فایل پاورپوینت کامل قناعت لازمه اقتصاد مقاومتی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل قناعت لازمه اقتصاد مقاومتی :

جامعه ایمانی، قوامین بالقسط و اقامه کنندگان عدالت

اقتصاد اسلامی بلکه دین اسلام به هدف تحقق عدالت پایه ریزی و برنامه ریزی شده است. همه آموزه های وحیانی اسلام بر آن است تا همه مردم با آگاهی یافتن از فلسفه آفرینش و اهداف آن، برای تحقق عدالت در جوامع بشری قیام کنند و حتی با شمشیر و زور، حقوق خویش را مطالبه نمایند.[۱] از این رو محوری ترین چیز در آموزه های اسلامی عدالت قرار داده شده است و خداوند در توصیف مومنان، آنان را به «قوامین بالقسط» می ستاید؛ زیرا نه تنها به عدالت قیام می کنند، بلکه چنان در این امر پیشتاز و استوار و محکم هستند، که هیچ امری کمترین خللی در قیام برای تحقق عدالت ایجاد نمی کند؛ چرا که عدالت، بخش اصلی هویت شخصیتی و وجودی آنان را شکل می دهد.[۲]

تحقق عدالت مقتضیاتی دارد که از جمله مهم ترین آنها عبارتند از:

۱- توزیع عادلانه ثروت و منابع آن:

مقتضای عدالت آن است که همگان به عنوان بشر از منابع ثروت برخوردار بوده و انفال به طور مساوی میان همگان توزیع شود.[۳] بنابراین، منابع ملی و ثروت عمومی چون دریاها، رودها، آب ها، کوه ها، معادن، جنگل ها، مراتع و مانند آنها باید میان همگان به درستی توزیع و امکان بهره برداری برای همگان فراهم آید و کسی یا گروهی به عنوان اشراف حاضر در حاکمیت، نتوانند به طور ویژه از منابع بهره مند شوند و توده های مردم از آن محروم باشند و ثروت و قدرت در اختیار گروهی قرار گیرد و با ویژه خواری و انحصارگرایی روز به روز بر ثروت و قدرت خویش بیفزایند.[۴]

۲- توزیع عادلانه تولید و فرآورده های آن:

به این معنا که همگان به طور عادلانه از تولیدات و فرآورده های آن بهره مند شوند و تولیدات و فرآورده ها در انحصار گروهی نباشد، بلکه شرایط به گونه ای فراهم شود تا همگان بتوانند از تولیدات و فرآورده ها استفاده کنند. البته ممکن است به طور طبیعی در جامعه افرادی ناتوان از هرگونه تحرک باشند و نتوانند برای استفاده از تولیدات و فرآورده ها از جای خود حرکت کنند؛ از این رو بر اقشار مردم و به ویژه دولت است تا تولیدات و فرآورده ها را در اختیار آنان بگذارند. همچنین ممکن است در جامعه افرادی باشند که فقیر بوده و نتوانند به تنهایی این فرآورده ها را تهیه و تامین کنند. پس بر جامعه و دولت اسلامی است تا از طریق انفاقات و قرض الحسنه و مانند آن شرایط بهره مندی آنان از این امکانات و تولیدات را فراهم آورند.

آیات بسیاری در قرآن به انفاق از درآمد و محصولات پرداخته است و حتی خداوند بیان می کند که یکی از عقبات قیامت در ارتباط مستقیم با مسئله توزیع عادلانه تولیدات است. به گونه ای که اگر کسی به انفاقات توجه نداشته باشد، باید خود را برای دوزخ و آتش آن آماده سازد.[۵] خداوند در آیه ۱۴۱ سوره انعام مردم را به پرداخت بخشی از محصولات باغی و زراعتی در هنگام درو به نیازمند تشویق می کند و می فرماید: و اوست کسی که باغ هایی با داربست و بدون داربست و خرمابن و کشتزار با میوه های گوناگون آن و زیتون و انار، شبیه به یکدیگر و غیرشبیه پدید آورد. از میوه آن- چون ثمر داد- بخورید و حق بینوایان از آن را روز بهره برداری از آن بدهید، ولی زیاده روی مکنید که او اسراف کاران را دوست ندارد. از نظر قرآن خویشان و مساکین و در راه ماندگان از تولیدات و فرآورده های تولیدی ما سهمی دارند که باید در هنگام مصرف، فروش و مانند آن در میان مستحقان توزیع شود.

این حق در هر مالی است که به انسان می رسد؛ به این معنا که در هر درآمد باغی و دامی و زراعی و مانند آن و به هر شکلی و تحت هر نام دیگر، حقی برای گروه های مستحق قرار داده شده که باید در قالب عدالت از سوی مردم ادا شود. از جمله کسانی که در اموال انسان دارای حق هستند و باید حقشان ادا و توزیع شود، سائلان و محرومان هستند. خداوند می فرماید: و فی اموالهم حق للسائل و المحروم؛ در اموالشان حقی برای سائل و درخواست کننده و محروم است.[۶]

۳- مصرف درست فرآورده ها و تولیدات:

عدالت اقتضا می کند که در حوزه مصرف و بهره مندی از فرآورده ها و تولیدات به گونه ای عمل شود که به دور از هرگونه اسراف و زیاده روی و یا تبذیر و ریخت و پاش باشد.[۷]

مصرف درست فرآورده ها و محصولات

چنان که گفته شد یکی از مهم ترین حوزه های عدالت حوزه مصرف است. پس اقتصاد مقاومتی تنها به حوزه توزیع ثروت و تولید و توزیع آن محدود نمی شود، بلکه حوزه مصرف نیز نقش کلیدی در عدالت دارد؛ زیرا اگر عدالت در مصرف تحقق نیابد و برخی با اسراف و تبذیر، محصولات و تولیدات را از میان ببرند، نه تنها ظلم به خود بلکه ظلم به دیگران و جامعه کرده اند و به جای شکر نعمت راه کفران نعمت را برگزیده اند و خداوند ناسپاسان را دوست نمی دارد و آنان را به شدت مجازات می کند. جامعه ای که به اسراف و تبذیر در مصرف گرایش یابد، مورد خشم خداوند قرار گرفته و نعمت های الهی از آنان سلب می شود.

در آیات قرآن از هرگونه مصرف نادرست در قالب اسراف و تبذیر نهی شده است. از آنجا که مهمترین نوع مصرف، خوردن و نوشیدن است، خداوند از اسراف در این دو حوزه به شدت نهی کرده و فرموده است: بخورید و بیاشامید، ولی زیاده روی مکنید که او اسرافکاران را دوست نمی دارد.[۸]

از نظر قرآن همان طوری که اسراف به معنای زیاده روی در مصرف در حوزه اقتصادی امر مذموم و ناپسند در نزد خداوند است؛ تبذیر به معنای ریخت و پاش و نابودی محصولات گناهی بزرگ است و کسانی که مثلاً سیب زمینی، یا سیب درختی و یا گندم را برای مهار و مدیریت بازار سرمایه و تولید، دفن و نابود می کنند یا به دریا می ریزند و یا به هر شکل دیگری تباه می کنند و در غیر