بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل ملاکها و معیارهای فعل اخلاقی :

یکی از مسائل اساسی و پایه ای در مباحث اخلاقی، چگونگی تمییز فعل اخلاقی از سایر افعال و به تعبیر دیگر، ملاک و معیار بازشناسی فعل اخلاقی است. در ذیل به برخی از این دیدگاه ها اشاره می کنیم و سپس دیدگاه اسلام را مورد بررسی قرار می دهیم:

الف) سود رسانی

عده ای ملاک فضیلت اخلاقی را دیگر خواهی و رساندن سود به دیگران دانسته، معتقدند هر فعلی که هدف و غرض از آن منفعت و نگاه به خود باشد، غیر اخلاقی و در صورتی که از روی خودخواهی انجام نپذیرد اخلاقی است.

ب) قصد انجام وظیفه

برخی، مانند کانت، معتقدند که ملاک در فعل اخلاقی، آن است که از وجدان سرچشمه گیرد؛ لذا آن تکالیف و مسئولیت هایی که وجدان بر عهده انسان گذاشته و غرض در انجام و ادای تکلیف، خود آن تکلیف است، نه چیز دیگر، فعل اخلاقی شمرده می شود و هر فعلی که چیز دیگری در آن دخالت داشته باشد، هیچ گاه نمی تواند فعل اخلاقی به شمار آید.

ج) نوع دوستی

بعضی دیگر، فعل اخلاقی را فعلی می دانند که ناشی از «احساسات نوع دوستانه» باشد و با توجه به این که در انسان، غریزه نوع دوستی و عاطفه گرایی بسیار نمود و ظهور دارد، ضامن اجرای فعل اخلاقی در خود انسان است.

د) نفع طلبی

بعضی، مانند: برتراند راسل، نفع طلبی هوشمندانه و دوراندیشانه را ملاک فضیلت اخلاقی دانسته اند و عده ای نیز زیبایی روحی را ملاک فعل اخلاقی دانسته اند؛ البته رویکردهای دیگری نیز در این زمینه وجود دارد.^[۱]

از نظر شهید مطهری، بیشتر این نظریه ها، در صورتی صحیح اند که یک اعتقاد مذهبی پشت سر آن ها باشد؛ زیرا خدا سر سلسله معنویات و پاداش دهنده کارهای خوب است. احساسات نوع دوستانه، که خود امری معنوی است، وقتی در انسان ظهور و بروز می کند که انسان در جهان، قایل به معنویاتی باشد؛ یعنی انسان، با اعتقاد به خداست که می تواند انسان ها را دوست داشته باشد و این احساسات نوع دوستانه در او ظهور و بروز می یابد. اعتقاد مذهبی پشتوانه مبانی اخلاقی است. آن که اخلاق را از مقوله زیبایی و نیز زیبایی را، زیبایی معقول و معنوی می داند، درست می اندیشد. اگر ما به یک حقیقت و زیبایی مطلق و معقول و معنوی به نام خدا قایل