متعال در آغاز هر دعا، نشان گر اعتراف مخلوق به یگانگی خالق است. و این اعتراف کلید ورود به عالم جود و بخشش حضرت حق است. از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است: «مَن تشاغل بالثناء علی الله أعطاه الله فوق رغبه السائلین» (ابن ابی الحدید، بی تا: ج۶، ص۱۹۰). انسان مؤمن با ثنای پروردگار هستی بخش، راه کسب نعمت های فراوان را هموار می سازد، و قدم در طریق رضای خداوند می گذارد. حضرت أمیر المؤمنین علی (ع) می فرمایند : «الحمدُ للهِ الذی جعل الحمدَ مفتاحاً لذکره، و سبباً للمزید من فضله، و دلیلاً علی آلائه و عظمته» (امام علی (ع)، ۱۴۱۲ ق: ج۲، ص۵۱).

۴- درود بر خاندان نبوت

دیگر مسأله مهم و درخور توجه در پایان حمد و ستایش خداوند که در این دو دعای شریف نمایان است، درود فرستادن و صلوات بر پیامبر اکرم (ص) و خاندان مطهرش است. این یک دستور الهی و از مستلزمات استجابت دعاست. حضرت حق در قرآن کریم می فرمایند: «إنَّ اللهَ و ملائکتَهُ یُصلّونَ علی النَّبیّ یا أیُّها الذینَ آمنوا صَلّوا علیهِ و سَلّموا تسلیماً» (احزاب: ۵۶). البته درود خداوند و فرشتگان تنها بر پیامبر اکرم(ص) نازل نمی شود، بلکه بر مؤمنان نیز نازل می گردد. خداوند متعال می فرمایند: «هوَ الذی یُصلّی علَیکُم وملائکَتُهُ لِیُخرِجَکُم من الظُلُماتِ إلی النور وکان بالمؤمنینَ رحیماً» (احزاب: ۴۳). بنابراین، درود خداوند و فرشتگان برای مؤمنان راهنما وگشایش است و موجب رهایی آن ها از تاریکی و انتقال به عالم نور است. خالق توانا در جایی دیگر به پیامبر اکرم(ص) امر می کند تا بر مؤمنان درود و صلوات بفرستد، زیرا درود او باعث آرامش و آسایش آن ها می گردد: «و صَلِّ علیهم إنَّ صلاتَک سَکَنٌ لهم» (توبه: ۱۰۳).

شخص نیایش