فایل پاورپوینت کامل شیخ فضل ا… نوری چرا بردار رفت؟ (قسمت چهارم)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شیخ فضل ا… نوری چرا بردار رفت؟ (قسمت چهارم) :

میراث قیام مشروطیت (۵)

اشاره :

در چهارمین قسمت از بیان مواضع شیخ شهید، توضیح داده شده که چگونه علیرغم جوسازی ها، وی درصدد تشکیل مجلس بر شالوده صحیح و مطالبه عدالت و شوری و اعمال نظارت بر دستگاه حکومت بوده و می کوشید تا صف غربگرایان را از مشروطه خواهان مسلمان جدا کند و عاقبت قربانی ائتلاف شاه، انگلیس و خط انحراف شد:

۵۳ – شیخ، و مطالبه مجلس عدالت و شوری از شاه

شیخ در تلگرافی به مظفرالدین شاه در ترغیب او به تشکیل مجلس و عدالتخانه می آورد:

«از آنجا که این خادمان شریعت مطهر بیقین می دانستیم که بجهت اختلاف و اغتشاشات مملکت از تجاوزو تعدیات اولیاء امور و عدم اعتنا در اجراء احکام الهیه و اوامر شرعیه و اشاعه فواحش و منهیات در خاطرخطیر است که تاسیس «مجلس عدالت » فرمائید که مظهر عدالت و رافت و مشورت در رفع اختلاف و قلع فساد در امور دولت و ملت باشد، این است که از طرف دعاگویان نیز دو سال است استدعا اجراء این نیت مقدس را خواهان شده لیکن ترتیبات خارجیه، این استدعا را طوری دیگر جلوه داده و عرایض را طوری القاء و اظهار نمودند که ترتیب این امر مقدس تاکنون معوق و معطل مانده است.

استدعای قاطبه علماء اعلام این است که امر بتاسیس و تشکیل مجلس که اعضای آن مرکب باشد ازجمعی از وزراء و امناء بزرگ دولت که در امور مملکت با ربط بوده و از اغراض نفسانی، بری باشند و جمعی از تجار محترم که در تجارت و صناعت، با اطلاع و از مصالح دولت و ملت، مستحضر و برای مشاورت، صالح باشند و چند نفر از علماء عاملین که بی غرض و با بصیرت باشند و جمعی از عقلا و فضلا و اهل بصیرت واطلاع در این مجلس عدالت، حاکم و ناظر بر تمام ادارات دولتی و مراتب انتظام و اصلاح امور مملکتی ازتعیین حدود وظایف و تشخیص تکالیف تمام دوایر مملکت و اصلاح نواقص داخله و خارجه و مالیه و بلدیه و تعیین حدود احکام و امور; و ترتیب سایر شعب امور حکومتی و مهام خلقیه (مسائل مهم مردمی) و منع ارتکاب منکرات الهیه و امر بمعروف واجبات شرعیه، و ترتیب مقاولات و مقابلات و معاملات داخلی وخارجی بمیزان احکام شرعیه، و تحریر فصول و ابواب و ترتیب کتابچه (قانون) و اوراق آنها بوسیله نظارت ومراقبت این مجلس بر تمام حدود و حقوق و تکالیف عموم طبقات، معین و محفوظ، احقاق حقوق محرومین و مجازات مخالفین، و اصلاح امور مسلمین بر طبق قانون اسلام مطاع شود.

تشکیل این مجلس را عاجلا در روز معین استدعا می کنیم که انشاءالله تعالی بحسن نیت پادشاه اسلام پناه، این مجلس که مظهر عدالت است به نظارت بر امور مملکت و اعمال مساوات بین طبقات رعیت دراجراء احکام مقدس اسلام، اصلاح نواقص و رفع اختلافات را نموده، باعث مزید قوت و شوکت دولت و ملت و آبادی و اصلاح و حفظ حدود و ثغور مملکت اسلامیه گردد».

چنانکه ملاحظه می شود، شیخ فضل ا… نه تنها مخالف مجلس شوری و قانونگذاری جهت اجراء عدالت وتامین حقوق و حدود مردم و حکومت نیست بلکه خود از پیشگامان مطالبه چنین مجلسی در جهت مهاراستبداد شاه و تثبیت حقوق فردی و اجتماعی مردم براساس اسلام (عقل و نقل) است.

وی هیچیک از امور داخلی و خارجی، مالی و سیاسی و اخلاقی را از حوزه این مشورت ها و برنامه ریزی هاخارج نمی داند و صریحا پیشاپیش بسیاری از علماء، مطالبه اصلاحات وسیع اجتماعی از شاه می نماید.

۵۴ – مرغ حق، سحرخوان است

شیخ شهید در تلگرافی به علماء و مردم زنجان نیز چنین به بیدارگری می پردازد:

«شماها که همکیش و هم آئین مائید، مطلع هستید که امروز، روزی است که اسلام، موهون و شریعت پیغمبر(ص)، هباء و بذات مقدس نبوی، جسارت شده و بعنوان «قانون گذار عربستان » در جرائد، نوشته می شود. بر عموم واجب است که با نیات مقدسه علمای اعلام همراهی نموده و اقدام در تطبیق آن باشریعت بنمائید. تا رگی در ماهاست در نصرت شرع حاضریم، ان تنصرالله ینصرکم ».

و نیز در نامه ای به آقا سید صادق نیاکی مجتهد، می نویسد:

«برای معالجه ظلم، دفع فاسد به افسد کردند. قوانین مجعوله آنها که از روح آزادی اروپا برداشته شده بود،باعث شد که افراد فاسدالعقیده و بی ملاحظه بر ضعف اسلام، آنچه خواستند گفتند و نوشتند، چنانچه لوایح و جراید آنها شاهد است. بدیهی است که آن مقدمات، همین نتیجه را باید هم بدهد که اهل بدعت وضلالت، به آن استعلاء و اهل ایمان، به آن اضمحلال برسند».

شیخ به علماء بلاد اسلامی هشدار می دهد که قیام را ما و مردم کردیم و نانش را خط گرایش به غرب وشرق و عناصر وابسته می برند. شیخ فریاد می زند که ما علیه استبداد شاه و برای آزادی قیام کردیم اما نه آزادی اروپائی، بلکه آزادی براساس دکترین اسلام.

شیخ فریاد می زند که فرصت طلبان و موج سواران و از راه رسیدگان، ما و مردم را دارند دور می زنند ومحصول مبارزات اسلامی را بنفع خود و اربابانشان مصادره می کنند.

۵۵ – مجلس را بر شالوده صحیح بنا کنیم:

تلگرام شیخ به علماء نیشابور نیز حاوی نکات مهمی است از جمله:

«وضع حاضر مجلس و تبعیت آن با اصول فرنگ و ظهور مذاهب باطله و تسلط فرقه ضاله از بابیه و بهائیه ومجوس و طبیعیه و مغرض و غیره، اساس دین و دنیا را متزلزل کرده، هرقدر به زبان موعظه و نصیحت،استدعای تشکیل مجلس محاکمه و تطبیق بر شرع مطهر کردیم، غیر از امتناع، جوابی ندادند. هرقدرخواستیم که اساس این مجلس را طوری بنا بکنیم که مایه آسایش عباد و امنیت بلاد باشد، استنکاف کردند لهذا هیئت مقدس علماء و طلاب و مؤمنین و عقلاء مسلمین حاضر شده اند که ببذل جان، عهدی راکه با خداوند نموده اند وفا کنند و ودیعه الله را نگاهداری نمایند و شرع شریف را بطوری که از اسلاف گرفته اند، به اخلاف بسپارند، پاس صدمات و زحمات حضرت رسول(ص) و ائمه هدی علیهم السلام وشهداء و صدیقین، مهاجرین انصار و فقهاء سلف را داشته باشند. شما هم کیشان در همین تکلیف با ماهاشراکت دارید و از عهدالله، مسئول هستید. مشاهده فرمایید چه قتل ها، چه ظلم ها، بهانه ها، چه غارت هادر تزاید است؟ بنحوی که بطور مطلق، امنیت برداشته شده. دین خدا را نصرت کنید، این مجلس را برشالوده صحیح بنا کنیم و اشخاص خداشناس عاقبت بین دین دار را به عضویت تعیین نماییم و بندگان خدارا مرفه الحال نموده، دین و دنیا را آباد و کافه ناس، آسوده، تا بتوانیم از عهده جواب الهی در یوم یقوم الناس لرب العالمین برآئیم.»

۵۶ – شاه علیه علماء:

همچنین نامه علماء طهران به مظفرالدین شاه که به امضاء شیخ شهید رسیده، بوضوح نشان می دهد که شیخ همواره به مصالح اجتماعی نظر داشته و در مقام محدودسازی سلطه شاه و اجراء عدالت اسلامی است ودر دو جبهه مبارزه با استبداد و مبارزه با سکولاریزم، هر دو می جنگیده است. در این نامه، گلایه می شود که:

«جای هزار افسوس است که کسانی به اغراض شخصی، مدام شاه را علیه علماء، تحریک می کنند تا آنکه دستخط شاهانه صادر شد که علماء و فقهاء، هر روز به یک نوع، مملکت را آشوب می کنند»!!

این نامه اظهار می دارد که باب گفتگوی مستقیم با شاه و تظلم و شکایت به او، بر روی علماء بسته شده که از هزاران، یکی هم به عرض مبارک نمی رسد. سپس ادامه می دهد که مردم از فرط ظلم، بستوه آمده اند و این شورشها اقتصاء مظالم اجتماعی است نه آنکه یکی دو عالم، از سر جاه طلبی دست به تحریک علیه شاه واستبداد زده باشند:

«با این محجوریت، چگونه مظلومیت و صدق خود را مکشوف داریم؟ چنانچه امروز خاطر مبارک را به این امر منصرف داشته اند که ما قصد غوغاطلبی و اعمال اغراض شخصی داریم. اگر شخص پادشاه به حال مملکت بنظر تحقیق توجه کنند، معلوم خواهد شد که باعث این فسادها چیست و منشاء کیست؟ قتل یاتبعید سید بیگناه و مجروح کردن جمعی دیگر از سادات و غیر سادات، اینگونه انقلاب و فتنه برپا می کند وباعث غوغا می شود. انقلاب مردم از حد گذشته، هرگاه بنظر رافت، توجهی نشود و تشخیص مقصر و احقاق حق نفرمائید و وسیله برای آسایش مردم، مقرر نفرمائید، با شدت عداوتی که بین مغرضین و مردم، تولیدشده و با اینکه بر جان و مال و ناموس احدی، ابقاء نمی نمایند، نمی دانم نتیجه و عاقبت این فساد چه خواهد شد و با این ترتیب، دعا گویان، مسئول نخواهیم بود. مقرر فرموده بودند که عرایض حسابی خود را بادلیل و برهان بعرض برسانیم، اگر گذارده بودند وقایع این مدت بحضور مبارک برسد دیگر امروز محتاج بتظلم نبوده و حقایق امور مکشوف بود. بطوری کار را سخت گرفتند که به هیچوجه نمی توان اطمینان داشت که عرایض و دلائل حقانیت و بی غرضی دعا گویان، بحضور می رسد.»

چنانچه می بینید، علماء متحصن درحضرت عبدالعظیم در آن واحد، در دو جبهه درگیر بودند یعنی ازسوئی باید مانع بیرون کشیده شدن شمشیر دربار علیه خود می شدند زیرا در هر حال، آنان به جلوداری شیخ شهید، مشروطه خواه و ضد استبداد و در پی عدالت بودند و از سوی دیگر باید مانع ع