فایل پاورپوینت کامل تعامل غرب زدگی(۱) و انحرافات اجتماعی(۲)

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تعامل غرب زدگی(۱) و انحرافات اجتماعی(۲) :

اشاره

غرب زدگی از پدیده هایی است که در کشورهای آسیایی، بخصوص خاورمیانه، کمتر به آن توجه شده است. مطالعه، تحقیق و تفحّص درباره ماهیت غرب و غرب شناسی به ندرت انجام شده است. غرب توانست با مطالعات مردم شناسی، باستان شناسی و زمین شناسی کشورهای شرقی را مورد کنکاش دقیق قرار دهد و با مطالعات شرق شناسی خود توانست ضربه های فرهنگی مهلکی بر آنان وارد سازد، به طوری که تمام شئونات اجتماعی آنان تحت تأثیر قرار گیرد.

تغییر ارزش ها و شکاف نسل پس از انقلاب اسلامی ایران توسط غربی ها ریشه یابی شده است. غرب از یک سو، تهاجم فرهنگی خود را توسط عوامل خارجی برای دور کردن نسل پس از انقلاب از فرهنگ با ثبات نسل های قبلی آغاز نموده و از سوی دیگر، عوامل داخلی وابسته خود را برای بسترسازی مناسب در جهت نفوذ بیشتر ارزش های غربی بسیج کرده است.

علاوه بر این، غرب با نظریه های استعماری و پیشرفت فناوری و صنعتی خود، توانست جوامع دیگر را از حالت انسجام فرهنگی جدا سازد و آنان را با هجوم ارزش های خود، به صورت چند پارچه فرهنگی درآورد؛ ده ها سبک لباس، مسکن و الگوهای آرایشی را با هجوم فرهنگی خود بر دیگر جوامع وارد کرد و روحیه مصرف زدگی و تجمّل پرستی را گسترش داد و کار را تا جایی به پیش برد که با شعار «جهانی سازی»، در اقتصاد، سیاست، تاریخ و فرهنگ جوامع دخالت کرده و خواهان نظم نوین جهانی گردیده است.

آنچه می تواند از هجوم این نوع فرهنگ بر دیگر جوامع جلوگیری کند، آگاهی و توجه کشورها به حافظه تاریخی، ارزش ها، تمدن و فرهنگ خودی است. این نوشتار درصدد است به تعامل

غرب زدگی و انحرافات اجتماعی جامعه ایران بپردازد و به راه کارهای مقابله با آن اشاره نماید تا شاید با تأکید بر خودباوری فرهنگی، گامی به سمت کاهش خودباختگی فرهنگی برداریم.

غرب زدگی

درباره تمایز مفهومی «غرب گرایی»، «غربی شدن» و «غرب زدگی» چند نکته لازم به ذکر است: «وسترنیزاسیون»^(۳) یا غربی شدن جریانی است که عملاً به غرب روی آورده، در طی آن، نهادها، روابط و ارزش های غربی پذیرفته می شوند. اما «وسترنیسم»^(۴) یا «غرب گرایی» یک نوع گرایش فکری است که به پذیرش هر آنچه غربی است تمایل دارد و از سنّت های خودی و شرقی متنفّر است.^(۵)

غرب زدگی به آن نوع گرایش گفته می شود که در آن علاقه مندی زیادی به غرب وجود دارد و اقتباس فرهنگ غربی نه از روی شناخت، بلکه کورکورانه و لجام گسیخته می باشد و این تمایل در کلیه شئونات زندگی فرد دخالت دارد. انگیزه تمایل به غرب در فرد، از روی احساسات یا علاقه به حفظ سنّت ها و ارزش های فرهنگ خودی در برابر هجمه استعماری غرب نیست، بلکه دل بستگی یا وابستگی به غرب می باشد. این جریان به از خودبیگانگی^(۶) منجر می شود که در آن شخصیت، هویّت اسلامی و ملیّت شرقی وجود ندارد.^(۷)

یکی از پیامدهای غرب زدگی، «از خودبیگانگی» است. از خود بیگانگی نقطه مقابل اعتماد به نفس است. از نظر اجتماعی سیاسی، ایجاد روحیه اعتماد به نفس و تکیه بر خود، می تواند در حفظ هویّت و استقلال جامعه مؤثر باشد. اولین قدم برای خود اتّکایی، حفظ روحیه روی پای خود ایستادن است. اما فرهنگ استکباری همواره به ما القا می کند که هرچه دارید، از صدقه سر غرب است. به دنبال آن، روحیه خود اتّکایی را در افراد جامعه ما می کُشد و حسّ تسلیم و بدین روی، دنباله روی در جامعه پرورش یافته، خود کم بینی افراد افزایش می یابد و در نهایت، با پی روی کورکورانه و با روحیه خوار و مغلوب، جامعه مبتلا به تمایلات غربی خواهد شد.^(۸)

گرچه در اصطلاحاتی که ذکر شده اند به لحاظ مفهومی، تفاوت هایی مشاهده می شوند، اما می توان آن ها را بر روی یک طیف قرار داد، به گونه ای که غربی شدن و غرب گرایی عملاً به غرب زدگی منتهی شده، در مقابل مفهوم «غرب ستیزی» قرار گیرد. به عبارت دیگر، غرب گرایی را می توان در بین ملت ها به سه دوره تقسیم کرد:^(۹)

الف. مرحله گرایش آگاهانه برای اقتباس برخی از شیوه های غربی برای مقابله با قدرت غرب، که در طی زمان، این گرایش به علاقه مندی و دل بستگی تبدیل می گردد (غرب گرایی)؛

ب. مرحله تسلیم در برابر غرب و تقلید و پی روی کورکورانه (غرب زدگی)؛

ج. مرحله ای که در آن عناصر بیگانه طرد می شوند و با آگاهی از فرایند از خودبیگانگی، به خویشتن خود بازگشت خواهند کرد. (غرب ستیزی).

راه های نفوذ فرهنگ غرب در کشور

گرچه تاریخ غرب زدگی در ایران دقیقا مشخص نیست، اما به نظر می رسد اولین برخوردهای ایرانیان با تمدن اروپایی و دولت های خارجی به دوره ساسانیان برمی گردد. در این دوره، ایران یگانه راه مراوده بین یونان، روم، آسیای صغیر و مصر از یک سو، و چین، هند و آسیای وسطا از سوی دیگر بود. خود ایران نیز کالاهای صادراتی زیادی داشت که به اروپا، چین و هند حمل می شدند. کالاهایی از قبیل منسوجات زربافت، پارچه های ابریشمی، پوست و مانند آن نیز وجود داشتند. کالاهای آرایشی ایران در چین طالبان زیادی به خود اختصاص می داد و در مقابل، چین ابریشم و کاغذ به ایران می فرستاد. مروارید و مرجان های دریای سرخ نیز از ایران به چین و دیگر کشورها حمل می شد.^(۱۰)

بدین سان، به تدریج در اثر مبادلات اقتصادی و فرهنگی پای استعمار به ایران باز شد و مهم ترین انگیزه ای که سبب استعمار گردید، منافع اقتصادی بود. بیگانگان بر اساس نیازهای خود در مبادلات کالا، با نفوذ سیاسی در پیکره دولت با امتیازخواهی درصدد استفاده از زمین های کشاورزی، چاه های نفت و جنگل ها بودند. آنان برای بهره برداری بیشتر، بخشی از نیروهای کاری موردنیاز خود را توسط آموزش های افراد بومی تأمین نمودند و با تشویق آنان به تحصیلات غربی، گروه های منورالفکر را ترویج دادند و با توجه به فنون جدیدی که به کار گرفتند و با استفاده از اشاعه پول، اعتبار، ارزش ها و الگوهایی که با خود به ایران وارد کردند، توانستند در جایگاه نوآور، سبب بروز نیازها و تمایلاتی شوند که ناشناخته بوده اند و با گسترش خدمات مصنوعی، به هدف های خود دست یافتند و با تبلیغات بسیار تلاش کردند جامعه ایرانی را به سمت غرب سوق دهند.

عوامل غرب زدگی

عوامل متعدّد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در غرب زدگی جامعه ایرانی دخالت دارند که به آن ها اشاره می شود:

یکی از عوامل مهم غرب زدگی «استعمار»^(۱۱) است که در حقیقت، نوعی تسلّط سیاسی، نظامی، اقتصادی یا فرهنگی ملّتی قدرتمند بر قوم یا ملتی ضعیف است. استعمارگری بیشتر کار کشورهایی است که امپراتوری دریایی و ناپیوستگی خاک آن ها، مانع تشکیل واحد سیاسی یکپارچه مانند امپراتوری های زمینی می شود.^(۱۲)

ژرژ بالاندیه درباره وضعیت استعماری چنین می گوید: «سلطه تحمیلی اقلّیتی بیگانه تحت عنوان “برتری اجتماعی، قومی یا فرهنگی” بر اکثریتی از مردم بومی… و تحمیل تمدنی ماشینی با اقتصادی پویا و آهنگی سریع و بنیانی مبتنی بر مسیحیت بر تمدن های فاقد فنّاوری پیشرفته… و بنیانی غیرمسیحی… توسّل جستن نه تنها به زور، بلکه همچنین به مجموعه ای از توجیهات و رفتارهای قالبی به منظور حفظ و استمرار سلطه.»^(۱۳)

استعمار به وسیله رشته هایی با جوامع دیگر مربوط می شود و با ایجاد گروه های تحصیل کرده و از طریق بخشی از فرهنگ، ارزش ها و هنجارهای سایر جوامع را دگرگون می سازد.^(۱۴) از این رو، در جامعه استعمارزده پدیده وابستگی و از خودبیگانگی به وجود می آید.

استعمارگران از جمله انگلستان، روس، آلمان و فرانسه با توجه به پیشرفت و توسعه فنّاوری صنعتی با تشکیل امپراتوری های دریایی، هجوم گسترده ای علیه کشورهای عقب مانده آغاز کردند و به دنبال منافع خود، خواهان وابستگی سیاسی و تجزیه یکپارچگی و انسجام ایرانیان بودند و تلاش نمودند، سلطه خود را با هجوم تفکّرات و الگوهای غربی در سایر کشورها حفظ نمایند.

الف. عوامل فرهنگی

از عوامل دیگر غرب زدگی، که زمینه های جذب جوانان و بی هویّتی آنان را در پی دارد، عامل فرهنگی و فرهنگ پذیری است.

فرهنگ، دایره ای گسترده دارد که در مطالعات جامعه شناختی، از آن به بُعد مادی و معنوی تعبیر می شود. بعد مادی فرهنگ در حقیقت، همان ابزار و وسایل نفوذ ارزش ها هستند و بُعد دیگر آن همان ویژگی های رفتاری و عقیدتی اکتسابی اعضای یک جامعه خاص می باشد. غربزدگی تنها بعد مادی قضیه نیست که بتوان از ورود آن به کشور در مرزها جلوگیری کرد، بلکه غرب با استفاده از فنّاوری و ابزار نوین صنعتی، هنجارها و ارزش های خود را بر جوامع دیگر القا می کند که در صورت ورود آن، ممکن است در جوامعی که به سابقه تاریخی خود توجه نکرده اند منجر به «واپسماندگی فرهنگی»^(۱۵) گردد؛ ارزش ها و هنجارهای اصیل و بومی آن جامعه مضمحل شود و تغییر یابد.

ابزارهای فرهنگی شامل^(۱۶) رسانه های گروهی، اینترنت، وسایل تبلیغی و امثال آن است. روش دیرینه غرب در القای ارزش های خود به سایر ملل به این گونه است که این ارزش ها را به صورت قوانین علمی و لوازم تمدّنی جدید ارائه می دهد و در محافل علمی و آموزشی، رفتارهای غربی به صورت ناخودآگاه از سوی محققّان و دانشجویان پذیرفته و نشر داده می شوند، در حالی که علم و ارزش های حاکم بر غرب دو روی یک سکّه اند و با هم تعامل داشته، لازم و ملزوم یکدیگرند.^(۱۷) روح آموزش های غربی بر اومانیسم (انسان گرایی) مبتنی است، در حالی که این تفکر با تفکر اسلامی، که مبتنی بر الوهیّت و دین سالاری است، تفاوت دارد.^(۱۸)

در تبلیغات غرب، همواره بهره برداری از جهل و شهوت و استفاده ابزاری از زنان دایم مورد توجه است. بی خبری مردم از میراث های فرهنگی و حافظه تاریخی کشورشان و استفاده از غرایز فطری، تجمّل گرایی و رفاه زدگی از چاشنی های اصلی تبلیغات سینمایی، تلویزیونی و مطبوعاتی غرب است.

ب. عوامل اجتماعی

یکی از عوامل اجتماعی مهم در ترویج غرب گرایی، «اوقات فراغت» است. در عصر کنونی، اوقات فراغت به عنوان یک نهاد اجتماعی^(۱۹) مطرح شده و جزو ضروریات جامعه قرار گرفته است.

منشأ بروز رفتارهای کجروانه، بیکاری و داشتن وقت آزاد است که در آن فرد از تفریحات سالم برخوردار نیست. در یک تحقیق، بیشتر متهمان به کجروی اجتماعی، مهم ترین عامل گرایش به منکرات را کمبود تفریحات سالم ذکر کرده اند.^(۲۰)

اگر دولت ها درباره اوقات فراغت و پر کردن وقت اضافی جوانان برنامه ای نداشته باشند و بودجه کافی برای آن هزینه نکنند، مجبور خواهند شد چند برابر آن را برای بازپروری و درمان بزه کاران صرف کنند. البته لازم نیست تمام اوقات فراغت برای کار و اشتغال صرف شود، بلکه تفریح و ورزش نیز از نیازهای ضروری برای تأمین سلامت جسمانی و اجتماعی است.

نکته مهمی که در اینجا لازم است ذکر شود، این است که بین کار، ورزش، بازی و تفریح تفاوت هایی وجود دارد.^(۲۱) عده ای از والدین فکر می کنند همین که نوجوانان و یا کودکان به ورزش می پردازند، این خود نوعی بازی است، در حالی که «بازی» به فعالیتی می گویند که برای تفریح باشد و فرد به دنبال نتیجه فعالیت خود نباشد و عامل بیرونی نیز آن را تحت تأثیر قرار ندهد، در حالی که کار نوعی فعالیت است که برای رسیدن به هدفی باشد. در ورزش، صرف لذت بردن هدف نیست، بلکه در آن، هدف آماده سازی جسمانی و تقویت عضلات است. ممکن است ورزش برای کودکان تفریح باشد، ولی برای جوانان چنین نیست.^(۲۲) در صورتی که نیاز جسمانی به تفریح و ورزش از راه درست آن ارضا نشود، پیامدها و آثار مخرّبی در جامعه ایجاد خواهد شد.^(۲۳) از جمله پیامدهای آن، افسردگی، «دپرسیون» و تمایل به راه های انحرافی و بدلی^(۲۴) مانند قمار، مواد مخدّر، فحشا و انواع دیگری از بزه کاری هاست. بنابراین، تأمین نیازهای تفریحی و پر کردن اوقات فراغت و فراهم نمودن فضایی مذهبی و جامعه پذیر کردن آنان به ارزش ها و فرهنگ اسلامی از عوامل مهم در جلوگیری از غرب زدگی و بزه کاری های اجتماعی است.

یکی دیگر از عوامل اجتماعی مؤثر در غرب زدگی «خانواده» است. از جمله وظایف عمده خانواده به طور عرفی، آموزش و اجتماعی کردن فرزندان در فرایند جامعه پذیری است. بسیاری از هنجارها، ارزش ها و زمینه های موردنیاز مربوط به زندگی فردی افراد از طریق انتقال فرهنگی به اعضای جوان تر خانواده توسط والدین منتقل می گردد.^(۲۵)

از آن رو، که بعضی از پدران و مادران در فرهنگ طاغوتی دوران قبل ایران رشد یافته اند، شاید این مسئله مهم ترین عامل گرایش فرزندانشان به فرهنگ غیراسلامی باشد. بعضی از خانواده های مذهبی و سنّتی هم، که نامأنوس با فرهنگ غربی اند، معمولاً به همان شیوه های سنّتی خویش می خواهند هدایتگر نسل جدید باشند که در عمل، ناموفقند؛ زیرا فرزند از یک سو، با نهادهای دیگری همچون مدرسه و دیگر مراکز تربیتی در جامعه سر و کار دارد و از طریق همسالان و مربّیان اجتماعی تحت تعلیم قرار می گیرد و دایم فرهنگ اجتماعی و ارزش های مرسوم جامعه به وی تعلیم داده می شوند و از سوی دیگر، تحت تأثیر خانواده با ارزش های برگرفته از دوران قبل از انقلاب مواجه است. از این رو، با تضاد و تناقض تربیتی مواجه می شود. خانواده ها باید تلاش کنند تا ارزش های اسلامی را با زبانی تازه و جوان پسند به او ارائه کنند تا او را به هویّت دینی نزدیک کرده، شخصیت به کمال رسیده انسانی را در فرزندان بارور نمایند.^(۲۶)

علاوه بر این، عوامل محیط آموزشی از جمله معلّم، مدرسه و هم کلاسی نقش سازنده ای در شکل گیری شخصیت فرد دارد و یکی از عوامل مهم «اجتماعی شدن» محسوب می شود،^(۲۷) بخصوص در دوره های ابتدایی که کودک از معلّم و مربّی خود الگو می گیرد و نقش می پذیرد.

معلمی که دارای تفکّر غربی است و از ارزش های آن حمایت می کند، زمینه مناسبی برای پرورش کودکان کشور به عهده خواهد داشت. وی می تواند رفتارهای ضدّ اخلاقی و ضدّ اسلامی را به سهولت رواج دهد. بنابراین، مدرسه، هم می تواند محیط مناسبی برای رشد و توسعه علم و ایمان باشد و هم می تواند فضای مناسبی برای ترویج تفکرات غربی و نامناسب باشد. از بین دوره های تحصیلی، مستعدترین زمینه این دو حرکت مقطع راهنمایی است؛ دوره ای که دانش آموز به راحتی نقش مثبت و منفی را می پذیرد و از الگوهای خویش تقلید می کند. از این رو، دوره راهنمایی می تواند یکی از مهم ترین عوامل اجتماعی و محیطی گرایش به فرهنگ غربی محسوب شود که مورد توجه بیگانگان واقع شده است.

از دیگر عوامل اجتماعی مؤثر بر غرب زدگی، که تأثیر بسیاری بر کجروی و انحرافات اجتماعی جامعه دارد، «بی همسری» افراد است. با مراجعه به آمار افراد متّهم به منکرات اخلاقی، چنین به دست می آید که بیشتر متّهمان را افراد مجرّد تشکیل می دهند؛ یعنی ۷۰% مردان و ۶۵% زنان دستگیر شده مجرّد هستند.^(۲۸)

برطرف کردن مشکلات جوانان، بخصوص همسرگزینی، ازدواج، فراهم کردن شرایط اشتغال و ورزش می توانند عوامل مهمی در جهت جلوگیری از رفتارهای پرخاشگرانه و مدگرایی غربی باشند. در اثر ازدواج، بسیاری از رفتارهای دوران بی همسری کاهش می یابد. فروکش کردن غرایز جنسی و نگرانی های جوانی موجب بی رغبتی جوانان متأهّل به بسیاری از رفتارهای دوران تجرّدشان می شود و چنانچه مسئولان فرهنگی کشور و برنامه ریزان سیاسی اجتماعی از این فرصت استفاده کنند، به راحتی خواهند توانست فرهنگ اسلامی را جانشین مدگرایی و غرب زدگی نمایند.^(۲۹)

در گذشته، تنها دوره کودکی و بزرگ سالی مطرح بود. فردی که متولّد می شد، به او «کودک» می گفتند و به محض رسیدن به رشدی که قدرت انجام کار پیدا می کرد به او «بزرگ سال» می گفتند.^(۳۰) از این رو، مراحل رشد، که شامل دوران های نوزادی، کودکی، نوجوانی، جوانی، بزرگ سالی و سال خوردگی در جامعه امروز است، مطرح نبودند. در عصر نوین کارکرد ازدواج تغییر کرده و نهاد خانواده تنها به منزله تولید نسل در نظر گرفته نمی شود، بلکه تربیت و جامعه پذیری فرزندان در خانواده های هسته ای شکل می گیرد. بنابراین، خانواده نقش مهمی در بزه کاری و دیگر مسائل اجتماعی دارد.^(۳۱)

یکی از آسیب های اجتماعی پس از انقلاب، بالا رفتن سنّ ازدواج و سطح توقّع خانواده هاست. سیاست های اقتصادی اجتماعی در مواقعی بر این توقّعات تأثیرگذار بوده اند. توسعه اقتصادی بدون در نظر گرفتن شرایط اجتماعی، می تواند جامعه را دچار قشربندی شدید کرده، فاصله طبقاتی را افزایش دهد. سطح درآمد طبقه پایین و تغییر ارزش های جامعه با الگوپذیری از تلویزیون خارج از ایران، هزینه های تجمّلاتی را روز به روز افزایش داده است. جوان امروز به زندگی در یک اتاق با امکانات اولیه قانع نیست، بلکه از همان ابتدا، باید مسکن و تمامی لوازم زندگی کامل برای وی فراهم باشد. از این رو، تأثیرگذاری این فرهنگ در خانواده باعث شده است که ازدواج در میان انبوهی از مشکلات تصور شود، در حالی که با پایین آمدن سطح توقّع و با قناعت، می توان با حداقل امکانات یک زندگی سالم را شروع کرد. جامعه صنعتی امروز فرهنگ زندگی در خانواده هسته ای را روز به روز تبلیغ می نماید، به گونه ای که گفته می شود دیگر زمان آن نیست که یک زن و مرد در کنار پدر و مادر، برادران و خواهران و نوه ها در خانواده ای گسترده زندگی کنند، حتما باید به محض ازدواج جدا شوند.^(۳۲)علاوه بر این، عده ای پایان قرن را پایان خانواده تلقّی کرده، می گویند: ارزش های خانواده در عصر حاضر تغییر یافته اند،^(۳۳) در حالی که بسیاری از مشکلات پس از ازدواج می توانند در خانواده گسترده حل شود و آرامش روانی و احساس امنیت در کنار دیگران می تواند دوباره با سیاست گذاری های فرهنگی به خانواده ها برگردد.

همسرگزینی و ازدواج تنها راه ارضای شتاب زدگی جنسی است. عوامل متعددی در به وجود آوردن این مشکل دخالت دارند، از یک سو، میل به ازدواج و از سوی دیگر، وجود کم رویی، پای بندی به مذهب که روابط ناروا را محکوم می کند فقدان اطلاعات صحیح درباره غریزه و نیز اندیشیدن دایم به مسائل جنسی، همه این ها^(۳۴) جز در سایه ازدواج، که حقّ فرزندان است و در اسلام تأکید بسیاری بر آن شده، نمی تواند چیز دیگری مانع بروز ناهنجاری های جنسی شود. امروزه اغتشاشات جنسی^(۳۵) از عواملی هستند که غرب را به فروپاشی نزدیک کرده اند.

ج. عوامل سیاسی

احزاب سیاسی به صورت امروزی، که در مسائل سیاسی شرکت می کنند، از پدیده های غربی هستند که تاریخ پیدایش آن ها به اواخر قرن ۱۸ میلادی برمی گردد. هنری سنت جان ویسکانت بولین بروک، یکی از متفکران سیاسی انگلیس، معتقد است: احزاب سیاسی منافع گروهی و شخصی را بر منافع ملّی ترجیح خواهند داد. امروزه روش انتخاب نمایندگان قوای مقنّنه و تشکیل دولت ها در کشورهای صنعتی، که بر نظام سرمایه داری تکیه دارند، مانند اروپا و امریکا و ژاپن، هنوز در چارچوب احزاب سیاسی انجام می شود.

در تمام نظام های اجتماعی، چه جدید و چه سوسیالیزم و یا سرمایه داری، گرچه احزاب سیاسی تلاش می کنند پایگاه های خود را برای تحصیل قدرت مستحکم کنند، اما محبوبیّت و مشروعیت آن ها به عنوان ارکانی که به خوبی و شایستگی بتوانند خواسته های مردم را جامه عمل بپوشانند و در کاربرد سیاسی نظام مؤثر باشند، در حال ضعف و تزلزل است.^(۳۶)

چرا احزاب سیاسی، بخصوص از دیدگاه مردم و افکار عمومی، دچار تزلزل و بحران شده اند؟ دلایل بسیاری وجود دارند که از آن جمله، دلایل زیر است:

۱. احزاب سیاسی ابزار نفاق شده اند، نه اتحاد و بسیج ملّی؛

۲. احزاب سیاسی اصول اخلاقی، شرعی و عرفی را زیرپا می گذارند؛

۳. احزاب سیاسی راه حل و برنامه ای واقعی برای رفع مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه ندارند؛

۴. احزاب سیاسی در فساد غوطه ورند؛

۵. احزاب سیاسی با مردم تماس ندارند؛

۶. احزاب سیاسی با توسّل به وسایل ارتباط جمعی و الکترونیکی، درصدد تضعیف سازمان های سنّتی هستند؛

۷. رهبری احزاب فاقد اقتدار معنوی و پیشوایی و محبوبیت است و استفاده شخصی را بر منافع اجتماعی ترجیح می دهند.^(۳۷)

بنابراین، تشتّت، چند گروهی و تشکیل احزاب با اهداف مذکور می تواند زمینه های مساعدی برای غرب گرایی جامعه باشد. معمولاً غرب تلاش می کند با گشت سیاسی جوامع مختلف آنان را در ضعف برنامه ریزی و ناتوانی در رفع مشکلات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی نگه دارد، تا اقتدار و سلطه اش بر کشورهای دیگر از بین نرود.

ترویج فرهنگ پوچی و ابتذال، که اولین گام عملی آن در زمان رضاخان در ایران شروع شد، با طرح متحدالشکل کردن لباس ها و کشف حجاب، اولین سنگ بنای اسلام زدایی را در ایران بنیان نهاد. از این رو، ترفند سیاست زدایی و سوق دادن توده های انقلابی و جوانان یک کشور به سمت پوچ گرایی و خارج کردن مردم از صحنه های اجتماعی، خود از عوامل مؤثر در غرب گرایی است.^(۳۸)

د. عوامل اقتصادی

فقر، بیکاری، جنگ، ثروت و گردشگری از جمله عوامل اقتصادی مهم در غرب زدگی جوامع محسوب می شوند. فقر انسان را به کفر نزدیک کرده، زمینه های بروز ناهنجاری و انحرافات اجتماعی را در وی فراهم می سازد.^(۳۹) فرد برای رهایی از این وضعیت، به سمت مظاهر مادی غرب روی می آورد، سرپرست خانواده با کار بیشتر، تلاش می کند مشکلات اقتصادی خود را برطرف نماید. کار بیشتر وقت بیشتر می طلبد و از این رو، چنین فردی نمی تواند فرصت کافی برای تأمین نیازهای عاطفی و تربیتی فرزندان خود داشته باشد. بنابراین، الگوهای رفتاری و نیازهای عاطفی فرزند وی را دوستانش پُر خواهند کرد، آن هم بدون نظارت پدر و مادر، آن گونه که خودشان می خواهند و از این طریق، بسیاری از الگوهای غربی را می پذیرند و از آن ها پی روی می کنند.^(۴۰)

در دوران جنگ ممکن است تمام بودجه کشور صرف جنگ شود و از مسائل تربیتی و فرهنگی غفلت گردد. این خود عامل مؤثری در گرایش افراد به سمت غرب خواهد بود؛ چرا که از یک سو، راه های ارضای سالم غرایز ب