بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل محبت الهی و راه های کسب محبت خدا :

زندگی طبیعی دنیا برای کسانی که در مراتب نازلی از معرفت هستند اقتضا می ‌کند که همین اشیای مادی و محسوس را دوست بدارند و همین چیزهاست که به نوعی برای آن‌ها لذت ‌بخش است. پس از آن ‌که خدای متعال بر ما منت گذاشت و معرفت خودش را به هر پایه ‌ای که لیاقتش را داریم، نصیب ما کرد، به تدریج زمینه‌ برای پیدا کردن محبت خدا فراهم می ‌شود. معمولا در این مراتب برای رسیدن به محبت خدا _ همان‌ گونه که در روایات سفارش شده است_ باید درباره نعمت ‌های خدا بیاندیشیم. انسان ‌به‌گونه است که اگر بداند کسی به او خدمتی کرده و یا نعمتی را به او ارزانی داشته است، به طور فطری و طبیعی او را دوست می ‌دارد. بنابراین هر قدر ما درباره نعمت‌های خدا بیشتر فکر کنیم و ارزش آن‌ها را بیشتر درک کنیم، زمینه ازدیاد محبت خدا در دل ما بیشتر فراهم می ‌شود. خوشبختانه بسیاری از آیات قرآن این نقش را ایفا می ‌کنند و نعمت ‌های خدا را چه به عنوان آیات ‌الله و چه به عنوان ذکر نعمت ‌های خاص یادآوری می ‌کنند و به ما می‌فهمانند که این نعمت‌ها چه چیزهای ارزشمندی است که خداوند به ما داده است. ولی ما انسان‌ ها در اثر ضعف‌ هایی که داریم، آن طور که باید و شاید درباره ارزش نعمت های خدا نمی‌ اندیشیم. لحن قرآن در این باره این‌گونه است: وَجَعَلَ لَکُمُ الْسَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَهَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ. باید درباره‌ این نعمت‌ ها بیاندیشید و ببینید که این‌ها چقدر ارزش دارد تا در مقام شکر آن بربیایید. ولی ما با این‌که ده‌ها بار این‌گونه آیه ‌ها را می ‌خوانیم، به راحتی آن‌ها را پشت گوش می‌اندازیم و چند دقیقه‌ فکر نمی ‌کنیم که این‌ها چه نعمت ‌های عظیمی است. تنها زمانی که یکی از این نعمت‌ها به خطر بیافتد، شوکی به ما وارد می ‌شود و به اهمیت آن‌ پی می ‌بریم. ولی خداوند از آن‌جا که می ‌داند پلکان ترقی و تعالی ما محبت اوست، کوتاهی ‌های ما را نادیده می ‌گیرد و باز نعمت‌هایش را به یاد ما می ‌آورد و به پیغمبرانش نیز دستور می ‌دهد که نعمت ‌های مرا برای مردم ذکر کنید تا آن‌ها مرا دوست بدارند. گاهی نیز خداوند از انسان ‌ها گله می ‌کند که وَقَلِیلٌ مِّنْ عِبَادِیَ الشَّکُورُ؛ با این همه تأکید خداوند بر شکر، اما انسان‌ های شکرگزار بسیار کم هستند.

محبت اصیل و محبت تبعی

روشن است که این محبت اصالتا به نعمت‌ ها تعلق می ‌گیرد و ابتدا ما محبت غیر خدا را پیدا می ‌کنیم و از آن به خدا کانال می‌زنیم. مثلا وقتی انسان درباره چشم خود بیاندیشد، می‌بیند که چشمش را دوست می ‌دارد و حاضر است برای سلامتی آن میلیون ‌ها بلکه میلیاردها خرج کند. وقتی فهمیدیم که این چشم چقدر دوست‌ داشتنی است، کسی که این چشم را به ما داده است را نیز دوست می ‌داریم. این از ضعف ماست و چاره ‌ای غیر از این کار نیست. همان‌طور که در معرفت خدا نیز همین‌گونه عمل می ‌کنیم، اما کسانی هستند که در کسب معرفت خدا این‌ چنین نیستند. آن‌ها می ‌گویند: بک عرفتک وانت دللتنی علیک؛ خدایا! من تو را با خودت شناختم نه از راه مخلوقاتت. تو خودت بودی که دست مرا گرفتی و به سوی خودت رهبری کردی. درباره محبت نیز در فرمایشات ائمه صلوات ‌الله ‌علیهم‌ تعبیراتی است که خطاب به خدا می ‌گویند: من تو را دوست می ‌دارم و نه غیر تو را، و هر کس دیگر را نیز دوست می ‌دارم به خاطر توست. این تعبیرات، تعبیرات بسیار زیبایی است، اما ما معنای آن را درست نمی‌فهمیم. اجمالا می ‌توانیم باور کنیم که خداوند چنین بنده‌هایی دارد که چیزهایی می ‌فهمند که کلاس ‌اش خیلی بالاتر از ماست.

طبیعتا ابتدا پیغمبر را می ‌شناسیم و هر قدر درباره عظمت نعمت وجود ایشان و برکاتی که از وجود ایشان شامل حال ما شده، بیشتر فکر کنیم، بیشتر به ایشان عشق می‌ورزیم، اما خود پیغمبر اکرم صلوات‌الله‌علیه‌وآله می ‌فرمایند: مرا به خاطر خدا دوست بدارید و اهل‌بیت، عترت و ذریه مرا به خاطر من دوست بدارید. یعنی محبت از بالا شروع می ‌شود؛ ابتدا محبت به خدا، سپس از خدا به پیغمبر سرایت می ‌کند و از ایشان به امیرمؤمنان و فاطمه زهرا و فرزندان‌ معصومشان سلام‌الل ه‌علیهم و بعد هم به دوستان‌شان. این نیز نوعی جریان محبت است که ما خیلی با آن آشنا نیستیم. برای تقریب به ذهن می ‌توان گفت که محبت به دو نوع اصیل و تبعی تقسیم می ‌شود. گفتیم که چرا محبت فی‌ الله از همه عبادت ‌ها بالاتر است. این محبت فعل مستقلی نیست و شعاعی از همان محبت خداست. ما انسان ‌ها برای افعال خود _ هر چه باشد_باید انگیزه ‌ای داشته باشیم، اما وقتی خدا را دوست داشته باشیم، دوستان او را نیز خود به ‌خود دوست می ‌داریم. این محبت چرا ندارد و دوست داشتن وابستگان خدا کار دیگری غیر از محبت خود خدا نیست. مثل این‌که همه ما از آن‌جا که حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها را دوست داریم، شبکه ضریح‌، در صحن‌ و خاک صحن ‌شان را نیز دوست داریم. به این محبت، محبت تبعی می ‌گویند. این‌که انسان فقط یک محبوب اصیل داشته باشد و آن هم خدا باشد، ایده ‌ال محبت فی ‌الله است. انسان باید فقط یک محبوب داشته باشد و هر چیز دیگر را به خاطر این‌که از متعلقات و شعاع محبت اوست، دوست بدارد؛ انت الذی ازلت الاغیار عن قلوب احبائک حتی لم یحبوا سواک سیدالشهدا علیه ‌السلام در روز عرفه، در پیشگاه الهی عرض می ‌کند: خدایا! تو آن کسی هستی که اغیار را از دل دوستانت زدودی تا جز تو کسی را دوست نداشته باشند. در این صورت دوستی پیغمبر و اهل‌بیت او شعاع همان محبت خداست و چیزی غیر آن نیست. این محبت ارزش بسیاری دارد. اگر انسان این‌گونه شد، مصداق آن روایت می ‌شود که فرمودند: اگر مردم قدر کسی که محبوب خدا شده را می ‌دانستند، برای نزدیک شدن به خدا فقط از خاک پای او استفاده می ‌کردند؛ ما تقربوا الی الله الا بتراب قدمیه.

تبدیل محبت تبعی به محبت اصیل

کسانی که از راه محبت مخلوق، به محبت خدا می‌ رسند، ابتدا محبت‌ شان نسبت به دیگران مستقل است. مثل این‌که انسان گُلی را به‌خاطر زیبایی و بوی خوشش دوست بدارد. در این صورت گاهی در ابتدا حتی به ذهنش نیز نمی ‌آید که مثلا خدایی آن گل را آفریده است. اما اگر فکر کند که چه کسی این زیبایی را به این گل داده است و از این خاک آلوده و این کودهای کثیف، چنین رنگ ‌آمیزی ‌ها و عطرها از کجا پیدا شده و چه کسی این تدبیر را کرده است، زمینه ‌ای می ‌شود که از این محبت به محبت خدا راهی پیدا کند. کم‌کم این محبت از استقلال محبت مخلوق می ‌کاهد و آن را به یک محبت تبعی تبدیل می ‌کند. هنری که خداوند در خلفت روح انسان به کار برده است، بسیار شگفت‌انگیز است؛ محبوبی که ابتدا اصالتا محبوب انسان است، کم‌کم رنگ می‌بازد و اصالتش از دست می‌رود! وقتی انسان در فرمایشات ائمه صلوات‌الله‌علیهم دقت کند، می‌ بیند که آن‌ها درصدد بودند که چنین راهی را برای تربیت انسان ارائه بدهند؛ ابتدا توصیه می ‌کنند: بکوشید دوست مؤمن‌تان را دوست بدارید؛ مَا الْتَقَی مُؤْمِنَانِ قَطُّ فَتَصَافَحَا إِلَّا کَانَ أَفْضَلُهُمَا إِیمَاناً أَشَدَّهُمَا حُبّاً لِصَاحِبِه؛ هرگاه دو مؤمن یک‌دیگر را ملاقات می ‌کنند، هر کدام دیگری را بیشتر دوست می ‌دارد، نزد خدا عزیزتر است. روشن است که ارزش این محبت به خاطر ایمان محبوب است و محبت ‌های دیگر ارزشی ندارد وگرنه، گاهی زحمت نیز دارد و مانع از محبت خدا نیز می ‌شود.

در روایات این‌گونه نقل شده است که وقتی دو مؤمن با هم مصافحه می ‌کنند، نور یکی به دیگری می ‌تابد و همین ملاقات‌شان باعث افزایش نورانیت‌ آن‌ها می ‌شود. در روایت دیگری این‌گونه آمده است که هرگاه مؤمنی برای ملاقات برادر مؤمنش در خانه او برود، خداوند فرشته ‌ای را نزد او می‌فرستد تا از او بپرسد که این‌جا چه کار دارد. می ‌گوید: این‌جا خانه رفیقم است و می ‌خواهم او را ببینم. می‌پرسد: آیا احتیاجی داری که به آن امید در خانه ‌اش آمده ‌ای؟ می ‌گوید: نه هیچ احتیاجی ندارم؛ دوستش دارم و آمده ‌ام تا او را ببینم. در این‌هنگام خدای متعال به آن ملک می‌فرماید: به این بنده بگو إِیَّایَ‏ زُرْتَ‏ وَ لِی تَعَاهَدْتَ وَ قَدْ أَوْجَبْتُ لَکَ الْجَنَّهَ وَ أَعْفَیْتُکَ مِنْ غَضَبِی وَ أَجَرْتُکَ مِنَ النَّار؛ تو به زیارت این برادر مؤمن نیامده ‌ای؛ تو به زیارت من آمده ‌ای و پذیرایی‌ات نیز به عهده من است. باز در روایت دیگری آمده است که وقتی دو مؤمن با هم مصافحه می ‌کنند، از بین دو انگشت‌ ابهام آن‌ها صد رح