فایل پاورپوینت کامل معرفی متون چاپ شده

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معرفی متون چاپ شده :

یکی از نعمتهایی که خداوند بهره زبان و ادب فارسی و فرهنگ ایرانی کرده است وجود شماری نامحدود متون به نظم و نثر است که از آغاز پیدایی و رونق زبان فارسی تاکنون پدید آمده اند و در گوشه های کتابخانه های خصوصی و عمومی داخل و خارج یافت می شوند و در سالهای اخیر در پرتو توجه دانشمندان و پژوهندگان ایرانی و خارجی به صورتی مطلوب و منقح به زیور چاپ آراسته شده اند.

چون همه این متون در دسترس نیستند و همگان از وجود آنها آگاهی ندارند آینه میراث از این شماره ،در حد مقدور، به معرفی تدریجی متون چاپ شده اقدام می کند به این امید که پس از چندی فهرستی توصیفی از آنها در دسترس باشد. این کار را با معرفی اجمالی متونی که در سال ۱۳۸۲ به وسیله مؤسسه «میراث مکتوب» و انتشارات اساطیر به چاپ رسیده اند آغاز می کنیم.

جهان دانش / شرف الدین محمد بن مسعود مسعودی، مقدمه و تحقیق و تصحیح: جلیل اخوان زنجانی / تهران: میراث مکتوب(و) فرهنگستان علوم، ۱۳۸۲، پنجاه و هشت + ۱۹۶ + ۲ ص (مقدمه به انگلیسی).

جهان دانش ترجمه ای است از الکفایه فی علم الهیئه که شرف الدین مسعودی به عربی نوشته بود و خودش در سال ۵۴۹ ق آن را به فارسی برگردانده است. مباحثی همچون اثبات مرکزیت زمین، کروی بودن زمین، اوضاع جزایر خالدات، پیوستگی اقیانوسهای اطلس و هند، وضع ستاره جدی، قطب عالم، میل اعظم… در دو «مقالت» طرح و بررسی شده اند. مقدمه مفصلِ مصحح و چند فهرست از جمله «نمایه اصطلاحات» به فهم کتاب کمک می کند.

تاریخ عالم آرای امینی / تألیف فضل الله روزبهان خُنجیِ اصفهانی، تصحیح محمداکبر عشیق. تهران: میراث مکتوب، ۱۳۸۲، هفتاد و هشت + ۵۱۹ ص.

فضل اللّه روزبهان خُنجی اصفهانی: متخلص به «امین» و معروف به «خواجه ملا» و «خواجه مولانا» در نیمه دوم سده نهم و نیمه اول سده دهم می زیست و چون حنفی مذهب بود پس از برآمدن شاه اسماعیل صفوی به ماوراءالنهر رفت و به دربار محمدخان شیبانی پناه برد. او پیش از آن در خدمت سلاطین آق قوینلو (خانواده اوزُون حسن) سر می کرد و مخصوصا در دربار سلطان یعقوب احترام و اعتبار تمام داشت و به سفارش همو این کتاب را تألیف کرد که مهمترین و دقیق ترین تاریخ حکومت خانواده آق قوینلو و خاندان صفویه تا برآمدن شاه اسماعیل است. مؤلف، که خود شاعر و ادیبی زبر دست و فقیهی عالم بوده است، در غالب موارد اشعار خود و شاعران دیگر را در تأیید قضایا نقل کرده است.

کلیات بسحق اطعمه شیرازی / مولانا جمال الدین ابواسحق حلاج اطعمه شیرازی معروف به بُسحق اطعمه شیرازی، تصحیح منصور رستگار فسایی. تهران: میراث مکتوب، ۱۳۸۲، صدوسی ویک+ ۳۳۰ص.

مولانا شیخ ابواسحاق اطعمه شیرازی در اواسط سده هشتم در شیراز زاده شد، در همان شهر تحصیل کرد و در ربع اول سده نهم که چهل پنجاه ساله بود در سلسله ندمای سلطان اسکندر پسر عمر شیخ جای داشت. او برغالب دانشهای زمان خود تسلط داشت، اما تبحر او مخصوصا در زمینه علوم تغذیه و انواع خوردنیها بود و حتی می توان گفت که عمری دراز در راه کسب این علوم صرف کرده بوده است. او در عین حال ادیبی نکته سنج و نقاد و طنز پرداز بود و در نظیره گویی و نقیضه سازی دست چیره داشت. وفات او را در سال ۸۲۷ یا ۸۳۰ نوشته اند. از او چند اثر به نظم و نثر باقی مانده است. مثل سفره کنزالاشتها به شعر و بغرانامه و خوابنامه به نثر. کتاب با «نمایه غذاها» به پایان می رسد.

سندباد نامه / تألیف محمدبن علی ظهیری سمرقندی، تصحیح دکتر محمدباقر کمال الدینی. تهران: میراث مکتوب، ۱۳۸۲، پنجاه و شش + ۳۱۱ ص.

محمدبن علی بن حسن ظهیری کاتب سمرقندی، چنان که از لقبش بر می آید از کاتبان و ادیبان سده ششم ه . و صاحب یعنی مسؤول دیوان رسائل و مکاتبات قلج طمغاج خان از پادشاهان آل افراسیاب در ماوراءالنهر بوده است که عمده شهرت خود را مدیون تألیف سندبادنامه است. این کتاب کهن ترین و زیباترین آثار ادبی زبان فارسی در آداب کشورداری و رفتار پادشاهان با مردم است و مؤلف با به کار گرفت آیات قرآن، احادیث، اشعار و امثال فارسی و عربی و آراستن آنها به صنایع ادبی متنی شایسته پدید آورده که از شاهکارهای ادب فارسی است و به چند زبان اروپایی از جمله فرانسوی و روسی ترجمه شده است.

بِلَوهر و بُیُوذَسف / تألیف علی بن محمد نظام تبریزی، پیشگفتار و ویرایش و نمایه ها از دکتر محمد روشن. تهران: میراث مکتوب، ۱۳۸۲، پنجاه و هشت + ۴۸۳ ص.

علی بن محمدنظام تبریزی که در سالهای ۷۴۰ تا ۸۰۱ در غرب ایران (عمدتا تبریز و بغداد) می زیسته است ادیبی شاعر و دانشور بوده که عمر را بیشتر در مطالعه متون عربی و فارسی گذرانده و چند کتاب تألیف کرده است همچون ریاض الملوک فی ریاضیات السلوک و همین بلوهر و بیوذسف که تلخیص و تهذیبی است از یک تألیف مفصل تر که در کتابخانه سلطان احمد جلایر جای داشته است.

بلوهر و بیوذَسف کتابی است آیینی و اخلاقی که در اصل به زبان پهلوی بوده و به عربی برگردانده شده بوده است. داستانی است بس کهن که ترجمه های کامل و ناقص از آن به سُریانی، گرجی، یونانی و غیره در دست است.

تحفه الملوک / تألیف علی بن ابی حفص بن فقیه محمود الاصفهانی، تصحیح علی اکبر احمدی دارانی. تهران: نشر میراث مکتوب، ۱۳۸۲، سی و چهار + ۱۸۲ ص.

کتاب که در حدود اواخر سده ششم و اوایل سده هفتم در تألیف شده است حاوی پانزده باب در خرد، دانش، نادانی، سخن، حکمت، دوست، دشمن، فرزند، پادشاهی، خدمت پادشاه، صبر و شتاب، نیکی و بدی، خوی نیک و خوی بد، نهفتن راز، دنیا و حرص آن. مؤلف پس از تعریف هر موضوع چند آیه یا حدیث و نیز اقوالی از حضرت علی(ع)، ابوحنیفه، امام شافعی و حتی فلاسفه یونان و شاهان و حکمای قدیم ایران و چین و هند در تأیید آن نقل می کند و حکایاتی از سلاطین و خلفا وامرا و وزرا دانشمندان به مناسبت می آورد.

از این کتاب نسخه های متعدد (ایاصوفیا، قونیه، نخجوانی، مجلس، نفیسی، آستان قدس) در دست است که متن بر اساس آنها تصحیح شده است. چند فهرست بر سودمندی کتاب می افزاید.

مثنوی شیرین و فرهاد / سروده سلیمیِ جرونی، تصحیح نجف جوکار. تهران: نشر میراث مکتوب، ۱۳۸۲، پنجاه + ۲۴۴ ص.

شیرین، همسر رومی / مسیحی خسرو پرویز بیشتر از هر زن دیگر در ادبیات فارسی شهرت دارد. فرهاد کوهکن هم به سبب دلباختگی به شیرین وارد ادبیات فارسی و تاریخ ایران شده است. داستان این دو به سبب حیای شیرین و صفای فرهاد توجه بسیاری از سخنرایان فارسی را به خود جلب کرده و سبب پدید آمدن منظومه های عاشقانه بسیار و گوناگون شده است، همچون همین مثنویِ سلیمیِ جرونی که در حدود سال ۸۸۰ ه در شیراز سروده شده است.

سلیمی جرونی (بندر عباسی) از شاعران نامدار و پرکار سده نهم است که افزون بر چندین غزل وقصیده یک مثنوی دیگر به نام منبع الاطوار داشته است و در واقع در صدد بوده که مجموعه ای همسنگ خمسه نظامی فراهم آورد ولی موفق نشده است، و چون تاکنون یک نسخه خطی از شیرین و فرهاد (در کتابخانه ای در ژنو) شناخته شده است معلوم می شود که این اثر، قطعا به دلیل آشوبهای اجتماعی و کشمکشهای سیاسی، ناشناخته مانده است و لذا چاپ آن اقدامی ارزنده و در خور قدر دانی است.

بدایع المُلَح / تألیف ابومحمد مجدالدین قاسم بن حسین بن محمد طرائفیِ خوارزمی، ترجمه موفق بن طاهر خوارزمی، تصحیح دکتر مصطفی اولیایی. تهران: نشر میراث مکتوب، ۱۳۸۲، سی و سه + ۲۱۲ ص.

ابومحمد مجدالدین قاسم طرائفی خوارزمی معروف به «صدرالافاضل» که در سالهای ۵۵۵ تا ۶۱۷ یعنی آغاز حمله مغول به ایران می زیسته است، از سخنوران نامی است که در نحو و خُطَب و فنون شعر و علوم ادبی و عربی و دیگر علوم رایج روزگار خود استاد بوده است. او دارای تألیفات فراوان در علوم لغت و ادب و جغرافیا و فقه است که بدایع المُلَح (نوهای نمکین) به زبان عربی در مقدمه و دوازده باب از آن جمله است.

کتاب شامل مجموعه ای از اشعار شاعران نامدار ایرانی و اقوال و حکایات عربی در زمینه امثال و حکم، مکارم اخلاق، افتخار نفس، شراب و غزل، اوصاف و تشبیهات، ثنا و شکر، مکاتبات، هجا، شکایت از روزگار، تهنیت و تعزیت، پیری و زهد لطایفِ حکایات است که ادیبی به نام موفق بن طاهر بن ابی سهل فاریابی آن را، ضمن حفظ متن عربی، به فارسی درآورده است. متن حاضر از روی نسخه منحصر به فرد موجود در کتابخانه لاله لی ترکیه تصحیح و چاپ شده است.

تذکره الشعراء / تألیف سلطان محمد مطربی سمرقندی، با مقدمه و تحشیه و تعلیقات علی رفیعی علا مرودشتی، با مقدمه اصغر جانفدا. چ ۲. تهران: نشر میراث مکتوب، ۱۳۸۲، ۸۰۲ ص.

تذکره الشعرای مطربی، که غیر از تذکره الشعرای دولتشاه سمرقندی است، به وسیله ادیب و شاعر و تذکره نویس تاجیک ماوراءالنهر یعنی سلطان محمد اصم سمرقندی (۹۶۶ تا ۱۰۴۰ ه . ق) و متخلص به «مطربی» تألیف شده است، اما به سبب شهرت تذکره الشعرای دولتشاه ناشناخته و مغفول مانده است. لذا تاکنون فقط سه نسخه از آن (ازبکستان، تاجیکستان، کابل) شناخته شده است.

این کتاب که در سال ۱۰۱۳ ه تألیف شده است شامل شرح حال و نمونه آثار بیش از سیصد و ده شاعر است که برحسب حروف ابجد تنظیم شده است. نام بسیاری از این شاعران پیش از این در منبع دیگری ذکر نشده و لذا جمع آمدن آنها در این مجموعه بس مغتنم است.

تذکره الشعراء / تألیف دولتشاه سمرقندی، به اهتمام و تصحی