فایل پاورپوینت کامل سرمقاله / ۱۱ سپتامبر: مبارزه با تروریسم یا توجیه سیاست جنگ طلبانه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل سرمقاله / ۱۱ سپتامبر: مبارزه با تروریسم یا توجیه سیاست جنگ طلبانه :

حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در امریکا که در آن برج های دوقلوی مرکز تجاری و چند محل دیگر مورد حمله قرار گرفت، یکی از حوادث غم باری بود که طی آن هزاران نفر کشته شدند و خسارت های زیادی را به جای گذاشت. در پی این حوادث دولت امریکا با اصرار بر تعقیب و مجازات عاملان این حوادث، شرایط کشور را جنگی اعلام کرد. در این که عاملان و مقصران واقعی این حمله چه کسانی بودند، به نظر می رسد هنوز در هاله ای از ابهام قرار دارد و شاید اقدامات بعدی دولت امریکا و ارائه برخی نظریه ها، بتواند ردپایی از آن به دست دهد.

اولین اقدام دولت امریکا پس از این حادثه، حمله یکجانبه به کشور افغانستان و سرنگونی گروه طالبان و نهایتا جای گزینی یک دولت موقت بود. این حمله در حالی صورت گرفت که نه تنها حمایت همه جانبه بین المللی را نداشت بلکه افکار عمومی جهان آن را محکوم می کرد. پس از آن نیز به بهانه وجود سلاح هسته ای که خود دولت امریکا و برخی دیگر از کشورهای غربی در جنگ علیه ایران به عراق داده بودند، به کشور عراق حمله و تقریبا بدون هرگونه مقاومتی از ناحیه نیروهای صدام حسین، عراق را اشغال کردند و تا به امروز نیز نیروهای نظامی امریکا در این کشورها مستقرند.

آیا می توان بین این اقدامات و حادثه ۱۱ سپتامبر ارتباطی برقرار کرد؟ برای پاسخ به این سؤال لازم است کمی به عقب برگردیم. در حالی که در قرون وسطا و پس از آن اصل توسل به زور، مطابق «نظریه جنگ عادلانه» مشروع و عادلانه تلقی می شد، در حقوق بین الملل معاصر به ویژه بعد از جنگ جهانی دوم، به دلیل زیان های هولناک آن، جامعه جهانی تلاش مجدانه ای برای از میان برداشتن پدیده جنگ از خود نشان داد و آن را فاقد هرگونه توجیه اخلاقی دانست. بدین منظور در مقدمه و مواد منشور سازمان ملل برای حفظ نسل های آینده و مصون ماندن آنان از زیان ها و خسارت های جنگ، بر مذموم بودن جنگ و ترغیب به صلح تأکید فراوان شده است.

البته نباید اصل توسل به زور یا نظریه جنگ عادلانه را با دفاع مشروع مندرج در ماده ۵۱ منشور ملل متحد خلط کرد، زیرا در حالی که دفاع مشروع در زمان وقوع یک حمله جدی است، اما جنگ عادلانه یا اصل توسل به زور در مقابل یک تهدید بالقوه و احتمالی است. علاوه بر منشور، کنوانسیون ها و معاهده ها، بسیاری بر عدم توسل به زور تأکید دارند از این رو خلط آن یک اشتباه فاحش است. بنابراین حمله به افغانستان و عراق توسط دولت آمریکا را نمی توان با عنوان دفاع مشروع توجیه کرد (کدخدایی: ۹۸).

نکته مهم این است که خود دولت امریکا قبل از این دوره ها هر گونه توسل به زور را برای حل اختلافات رد نموده است و دادستان وقت آمریکا در دادگاه بین المللی نورنبرگ می گوید: موضع ما آن است که به رغم هرگونه ناراحتی و مصیبتی که یک ملت ممکن است متحمل شود، توسل به جنگ یک ابزار غیرقانونی برای حل این مصیبت و یا جای گزینی آن می باشد. دولت آمریکا بارها بر این امر تأکید کرد و در صحنه های بین المللی نیز بر ممنوع بودن جنگ های بازدارنده اصرار داشتند و به همین مبنا نیکسون معاون رئیس جمهور آمریکا در سال ۱۹۵۶ دولت های کمونیستی را به دلیل این که این نوع حملات را جایز می شمردند، محکوم می کرد و ترومن می گفت که ما معتقد به جنگ های بازدارنده نیستیم، چرا که این نوع جنگ ها ابزار دیکتاتورها می باشد (همان: ۱۰۲۱۰۳).

حال با توجه به اجماع جهانی پس از جنگ جهانی دوم بر نفی هرگونه جنگ، توسل به زور و وجود معاهده ها و اعلامیه های فراوانی که در این زمینه در سطح جهانی و منطقه ای وجود دارد و اعلام مواضع صریح دولت مردان امریکا بر هر گونه جنگهای بازدارنده، سؤال این است که چگونه دولت بوش می تواند برای حضور نظامی در منطقه خاورمیانه، به افغانستان و عراق حمله کند و مواضع صریح قبلی این کشور و اجماع جهانی را زیر پا بگذارد؟!

ظاهرا بروز حادثه ای مانند ۱۱ سپتامبر که موجب جریحه دار شدن افکار عمومی جهان شد بهانه مناسبی برای زیرپا گذاشتن قواعد و مقررات بین المللی از طرف دولت بوش و توجیه اقدامهای بعدی است. به دنبال این حادثه، برخی از نظریه پردازان امریکایی برای توجیه حمله امریکا به افغانستان نظریه متروک و منسوخ «جنگ عادلانه» را مطرح کردند و با بازگشت به قرون وسطا، اصل توسل به زور و جنگ را مجاز شمردند (همان: ۱۰۳). به دلیل نبود یک دادگاه بین المللی کیفری دایمی با صلاحیت رسیدگی به جرایم تروریستی، دولت بوش با عنوان مبارزه با تروریسم پس از حادثه ۱۱ سپتامبر، خود وارد عمل می شود و به کشور افغانستان به بهانه نابودی بن لادن حمله می کند؛ بن لادنی که به اعتراف خود غربی ها، سال ها با آژانس امریکایی در خلال جنگ افغانستان همکاری می کرد (همان، ۲۰/۱/۸۳). و برای ادامه اقدامات جنگ طلبانه، امضای خود را از معاهده رم مربوط به تشکیل دیوان کیفری بین المللی پس می گیرد.

به گفته گیلبرت اخگر مدرس سیاست و روابط بین الملل در دانشگاه پاریس و نویسنده کتاب «برخورد بربریت ۱۱سپتامبر و ایجاد بی نظمی نوین جهانی»، به طور قطع ۱۱سپتامبر شر