بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل طمع ممدوح و مذموم کدام است؟ :

با رعایت چه نکاتی موردعنایت حق متعال قرار بگیریم

عرض شد در این قسمت ما را متوجه می کنند به آن عنایت های ویژه خدای متعال به بندگان و ما را به آن جنبه های نقص بندگان که یا به آن مبتلا می شوند یا امکان ابتلای به آن رادارند.

با توجه به این دو مطلب انسان نباید از امکان جبران نقص ها و لغزش هایش مأیوس بشود، آن حالت طمعی که در وجود ما برای کسب کمالات قرار داده شده است باید به ساحت قدس ربوبی متعلقش بکنیم و توجه داشته باشیم که این حالت طمع به کسب امور مادی و نالایق تعلق نگیرد و از طرفی با توجه به نواقص یا آلودگی هایی که انسان به آن مبتلا شده است خودش را نباید مستحق عنایات خدای متعال بداند خود این حالت یک حالت کوچکی و ذلت و تقاضای خواص را در وجود انسان ایجاد می کنم لذا با توجه به این مطلب باید این حالت برای انسان باشد چراکه آن کسانی که آلودگی ندارند لکن وجودشان با نقص توأم است، که وجود عالم امکانی این چنین است و با ناقص توأم است؛ یا توجه به مقتضی عالم بشریت دارند که عالم بشریت اقتضای ابتلای به آلودگی دارد با این سه نوع توجه خود را مستوجب عنایت های خدای متعال نداند این سه نوع توجه یک نوع حالت تضرع و مسکنت در برابر حق تعالی برای انسان به ارمغان می آورد که حق تعالی به این ظرف و محل عنایتی خواهد کرد و هرگاه نفسی حالت تضرع و مسکنتش تحقق پیدا کرد و این حالت در او بیشتر بود موردتوجه خدای متعال بیشتر قرار خواهد گرفت لذا این تعبیرات می خواهد برای ما آن حالت مسکنت و ذلت را ایجاد بکند.

پس عرض شد در این قسمت اول ما را متوجه کمالات الهی می کنند سپس به آن نقایصی که هریک از این کمالات با این نقایص مناسبت دارد مانند عفو که با ذنب و تجاوز که با خطیئه مناسبت دارد که البته هرکدام عناوین خاصی است و معانی خاصی رو تداعی می کند گرچه در خارج این ها یک نوع ظهور دارد لکن حیثیات مختلف است مانند عفو که حیثیتی جدای از ستر است و این دو غیر از حلم است که عرض شد به حسب اعتبار عقلی صفت حلم قبل از صفت عفو و ستر است و توجه به این امور آن حالت طمع برای استکمال را در وجود انسان ظهور می دهد.

طمع ممدوح و مذموم کدام است

«أَطْمَعَنِی فِی أَنْ أَسْأَلَک مَا لَا أَسْتَوْجِبُهُ مِنْک» این ها مرا به طمع وا می دارد که از تو سؤال می کنم

طمع به خدای متعال و رسیدن به کمالات الهی حالا هر چیزی که خدا عنایت می کند اشکال ندارد چه رسیدن به ثواب باشد وچه رسیدن به امور دیگری که خدا عنایت می کند ربط خاص به خدای متعال داشته باشد این طمع مذموم نیست طمعی مذموم است که انسان را از خدای متعال جدا و دور بکند لذا این طمع های دنیایی طمع مذموم است مانند اینکه انسان به مال دیگری طمع بورزد یا نسبت به ازدیاد مال تنها به خودش توجه بکند و این امور مذموم است.

ما به چیزی طمع می ورزیم!

مَا لَا أَسْتَوْجِبُهُ مِنْک الَّذِی رَزَقْتَنِی مِنْ رَحْمَتِک

نکته دیگری که اگر به عبارات توجه بکنیم این است که ما به چیزی طمع می ورزیم که فی حد ذاته مستحقش نیستیم و نباید خود را مستحق بدانیم «مَا لَا أَسْتَوْجِبُهُ مِنْک» منتها این امر می فرماید مقتضی رحمت واسعه خدای متعال است من با توجه به نقایص خودم، خودم را مستحق نمی دانم اما خدای متعال که رزاق من و رحیم مطلق است به مقتضی رحیمیتش این را به من اعطاء می کند که عرض شد همین که انسان خودش را مستحق ندید این حالت مسکنت برایش می آید عنایت الهی هم شامل حال چنین مکانی و محلی می شود «الَّذِی رَزَقْتَنِی مِنْ رَحْمَتِک»؛ ازاینجا یک نکته استفاده می شود که رحمت الهی اگر شامل حال کسی بشود این روزی آن موجود است که این موجود آن را به صورت طبیعی طلب می کند و روزی ها و رزق های انسان مختلف است و عمده رزق های انسان آن رزق های معنوی است که در قرآن کریم به آن اشاره شده است و گاهی تعبیر به رزق کریم[۱] و گاهی تعبیر به رزق معلوم [۲] می شود این مطالب بیانگر این است که رزق مقول به تشکیک است و تنها مربوط به امور مادی آن هم امری که مربوط به خود انسان است ندانیم «وَ ما مِنْ دَابَّهٍ فِی الْأَرْضِ إِلاَّ عَلَی اللَّهِ رِزْقُها وَ یعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها کلٌّ فی کتابٍ مُبینٍ»[۳] و هیچ جنبنده ای در زمین نیست مگر اینکه رزق او بر خداست، و [او] قرارگاه واقعی و جایگاه موقت آنان را می داند؛ همه [این امور] در کتابی روشن ثبت است.

قدرت نمایی حق متعال از الطاف اوست

وَ أَرَیتَنِی مِنْ قُدْرَتِک

به هرحال این الطافی که خدای متعال می کند انسان را به طمع وا می دارد یکی از آن الطاف نشان دادن قدرت هایش است «وَ أَرَیتَنِی مِنْ قُدْرَتِک» آن قدرت های که تو به من نشان دادی از الطاف توست؛ انسان در عالم خیلی چیزها را به حسب مسیر عادی محال می انگارد لکن بعد می بیند که محقق شد و خیلی از اموری که در نظام وجود انسان جاری می شوند این ها به حسب سیر عادی این عالم و توان فکری و علمی مان است که با خود می گوییم مگر این امر محقق می شود؟! پس توجه به قدرت نمایی خدای متعال در امور گوناگون انسان را دلگرم می کند که باید داشته باشیم و این ها راه کارها که انسان وقتی که به تحولات عالم طبیعت یا نفسانیاتش برخورد می کند اگر این تحولات رو به افزایش نباشد و