بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معماری مسجد در هنر اسلامی :

این مقاله به ویژگیهای معماری مساجد اسلامی، دلایل و شرح اهمیت آن می پردازد.

محوریت مسجد در دین اسلام، مطالعه و منشا شکل گیری آن را به عنوان نخستین نمود بنای اسلامی ضروری می سازد. بویژه از آن جایی که بسیاری از مشخصات و مفاهیم در معماری مذهبی و غیرمذهبی مسلمانان با هم تداخل دارند، از این رو مسجد نخستین عامل در هر گونه بحث از معماری اسلامی است.

از سویی دیگر نماز یکی از پنج رکن اسلام است. یک مسلمان متدین پنج نوبت در روز نماز می خواند، هرچند که در دین اسلام می توان نماز را در هرجایی مانند خانه، محل کسب و مسجد به جای آورد اما یکبار در هفته بر انسان مسلمان تکلیف است که در روز جمعه در مراسم نماز جماعت شرکت کند. به همین دلیل با گسترش شهرهای اسلامی و رواج ساخت مسجد، در هر شهر حداقل یک مسجد جمعه، یا جامع یا آدینه برای گردهمایی مسلمین در ظهر جمعه ساخته شد.

ویژگی های معماری مساجد اسلامی

نخستین مسجد، یعنی اولین مکانی که مسلمانان برای نماز گرد هم آمدند، در واقع حیاط خانه پیامبر(ص) بود. این فضای ساده و مناسب که دارای طول زیاد و پهنای کم بود، به طور مناسبی نمازگزاران را در خود جای می داد. بام مسجد با شاخه های نخل پوشانده شده بود تا بر روی نمازگزاران سایه بیاندازد. در واقع مسجد پیامبر اکرم، الگویی برای نخستین مساجد مانند مسجد کوفه در عراق شد که به طور کلی به شیوه معماری این نوع مساجد، شیوه شبستانی و یا چهل ستونی گفته می شود.

در نخستین سال های فتوحات اسلامی، کلیساها، خانه های بزرگان و یا معابد بت پرستان تصرف شدند و اصولا بجای تخریب، بعد از پاکسازی و سازگاری با شئونات اسلامی، از قبیل پوشاندن نقوش انسانی و یا تخریب بت ها و مجسمه ها، به مساجد تبدیل شدند و به محل اجتماع مردمان تازه مسلمان آن دیار بدل گشتند.

البته لازم به ذکر است که این بدان معنا نیست که مسلمانان به پیروان دیگر کتب آسمانی مانند مسیحیان بی حرمتی کرده اند، کما اینکه با توجه به مستندات تاریخی به طور مثال مسلمانان و عابدان مسیحی برای مدتی در ” حمص” در غرب سوریه، دمشق و حلب،(در شمال غرب سوریه) عبادتگاه های مشترکی داشته اند. به هر ترتیب بودن در این مکان ها و یا تبدیل معابد به محل اجتماع مسلمانا ن باعث رسوخ معماری کهن هر منطقه در معماری و ساخت مساجد شد.

اصول معماری مساجد

هرچند که مسجد در اصول معماری خود، دارای یک سری رکن اصلی مانند شبستان، مناره و محراب است اما تزیینات و نوع تکنیک بکار بردن مصالح، سازگار با هر منطقه جغرافیایی و به پیروی از معماری بومی آن ناحیه پی گرفته شد و به همین دلیل مساجدی زیبا و متنوع در سراسر بلاد اسلام سر برآورد.

مسجد پیامبر اکرم، الگویی برای نخستین مساجد مانند مسجد کوفه در عراق شد که به طور کلی به شیوه معماری این نوع مساجد، شیوه شبستانی و یا چهل ستونی گفته می شود.

نکته جالب و قابل توجه در دین مبین اسلام این