فایل پاورپوینت کامل شخصیت شناسی پیامبر اکرم (صلی الله علیه وسلم) در مثنوی مولوی در پرتو تفاسیر قرآن کریم

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شخصیت شناسی پیامبر اکرم (صلی الله علیه وسلم) در مثنوی مولوی در پرتو تفاسیر قرآن کریم :

مقدمه

بررسی و تحلیل شخصیت های تاریخی، عرفانی و فلسفی از دیرباز مورد توجه عرفا و شاعران غربی و شرقی بوده است.

داستان پیامبران مثال و مظهر عینی و محسوس حوادث مکرر و مستمر نفسانی و انسانی است. حیات آن ها تنها حادثه ای تاریخی که یک بار اتفاق افتاده و تمام شده باشد، نیست بلکه حادثه ای است که در وجود هر کس و در هر زمان تکرار می شود و نقد هستی آدمی است. بنابراین تاریخ یکسره داستان حیات و ممات انسانهای آزاده ای است که می توانند الگوی هم نسلی های خود و اسطوره ی نسل های پسین خود باشند، لذا نام، گفتار، رفتار و کردار، ارزشهای اخلاقی و باورهای اعتقادی آنها در صفحات تاریخ به یادگار مانده است؛ چنانچه نام رفیع پیامبررحمت، نه تنها در دل تاریخ که برتارک زبان شاعرانه، بیان عارفانه و زمزمه های ادیبانه و عاشقانه ی نامداران فارسی زبان به زیبایی نشسته است و سراچه ی دلهای پاکشان و قلم گهر بارشان را با ذکر پیامبر(ص) صیقل می دادند. پیامبر(ص) غایت و هدف همه ماموریت های پیامبران قبل از خود است و به عنوان آخرین پیامبر الهی، قدم در راهی می گذارد که کامل کننده دین و تمام کننده همه نعمت های خداوند است. لذا در این مقاله ابتدا شخصیت پیامبر(ص) را از منظر سیره بررسی خواهیم نمود سپس این شخصیت بزرگوار را در سیمای مثنوی معنوی و از منظر قرآن از نظر خواهیم گذراند. در ادامه ویژگی های ایشان را با بهره گیری از مثنوی مولانا و تفاسیر موجود معجزات آن بزرگوار را بررسی خواهیم نمود. در این مقاله به صورت کتابخانه ای منابع موجود و دست اول در این زمینه را بررسی نموده و با تطبیق آیات قرآنی مرتبط و با مراجعه به تفاسیر مثنوی و قرآنی به تحلیل اشعار مولانا در پرتو آیات قرآنی پرداخته ایم.

فحوای اشعار مولوی با آن شور معنوی نویسنده مقاله را بر آن داشت که درباره شخصیت پیامبر(ص) در مثنوی در پرتو آیات قرآنی تحقیقی انجام دهد و نشان دهد که مولانا بر خلاف اظهارات غرض ورزانه نه تنها اهل دین بوده بلکه پیامبر(ص) این دین را نعت و ستایش نموده و اگر هم صوفی گری در پیش گرفته، در پرتو اسلام و قرآن بوده و عشق و عرفان الهی را راهی برای وصال به خدا دانسته و پیامبر اکرم (ص) را وسیله رسیدن به این عشق و عرفان می داند. در این راستا کتاب هایی که انتشار یافته و به شرح ابیات مثنوی پرداخته اند به شرح ذیل می باشند که مهم ترین آنها که درباره آیات قرآنی مرتبط شخصیت با پیامبر (ص) و تطبیق این آیات با اشعار مولوی می باشند، عبات اند از: کتاب از دریا به دریا اثر علامه جعفری، شرح مثنوی معنوی اثر ناهید عبقری، مکاشفات رضوی در شرح مثنوی معنوی اثر محمدرضا لاهوری و تفسیر مثنوی مولوی اثر جلال الدین همایی. داستان پیامبران مثال و مظهر عینی و محسوس حوادث مکرر و مستمر نفسانی و انسانی است. حیات آن ها تنها حادثه ای تاریخی که یک بار اتفاق افتاده و تمام شده باشد، نیست بلکه حادثه ای است که در وجود هر کس و در هر زمان تکرار می شود و نقد هستی آدمی است. بنابراین تاریخ یکسره داستان حیات و ممات انسانهای آزاده ای است که می توانند الگوی هم نسلی های خود و اسطوره ی نسل های پسین خود باشند، لذا نام، گفتار، رفتار و کردار، ارزشهای اخلاقی و باورهای اعتقادی آنها در صفحات تاریخ به یادگار مانده است؛ چنانچه نام رفیع پیامبررحمت، نه تنها در دل تاریخ که برتارک زبان شاعرانه، بیان عارفانه و زمزمه های ادیبانه و عاشقانه ی نامداران فارسی زبان به زیبایی نشسته است و سراچه ی دلهای پاکشان و قلم گهر بارشان را با ذکر پیامبر(ص) صیقل می دادند. پیامبر(ص) غایت و هدف همه ماموریت های پیامبران قبل از خود است و به عنوان آخرین پیامبر الهی، قدم در راهی می گذارد که کامل کننده دین و تمام کننده همه نعمت های خداوند است. لذا در این مقاله ابتدا شخصیت پیامبر(ص) را از منظر سیره بررسی خواهیم نمود سپس این شخصیت بزرگوار را در سیمای مثنوی معنوی و از منظر قرآن از نظر خواهیم گذراند. در ادامه ویژگی های ایشان را با بهره گیری از مثنوی مولانا و تفاسیر موجود معجزات آن بزرگوار را بررسی خواهیم نمود. در این مقاله به صورت کتابخانه ای منابع موجود و دست اول در این زمینه را بررسی نموده و با تطبیق آیات قرآنی مرتبط و با مراجعه به تفاسیر مثنوی و قرآنی به تحلیل اشعار مولانا در پرتو آیات قرآنی پرداخته ایم.

فحوای اشعار مولوی با آن شور معنوی نویسنده مقاله را بر آن داشت که درباره شخصیت پیامبر(ص) در مثنوی در پرتو آیات قرآنی تحقیقی انجام دهد و نشان دهد که مولانا بر خلاف اظهارات غرض ورزانه نه تنها اهل دین بوده بلکه پیامبر(ص) این دین را نعت و ستایش نموده و اگر هم صوفی گری در پیش گرفته، در پرتو اسلام و قرآن بوده و عشق و عرفان الهی را راهی برای وصال به خدا دانسته و پیامبر اکرم (ص) را وسیله رسیدن به این عشق و عرفان می داند. در این راستا کتاب هایی که انتشار یافته و به شرح ابیات مثنوی پرداخته اند به شرح ذیل می باشند که مهم ترین آنها که درباره آیات قرآنی مرتبط شخصیت با پیامبر (ص) و تطبیق این آیات با اشعار مولوی می باشند، عبات اند از: کتاب از دریا به دریا اثر علامه جعفری، شرح مثنوی معنوی اثر ناهید عبقری، مکاشفات رضوی در شرح مثنوی معنوی اثر محمدرضا لاهوری و تفسیر مثنوی مولوی اثر جلال الدین همایی.

شخصیت پیامبر اکرم (ص)

مطالعات و تحقیقات نشان داده است که رسول خدا شخصیت بزرگواری است که در طول تاریخ کسی همانند او با چنین تاثیرات شگرفی پای در هستی نگذاشته است. ایشان با امکانات کم و با صداقت تمام ، بشریت را در وادی نور و رحمت قرار داد. ایشان با رفتار، سیره و منش خود چنان تسخیری در قلب ها می نمود که دل ها را به سوی خود جذب و دل ها را فتح می کرد. زندگی ایشان چه قبل از بعثت و چه بعد از بعثت همواره الگوی همشهریان خود بود. چنانکه لقب او را امین گذاشته بودند. مردمان و اطرافیان او حتی قبل از بعثت برای داوری عادلانه به نزد او می رفتند و او را امین خود قرار می دادند.

همچنین تحقیقات چنین نشان داده است که او کوچکترین نقطه ضعف اخلاقی در این دوره طولانی از زندگی، از خود بر جای نگذاشته و هرگز به کارهای ناپسند و زشت روی نکرده بود. مهم ترین ویژگی او راستگویی اش بود. شخصیت استوار او که مردمان در جاهلیت بدان دلیل لقب «امین و درستکار» را به وی داده بودند، پشتوانه اخلاقی دعوت توحیدی اش بود. رسول خدا برای اثبات رسالت الهی اش به صداقت خود استدلال می کرد؛ چرا که مردمان بر اساس همین صداقت با یکدیگر زندگی کرده و اطمینان به گفتارهای همدیگر دارند. زمانی که آن حضرت بیست و پنج سال داشت ابوطالب در خطبه عقد رسول خدا گفت: در میان قریش هیچ جوانی وجود ندارد که در انواع کمالات با او برابری کند. (جعفریان، ۱۳۸۵: ۲۸)

شخصیت پیامبراکرم (ص) در مثنوی معنوی

به نظر می رسد سبک مثنوی، سبک قرآن است و از داستانی به داستانی دیگر می رود و گاهی اشعار حکایت های اصلی بیشتر می شود. در این حکایت های مولانا وجود گرانقدر پیامبر(ص) سهمی به سزا دارد و خورشیدوار می درخشد و از فروغ بی نهایت خود جهانی را درخشان می سازد. گاهی مستقیماً و گاهی غیرمستقیم از پیامبر اعظم (ص) یاد می کند و وقتی می خواهد نام پیامبر (ص) را بیاورد، بیشتر از نام «احمد» استفاده می کند

چهره پیامبر(ص) در مثنوی وقتی به صورت آشکار نمایان میشود که مولانا به قرآن نزدیک میشود. مولانا اتکای به خداوند را از پیامبر (ص) وام گرفته است. همچنین این موضوع که تمامی اعضای جهان هستی در ارتباط با یکدیگر هستند، محصول تأثیرپذیری مولانا از پیامبر اعظم (ص) است. انسانیت، مکارم اخلاقی، شایستگی و تذهیب نفس پیامبر (ص) از موضوعاتی است که در مثنوی فراوان مطرح شده است. (افضلی، ۱۳۸۸)

مولانا و رابطه با خدا

چهره پیامبر(ص) در مثنوی وقتی به صورت آشکار نمایان میشود که مولانا به قرآن نزدیک میشود. مولانا اتکای به خداوند را از پیامبر(ص) وام گرفته است. همچنین این موضوع که تمامی اعضای جهان هستی در ارتباط با یکدیگر هستند، محصول تأثیرپذیری مولانا از پیامبر اعظم (ص) است. انسانیت، مکارم اخلاقی، شایستگی و تذهیب نفس پیامبر (ص) از موضوعاتی است که در مثنوی فراوان مطرح شده است. (افضلی، ۱۳۸۸)

توصیف پیامبر(ص) در مثنوی معنوی مبتنی بر آیات قرآن

تحقیقات نشان می دهد که برای مولوی پیامبر(ص) زیباترین و والاترین چهره ای است که خداوندگار با گردش قلم خویش در صفحه خلقت آفریده است. از منظر مثنوی هیچ پیامبری مانند پیامبر اعظم (صلی الله علیه وآله وسلم) در چشم خداوند عظیم و عزیز نیست. چنانچه میدانیم خدای سبحان در قرآن کریم وقتی میخواهد پیامبران بزرگ خود را مورد خطاب قرار دهد، آنان را با نام شان صدا میزند. مانند: یا یحیی یا عیسی، اما وقتی میخواهد حبیب خود پیامبر اکرم (ص) را مورد خطاب قرار دهد،با لقب پرافتخار نبوت و رسالت از پیامبر(ص) نام میبرد. مانند: یا ایها النبی، یا ایها الرسول. زیرا رسالت جامه ایست که به قامت رفیعش برازنده است. او خاتم رسولان است و شایسته ی خوانده شدن به مقام نبوت. همچنین همه ی جهان وجهانیان که درپرتو اسم اعظم خداوندی آ