فایل پاورپوینت کامل جستجوی مفهوم پرستاری در متون اسلامی

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل جستجوی مفهوم پرستاری در متون اسلامی :

مقدمه

پرستاری پیشینه ای دیرین دارد و از آنجا که غیر مسلمانان با بهره گیری از آثار ارزنده اسلام بر ما پیشی گرفته اند، در سال های اخیر استفاده از اعتقادات اسلامی مورد توجه سیاستگزاران و تدوین کنندگان راهبردهای سلامت جامعه نگر در سازمان بهداشت جهانی نیز قرار گرفته است. تکیه بر معرفت دینی در ارتقای حس مسؤولیت پذیری و وجدان کاری تاثیر بسزایی دارد. (وبگاه هدابلاگ، ۲۰۱۱ م.) از طرف دیگر در زمان کنونی پرستاری به عنوان یک شغل جایگاه ویژه اجتماعی دارد که به موازات رشد جوامع و تحولاتی که در علم و دانش به وجود آمده، بر پیچیدگی و حساسیت این کار افزوده شده است. مشکلات و تنگناهایی که امروز فراروی جامعه پرستاری قرار گرفته و مطالبات به حقی که این قشر پرتلاش دارند نباید مانع اندیشه و گفتگو از فضایل و جنبه های عالی و مثبت این کار شود. (فانی، ۱۳۸۵ ش.)

پرستار، اسم فاعل یا صفت فاعلی از پرستیدن در فارسی جدید و ریشه پهلوی آن پرستیتن، پرستیشن به معنای پرستش است در فارسی نو عابد و اطاعت کننده، مطیع و منقاد، خادم و غلام، معانی دیگر این واژه است. واژه پرستار به معنای پرستنده، غمخوار و حافظ میباشد و در فرهنگ لاتین از لغت Nutrition گرفته شده است که به معنی پروردن، تغذیه کردن و پرورش دادن است. انجمن پرستاران کانادا، پرستاری را این گونه تعریف میکند: «حرفه پرستاری در پاسخ به نیاز جامعه به وجود آمده است و در رابطه با سلامت انسان در طول زندگی ایده آل هایی را مد نظر دارد.» (وبگاه پرواز، ۲۰۱۱ م.)

علم پرستاری یک سیستم ارتباطی بین واکنش های انسان در طیف سلامت بیماری، حیطه های فرهنگی اجتماعی، رفتاری و بیولوژیک را نشان میدهد.

هدف علم پرستاری معرفی ماهیت پرستاری برای درک و توضیح سودمندی آن برای بشر است. علم پرستاری بیشتر بر اساس دیدگاه تجربی علم استوار است و بر استدلال، عینیت، پیشگویی و کنترل تاکید دارد. علم پرستاری توسعه دانش و پرستاری را برای همه حوزه های آن فراهم می آورد. (فارسی و همکاران، ۱۳۸۶ ش.)

پرستاری صرف نظر از تعریف مشخصی که امروزه به عنوان یک شغل دارد از دیر زمان به شکلی ساده و ابتدایی در بین انسان ها وجود داشته و نوع بشر با توجه به زندگی اجتماعی خود و نیازمندی به دیگران، به این کار روی می آورده است.

نمونه های آن را میتوان در جنگ ها و حوادث طبیعی مشاهده کرد. (فانی، ۱۳۸۵ ش.)

پیشرفت بشری، وسعت روزافزونی را در حیطه پزشکی ایجاد نموده است. لذا لازم است قدم های اساسی جهت تبیین موضوعات صورت گیرد. با توجه به فرهنگ غنی اسلامی و تفاوت های فلسفه و اصول اسلامی با فلسفه و اصول غربی، ضرورت توجه سریع تر مجامع اسلامی به این موضوع به منظور جلوگیری از نفوذ غرب در کشورهای اسلامی احساس میشود. (سفیدی، ۱۳۸۹ ش.)

در اسلام، پرستاری از شروع جنگ های اولیه در صدر اسلام شروع گردیده و تاریخ هزارساله دارد. در بعضی از روایات، پرستاری از پیامبرانی نام برده شده که قبل از ظهور اسلام میزیسته اند. (بیوس، ۱۳۹۰ ش.) امروزه پرستاری چون دیگر شاخه های علوم، جنبه های تخصصی و روانشناختی پیدا کرده است، اما باید اذعان نمود، همچنان بخشی از چهره پرستاری زیر سایه سنگین بیتوجهی و بار جهل، کدر و ناشناخته مانده است. (مبلغی، ۱۳۹۰ ش.)

حرفه پرستاری با همه گستردگی به لحاظ اهمیت وظایف آن نیاز مبرم حیات بشر دنیای متمدن امروزه میباشد و از این حیث حرفه ای است که از نظر فقه اسلامی همچون دیگر حرفه های مورد نیاز جامعه، واجب شرعی است و برای کلیه کسانی که قدرت، علم و استعداد و شرایط آن را دارند تا به اندازه کفایت نرسد، واجب میباشد. از آنجا که اصل این کار مورد علاقه دین است نیازی به قصد قربت برای انجام این واجب نیست و اخذ اجرت برای آن اشکال ندارد، ولو این که قصد قربت ارزش معنوی و اخلاقی به آن میدهد به همین جهت به آن واجب کفایی توصلی گفته میشود. (وبگاه ام نصر، ۲۰۱۱ م.)

روش

مطالعه حاضر رویکرد کیفی از نوع تحلیل محتوای، قراردادی، ضمنی و آشکار است. مستندات و متون اسلامی از جمله قرآن کریم، نهج البلاغه، احادیث و وبگاه های پارسیداگ، هدابلاگ، ایگنا، نورمگ، پرواز، یاسین و همچنین وبگاه های عربی زبان معتبر غررالحکم، اصول کافی و قرب الاسناد از سال ۱۳۷۰ تا سال ۱۳۹۱ با واژه های کلیدی پرستیدن، پرستار و مراقبت، جامعه پژوهش را تشکیل دادند.

معمولا از روش های گوناگونی نظیر مشاهده، مصاحبه های فردی یا گروهی، یادداشت های روزانه و اسناد از جمله نامه یا حتی روزنامه برای تولید داده ها استفاده میشود و هر چیزی میتواند منبع داده ها باشد. (کوربین و همکاران، ۲۰۰۸ م.) در این پژوهش با استفاده از قرآن و سایر منابع اسلامی، داده ها استخراج و به طور همزمان تحلیل محتوا انجام شد. این امر تا جایی ادامه مییافت که طبقه جدیدی از داده ها حاصل نگردید.

تمام متون مرتبط با واژه های کلیدی به صورت کامل توسط یکی از پژوهشگران به روی کاغذ منتقل گردید. ترجمه و جستجوی متون عربی توسط یکی دیگر از پژوهشگران که مسلط به زبان عربی بود، انجام گرفت. سپس متون استخراج شده در چندین نوبت مورد بازبینی تیم پژوهش قرار گرفت و واحدهای معنایی استخراج و کدگذاری اولیه انجام شد.

پژوهشگران پس از هر کدگذاری، کدها را مورد نقد و بررسی قرار داده، نقاط ضعف و قوت کدها را مشخص مینمودند و مواردی را که باید در کدگذاریهای بعدی لحاظ میشد، در ذهن مرور میکردند.

یافته ها

در بررسی متون اسلامی، ۴۵۳ واحد معنایی استخراج شد. در روند تحلیل داده ها و استخراج زیرطبقات، طبقات و درون مایه ها، تعداد ۵۶ زیرطبقه، ۱۴ طبقه و ۴ درون مایه استخراج شد. درون مایه های استخراج شده عبارت از «موازین اخلاقی» [(۷ طبقه) با نام های «اخلاق»، «مهربانی و همدلی»، «فروتنی و احترام به بیمار»، «نیکوکاری»، «صبر و پایداری»، «تقوا و بخشش»]، «توانمندی» [(۳ طبقه) با نام های «شایستگی»، «آگاهی و مسؤولیت پذیری» و «تعهد»]، «مراقبت ایمن» [(۳ طبقه) با نام های «مراقبت»، «رفع نیاز ایمنی» و «ایمنی در مراقبت»] و «ارتباط» بود.

۱- موازین اخلاقی

یکی از درون مایه های حاصل از تحلیل محتوای داده های حاصل از مروری بر متون اسلامی، موازین اخلاقی بود که شامل ۷ طبقه با نام های «اخلاق»، «مهربانی و همدلی»، «فروتنی و احترام به بیمار»، «نیکوکاری»، «صبر و پایداری»، «تقوا» و «بخشش» بود، هرچند این صفات به صراحت در مورد پرستار ذکر نشده است، اما از ویژگیهای مهم اخلاقی است.

اخلاق: در برخی از متون مورد استفاده به واژه اخلاق به عنوان صفتی از صفات حسنه اشاره شده است. این طبقه شامل زیرطبقات «اخلاق نیکو»،

«ارزش های اخلاقی» و «اخلاق حرفه ای» پرستار میباشد.

در مورد اخلاق نیکو حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) در نهج البلاغه خطبه ۱۷۶ میفرمایند: «… ثم ایاکم و تهزیع الاخلاق و تصریفها و اجعلوا اللسان واحدا و لیخزن الرجل لسانه فان هذا اللسان جموحٌ بصاحبه و الله ما اری عبدا یتقی تقوی تنفعه حتی یخزن لسانه و آن لسان المؤمن من وراء قلبه و آن قلب المنافق من وراء لسانه لان المؤمن اذا اراد آن یتکلم بکلام تدبره فی نفسه فان کان خیرا ابداه و آن کان شرا واراه و آن المنافق یتکلم بما اتی علی لسانه لا یدری ما ذا له و ما ذا علیه و لقد قال رسول الله ص لا یستقیم ایمان عبد حتی یستقیم قلبه و لا یستقیم قلبه حتی یستقیم لسانه…؛ مواظب باشید که اخلاق نیکو را در هم نشکنید و به رفتار ناپسند مبدل نسازید، زبان و دل را هماهنگ کنید. انسان باید زبانش را حفظ کند، زیرا همانا این زبان سرکش، صاحب خود را به هلاکت میاندازد. به خدا سوگند، پرهیزگاری را ندیده ام که تقوا برای او سودمند باشد، مگر آنکه زبان خویش را حفظ کرده بود و همانا زبان مؤمن در پس قلب اوست.»

پیامبر اسلام (ص) فرمود: «بندهای ایمان استوار نگردد تا دل او استوار شود، و دل او استوار نشود تا زبان استوار گردد.»

«ارزش های اخلاقی» دومین زیرطبقه از طبقه «اخلاق» است. در این رابطه متون اسلامی به آن اشاره میکنند. به عنوان مثال: «و هم این که وجدان انسان ها حکم میکند که «پاداش دهنده نیکی را به نیکی، باید آفرین گفت و بی اعتنا را باید مورد ملامت و شماتت قرار داد» از وجدان اخلاقی ناشی میشود و این گونه اعمال را خیر اخلاقی میگویند. معیار بسیاری از کارهای انسان «خیر اخلاقی» است. بسیاری از کارها را انسان به جهت «ارزش اخلاقی» انجام میدهد نه به جهت امور مادی. این نیز از مختصات انسان است و مربوط به جنبه معنوی انسان و یک بعد از ابعاد معنویت او است.» (وبگاه غدیر، ۱۳۹۰ ش.)

«اخلاق حرفه ای» سومین زیرطبقه از طبقه «اخلاق» است. در این رابطه متون اسلامی به آن اشاره میکنند. به عنوان مثال: «اخلاق پرستاری را میتوان به دو بخش تقسیم نمود: اخلاق حرفه ای، اخلاق انسانی اسلامی. اخلاق حرفه ای مجموعه تظاهرات رفتاری است که یک پرستار از آن حیث که پرستار است، باید انجام دهد، برخی جنبه مثبت و ایجابی و برخی رفتاری منفی و سلبی است که پرستار نباید مرتکب شود. اخلاق انسانی اسلامی مجموعه رفتارها و ویژگیهایی است که یک پرستار به عنوان این که یک انسان و یک مسلمان است، باید انجام دهد یا از آن اجتناب کند.» (وبگاه ام نصر ۲۰۱۲ م.)

مهربانی و همدلی: «مهربانی و همدلی» دومین طبقه از درون مایه «موازین اخلاقی» است. خدای مهربان، بندگانش را به مهربانی و مهرورزی تشویق و مهرورزان را جز اصحاب یمین معرفی کرده است: «ثم کان من الذین امنوا و تواصوا بالصبر و تواصوا بالمرحمه، اولئک اصحاب المیمنه؛ سپس از کسانی باشید که ایمان آورده اند و یکدیگر را به صبر، استقامت، مهربانی و عطوفت توصیه میکنند. اینان اصحاب یمین هستند.» (بلد: ۱۸-۱۷)

فروتنی و احترام به بیمار: سومین طبقه از درون مایه «اخلاق» است، در مورد فروتنی در نهج البلاغه آمده است: «… ان رفعه الذین یعلمون ما عظمته ان یتواضعوا له، وسلامه الذین یعلمون ما قدرته ان یستسلموا له…؛ آن کس که عظمت خدا را میشناسد سزاوار نیست خود را بزرگ جلوه دهد، پس بلندی ارزش کسانی که بزرگی پروردگار را میدانند، در این است که در برابر او فروتنی کنند، و سلامت آنان که میدانند قدرت خدا چه اندازه میباشد، در این است که در برابر فرمانش تسلیم باشند.» (خطبه ۱۱۴۷)

پرستار فروتن از محبوبیت خاصی بین بیماران و افراد جامعه برخوردار است چنانکه حضرت علی (ع) می فرماید «التواضع یکسوک المهابه.» (پژوهش، ۱۳۹۰ ش.)

نیکوکاری: چهارمین طبقه از درون مایه «اخلاق» دارای زیرطبقات «نیکی به مردم»، «نیکوکاری»، «مقام نیکوکاران»، «خدا دوستدار نیکوکاران»، «آگاهی خدا از کار نیک»، «ارزش نیکوکاری»، «پاداش کار نیک» و «اجر درستکاری» است. در این قسمت به برخی از این موارد استناد میگردد.

«نیکی به مردم» اولین زیرطبقه از طبقه نیکوکاری است. «یؤمنون بالله و الیوم الاخر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و یسارعون فی الخیرات و اولئک من الصالحین؛ ایمان به خدا و روز قیامت میاورند و امر به نیکویی و نهی از بدکاری میکنند و در نیکوکاری میشتابند و آن ها خود مردمی نیکوکارند.» (ال عمران: ۱۱۴)

خداوند مقام نیکوکاران را در صف بندگان خاص قرار میدهد: «لن تنالوا البر حتی تنفقوا مما تحبون وما تنفقوا من شیء فان الله به علیمٌ؛ شما هرگز به مقام نیکوکاران و خاصان خدا نخواهید رسید، مگر از آنچه دوست میدارید و محبوب شماست، در راه خدا انفاق کنید و آنچه انفاق کنید، خدا بر آن آگاه است.» (ال عمران: ۹۲) خداوند بزرگ در بسیاری از آیات قرآن کریم میفرماید که دوستدار نیکوکاران است: «و هذا صراط ربک مستقیما قد فصلنا الایات لقوم یذکرون. لهم دار السلام عند ربهم و هو ولیهم بما کانوا یعملون؛ و این راه خدای توست که مستقیم است. ما آیات (خود) را برای گروهی که بدان پند میگیرند به خوبی روشن ساختیم. آن ها را نزد خدا دار سلامت و خانه آسایش است و خدا دوستدار و سرپرست آن هاست، برای آنکه نیکوکار بودند.» (انعام: ۱۲۷ -۱۲۶)

و در آیات دیگر در مورد ثواب نیکوکاری و محبت خدا به نیکوکاران که همانا دوست داشتن آن هاست، میفرماید: «فاتاهم الله ثواب الدنیا و حسن ثواب الاخره و الله یحب المحسنین؛ پس خدا پاداش (فتح و پیروزی) در دنیا، و ثواب نیکو در آخرت نصیبشان گردانید، که خدا نیکوکاران را دوست میدارد.» (ال عمران: ۱۴۸)

صبر و پایداری: این طبقه شامل زیرطبقات «صبر و بردباری» و «بیتوجهی به ناسپاسی مردم» است.

خدای کریم در مورد ارزش صبر میفرماید: «واصبر فان الله لا یضیع اجر المحسنین؛ و صبر کن که خدا هرگز اجر نیکوکاران را ضایع نمیکند.» (هود: ۱۱۵)

حضرت علی (ع) با استناد به قرآن در مورد بیتوجهی به ناسپاسی مردم میفرمایند: «لا یزهدنک فی المعروف من لا یشکره لک فقد یشکرک علیه من لا یستمتع بشیء منه و قد تدرک من شکر الشاکر اکثر مما اضاع الکافر و الله یحب المحسنین؛ ناسپاسی مردم تو را از کار نیکو باز ندارد، زیرا هستند کسانی، بی آنکه از تو سودی ببرند تو را میستایند، چه بسا ستایش اندک آنان برای تو، سودمندتر از ناسپاسی ناسپاسان باشد و خداوند نیکوکاران را دوست دارد.» (نهج البلاغه: حکمت۲۲۰۴)

تقوا: ششمین طبقه از درون مایه «اخلاق» شامل زیرطبقات «تقوا» و «کم رنگ بودن جنبه مادی و معیشتی در پرستاری» است. اگر هریک از پرستاران با تقویت خصلت ها و منش های نیکو به درجه ای از تقوای کاری و حرفه ای دست یابند که وجدان کاری آنان عامل هدایت گر آن ها در خدمت رسانی به بیماران قرار گیرد، این روحیه و منش در فعالیت های گروهی آن ها نیز نمود پیدا میکند و احتمال ارتقای اخلاق حرفه ای در کارهای گروهی نیز افزایش مییابد و کم تر شاهد تخلفات حرفه ای آن ها خواهیم بود. (وبگاه ایگنا، ۲۰۱۱ م.)

و در قرآن در مورد تقوا آمده است:»… ولدار الاخره خیر للذین اتقوا افلا تعقلون؛ محققا سرای آخرت برای اهل تقوا (از حیات دنیا) بسیار نیکوتر است، آیا تعقل نمیکنید.» (یوسف: ۱۰۹)

در مورد کم رنگ بودن جنبه مادی و معیشتی در پرستاری از دیدگاه های مختلف صحبت شده است. در روابط مالی پرستار با بیماران و عدم چشم داشت مادی و مالی به بیمار و عدم تبعیض در رسیدگی به بیمار، پرستار نباید به بیمار با دید انتفاعی بنگرد، بیمار نباید احساس کند که پرستار با وی و سلامتی او ارتباط مالی برقرار کرده است. ثروتمندبودن یا فقیربودن بیمار نباید در نحوه عملکرد پرستار تاثیری داشته باشد. در دستورات اخلاق پرستاری از شورای بین المللی پرستاران نیز آمده است: «پرستار در مقابل کار خود فقط حقوقی را که برای وی معین شده است، دریافت میدارد. سفارشات و توصیه ها نباید تاثیری بر زیر پاگذاردن ضوابط داشته باشد. تبعیض در بکارگرفتن امکانات بیمارستان برای بیماران و تحمیل خرج های اضافی برای بیمار، رفتاری مناسب شان پرستار نیست.» (وبگاه ام نصر، ۲۰۱۲ م.)

بخشش: هفتمین طبقه از درون مایه «اخلاق» است.

به بخشش در راه خدا در متون اسلامی اشارات متعددی شده است. در قرآن کریم در مورد بخشش آمده است: «خذ العفو و امر بالعرف و اعرض عن الجاهلین؛ طریقه عفو و بخشش پیش گیر و امت را به نیکوکاری امر کن و از مردم نادان روی بگردان.» (الاعراف: ۱۹۹)

۲- توانمندی

این درون مایه شامل ۳ طبقه با نام های «شایستگی»، «آگاهی» و «مسؤولیت پذیری و تعهد» استخراج شد.

شایستگی: این طبقه شامل زیرطبقات «عمل شایسته»، «دیدن جزای عمل» و «پاکیزگی کار» میباشد.

خدای بزرگ در قرآن کریم در سوره والعصر در مورد عمل شایسته میفرماید:

«والعصر، آن الانسان لفی خسر، الا الذین امنوا وعملوا الصالحات وتواصوا بالحق وتواصوا بالصبر؛ سوگند به عصر، همانا انسان در زیان است، مگر آنان که ایمان آورده و شایسته عمل کرده و یکدیگر رابه حق و صبر سفارش کرده اند.»

در تفسیر سوره والعصر آمده است که این سوره کوچک با اشاره به دو موضوع مهم تمام علوم و مقاصد قرآن را در خود جای داده است: ۱- عمر انسان به عنوان یک سرمایه، لحظه به لحظه از دست میرود. از این رو آدمی در زیان و ضرر است، مگر آنکه لحظات عمرش را با ایمان و صالحات پر کند؛ ۲- مؤمنان باید در میان خود یکدیگر را به ایمان و صبر توصیه کنند و معرفت خود را قوت بخشند. سفارش به حق و صبر یکی از عوامل مؤثری است که در تداوم و تقویت ایمان و عمل در جامعه نقش حیاتی دارد و باید در جامعه به صورت فرهنگ درآید. (بهرام پور، ۱۳۹۰ ش.)

آگاهی: این طبقه از درون مایه «توانمندی» شامل زیرطبقه نقش علم است.

در مورد آگاهی (در وبگاه ام نصر، ۲۰۱۲ م.) آمده است: «تلاش و کوشش در کسب دانش و مهارت های پرستاری که پرستار خود چیزی کم نداشته باشد، خداوند کسانی را که ایمان و علم دارند را رفعت و درجه میبخشد.»

در قرآن کریم خداوند نیز میفرماید: «قل هل یستوی الذین یعلمون والذین لا یعلمون انما یتذکر اولو الالباب؛ بگو: آیا آنان که اهل علم و دانشند با مردم جاهل نادان یکسانند؟ منحصرًا خردمندان متذکر این مطلبند.» (الزمر: ۹)

مسؤولیت پذیری و تعهد: این طبقه، سومین طبقه از درون مایه «توانمندی» است که شامل زیرطبقه تعهدپذیری است.

در قرآن در مورد مسؤولیت پذیری و وفای به عهد آمده است: «واوفوا بعهد الله اذا عاهدتم ولا تنقضوا الایمان بعد توکیدها وقد جعلتم الله علیکم کفیلا آن الله یعلم ما تفعلون؛ و چون با خدا (و رسول و بندگانش) عهدی بستید بدان عهد وفا کنید و هرگز سوگند و پیمان را که مؤکد و استوار کردید مشکنید، چراکه خدا را بر خود ناظر و گواه گرفته اید؛ هماناخدا به هرچه میکنید آگاه است.» (نحل: ۹۱)

۳- مراقبت ایمن

تحلیل داده های پژوهش درون مایه «مراقبت ایمن» را متشکل از ۳ طبقه با نام های «مراقبت»، «رفع نیاز ایمنی» و «ایمنی در مراقبت» ارائه نمود.

مراقبت: این طبقه شامل زیرطبقات «مراقبت»، «مراقبت جسمی»، «مراقبت پرستاری از بیمار»، «کاربرد پارادایم غربی مراقبت»، «تساوی در مراقبت در ادیان مختلف» و«مراقبت روح و روان» است.

اولین مراقب خداست، چون پرورش دهنده تکوین و تشریع است و مراقبت پرستار از بیمار کاری الهی و مورد احترام میباشد، انبیا از این لحاظ که مراقبان روح و روان و ایمان مردمند، نزد خدا عزیزند و والدین به ویژه مادر از آن لحاظ که مراقب جسم فرزند خود است، ذکر آنان در قرآن بعد از خداست و احسان به آن ها مورد تاکید فراوان قرار گرفته است. با این مقدمات باید گفت که خدا پرستار است و پرستاران را دوست دارد. (وبگاه ام نصر، ۲۰۱۲ م.)

مراقبت جسمی: دومین زیرطبقه «مراقبت جسمی» است. در مورد مراقبت جسمی از بیمار و حتی افراد سالم در متون اسلامی بسیار سفارش شده است.

اثار ارزنده پرستاری از بیمار به طور شفاف در این گفتار رسول گرامی اسلام مشخص شده است: «من اعان ضعیفا فی بدنه علی امره، اعانه الله علی امره و نصب له فی القیامه ملائکه یعینونه علی قطع تلک الاهوال و عبور تلک الخنادق من النار، حتی لا یصیبه من دخانها و علی سمومها و علی عبور الصراط الی الجنه سالما امنا؛ هر کس انسانی را که ناتوانی جسمی دارد، یاری کند، خداوند، او را در کارها یاری می دهد و در قیامت، فرشتگانی را میگمارد تا او را در پیمودن مسیر هولناک قیامت و عبور از گودال هایی که از سموم آن آسیب نبیند و بر عبور از صراط به سوی بهشت با سلامت و امنیت کامل یاری دهند.» (وبگاه پژوهش، ۱۳۹۰ ش.)

سومین زیرطبقه «مراقبت پرستاری» است. در مورد مراقبت پرستاری در وبگاه ایگنا (۱۳۹۱ ش.) آمده است:

باید مدل های ایرانی، اسلامی در مراقبت از بیماران کشورمان تعریف شود و به همین منظور باید پارادایم های غربی اصلاح شوند و دستورالعمل های پرستاری برگرفته از فرهنگ بومی، مبانی دینی و اعتقادی کشورمان به آن ها اضافه شود.

راهکار ایجاد کارگروه های بین رشته ای مراقبت پرستاری از جمله مراقبت معنوی در پرستاری از جمله اقداماتی است که باید به منظور تکمیل پارادایم های غربی مراقبت و ایجاد مدل های ایرانی، اسلامی مراقبت در پرستاری ایجاد شود تا موجبات ارتقای خدمات رسانی به بیماران و نظام سلامت در کشور فراهم شود.

چهارمین زیرطبقه «کاربرد پارادایم غربی مراقبت»