فایل پاورپوینت کامل معالم المدرستین فی الاقتصاد الإسلامی

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل معالم المدرستین فی الاقتصاد الإسلامی – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل معالم المدرستین فی الاقتصاد الإسلامی شامل 86 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل معالم المدرستین فی الاقتصاد الإسلامی گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل معالم المدرستین فی الاقتصاد الإسلامی با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل معالم المدرستین فی الاقتصاد الإسلامی از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل معالم المدرستین فی الاقتصاد الإسلامی با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل معالم المدرستین فی الاقتصاد الإسلامی را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معالم المدرستین فی الاقتصاد الإسلامی :

المستخلص

المدرستان صاحبتا الفکره فی الاقتصاد الإسلامی هما:

مدرسه الفقه الاقتصادی

مدرسه الأدب الاقتصادی

وأهمّ معالم هاتین المدرستین تظهر فی خلافهما، فی:

تعریف الاقتصاد الإسلامی.

الموضوعات المطروحه.

الاختصاص الدراسی لأصحاب المدرستین.

الآثار والمنهج.

مدرسه الفقه الاقتصادی: لها تراث ضخم لکنّ تطورها بطیء ولا یشمل کلّ جوانب الحیاه الاقتصادیّه.

أمّا مدرسه الأدب الاقتصادی: فتطورها سریع لکنّ، لا أصاله لها فی صیاغه الأمور صیاغه إسلامیه (Islamization) .

۱ المقدّمه :

کلمه الاقتصاد کلمه ذات تاریخ طویل فی التفکیر الإنسانی وتتناول تفسیر الحیاه الاقتصادیه وأحداثها وظواهرها من جوانب مختلفه.

الاقتصاد الرأسمالی الاقتصاد الإشتراکی الاقتصاد المختلط (mixed) والاقتصاد الإسلامی. کلّ واحد یفسر الحیاه الاقتصادیه من منظار یختلف عن الآخر. حتی نری فی کلّ واحد منهما وجهات نظر مختلفه، ولو کانا فی إطار واحد.

وبناء علی هذه نشاهد لکلّ اقتصاد مدارس فکریه (Schools of thought) یتمیز بها عن المدارس الأخری.

مثلاً فی الاقتصاد الرأسمالی هناک مدارس، أهمها:

المدرسه الکلاسیکیه.

المدرسه النیوکلاسیکیه

مدرسه کینزی.

أما الاقتصاد الإسلامی فلم یتطرق الباحثون إلی مدارس (حسب اعتقادی) إلی عصرنا الراهن ونعرض فی هذا المقال المدارس الفکریه فی الاقتصاد الإسلامی مع بیان ملامحها ومعالمها.

۲ تراث الاقتصاد الإسلامی والجهود التی بُذلت فی هذا المظمار :

تطور الاقتصاد الإسلامی خلال القرون الماضیه، وبدأ الباحثون فی هذا المجال نشاطاتهم العلمیه منذ القرن الثانی من الهجره النبویه واستمرت إلی یومنا هذا. فکان «أبو یوسف»، «الماوردی»، والقاسم بن سلام، ومرتضی الأنصاری، والسید محمد باقر الصدر، وابن خلدون، وعدد غفیر من الاقتصادیین الجامعیین قد شارکوا فی نتاج الأدب الاقتصادی الواسع بشتّی جوانبه.

وقد أصبح علم الاقتصاد المتعارف کعلم مستقل فی عقد سنه ۱۸۹۰ م، وبعد انتشار کتاب «أصول علم الاقتصاد» تألیف «الفرد مارشال» واستمر الاتّساع فی هذا المجال مذ ذلک العقد.

أمّا أدب الاقتصاد الإسلامی فبدأ بعد الحرب العالمیه الثانیه یظهر بشکل یلائم المستحدثات الجاریه فی عالم الاقتصاد والأدب الاقتصادی الجدید. حیث انعقد أوّل مؤتمر للاقتصاد الإسلامی فی مکه المکرّمه عام ۱۹۷۶ م. کما لعبت المؤسسات التی أُنشأت فی هذا المجال دوراً فعالاً، ومن الجدیر بالذکر هنا أن نشیر إلی بعضها:

مؤسسه العلماء لاجتماع المسلمین (فی الولایات المتحده سنه ۱۹۷۲ م).

المجمع الإسلامی (Foundation) ، (فی انگلترا سنه ۱۹۷۳ م).

مکتب دراسه الاقتصاد الإسلامی (فی بنغلادش سنه ۱۹۷۶ م).

مرکز بحوث الاقتصاد الإسلامی فی جامعه الملک عبدالعزیز (فی السعودیه سنه ۱۹۷۷ م).

المؤسسه الدولیه للفکر الإسلامی (فی الولایات المتحده سنه ۱۹۸۱ م).

مؤسسه البحوث والدراسات الدولیه للفکر الإسلامی (IRTI) التابعه للبنک الإسلامی للتنمیه (I.D.B) ، (فی سنه ۱۹۸۳ م).

المؤسسه الدولیه للاقتصاد الإسلامی (فی الباکستان، سنه ۱۹۸۳).

کلیه الاقتصاد فی الجامعه الدولیه الإسلامیه (فی مالیزیا، سنه ۱۹۸۳ م)۱.

کلیه الاقتصاد ومرکز دراسات الاقتصاد الإسلامی (فی جامعه الإمام الصادق (ع) بطهران ایران سنه ۱۹۹۰ م).

۳ المدرسه الفقهیه الاقتصادیه :

أهم معالم هذه المدرسه تظهر فی :

تعریف الاقتصاد الإسلامی.

الموضوعات المطروحه.

أصحاب المدرسه.

الآثار والمنهج.

أ تعریف الاقتصاد الإسلامی:

بدأت المدرسه الفقهیه الاقتصادیه نشاطها من القرن الثانی الهجری واستمرت إلی یومنا هذا، وهی تنظر إلی الموضوعات الاقتصادیه من منطلق الأحکام الفقهیه، ولهذا تُعرِّف الاقتصاد الإسلامی بأنه: العلمُ بالأحکام الشرعیه العلمیه عن أدلتها التفصیلیه فیما ینظم کسب المال وانفاقه وأوجه تنمیته.

«بالشرعیّه»: یخرّج العلوم العقلیه والتجریبیه وما وضعه البشر من الاقتصاد الوضعی.

«وفیما ینظم کسب المال»: یخرّج الأحکام الفقهیه الأخری والتی لا علاقه لها بالجوانب الاقتصادیه.

أما أحکم الاقتصاد الإسلامی فهی علی نوعین:

الأحکام الثابته

الأحکام المتغیره

الأحکام الثابته : هی ما کانت أحکامها من أدله قعطیه.

الأحکام المتغیره : هی ما لم تکن أدلتها قطعیه.

فیجوز لولی الأمر المجتهد أن یختار من الأحکام ما یراه مناسباً فی ضوء مستجدات الحیاه، کما له الرجوع عنه إذا رأی المصلحه فی غیره، ویجب علی الناس العمل بها لکونها مستنبطه من اجتهاد علمی صحیح فی ضوء الأسس الفقهیه.۲

ب الموضوعات المطروحه:

أهم الموضوعات المطروحه علی بساط البحث فی «المدرسه الفقهیه الاقتصادیه» هی: البیع الهبه الوقف الزکاه الخمس القرض الرهن الاجاره المشارکه المضاربه المزارعه المساقاه الوکاله العُجاله الشفعه الغصب إحیاء الموات الإرث الحسبه الإحتکار التسعیر.

ج أصحاب المدرسه:

أصحاب هذه المدرسه، هم فقهاء المدارس الإسلامیه والجامعیون فی کلیّات الفقه (والشریعه) والعلوم الإسلامیه.

د الآثار:

أهم الآثار التی کُتبت وفقاً لملامح هذه المدرسه هی:

کتاب الخراج للقاضی أبی یوسف یعقوب بن إبراهیم۳ (۱۱۳ ۱۸۲ ه . ق / ۸۰۳ م)، کان أبو یوسف هذا فقیهاً فی العصر العباسی زمن خلافه هارون الرشید، وکتاب الخراج هذا یضم مجموعه من الآراء الفقهیه الاقتصادیه ویعتبر أوّل کتاب فقهی اقتصادی حیث تکلّم فیه عن کیفیه تقسیم الغنائم، وعن الضرائب بشکل عام، والخراج خاصه، بالإضافه إلی الزکاه والأنفال ومعدل الضرائب الحکومیه.

کتاب الأموال لأبی عبید القاسم بن سلام۴ (۲۲۴ ۱۵۷ ه . ق / ۷۷۸ م)، تکلّم فیه عن واجبات الحکومه بالنسبه للرعیّه، والحقوق المالیه للشعب والحکومه، وأنواع الضرائب الشرعیه والعرفیّه والزکاه، ولشموله علی الآراء الفقهیه الاقتصادیه اعتبر جامعاً إلی تلک الفتره الزمنیه (أی بدایه القرن الثالث الهجری).

کتاب الأحکام السلطانیه لعلیّ بن محمد الماوردیّ۵ (۳۶۴ ۴۵۰ ه . ق / ۱۰۵۸ م) کان أقضی القُضاه فی أیام القائم بأمر اللّه العباسی، تکلّم فی کتابه هذا عن التخطیط ورقابه الدوله، وجبایه الزکاه، وأنواع المال، والزراعه، والمناجم، وأنواع الضرائب الشرعیه والعرفیّه، والقرض، والعمل والعمّال.

کتاب المکاسب للعلاّمه الشیخ الأنصاری (مرتضی بن محمد أمین الدزفولی النجفی) المتوفی رحمه اللّه سنه ۱۲۸۱ ه . ق / ۱۹۰۲ م) ۶، تکلّم فیه عن ثلاثه مواضیع فقهیه اقتصادیه، وهی:

أ المکاسب المحرّمه.

ب البیع.

ج الخیارات.

وکتاب المکاسب هذا کتاب دراسیّ یُدرّس فی الحوزات العلمیّه الشیعیّه.

کتاب البنک اللاربوی فی الإسلام للسید محمد باقر الصدر۷. تکلّم فیه عن العملیات المصرفیّه اللاربویه وبدائلها من العقود الإسلامیه، کالمضاربه والمشارکه وسائر العقود الفقهیه. وقد عالج المؤلف فی کتابه هذا کافه العملیات المصرفیّه معالجه فقهیه.

کتاب اقتصادنا للسید محمد باقر الصدر أیضاً ۸، ولهذا الکتاب مکان الصداره فی بیان منهج المدرسه الفقهیه الاقتصادیه. تناول فیه المؤلف البحث عن الرأسمالیه والاشتراکیه، کما ناقش الاقتصاد الإسلامی فی معالمه الرئیسیه، وعملیه اکتشاف المذهب الاقتصادی، ونظریه توزیع ما قبل الانتاج، ونظریه توزیع ما بعد الانتاج، ونظریه الانتاج ومسؤولیه الدوله فی الاقتصاد الإسلامی.

ه المنهج:

منهج أصحاب المدرسه الفقهیه الاقتصادیه هو منهج الاجتهاد المصطلح فقهیاً، ویعتقدون أنّ الاجتهاد یمثل المصدر المتجدد القادر علی مدّ النظریه الإسلامیه بالحیاه المتجدده عن طریق معالجه السیاسات الاقتصادیه المعاصره التی تفرضها التطورات الاجتماعیه والاقتصادیه والمالیه التی تفرض نفسها الیوم علی المجتمع الإسلامی من خلال أسس إسلامیه تضع المنطلقات الفکریه وتترک للإجتهاد دور التطبیق العملی بما ینسجم مع الحاجات المعاصره.۹

فی هذا المنهج، تکون مصادر المعرفه للاقتصاد الإسلامی (وفقاً للفقه الشیعیّ) عباره عن: «الکتاب السُنّه الاجماع العقل»، ومنهج معرفه الاقتصاد الإسلامی کما ذکرنا سابقاً هو «الاجتهاد»۱۰.

ووفقاً لمنهج هذه المدرسه تکون العملیه التی یمارسها الباحث فی الاقتصاد الإسلامی هی عملیه اکتشاف مستنبطه من أحکام الإسلام.۱۱

فحین یتناول الباحث مجموعه من أحکام الإسلام یجب أن لا یکتفی بعرض أو فحص کلّ حکم من تلک الأحکام بصور مستقلّه، لأن عملیه الترابط بین الأحکام عملیه فی غایه الأهمیه. لذلک یقول السید الصدر فی مقدّمه کتابه «اقتصادنا»: «یؤکد الکُتّاب دائماً علی الترابط بین أحکام الإسلام وهذا یعنی: أنّها أحکام ارتباطیه وضمنیّه بالمعنی الأصولی، حتی إذا عطل بعض تلک الأحکام سقطت سائر الأحکام الأخری».

وإنّما یقصد من ذلک: إنّ الحکمه التی تُستهدف من وراء تلک الأحکام لا تحقّق کامله دون أن یطبّق الإسلام بوصفه کُلاًّ لا یتجزأ وإن وجب فی واقع الحال امتثال کلّ حکم بقطع النظر عن امتثال حکم آخر أو عصیانه.۱۲

الباحث یضع إلی صفِّ الأحکام فی عملیه الاکتشاف، المفاهیم التی تشکّل جزءاً مهماً من الثقافه الإسلامیه وتتصل بالحیاه الاقتصادیّه.۱۳ إذن الذخیره التی تملک الباحث فی عملیه الاکتشاف هی الأحکام والمفاهیم، فالمفاهیم الإسلامیه تقوم بدور الاشعاع علی النصوص التشریعیه العامه أو بدور تموین الدوله بنوعیه التشریعات الاقتصادیه التی یجب أن تملأ بها منطقه الفراغ.

ومنطقه الفراغ فی التشریع الإسلامی لها أهمیه کبیره، وقد ترک الإسلام مهمه ملئها إلی الدوله أو ولی الأمر یملأها وفقاً لمتطلبات الأهداف العامه للاقتصاد الإسلامی ومقتضیاتها فی کلّ زمان.۱۴

۴ مدرسه الأدب الاقتصادی :

أهم معالم هذه المدرسه تظهر فی :

تعریف الاقتصاد الإسلامی.

الموضوعات المطروحه.

أصحاب المدرسه.

الآثار والمنهج.

أ تعریف الاقتصاد الإسلامی :

مدرسه الأدب الاقتصادی ظهرت فی القرن العشرین بعد ظهور الأدب الاقتصادی الرأسمالی والاشتراکی وإن کان المفکرون الإسلامیون بدأوها من القرون الماضیه کابن خلدون و… ، إلاّ أنّ ظهورها کمدرسه کان فی القرن العشرین المیلادی.

وتعریف الاقتصاد الإسلامی فی نظر أتباع هذه المدرسه هو : دراسه تحلیلیه لسلوک الفرد فی المجتمع الإسلامی والمتعلق باستعمال الموارد النادره والاستفاده منها فی انتاج السلع والخدمات فی إطار من السعی المجتمع نحو تحقیق عبودیه اللّه ومرضاته.۱۵

ب الموضوعات المطروحه :

أهم الموضوعات المطروحه هی :

فی الاقتصاد الکلّی :

نظریه الاستهلاک.

نظریه الاستثمار.

نظریه القطاع العام والمالیه العامه.

توازن الطلب الحقیقی الکلّی.

توازن الطلب الکلی (القطاع النقدی) .

التوازن الکلّی للطلب الکلّی النقدی والحقیقی.

التوازن فی نموذج (IS-LM) والتنمیه الاقتصادیه.۱۶

فی الاقتصاد الجزئی :

أهم الموضوعات هی :

الحاجات الموارد وندرتها النسبیه سلوک المستهلک والتدرج فی الحاجات الإنسانیه سلوک المُنتج العرض والطلب وتوازن الأسعار التوازن العام الدخل (التوزیع) العمل والأُجره الربح والحصه فی الربح الدخل العائد من المملوکات : الریع (Rent) والإیجارات وحصص الربح المنح (التحویلات) تکالیف الانتاج وقانون الغلّه المتناقصه تمویل المؤسسه وتکلفه رأس المال تحلیل المنفعه فی سلوک المستهلک.۱۷

ج أصحاب المدرسه :

أهمّ أصحاب هذه المدرسه هم علماء الاقتصاد الجامعیون.

د الآثار :

أهمّ الآثار التی دُوِّنَت وفقاً لمبادئ هذه المدرسه، هی:

مقدّمه ابن خلدون لعبدالرحمن بن محمد المشهور بابن خلدون (۷۳۲ ۸۰۸ ه )، تکلّم فیها عن نظام الأسعار، قانون العرض والطلب، الاستهلاک والانتاج، دور النقود، رأس المال، تنمیه عدد السکان (قبلَ مالتوس)، المالیه العامه، الأدوار التجاریه، تقسیم العمل (قبلَ اسمیث)، القیمه (قبلَ ریکاردو)، النمو الاقتصادی ودور الدوله فی الاقتصاد (قبل کینز).

ویعتقد «جوزف سوموگی» أنّ ابن خلدون مُقدَّم علی «دام سمیث»، وهو رائد «علم الاقتصاد»۱۸.

کتاب تدریس الاقتصاد من منظور إسلامی تألیف الأستاذ محمد نجاه اللّه صدیقی، (۱۹۹۶) یعتبر هذا المؤلف کتاب دراسی یضم سته فصول، هی: الاقتصاد الجزئی الاقتصاد الکلّی المالیه العامه الاقتصاد الدولی التنمیه الاقتصادیه النقود والبنک.

وقد تطرّق مؤلف هذا الأثر إلی ضروره ادخال المفاهیم والقیم الإسلامیه فی دروس الاقتصاد، وذلک لأنّ الافتراضات السلوکیه التی یتبناها علم الاقتصاد لا تتطابق بکاملها مع السلوک المطلوب فی المسلم دینیاً، الأمر الذی له آثار هامه علی الاقتصاد الجزئی.

أمّا فی الاقتصاد الکلّی فیقدم المؤلف السلوک الإسلامی فی الاستهلاک والانتاج والسیاسات الإسلامیه للدوله. کما یناقش الإنفاق الحکومی فی الدوله الإسلامیه، ویقدم تقییماً للضرائب المعاصره وأهمیه الزکاه ضمن تدریس المالیات العامه.

وکذلک یناقش الکتاب العلاقات الاقتصادیه الدولیه، وقضایا فی اقتصادیات التنمیه من منظور العالم الثالث وما یتعلق بتمویل التنمیه ودور الأسالیب الإسلامیه للتمویل فی هذا السیاق. ویوصی بأن تکون نظرته انتقادیه للنظام المصرفی القائم علی الفائده وبتقدیم النظام المصرفی الإسلامی کبدیل یضمن الاستقرار والکفاءه والعداله بمستوی أعلی.۱۸

کتاب النظریه الاقتصادیه الإسلامیه تألیف الدکتور یوسف بن عبداللّه الزامل، والدکتور بوعلام بن جیلالی (۱۹۹۶ م)، وهو کتاب اختصاصی لتدریس الاقتصاد الکلّی، وفصوله ذکرناها فی (الماده «ب» فیما تقدم).

محاضرات فی الاقتصاد الإسلامی (راجع الهامش ۲۹)، (طبعه سنه ۱۹۹۴ م). ناقش المؤلفون فیه: نظریه سلوک المستهلک حسب المنظور ال