بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معرفی آثاری از علامه محمد باقر مجلسی(ره) :

علامه مجلسى عمرى بسیار پر برکت داشت و در عمر ۷۳ ساله خویش بیش از یکصد کتاب به زبان فارسى و عربى نوشت که تنها یک عنوان آن بحار الأنوار امروزه در ۱۱۰ جلد و مرآه العقول در ۲۶ جلد منتشر شده است. مهم‏ترین آثار دیگرش: ملاذ الأخیار، شرح تهذیب شیخ طوسى، الفرائد الطریفه، شرح صحیفه سجادیه، شرح أربعین حدیث، حق الیقین، زاد المعاد، تحفه الزائر(در زیارات)، عین الحیاه، صراط النجاه، حلیه المتقین(در آداب و مستحبات)، حیاه القلوب در تاریخ پیامبران و ائمه، مشکاه الأنوار(مختصر حیات القلوب)، جلاء العیون در تاریخ و مصائب اهل بیت. اکثر عناوین کتب وى کتب فارسى است.

۱- مرآه العقول فی شرح أخبار آل الرسول

کتب اربعه به عنوان منابع اصلی سنت نزد امامیه جایگاهی رفیع دارد و در این میان کتاب کافی مرحوم کلینی از اهمیتی ویژه برخوردار است.

مرحوم مجلسی در کتاب مرآه العقول روایات کافی را به تفصیل شرح داده اند. ایشان در ذیل هر روایت در ابتدا میزان اعتبار سند آن را مورد توجه قرار داده و سپس محتوای آن را شرح می دهند.

تاریخ تالیف و چاپ

مؤلف شرح روضه را در سال ۱۰۷۶ قمری به پایان برده و سپس به شرح اصول و فروع پرداخته و این کار تا سال ۱۱۰۲ ادامه یافته است. با این حال قسمت هایی از آن ناقص مانده و در هنگام وفات تکمیل آن را به داماد خود میر محمد صالح خاتون آبادی صاحب کتاب حدائق المقربین(م ۱۱۲۶) واگذار نموده است. این قسمت ها عبارت اند از کتاب زکات، کتاب عشرت و نیمی از کتاب های صلاه و دعاء. (الذریعه / ۲۰ / ۲۷۹ و ۲۸۰)

کتاب مرآه العقول با تصحیح حجه الاسلام سید هاشم رسولی محلاتی در ۲۶ جلد به همراه مقدمعلامه عسکری(در دو جلد) توسط دار الکتب الاسلامیه بین سال های ۱۳۶۳ تا ۱۳۶۹ شمسی در تهران چاپ و منتشر شده است. ۱۲ جلد نخست شرح اصول، ۱۲ جلد بعدی شرح فروع و ۲ جلد آخر شرح روضکافی است.

۲- ملاذ الأخیار فی فهم تهذیب الأخبار

این کتاب یکی از شروح معتبر روایات امامیه است که مرحوم مجلسی به درخواست فرزندش محمد صادق آن را تالیف نموده است. وی حواشی متعددی که در مدتی نسبتا طولانی بر قسمت های مختلف کتاب تهذیب شیخ طوسی از طهارت تا دیات نگاشته بوده در این کتاب جمع آوری نموده و لذا تاریخ تحریر این حواشی بسیار مختلف است. به عنوان مثال کتاب حج در سال ۱۰۹۴ و کتاب صلاه در ۱۱۰۹ به پایان رسیده است.

مؤلف در این کتاب پس از نقل روایت ابتدا سند آن را مورد بررسی قرار می دهد و سپس در صورتی که متن روایت نیاز به توضیح داشته باشد به شرح متن و دلالت حدیث می پردازد. [ الذریعه / ۲۲ / ۱۹۱]

چاپ

ملاذ الاخیار با تحقیق حجه الاسلام سید مهدی رجایی توسط کتابخانآیت الله مرعشی ره در ۱۶ جلد در شهر قم چاپ و منتشر شده است. جلدهای اول تا ششم کتاب در سال ۱۴۰۶ و جلدهای هفتم تا شانزدهم در سال ۱۴۰۷ قمری به چاپ رسیده اند.

۳- معرفی کتاب زاد المعاد

اثر علامه محمد باقر مجلسی، که شامل ادعیه و اعمال کثیرهای که دربارهی ایام و لیالی در کتب ادعیه وارد شده است میباشد وی این کتاب را در سال ۱۱۰۷ ق یعنی در اواخر عمر شریفشان به زبان عربی نوشته اند.

در پایان این کتاب، کتاب دیگری وجود دارد که در حاشیهی زاد المعاد چاپ شده بوده، تحت عنوان مفتاح الجنان پیرامون تعقیبات نمازها و زیارات مختلفی که درباره ائمه و اعمال مربوط به اماکن مشرفه آنان و دعاهایی که در دفع بعضی از امراض و آلام از اهل بیت به سند صحیح وارد شده است می باشد.

آقای علاء الدین أعلمی محقق این کتاب شریف می باشد که در تاریخ ۱۴۲۳ ق درباره شخصیت مولف تحقیق نموده و در ابتدای کتاب زاد المعاد نوشته اند.

انگیزه تالیف

مولف میگوید که: چون از ائمه معصومین ادعیه و اعمال کثیری نقل شده و من هم اکثر آنها را در کتاب بحار الانوار جمع کردهام و دیدم که تحصیل آنها و عمل به آن برای اغلب مردم به سبب اشتغال آنان به مشاغل دنیوی، میسر نیست لذا دوست داشتم که در این رساله، منتخبی از اعمال سنت و فضائل ایام و لیالی شریفه و اعمالی که به سند صحیح و معتبر وارد شده را بیاورم تا عاممردم از برکات آن محروم نمانند.

ساختار و محتوا

ابتدا با ترجمهای راجع به علامه مجلسی توسط آقای اعلمی آغاز می گردد و سپس مقدمه ای از مولف ذکر می شود درباره اینکه به چه علت این مجموعه را گرداوری کرده و اینکه آن را تحفهای دانسته که مورد قبول شاه سلطان حسین موسوی حسینی صفوی بهادر خان واقع شود. بعد از این مقدمه اصل کتاب زاد المعاد در ۱۴ باب و یک خاتمه ادامه می یابد. و در ادامه، کتاب مفتاح الجنان که در حاشیزاد المعاد بوده به آن اضافه میشود. در آخر کتاب دو فهرست از مطالب دو کتاب مشاهده می شود.

در ۹ باب اول زاد المعاد از فضیلت و اعمال ماههای قمری مطالبی عنوان شده و در باب دهم اعمالی را ذکر می کند که در همه ماهها مشترک باشد مانند دعاهایی که هنگام رویت هلال ماه وارد شده است. در باب یازدهم زیاراتی که در مورد رسول اکرم و ائمه هدی صلوات الله علیهم وارد شده و در ابواب قبلی ذکر نگردیده را متذکر می شوند. باب سیزدهم متعلق است به احکام اموات و آداب هنگام احتضار و غسل و دفن میت. و بالاخره در باب آخر مجملی از احکام زکات و خمس و اعتکاف را بیان می کنند. اما در خاتمهی، به بیان کفارات می پردازد.

مفتاح الجنان که در حاشیهی زاد المعاد آمده بود، به طور مستقل در پایان کتاب زاد المعاد ذکر شده است و در مورد مسائلی چون تعقیبات نمازهای یومیه و دعاها و مناجاتهایی که از آنان نقل شده مانند دعای مشلول و عشرات، سمات، جوشن کبیر، صباح و غیره و مناجات هایی مانند تائبین، شاکین، راغبین، شاکرین، مریدین و غیر از آن آورده است. همچنین در زیارات ائمه و اعمال اماکن مقدسه ای چون مسجد کوفه، مسجد سهله و دیگر اماکن متبرکه به علاوه در مورد دعاهایی که در دفع امراض و اسقام وارد شده است، دعاهایی را ذکر کرده است