فایل پاورپوینت کامل عوامل رفتاری سازگاری همسران از دیدگاه قرآن کریم

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل عوامل رفتاری سازگاری همسران از دیدگاه قرآن کریم – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل عوامل رفتاری سازگاری همسران از دیدگاه قرآن کریم شامل 120 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل عوامل رفتاری سازگاری همسران از دیدگاه قرآن کریم گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل عوامل رفتاری سازگاری همسران از دیدگاه قرآن کریم با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل عوامل رفتاری سازگاری همسران از دیدگاه قرآن کریم از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل عوامل رفتاری سازگاری همسران از دیدگاه قرآن کریم با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل عوامل رفتاری سازگاری همسران از دیدگاه قرآن کریم را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل عوامل رفتاری سازگاری همسران از دیدگاه قرآن کریم :

مقدّمه

یکی از مهم ترین عرصه های مختلف زندگی بشر که سهم عمده ای از روابط او را به خود اختصاص می دهد زندگی خانوادگی و ارتباط با همسر است. این ارتباط، علاوه بر سهمی که خود از ارتباطات روزمره انسان دارد، در شکل دهی به دیگر ارتباطات انسان نیز تأثیر بسزایی می گذارد. همسرانی که در خانواده ای اینچنینی زندگی می کنند، از احساس رضایت و امنیت بالایی برخوردارند و کمتر دچار اضطراب و مشکلات روانی می شوند. در چنین خانواده هایی، هم نیازهای عاطفی و روحی فرزندان به خوبی تأمین می شود و هم مهارت های زندگی اجتماعی به خوبی در آنها شکل می گیرد. این، خود نقش بی بدیل استحکام خانواده را در اجتماع نمایان می سازد. از منظری دیگر، وجود خانواده های سازگار و نتایج فردی و اجتماعی آن در ترسیم چهره ای زیبا و پویا از جامعه اسلامی نقش مهمی دارد. بخصوص در فضایی که مسئله خانواده در غرب به یک تهدید جدی تبدیل شده است، می توان از این امر برای معرفی و ترویج اسلام در سطح بین المللی استفاده کرد. سازگاری همسران و مستحکم شدن پیوندهای ارتباطی اعضای خانواده از یکدیگر جدایی ناپذیرند.

اکثر منابع ناظر به حوزه سازگاری همسران، به بررسی موضوع از منظر جامعه شناسی و روان شناسی پرداخته و اندک منابعی که به متون اسلامی توجه داشته اند نیز بر روایات متمرکز بوده و کمتر از آیات بهره گرفته اند؛ کتاب هایی همچون اخلاق در خانه، حسین مظاهری؛ همسران سازگار (راه کارهای سازگاری)، علی حسین زاده؛ تحکیم خانواده از نگاه قرآن و حدیث، محمد محمدی ری شهری؛ نظام حیات خانواده در اسلام، علی قائمی. با توجه به مطالب پیش گفته، ضرورت بررسی موضوع با محوریت قرآن کریم و با روش تفسیر موضوعی دوچندان می گردد. در این نوشتار تلاش شده است با روش استنادی و تحلیلی با مراجعه موردی به آیات قرآن و برخی از تفاسیر معتبر، به این سؤال پاسخ داده شود که از منظر قرآن کریم عوامل رفتاری مؤثر در سازگاری همسران کدام است؟

مفهوم شناسی

عوامل جمع عامل، اسم فاعل از ماده عمل، است که در معنای عام و در مصادیق خاص به کار می رود. این واژه در علوم مختلف در مصادیق متفاوتی و با واژگان معادل متفاوتی به کار رفته است. برای نمونه، در اقتصاد به کارگر در یک حرفه یا صنعت عامل گفته می شود و در جامعه شناسی به نیروهای اثرگذار اطلاق می گردد. در کاربردی دیگر، به مسئولان و کسانی که عهده دار امور مردم هستند عامل و کارگزار اطلاق می شود. در قرآن کریم نیز عامل در معنای عام در مثل فاعمل اننا عاملون و در مورد خاص مانند والعاملین علیها (کارگزاران زکات) به کار رفته است. معنای موردنظر در این مقاله معنای عام لغوی عامل است که انواع مختلف امور اثرگذار را دربر می گیرد.

رفتار حاصل مصدر از رفتن به معنای سلوک است(دهخدا، ، ج ، ص ؛ معین، ، ج ، ص ). نیز به معنای روش و سیرت هم می آید. بدرفتار، یعنی آنکه روش و رفتار او شایسته نباشد (دهخدا، ، ج ، ص ). برای رفتار معانی ای همچون بازتاب فرد نسبت به یک وضع، روشِ کار شخص در یک وضع و موقعیت خاص و یک اقدام و عمل (شامل گفتار و کردار) بیان کرده اند (شعاری نژاد، ، ص و). رفتار معنایی نزدیک به کنش، کردار و فعل دارد. کتاب های لغت فعل و کنش را در موارد فراوانی به وسیله یکدیگر معنا کرده اند (دهخدا، ، ج ، ص )، اما برای توضیح دادن رفتار از این کلمات استفاده نمی کنند. رفتار به کارها و کنش هایی گفته می شود که از روی آگاهی و با توجه و انگیزه انجام می شود، برخلاف فعل و کنش که شامل کنش هایی که این گونه نباشند هم می شود. به همین سبب، رفتار را به روش و سیرت هم معنا کرده اند. (همان، ج ، ص ).

رفتار برخلاف گرایش، که امری باطنی و درونی است، امری بیرونی و عینی است. در این مقاله، عوامل رفتاری مؤثر در سازگاری بیان می شود.سازگاری یعنی همنوایی و همراهی با دیگری که این دیگری می تواند شی ء، حیوان یا انسان باشد. دو انسان با انگیزه های مختلفی ممکن است با یکدیگر همراه و همنوا شوند. این انگیزه ها ممکن است کسب درآمد بیشتر، به دست آوردن موقعیت اجتماعی بهتر و. . . باشد. اما نکته مهم این است که هر هدفی که برای سازگاری در نظر گرفته شود، دوام سازگاری نیز وابسته به همان هدف خواهد بود. دو شریکی که برای رسیدن به درآمد بیشتر نسبت به یکدیگر تعهداتی را می پذیرند، تنها تا زمانی بدان پایبندند که به آن سود موردنظر نرسیده باشند. به محض تحقق آن هدف، دیگر تعهدی برای ادامه رفتارهای سازگارانه وجود ندارد. منابع دینی ما هدف سازگاری خانواده را رضای خداوند معرفی می کنند که هدفی برتر و همواره قابل پی جویی است. بنابراین، منظور ما از سازگاری هر نوع صلح، آشتی، همنوایی و دوری از تنش است که برای رسیدن به یک هدف برتر، که همان رضایت خداوند است، انجام می گیرد و هدف های میانی و ابتدایی نیز در راستای آن هدف قرار می گیرد.

فایل پاورپوینت کامل عوامل رفتاری سازگاری همسران از دیدگاه قرآن کریم

. توکل بر خدا

توکل از ماده وک ل می باشد. کسانی آن را به معنای تفویض دانسته (فراهیدی، ق، ج ، ص ) و برخی دیگر گفته اند: توکیل یعنی به دیگری اعتماد کنی و او را نائب خودت قرار دهی. توکیل به دو گونه استعمال می شود: یکی به صورت توکلت لفلان و دیگر توکلت علی فلان که اولی به معنای عهده دار شدن کاری برای کسی است و دیگری به معنای اعتماد به دیگری و واگذاری امر به اوست (راغب اصفهانی، ق. ص ؛ جوادی آملی، ، ج ، ص و). گاهی نیز آن را به اظهار عجز و اعتماد به دیگری معنا کرده اند. درباره توکل بر خدا گفته اند: توکل بر خدا یعنی: واگذاری کار به خداوند و اعتماد به حسن تدبیر او (طبرسی، ، ج ، ص ). به کرسی نشستن اراده انسان و دست یافتن به هدف و مقصد در این عالم (که عالم ماده است) احتیاج به اسبابی طبیعی و اسبابی روحی دارد، و چنان نیست که تمام تأثیر از آن اسباب طبیعی باشد (طباطبائی، ، ج ، ص ).

تأثیر این علل و موانع معنوی و روحی بسیار گسترده، و در تمام زندگی انسان اثرگذار است. ازجمله جنبه های اثرگذاری این امور تنظیم رابطه بین زن و شوهر است. در تنظیم این رابطه هم امور روحی و معنوی بسیاری نقش ایفا می کنند که توکل بر خداوند می تواند در ایفای نقش مثبت تأثیری بسزا داشته باشد. در آیات قرآن کریم نیز به این نقش کلیدی اشاره شده و به همسران توصیه شده که از آن بی بهره نمانند. توصیه به استفاده از نقش کلیدی توکل در تنظیم روابط همسران در آیات سورهطلاقبیان شده است.

در آیه اول این سوره، خداوند راه کارهایی را برای وصل مجدد همسران پس از طلاق به آنها ارائه می کند و در نهایت، به ایشان توصیه می کند امید داشته باشند که خداوند اسباب وصل دوباره آنها را فراهم کند. در ادامه، در آیه دوم می فرماید: در اواخر زمان عده، چه تصمیم به جدایی گرفتید و چه تصمیم به بازگشتن به زندگی مشترک، در هر دو صورت، باید عرف و اخلاق و شریعت را رعایت کنید. و در ادامه می فرماید: و هر کس تقوای الهی پیشه کند، خداوند راه نجاتی برای او فراهم می کند، و او را از جایی که گمان ندارد روزی می دهد. در ادامه در آیه به مسئله توکل پرداخته، می فرماید: هر کس بر خدا توکل کند، خداوند امرش را کفایت می کند. او فرمان خود را به انجام می رساند. وَ مَن یتَوَکلَ عَلی اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِکلُّ شیءٍ قَدْرا (طلاق: )؛ . . . و هر کس بر خدا توکل کند، کفایت امرش را می کند.

خداوند تحقق بخشنده به اراده خویش است و خدا برای هر چیزی اندازه ای قرار داده است!اثری که در این آیه برای توکل بر خدا بیان می شود محدود به زمان و مورد خاصی نیست و همواره و در هر شرایطی وجود دارد. طبیعتا شامل مسئله ای که در همین آیات مورد بحث قرار گرفته، یعنی بحث طلاق، نیز می شود. خداوند می فرماید: نتیجه توکل بر خدا این است که خداوند در مسئله طلاق امر او را کفایت می کند. و باز از این جهت هم تفاوتی نخواهد داشت که همسران پس از طلاق، بازگشت به زندگی را انتخاب کنند یا جدا شدن همیشگی از یکدیگر را؛ هر کدام را که انتخاب کنند، اگر با توکل بر خدا همراه باشد، این وعده الهی همراهشان خواهد بود. خداوند می فرماید: در هر کدام از این مقاصد اگر به خدا توکل کنند خداوند آنها را به هدفشان می رساند و مشکلات را از سر راهشان برمی دارد.از مجموع آنچه گذشت، روشن شد توکل به خدا یعنی انسان به قدرت و تدبیر الهی اعتماد کرده، کار خودش را به او واگذار کند. چنین کاری در فرایند بازگشت به زندگی نه تنها امید فراوانی در دل انسان ایجاد می کند، بلکه چون خداوند تمام شرایط برای اقدام به حل مشکل را داراست، مشکل، برطرف شده و سازگاری بین همسران برقرار خواهد شد.

. رعایت ضوابط دینی

یکی از آیاتی که در آن به عوامل سازگاری اشاره شده، آیه سوره نساء است: الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَی النِّسَاء بِمَا فَضَّلَ اللّهُ بَعْضَهُمْ عَلَی بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُواْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِّلْغَیبِ بِمَا حَفِظَ اللّهُ وَاللاَّتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِی الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَکمْ فَلاَ تَبْغُواْ عَلَیهِنَّ سَبِیلاً إِنَّ اللّهَ کانَ عَلِیا کبِیرا؛ مردان، سرپرست و نگهبان زنانند، به خاطر برتری هایی که خداوند (از نظر نظام اجتماع) برای بعضی نسبت به بعضی دیگر قرار داده است، و به خاطر انفاق هایی که از اموالشان (در مورد زنان) می کنند. و زنان صالح، زنانی هستند که متواضعند، و در غیاب (همسر خود) اسرار و حقوق او را، در مقابل حقوقی که خدا برای آنان قرار داده، حفظ می کنند. و (اما) آن دسته از زنان را که از سرکشی و مخالفتشان بیم دارید، پند و اندرز دهید! (و اگر مؤثر واقع نشد)، در بستر از آنها دوری نمایید! و (اگر هیچ راهی جز شدت عمل، برای وادار کردن آنها به انجام وظایفشان نبود)، آنها را تنبیه کنید! و اگر از شما پیروی کردند، راهی برای تعدّی بر آنها نجویید! (بدانید) خداوند، بلندمرتبه و بزرگ است. (و قدرت او، بالاترین قدرت هاست).

خداوند در این آیه زنان را به دو دسته تقسیم می کند: زنان صالح و زنان ناشز. ناشز یعنی کسی که تعمدا از انجام وظایف خود در قبال همسرش سر باز زده، بنای ناسازگاری دارد (ر. ک: جوهری، ق، ج ، ص ؛ ابن فارس، ق، ج ، ص و؛ فیروزآبادی، بی تا، ج ، ص ؛ طریحی، ، ج ، ص ). چنین زنی هرگز به دنبال صلح و همنوایی با همسرش، که از اساسی ترین مؤلفه های سازگاری است، نمی باشد؛ ازاین رو، می توان این اصطلاح را، دست کم در ادبیات دینی، بهترین واژه برای معرفی زنان ناسازگار دانست و در مقابل، زنان صالح را که در آیه شریفه به عنوان دسته مقابل زنان ناشز قلمداد شده اند، به عنوان زنان سازگار قلمداد کرد.

آیه شریفه پس از تقسیم زنان به دو دسته زنان سازگار و زنان ناسازگار، برای زنان دسته اول چند صفت را برمی شمارد. برشمردن این صفات برای این زنان به این مطلب اشاره دارد که همین صفات باعث شده آنان سر ناسازگاری نداشته و ناشزه نشوند. ازاین رو، این صفات را می توان از علل سازگاری دانست. این صفات عبارتند از: صالح و قانت بودن و حفاظت از اسرار و حقوق شوهر در زمان غیبت او. در ادامه درباره هر کدام از این عوامل سخن می گوییم.

صالح از ریشه صلح و مصدر صلاح است. بسیاری از کتب لغت، صلاح را به وسیله واژه مقابل آن یعنی فساد معنا کرده و در بیان معنای آن به ضد الفساد اکتفا کرده اند (ر. ک: جوهری، ق، ج ، ص و؛ ابن فارس، ق، ج ، ص ). علّامه طباطبائی مراد از فساد را هر آن چیزی دانسته است که نظام شایسته کنونی حاکم بر عالم را از بین ببرد (طباطبائی، ق، ج ، ص ). با دقت در کاربردهای قرآنی و کاربردهایی که برای این کلمه در کتب لغت بیان شده، به درستی این سخن حکم خواهد شد. با توجه به مطالب پیش گفته، می توان صلاح را به ما یکون علی اعتدال، و نیز با توجه به سیاق های مختلفی که در آن به کار می رود، به بسامان و شایسته معنا کرد (ر. ک: مجتبوی، ، ص ؛ مشکینی، ، ص ).

صالح بودن موجب سازگاری بین زنان و همسرانشان می شود؛ زیرا با توجه به آنچه گذشت، صالح یعنی کسی که براساس اعتدال رفتار می کند و از مسیر حق و انصاف خارج نمی شود، و این دقیقا همان نقطه مقابل نشوز است. ازاین رو، سیاق آیه شریفه که زنان صالح را در مقابل زنان ناشزه می داند، تأیید می کند که صلاح در این آیه در معنای پیش گفته به کار رفته باشد؛ چراکه نشوز یعنی شانه خالی کردن از وظایفی که در زندگی زناشویی بر عهده هر کدام از همسران می باشد (ر. ک: جوهری، ق، ج ، ص ؛ ابن فارس، ق، ج ، ص و؛ فیروزآبادی، بی تا، ج ، ص ) و این یعنی خروج از مسیر حق و انصاف که دقیقا نقطه مقابل صلاح است. پس یکی از اسباب سازگاری این است که زنان همواره مراقب رعایت اعتدال در زندگی باشند و پا را از حدود فقهی و اخلاقی بیرون نگذارند.

. فرمان برداری

زمانی که در یک مجموعه، شخصی مدیریت آن را بر عهده گرفت، باید نسبت به تحقق اهداف آرمانی آن مجموعه احساس وظیفه کند. این فرد برای رساندن مجموعه تحت مدیریتش به آن اهداف، از اختیاراتی نیز برخوردار خواهد بود. در مقابل، دیگر اعضای آن نهاد نیز باید به این جایگاه احترام گذارده، از دستورات او پیروی کنند. در نظام اجتماعی خانواده در اسلام، مسئولیت مدیریت این نهاد به عهده مرد گذاشته شده است و در مقابل، از زن خواسته شده که این حق را به رسمیت بشناسد. یکی از اثرات احترام به این قانون، ایجاد محیطی آرام و به دور از نگرانی در خانواده است. همان گونه که گذشت، در آیه سوره نساء به این امر اشاره شده و قنوت یکی از عوامل سازگاری شمرده شده است.برای پی بردن به مراد آیه شریفه، ابتدا باید معنای واژه قنوت به دقت بررسی شود. سپس این مطلب توضیح داده شود که آیه شریفه، قنوت در برابر چه کسی را مؤثر در سازگاری می داند.

معنای واژه قنوت: قنوت به طاعتی گفته می شود که با اراده و توجه، رغبت و محبت (ر. ک: سیدبن قطب، ق، ج، ص ) و خضوع (راغب اصفهانی، ق، ص ؛ طباطبائی، ق، ج ، ص ) انجام شود. ازاین رو، زن قانت زنی است که اطاعتش از همسرش نه از سر اکراه و بدین جهت است که باید چنین کند، بلکه با رغبت و میل به این کار می پردازد و این نوع از طاعت است که با مفاهیم کلیدی در سازمان خانواده، مثل مودت، سکن و لباس، سازگار است (ر. ک: سیدبن قطب، ق، ج ، ص ).

بحث دیگری که در اینجا مطرح است این است که این قنوت مورداشاره آیه، قنوت نسبت به خداوند است یا قنوت نسبت به همسر؟برخی از مفسران دو احتمال در این باره مطرح کرده اند: در این فراز فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِّلْغَیبِ دو احتمال وجود دارد: یکی اینکه مراد از قنوت، اطاعت الهی باشد و مراد از حافظات للغیب رعایت حق زوج در نبودش، و احتمال دیگر اینکه هر دو ناظر به زوج باشد؛ قنوت، طاعت او در حضورش را می گویند و حافظات للغیب، رعایت حقش در غیاب او را. این مفسران در ادامه می گویند: با توجه به اینکه ال در الصالحات برای استغراق است، زن صالح نخواهد بود، مگر اینکه مطیع همسرش باشد. برخی دیگر، هر دو احتمال را مراد آیه می دانند (طبرسی، ، ج ، ص ) و عده ای هم، احتمال دوم را برمی گزینند؛ یعنی هر دو ناظر به زوج می باشد (طباطبائی، ق، ج ، ص ).

هرچند هر عملی که موجب تضییع حقوق همسر شود درواقع، نافرمانی خداوند هم هست، اما آنچه با سیاق داخلی آیه سازگارتر است همین است که مراد از قنوت، اطاعت در برابر همسر باشد؛ چراکه در این آیه سخن از نظر قرآن درباره حق مدیریت مرد در نهاد خانواده است، بخصوص اینکه این صفت در مقابل نشوز است و نشوز به سر باز زدن زن در برابر تکالیفی که در قبال همسر دارد اطلاق می شود. با توجه به مطالب پیش، یکی از عوامل سازگاری این است که زن در امور مربوط به رابطه خود با همسرش با اراده و توجه و با رغبت و محبت از او فرمان برداری کند. اما به هر حال، طبق قول دیگر در این بحث، آیه شریفه ناظر به فرمان برداری از خداوند است و بر اساس این برداشت از آیه شریفه، می توان یکی از عوامل سازگاری را فرمان برداری عاشقانه از خداوند دانست.

. رعایت حقوق شوهر در غیاب وی

در روایات معصومان علیهم السلام برترین زنان کسانی دانسته شده اند که در نبود شوهر امانت دار او باشند، از مال او مراقبت کرده، خویش را نیز از نامحرمان محافظت کنند (ر. ک: کلینی، ، ج ، ص ). قرآن کریم در آیه سوره نساء یکی از آثار این کار را ایجاد سازگاری میان زن و شوهر شمرده است. خداوند در این آیه، یکی از صفات زنان سازگار را چنین می شمارد: آنها حافظ غیب هستند. برای روشن شدن معنای این ترکیب، نظر مفسران را بررسی می نماییم:

برخی از مفسران می گویند: ازآنجاکه غیب خلاف شهادت است، حافظات للغیب یعنی: در غیبت شوهر از همه حقوق او محافظت می کند، اعم از حفظ خود از زنا، حفظ مال شوهر و حفظ خانه همسر از هر آنچه او نمی پسندد. سپس به روایتی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله استشهاد می کنند که در تفسیر این آیه فرمودند: خیر النساء إن نظرت إلیها سرتک و إن أمرتها إطاعتک و إن غبت عنها حفظتک فی مالک و نفسها (ر. ک: فخررازی، ق، ج ، ص )؛ بهترین زن کسی است که نگاه به او شادمانت کند، اگر به او دستور بدهی اطاعت کند و در نبود تو از خودش و اموال تو مراقبت کند.با توجه به اطلاق آیه شریفه، حفظ غیب شامل تمام موارد بالا می شود و اختصاص آن به برخی موارد دلیلی ندارد. بنابراین، آیه شریفه می فرماید: یکی از علل سازگاری این است که زن در غیبت شوهرش تمام حقوق او را محترم شمرده، خود و خانه را به گونه ای مدیریت کند که مطابق با پسند و رضایت همسرش باشد.

. زمینه سازی برای بهره مندی از توفیق الهی

یکی دیگر از عواملی که در آیه سوره نساء به عنوان عوامل سازگاری مطرح است، طلب توفیق از خداوند است. خداوند بلافاصله پس از بیان صفاتی که به سازگاری منجر می شود، از شرط بهره مندی از این صفات نیز سخن می گوید و می فرماید: فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِّلْغَیبِ بِمَا حَفِظَ اللّهُ.این فقره از آیه شریفه می فرماید: اینکه زنان بتوانند این وظایف را رعایت کنند، مشروط به امری است که بدون آن هرگز موفق به این کار نخواهند شد. درباره اینکه این شرط چیست، بین مفسران اختلاف است. این اختلاف ناشی از اختلاف آنها در ترکیب آیه شریفه است. اختلاف بر سر این است که نوع اضافه حفظ به اللّه چیست؛ اضافه به فاعل است یا مفعول؟ اگر اللّه فاعل حفظ باشد، معنای آیه چنین خواهد شد: زنان بر این کارها موفق نخواهند شد مگر به حفظ و توفیق الهی. و اگر اللّه مفعول حفظ باشد، آیه می فرماید: زنان به سبب حفظ کردن حدود الهی بدین کار موفق خواهند شد (ر. ک: طبرسی، ، ج ، ص ؛ فخررازی، ق، ج ، ص ).

بنابراین، طبق یک احتمال، آیه شریفه حفظ حدود الهی را شرط لازم برای توفیق زنان به انجام وظایفشان می داند و طبق احتمال دیگر، دریافت توفیقات الهی را شرط آن می داند. و ازآنجاکه این وظایف نقش کلیدی در سازگاری ایفا می کنند و لازمه وجود سازگاری اند، این دو امر هم از لوازم و بایسته های وجود سازگاری بین همسران خواهد بود. بنابراین، بهره مند بودن از توفیقات الهی شرط سازگاری است.

. رعایت حریم عفاف

دستورات اسلامی و آموزه های قرآنی هرچند (به دلایلی که فرصت بررسی آن در این مقاله وجود ندارد) به صورت یک نظام ارائه نشده است، ولی هریک پرکننده یک خانه از خانه های جورچین نظامی از نظام های اسلامی است. اسلام دارای نظام های کلان و خرده نظام هایی مانند نظام حقوق خانواده، نظام اخلاق خانواده و. . . می باشد. ازاین رو، از دو منظر به آداب و دستورات اجتماعی قرآن می توان نگریست؛ نخست اینکه هر کدام از آنها به تنهایی لحاظ شده و نقش رعایت و عدم رعایت آنها در سعادت و شقاوت انسان بررسی شود و دیگر اینکه اسلام دارای یک نظام اخلاقی و حقوقی در نظر گرفته شده، این آداب اجزایی از این نظام که دارای ارتباط وثیقی با یکدیگر هستند دانسته شود.(ر. ک: سیدبن قطب، ق، ج ، ص ؛ فضل اللّه، ق، ج ، ص ؛ مدرسی، ق، ج ، ص ).

در نگرش دوم، به این بسنده نمی شود که هر کدام از گزاره های دینی به تنهایی ملاحظه شده، تأثیر آن در سعادت و شقاوت فرد بررسی شود، بلکه در کنار آن، تأثیر این آموزه در نظام اخلاقی و حقوقی اسلام و تأثیر و تأثرات آن در بقیه احکام و گزارش های دینی مورد کنکاش و مطالعه قرار می گیرد. در این نگرش، یک دستور دینی ممکن است تأمین کننده چند غرض و هدف از اهداف مدنظر دین باشد.

ازآنجاکه اسلام یک مکتب جامع است، باید این قوانین اسلامی را با رویکرد دوم تحلیل و بررسی کرد. در منابع اسلامی نیز در گوشه ای از آن، به یکی از آرمان های نظام های اجتماعی آن اشاره می شود و در گوشه ای دیگر، به عوامل تحصیل کننده این هدف و غرض. طبیعی است که در هنگام توصیه به امور مؤثر در تأمین این هدف کلان، همواره به تأثیر آن امور در این هدف تصریح نمی شود، بلکه خداوند با توجه به آن هدف و تأثیر مثبت یا منفی این امور در آن، صرفا احکامی را درباره آنها صادر می کند؛ از اموری که تأثیر منفی در آن هدف دارند بازمی دارد و نسبت به عواملی که تأثیر مثبت در آن دارند ترغیب می کند. ازاین رو، اگر مطلوب بودن هدفی از منظر قرآن کریم به اثبات برسد و از سوی دیگر، تأثیر امری که قرآن کریم به آن دستور داده در تحصیل آن هدف اثبات شود، می توان آن امر را از عوامل تحقق هدف مذکور از منظر قرآن برشمرد.

یکی از اهداف آرمانی نظام اجتماعی اسلام، استحکام هرچه بیشتر پایه های خانواده و روابط درون خانوادگی است. ازاین رو، از طرفی، به عوامل محکم کننده این رابطه ترغیب می کند و از سوی دیگر، از عوامل آسیب رسان به آن بازمی دارد. یکی از عواملی که تأمین کننده این هدف کلان نظام آرمانی اسلام است، حفظ حریم بین زن و مرد نامحرم در اجتماع است. ازاین رو، در آیات بسیاری، ضمن توصیه به رعایت حریم بین زن و مرد در اجتماع، این مطلب با تأکیدات و بیان های مختلف بیان شده است. از جمله این آیات، دو آیه و سوره مبارکه نور است.

قُل لِّلْمُؤْمِنِینَ یغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَیحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِک أَزْکی لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا یصْنَعُونَ وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ یغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَیحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا یبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْیضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَی جُیوبِهِنَّ وَلَا یبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِی إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِی أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَکتْ أَیمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِینَ غَیرِ أُوْلِی الْإِرْبَهِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِینَ لَمْ یظْهَرُوا عَلَی عَوْرَاتِ النِّسَاء وَلَا یضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیعْلَمَ مَا یخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَی اللَّهِ جَمِیعا أَیهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکمْ تُفْلِحُونَ؛ به مؤمنان بگو چشم های خود را (از نگاه به نامحرمان) فروگیرند، و عفاف خود را حفظ کنند. این برای آنان پاکیزه تر است. خداوند از آنچه انجام می دهید آگاه است! و به زنان باایمان بگو چشم های خود را (از نگاه هوس آلود) فروگیرند، و دامان خویش را حفظ کنند و زینت خود را جز آن مقدار که نمایان است آشکار ننمایند و (اطراف) روسری های خود را بر سینه خود افکنند (تا گردن و سینه با آن پوشانده شود)، و زینت خود را آشکار نسازند مگر برای شوهرانشان، یا پدرانشان، یا پدر شوهرانشان، یا پسرانشان، یا پسران همسرانشان، یا برادرانشان، یا پسران برادرانشان، یا پسران خواهرانشان، یا زنان هم کیششان، یا بردگانشان [کنیزانشان]، یا افراد سفیه که تمایلی به زن ندارند، یا کودکانی که از امور جنسی مربوط به زنان آگاه نیستند