فایل پاورپوینت کامل ثبات شریعت و مدیریت دگرگونی های اجتماعی – اقتصادی

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل ثبات شریعت و مدیریت دگرگونی های اجتماعی – اقتصادی!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل ثبات شریعت و مدیریت دگرگونی های اجتماعی – اقتصادی بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل ثبات شریعت و مدیریت دگرگونی های اجتماعی – اقتصادی از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل ثبات شریعت و مدیریت دگرگونی های اجتماعی – اقتصادی شامل 94 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل ثبات شریعت و مدیریت دگرگونی های اجتماعی – اقتصادی استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل ثبات شریعت و مدیریت دگرگونی های اجتماعی – اقتصادی با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل ثبات شریعت و مدیریت دگرگونی های اجتماعی – اقتصادی قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل ثبات شریعت و مدیریت دگرگونی های اجتماعی – اقتصادی حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل ثبات شریعت و مدیریت دگرگونی های اجتماعی – اقتصادی به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل ثبات شریعت و مدیریت دگرگونی های اجتماعی – اقتصادی :

چکیده

بسیاری از فقیهان بزرگ اسلام چون امام خمینی قدس سره معتقدند که شریعت اسلام، شریعتی جامع و ثابت است . روایات متعددی از معصومان علیهم السلام نیز بر جامعیت و ثبات شریعت دلالت دارند . این در حالی است که تحول چشمگیر جوامع بشری از زمان تشریع تاکنون و به ویژه در دو قرن اخیر، این پرسش را برانگیخته که جامعیت و ثبات شریعت اسلام چگونه با تحول جوامع بشری سازگار است؟

شهید صدر در پاسخ به این پرسش، نظریه «منطقه الفراغ » را طرح می کند . در این مقاله، پس از توضیح و نقد نظریه شهید صدر، نظریه جایگزینی که به نظر نگارنده پاسخ روشنی برای این پرسش بوده، با احادیث جامعیت و ثبات شریعت نیز سازگار است، تبیین می شود . نظریه جایگزین به صورت مختصر بر مقدمات ذیل مبتنی است:

۱ . پیشرفت دانش و تجربه بشری در طول زمان، سبب تغییراتی در روابط انسان با طبیعت و روابط انسان ها با یک دیگر می شود;

۲ . این تغییرات، قابل جهت دهی و مدیریت است;

۳ . جامعیت و ثبات شریعت درباره عناوین روابط است، نه مصادیق آن ها;

۴ . عناوین روابط را به سه گروه عناوین اولیه و ثانویه و عامه می توان تقسیم کرد;

۵ . شریعت اسلام حکم هر عنوان را براساس مصالح و مفاسد به صورت قضیه حقیقیه بیان کرده است و هیچ عنوانی نیست، مگر آن که حکم آن به صورت مستقیم یا غیرمستقیم (از طریق عمومات) بیان شده است;

۶ . خداوند با تشریع حکم عناوین ثانویه، تغییرات را در جهت اهداف، جهت دهی و مدیریت می کند .

براین اساس، هر تغییری که در روابط ایجاد شود، حکم آن را از دستگاه شریعت می توان استنباط کرد و نتیجه آن که حکم عناوین ثابت است و حکم مصادیق ممکن است تغییر کند .

مقدمه

اندیشه وران و فقیهان بزرگ اسلام چون حضرت امام خمینی قدس سره شریعت اسلام را شریعتی جامع و ثابت می دانند . حضرت امام در این باره می فرماید:

فقه، تئوری واقعی و کامل اداره انسان از گهواره تا گور است . ^(۲) [اسلام] مکتبی است که برخلاف مکتب های غیر توحیدی در تمام شؤون فردی و اجتماعی و مادی و معنوی و فرهنگی و سیاسی و نظامی و اقتصادی دخالت و نظارت دارد و از هیچ نکته ولو بسیار ناچیز که در تربیت انسان و جامعه و پیشرفت مادی و معنوی نقش دارد، فروگذار نکرده است . ^(۳)

روایات بسیاری نیز بر جامعیت شریعت دلالت دارند . برای نمونه، امام صادق علیه السلام در برابر کسانی که می گفتند: در مسائلی که حکم آن در کتاب و سنت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نیست، به رای خود عمل می کنیم، می فرماید:

دروغ می گویند . هیچ چیز نیست، مگر آنکه [حکم آن] در کتاب و سنت وجود دارد . ^(۴)

روایات متعددی نیز بر ثبات شریعت دلالت می کنند; از جمله این که امام باقر علیه السلام می فرماید:

جد من رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمود: ای مردم! احکامی را که من حلال کردم، تا روز قیامت حلال است و احکامی را که حرام کردم، تا روز قیامت حرام است . ^(۵)

این در حالی است که تحول چشمگیر جوامع بشری از زمان تشریع تاکنون و به ویژه در دو قرن اخیر، این پرسش را برانگیخته که جامعیت و ثبات شریعت اسلام چگونه با تحول جوامع بشری سازگار است . چگونه ممکن است احکامی ثابت در همه عرصه ها برای همه مردم و در همه زمان ها، رفتارها و روابط انسان ها را به سوی اهداف مورد نظر اسلام سامان دهد؟

این پرسش درباره متن شریعتی است که به وسیله خداوند، تشریع، و از طریق پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم و امامان علیهم السلام تبلیغ شده است، نه درباره طریق کشف آن در عصر اجتهاد . به عبارت دیگر، پرسش از نقش زمان و مکان در شریعت است، نه از نقش این دو در اجتهاد; ولی در عین حال، این دو پرسش با یک دیگر مرتبطند و پاسخ پرسش اول در یافتن پاسخ پرسش دوم تاثیر دارد .

این بحث در حوزه احکام اقتصادی که منشا کشف مکتب و نظام اقتصادی اسلام است نیز به همین صورت مطرح می شود . لازمه جامعیت و ثبات شریعت اسلام آن است که در سه حوزه تولید و توزیع و مصرف، از بیان حکم هیچ رفتار یا رابطه ای فروگذار نکرده باشد و احکام آن نیز ثابت و جهان شمول باشد . به عبارت دیگر، لازمه جامعیت و ثبات شریعت اسلام آن است که اسلام دارای نظام اقتصادی جامع، ثابت و جهان شمول باشد; آن گاه این پرسش تکرار می شود که جامعیت و ثبات، چگونه با تحولات سریع و چشمگیر رفتارها و روابط در این حوزه سازگار است .

شهید صدر در پاسخ به این پرسش در کتاب اقتصادنا، نظریه ای تحت عنوان «منطقه الفراغ » را مطرح کرده است . پس از او، تعدادی از مقالات، درصدد توضیح این نظریه و رفع اشکالات و گاهی تعدیل آن برآمدند; ولی هنوز اشکالاتی باقی است و به نظر می رسد که این نظریه در پاسخ به پرسش پیشگفته موفق نیست .

در این مقاله، پس از توضیح و نقد این نظریه، نظریه جایگزینی که به نظر نگارنده پاسخ روشنی برای این پرسش بوده، با احادیث جامعیت و ثبات شریعت نیز سازگار است، تبیین می شود .

بیان موضوع

پرسش «چگونگی سازگاری ثبات شریعت و تحول جوامع » در احکامی مطرح می شود که موضوعات آن ها در تغییروتحول است . موضوع احکام شرعی با یکی از روابط چهارگانه ذیل مرتبط است:

۱ . رابطه انسان با خود;

۲ . رابطه انسان با خداوند;

۳ . رابطه انسان با طبیعت;

۴ . رابطه انسان با دیگران .

در اسلام برای تنظیم روابط پیشین، به گونه ای که انسان و جامعه در مسیر سعادت دنیا و آخرت قرار گیرد، احکامی تشریع شده است . پرسش پیشگفته به طور عمده درباره احکامی مطرح می شود که برای تنظیم رابطه انسان با طبیعت و روابط اجتماعی انسان تشریع شده است; زیرا این روابط با تغییر زمان و مکان تغییر می کنند و با پیشرفت علم و فن آوری متحول می شوند; تغییراتی که در اثر پیشرفت علم و فن آوری و دستیابی انسان به ابزار و وسایل و تکنیک های جدید برای تسلط بر طبیعت و تسهیل و تسریع در ایجاد روابط اجتماعی حاصل می شود .

نظریه منطقه الفراغ

شهید بزرگوار مرحوم صدر، در دو موضع از کتاب اقتصادنا به تبیین نظریه خود پرداخته است ^(۶) و برخی از شاگردان او نیز نظریات استاد را توضیح داده اند . ^(۷) این نظریه را در سه محور تبیین می کنیم .

۱ . مفهوم منطقه الفراغ

شریعت اسلام مشتمل بر دو بخش است: بخشی که مشتمل بر تشریعات الهی ثابت و «منجز» است و قابل تغییر و تبدیل نیست و بخشی که به ولی امر واگذار شده و از ناحیه خداوند، تشریع ثابتی که قابل تغییر نباشد وجود ندارد و ولی امر براساس اهداف کلی اسلام و اقتضائات آن ها در این بخش حکم می کند . بخش دوم همان منطقه الفراغ است; یعنی منطقه فارغ از تشریعات ثابت و غیر قابل تغییر .

۲ . ضرورت وجود منطقه الفراغ

شریعت اسلام، شریعتی موقت نیست; بلکه ابدی و جهان شمول است و با توجه به تطور جوامع باید بر عنصری متغیر مشتمل باشد تا بتواند به صورت طرح نظری ابدی و جهان شمول برای اداره جوامع و سوق دادن آن ها به سعادت دنیا و آخرت به کار رود . برای آن که این مطلب روشن شود، باید جوانب متغیر زندگی انسان را تعیین کرده، تاثیر آن را بر طرح تشریعی اسلام که تنظیم کننده حیات انسانی است، توضیح دهیم . در زندگی انسان دو نوع رابطه وجود دارد: رابطه انسان با طبیعت و رابطه انسان با انسان های دیگر . رابطه اول متوقف بر وجود جامعه نیست; ولی از آن متاثر است . وجود جامعه سبب انباشته شدن تجارب و رشد سرمایه بشری برای شناخت طبیعت و به تبع آن، توسعه نیازها و تمایلات او است; اما رابطه او را با دیگر انسان ها تنظیم نمی کند .

رابطه انسان با طبیعت در طول زمان تحول می یابد و در پی مشکلات جدیدی که انسان با آن مواجه می شود و راه حل های متنوعی که برای مشکلات مزبور می یابد، وسائل و روش های او برای تسخیر طبیعت و استفاده از آن قوی تر و کاراتر می شود; اما رابطه انسان با انسان های دیگر به طور طبیعی متحول نیست; زیرا این روابط برای حل مشکلات ثابتی است; بدین سبب اصل آن روابط ثابت است; گرچه احتمال دارد شکل ظاهری آن ها تغییر کند; برای مثال، هر ملتی که در اثر ارتباط با طبیعت به ثروتی دست یابد، به قاعده توزیع نیاز دارد و تفاوتی نمی کند که با ابزار و روش های ساده یا با ابزار و روش های پیچیده و پیشرفته تولید کند; از این رو، تشریعاتی که چنین روابطی را بر اساس دیدگاه اسلام از عدالت تنظیم می کند، از جهت نظری می تواند ثابت باشد; زیرا برای حل مشکلات ثابتی است; پس طبیعی است که اسلام، اصول نظری و تشریعی خود را به صورت اصولی ثابت که می تواند روابط انسان ها را با یک دیگر در عصرهای گوناگون تنظیم کند، ارائه دهد; ولی این بدان معنا نیست اسلام درباره جهات متحول زندگی انسان، یعنی رابطه انسان با طبیعت اهمال کرده است; زیرا تحول این رابطه و پیشرفت انسان در استفاده از طبیعت، طرحی را که عدالت اجتماعی بر آن مبتنی است، تهدید می کند . در عصری که وسایل کشاورزی مکانیزه شده است نمی توان گفت: هر کس زمینی را آباد کند، مالک آن است; زیرا در این صورت، افراد اندکی که قادرند زمین های بسیاری را آباد کنند، به مالکان بزرگ تبدیل می شوند و این، توزیع عادلانه را که از اهداف مهم اسلام است، با خطر مواجه می سازد . برای جلوگیری از این تهدید، لازم است در طرح تشریعی، منطقه ای خالی در نظر گرفته شود که در آن، ولی فقیه براساس مقتضیات زمان و در جهت اهداف اسلام حکم کند .

۳ . حدود منطقه الفراغ

منطقه فراغ شامل افعالی می شود که برای آن ها حکم الزامی (وجوب و حرمت) از ناحیه خداوند تشریع نشده است; بلکه حکم شرعی اولیه آن ها استحباب، کراهت یا اباحه است . در این موارد، ولی فقیه می تواند بر اساس مصالح و اهداف اسلام و نیز بر اساس اصول کافی به دست آمده از منطقه پر تشریع، به وجوب یا حرمت حکم کند; البته در موارد حکم الزامی نیز ولی فقیه می تواند در صورت تشخیص تزاحم احکام، به تقدیم اهم بر مهم حکم کند که این بحث دیگری است .

نقد نظریه شهید صدر

۱ . از کلمات شهید صدر استفاده می شود که تغییر رابطه انسان با طبیعت، امری طبیعی، و ناشی از طبیعت انسان است . انسان، موجودی متفکر و خلاق است و از پیشرفت او در این زمینه نمی توان جلوگیری کرد; زیرا این کار به منزله زندانی کردن فکر بشر است; بنابراین، اسلام برای تنظیم این روابط، طرح ثابتی را تعیین نمی کند; ولی رابطه انسان ها با یک دیگر چنین نیست . این روابط برای حل مشکلات ثابتی است; پس هیچ مانعی وجود ندارد که اسلام برای تنظیم این روابط، طرح تشریعی ثابتی داشته باشد . از این کلام دو قضیه کلیه به صورت ذیل استفاده می شود .

یک . روابط انسان ها با یک دیگر برای رفع نیازهای ثابتی است; دو . روابط انسان ها با طبیعت، پیوسته در تغییر و تحول است .

شهید صدر، بر این دو ادعای کلی، دلیل جامع و مانعی اقامه نکرده است . واقعیت آن است که در هر دو بخش، ثابتات و متغیراتی وجود دارد و ذهن خلاق انسان در هر دو حوزه به ابزار، روش ها و روابط جدید دست می یابد .

انسان با تصرف در طبیعت به تولید کالاهای کشاورزی و مواد اولیه و برخی ابزارهای مورد نیاز می پردازد و با پیشرفت علوم و فنون و افزایش تجربیات، روز به روز به اکتشافات و اختراعات جدید دست می یابد به وسیله ابزارها و روش های جدید، توانایی تسخیر بیش تر طبیعت و تولید کالاها و خدمات جدیدتر را می یابد . و در کنار نیازهای ثابت چون نیاز به خوراک و پوشاک و مسکن، نیازهای جدیدی چون نیاز به یخچال، تلویزیون، خودرو و رایانه شکل می گیرد که نتیجه اختراع ها و اکتشافاهای جدید است .

همچنین ارتباط انسان ها با یک دیگر در حال تغییر و تکامل است . دستیابی به ابزار و ماشین آلات پیشرفته افزون، بر تسهیل و تسریع و تعمیم روابط پیشین، نیاز به روابط جدید و در نتیجه، قوانین حقوقی، قضایی و جزایی جدید را می آفریند . این تغییرات از تغییر و تکامل رابطه انسان با طبیعت سرچشمه می گیرد; برای نمونه، وقتی از عصر کشاورزی وارد عصر صنعت می شویم، اختراع وسائل حمل ونقل جدید چون خودرو، قطار و هواپیما، اختراع دستگاه چاپ، فیلم برداری، رادیو، تلویزیون و تلفن و دیگر وسایل ارتباط جمعی و سرانجام اختراع رایانه، اینترنت و دستگاه های هوشمند، روابط انسانی را به کلی متحول می کند و حق و حقوق جدیدی برای افراد می آفریند و وضع قوانینی را می طلبد که قادر باشد روابط انسانی را در عصر مدرن و پست مدرن در جهت اهداف مورد نظر تنظیم و هماهنگ کند . همچنین انسان برای تسریع و تسهیل روابط اجتماعی در طول زمان، ابزارهایی را اختراع می کند که گاه روابط مزبور را به کلی دگرگون، و تنظیم دوباره روابط را از طریق وضع قوانین جدید اقتضا می کند . روشن ترین مثال برای این مطلب، اختراع پول فلزی، کاغذی و اعتباری و اختراع بانک و اوراق مالی همچون اوراق قرضه، سهام، مشارکت و تاسیس بازارهای مالی ثانوی است .

افزون بر این، فکر خلاق بشر در حوزه روابط اجتماعی نیز به صورت مستقیم گاه به یافته های جدید دست می یابد; برای مثال، عقد بیمه را که در پی آن، صنعت بیمه با انواع و اقسام گوناگون ظهور می کند می توان نام برد; بنابراین در هر دو حوزه رابطه او با دیگران، نیازهای ثابتی وجود دارد و در هر دو حوزه نیز فکر خلاق بشر به کار می افتد و با اکتشافات و اختراعات جدید، هم ابزارها و روش های تامین نیازهای پیشین تغییر می کند و هم نیازهای جدید پدید می آید .

۲ . شهید صدرقدس سره معتقد است: تغییر و تکامل رابطه انسان با طبیعت در برخی موارد طرح تشریعی اسلام را برای تنظیم روابط اجتماعی تهدید می کند; بدین سبب برای جلوگیری از این تهدید، در طرح تشریعی، منطقه الفراغ در نظر گرفته شده، و ولی فقیه در این منطقه که فارغ از حکم تشریعی ثابت است، با حکم ولایی خود از این تهدید جلوگیری می کند . از سوی دیگر، وی در طرح تشریعی، منطقه الفراغ را بر احکام مباح، مکروه و مستحب تطبیق کرده و احکام واجب و حرام را در منطقه پر تشریع که دست ولی فقیه از آن کوتاه است، قرار می دهد .

ابتدا این اشکال به نظر می رسد که احکام وضعیه در کدام منطقه قرار دارند . آیا ولی فقیه می تواند به دلیل مصالح به صحت قراردادی حکم کند که شرع به ابطال آن حکم کرده است؟

این پرسش در نظریه شهید صدر، پاسخ روشنی ندارد .

اشکال دیگر این است که وقتی سخنان صدر در ضرورت وجود منطقه الفراغ با نظر وی در تبیین حدود منطقه الفراغ کنار هم گذاشته شود، خود به خود، این نتیجه حاصل می شود که طرح تشریعی در روابطی که شارع در آن ها