بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل جهانی شدن، پست مدرنیسم و مسئولیت های روشن فکری :

جهان اندیشه ، ش ۷

چکیده: از نظر آقای مرتضوی، جهانی سازی بر پایه ضرورت های اقتصادی جهان و تحولات علمی، حادث شده است و آثار مثبت آن همچون اعمال نظارت و مداخله نهادهای بین المللی بر نهادهای حکومتی ملی، بر آثار منفی آن پیشی می گیرد . جریان پسامدرنیته در برابر این موج برخاسته از مدرنیته قرار می گیرد، که هرچند نقدهایی جدی به مدرنیته دارد، اما نوع نگاه این جریان برای جوامعی که در میانه راه مدرنیته هستند خطرناک است

.

حدود دو دهه است که دو جریان فکری متفاوت و متوازی، دست مایه فکری و عملی دولتمردان و نظریه پردازان تمام کشورها و یا جهان گرایی

(۲)

است و به خصوص اگر به جنبه جهان گرایی این رویکرد توجه داشته باشیم که بر پایه ضرورت های اقتصادی جهان و تحولات علمی حادث شده است، در می یابیم که کمتر پایه و مایه تئوریک داشته و عامل محرکه و سمت و سو دهنده به این ضرورت، سیاست های اقتصادی خانم مارگارت تاچر، نخست وزیر محافظه کار انگلیس، و ریگان، رئیس جمهور آمریکا در دهه ۷۰ میلادی، و صندوق بین المللی پول و بانک جهانی بوده، که کلا تحت عنوان سیاست های تعدیل ساختاری

(۳)

شناخته شده است

.

در واقع، این ضرورت حاصل تحولات همه جانبه در عرصه جهانی و در تمامی جنبه های زندگی بشر امروزی بوده، و همین اثرات تبعی است که بار دیگر، سنت گرایان و محافظه کاران جوامع، به خصوص جهان اسلام را بر خواهد انگیخت، و همان طور که در قرون نوزده و بیست شاهد تقابل تجددخواهی و مدرنیسم حاصل از انقلاب صنعتی و مبارزات خونین اصول گرایان با مدرنیست ها بودیم، بار دیگر سنگربندی های مقابله این دو نحله را شاهد خواهیم بود; منتها با این تفاوت که موج جدید بسیار خونین تر و عمیق تر است و از حدود دو دهه پیش آغاز شده و مشخصه آن نیز انتقال جغرافیای جنگ از مناطق مسلمان نشین به قلب کشورهای صادرکننده مدرنیسم و جهانی سازی است، و متاثر از چنین جریانی است که ساموئل هانتینگتون فرضیه «جنگ تمدن ها» را مطرح و مرزهای اسلام را خونین توصیف می کند

.

اما فارغ از این اثر جهانی شدن اقتصاد آثار مثبت آن از لحاظ مردم کشورهای جهان سوم، می تواند اعمال نظارت و مداخله نهادها و مؤسسات بین المللی بر نهادهای حکومتی محلی و ملی، و وضع حقوق یکسان جهانی، مانند حقوق بشر و محاکم قضایی بین المللی برای کسانی باشد که در درون حوزه حاکمیتی خود به نقض حقوق بشر و آزادی های مشروع و غارت ملت ها و کشورها پرداخته یا در جنگ ها به نسل کشی و کاربرد تسلیحات غیرمتعارف شیمیایی و بیولوژیکی مبادرت ورزیده اند

.

روی هم رفته، جهانی شدن نشانه تحول جدیدی در مناسبات سیاسی بین المللی است، و چون با مفاهیم سنتی حاکمیت در تضاد است، سیستم های حکومتی درون گرا بسیاری از اصول و مبانی آن را نمی پذیرند

.

و اما جریان فکری دیگر، پسامدرنیته

(۴)

است که دقیقا در جهت مخالف جهانی شدن یا جهانی سازی حرکت کرده است و به مثابه یک جریان فکری ناب، هم زمان مشغله فکری روشن فکران شده و شعاع نفوذ آن همه عرصه های فکری – اعم از دین و فلسفه و سیاست، تا فرهنگ و هنر – را متاثر ساخته است; اگرچه این پدیده هنوز در همان حد تئوری و مشغله فکری باقی مانده و بر عکس همزاد خود، وارد سیاست عملی یا حتی ایدئولوژی سیاسی نشده است

.

اگرچه اهتمام ورزیدن به مسائل عاطفی، روحی و خلقیات مردم، و نیز تفاوت های آنها در زندگی روزمره و سابقه تاریخی آنان می تواند بسیار با اهمیت باشد و مدرنیته نیز در زمان پیدایش خود از قرن هجدهم تا کنون به دلیل پشت پا زدن به موارد مذکور و نیازها و امکانات در کنار آثار مثبت خود، باعث و بانی، یا حداقل مشوق آثار منفی اجتماعی و ضد اخلاقی و جریانات سیاسی منحط مانند فاشیسم و نازیسم در صورت های گوناگون بوده است، اما آثار تفکر پست مدرنیست ها برای جوامعی که در نیمه راه مدرنیته و استقرار بنیادهای اساسی و شالوده اولیه جامعه مدنی می باشند، بسی خطرناک و مسئله ساز خواهد بود . روشن فکر بی دغدغه غربی، با نقد مدرنیته، به جهان عقب مانده توصیه می کند که در پستوی سنت های کهن و ارزش های دیرینه که بعضا ریشه در فقر، جهل، خرافات و مناسبات اجتماعی دیرپای عشیره ای – فئودالی این جوامع دارند، بماند یا بدان بازگردد

.

در صورتی که همه انسان ها و ابنای بشر با هر رنگ و نژاد و مذهب و ملیت و قومیت، و تنها به صرف انسان بودن، دارای حقوق اولیه و انسانی هستند، و تعرض به آنان به هر دلیل، نه تنها سبب پایمال شدن این حقوق برای صاحبان حق می شود، بلکه سایر ابنای بشر را نیز متاثر و متالم می سازد

.

روشن فکران مسلمانی که جوامع آنان بیش از هر جامعه دیگری در تلاطم امواج جهانی شدن و مدرنیته، و هم اکنون پسامدرنیته، قرار گرفته نیز بار دیگر به آزمونی سخت فراخوانده شده اند: از یک سو، باید از خطاهایی که در هنگام ورود مدرنیته یا تجددخواهی روی داد – مانند توصیه «اخذ بدون تصرف فرهنگ غربی » میرزا ملکم خان – اج