بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل در دفاع از تساهل :

آفتاب، ش ۲۷

چکیده: آقای عجم در این مقاله، گزارشی کوتاه از کتاب نامه ای در باب تساهل، اثر جان لاک، آورده اند و دیدگاه چند متفکر مدافع تساهل را بیان کرده اند . حاصل این دیدگاه ها این است که ایمان اصولا اجبار بردار نیست و ابزار زور و شکنجه برای رسیدن به غایت دینی، یعنی رستگاری آدمیان کارساز نیست .

فایل پاورپوینت کامل در دفاع از تساهل سخنان بی شماری نوشته شده است، اما در یک نگاه کلی می توان از دو دید به براهین مدافع اصلی تساهل نگریست . دسته نخست استدلال های اصولی نام دارند که مدعی هستند دینداری و ایمان اصولا با زور تدارک نمی شود، چرا که ایمان امری شخصی و قلبی است .

به استدلال های دسته دوم استدلال های ابزاری می گویند . طرفداران این برهان بر این اعتقادند که ابزار زور و شکنجه برای رسیدن به غایت دینی، یعنی رستگاری آدمیان کارساز نیست .

کاستالیون در کتاب پندی به فرانسه پریشان می نویسد که علت اصلی جنگ ها نابردباری و عدم تساهل مذهبی و اجبار و زوری است که بر وجدان انسان ها تحمیل می گردد . استدلال کاستالیون به دو بخش تفکیک می گردد; اصولا اجبار انسان ها امری نادرست است و لذا هیچ گاه نه مسیح و نه حواریون به اجبار و زور دست نیازیده اند . اگر کسی را به خاطر آنکه مؤمن شود شکنجه کنند، نه تنها به جسم او بلکه به روح او نیز خیانت گردیده است . او در بخش دوم استدلال خویش می گوید که ابزار زور و قدرت قادر نیست به طور واقعی ما را به غایت دین، ایمان و سعادت اخروی آدمیان برساند; چرا که ابزار زور و شکنجه باور قلبی به وجود نمی آورد . حتی اگر خیر و صلاحی که در سایه اجبار انسان ها به دست می آید بسیار عظیم تر از شر بی ایمانی و اختلاف مذهبی باشد، باز هم دستیابی به یک هدف خوب و مقدس به وسیله ابزارهای شر امری اشتباه و نادرست است .

به نظر پیر بیل، اجبار یک قوم یا یک ملت که به عقاید دینی دیگری معتقد است، با عقل منافات دارد و غیر قابل دفاع است . زور و اجبار، از یک طرف ریا و دورویی انسان ها را اشاعه می دهد و از طرف دیگر، ایمان مذهبی اصیل را از بن ریشه کن می کند . هیچ کس جز از طریق تکیه بر برهان و عقل نمی تواند ادعا کند که عقایدش از ارجحیت و اعتبار بیشتری نسبت به دیگران برخوردار است . وجدان بشر دادگاه نهایی فرد است و هر انسانی خود می بایست حقیقت را بشناسد . انسان ها نباید و نمی توانند رهبر دینی یا پادشاه کشور را ضامن مطمئنی برای صحت و درستی اعمال و عقاید خود بدانند، بلکه هر کس می بایست با توجه به تشخیص وجدان خود، آنچه را که فکر می کند در نظر خداوند درست است، انجام دهد .

اشاره

۱ . تساهل و رواداری همواره شعار مسلمانان بوده است . تاریخ مسلمانان گواه رواداری عملی آنان نیز بوده است . ولتر، فیلسوف قرن ۱۸ فرانسه، تعصبات کلیسایی را مانع آزاداندیشی می دانست و برای نشان دادن افق تنگ و تحجر فکری دنیای کلیسایی سر در ادب و فرهنگ مشرق زمین کرد و از شیخ اجل سعدی مدد گرفت . ^(۱) تجلیل ولتر از سعدی نشان می دهد که متفکران فرانسوی نظیر او و منتسکیو که او هم از بانیان آزاداندیشی است، با نوشتن کتاب چگونه می توان ایرانی بود خواسته اند به مردمانی که قرن ها در دنیای فروبسته قرون وسطای اروپایی به سر برده اند، نشان دهند که راه و رسم مدارا چیست . ^(۲) سیاحان و سفرنامه نویسان اروپایی که از مناطق اسلامی دیدن کرده اند در کتاب های خود با اعجاب تمام از مدارای مسلمانان و تحمل مخالفان، حتی زندیقان و بی دینان، د