فایل پاورپوینت کامل نقش اعتقادات، بینش ها و باورهای دینی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نقش اعتقادات، بینش ها و باورهای دینی :

مقدّمه

اعتقاد و عقیده از ریشه عقد و عقد به معنای بستن، پیوندزدن و گره خوردن است. پیوند و بستن چیزی به چیز دیگر گاه حقیقی و مادی است، مانند چسباندن جوانه یا شاخه درختی به شاخه درخت دیگر و گاه اعتباری و معنوی است؛ مانند پیوند زناشویی که صیغه عقد، زن و شوهر را به هم پیوند می دهد. ۱

عقیده، چیزی است که به ذهن، فکر و جان انسان بسته می شود و پیوند می خورد. وقتی ذهن می پذیرد که انسان پس از مرگ زنده می شود، حقوق دیگران را باید رعایت کرد، به والدین باید احترام گذاشت، زن و مرد به محبت و فرزند به تربیت نیاز دارند و. . . ، معنایش این است که یک باور، نظریه و بینش را انسان پذیرفته و با ذهن شخص پیوند خورده است. این پیوند، عقد و آن بینش عقیده است و زمانی که فردی می گوید: چنین اعتقادی دارم؛ یعنی قلب و دل را بر آن بسته و گره زده ام.

زیربنای همه جهت گیری های انسان در زندگی عقاید و باورهای اوست. بنابراین عقیده، بالاترین نقش را در زندگی فردی و اجتماعی انسان دارد. اگر باورهای انسان در زندگی و به ویژه در خانواده صحیح و مطابق با خواسته های خالق هستی باشد، زندگی او هم در مسیر صحیح و کارآمدی۲ قرار خواهد گرفت و اگر بینش های نادرست، جهت دهنده زندگی فرد باشد، زندگی را به بی راهه برده، آن را ناکارآمد می سازد. از این روست که اسلام بیش از هر چیز به اصلاح شناخت و بینش های انسان اهمیت می دهد و برترین افراد را از نظر ایمان کسانی می داند که از نظر شناخت بر دیگران برتری دارند. ۳

این نوشتار برگرفته از پژوهشی است که نگارنده با عنوان «معرفی شاخص های خانواده کارآمد از دیدگاه اسلام و ساخت آزمون سنجش کارآمدی آن» انجام داده است. در این پژوهش شاخص های بینشی، اخلاقی و حقوقی خانواده کارآمد از دیدگاه اسلام از منابع دینی استخراج شد و بر اساس نتایج به دست آمده آزمون آن نیز ساخته و به جامعه علمی معرفی گردید.

این پژوهش به سؤالات زیر پاسخ می دهد:

۱- اعتقادات، بینش ها و باورهای دینی اثرگذار بر کارآمدی خانواده کدام اند؟

۲- این بینش ها چگونه بر کارآمدی خانواده اثر می گذارند؟

۳- نبود چنین بینش هایی چه اثری بر خانواده می گذارد؟

منابع دینی ما، یعنی قرآن و سنت، سرشار از توصیه های اثرگذار بر کارآمدی خانواده است. مجموعه تعالیم اسلامی در مورد خانواده، ما را به نظامی رهنمون می کند که شاخص های کارآمدی را دربر دارد و پاسخگوی نیازهای مادی و معنوی خانواده است. در ادامه مهم ترین شاخص های بینشی خانواده کارآمد، از منابع معتبر دینی استخراج و معرفی می شود.

در این زمینه کتاب یا مقاله ای که مستقل و مستقیم به موضوع پرداخته باشد، یافت نشد، ولی می توان به رساله دکتری نگارنده اشاره نمود. ۴

۱- ایمان به خدا

اساسی ترین باور دینی، ایمان به خدا و یکتاپرستی است. ایمان عبارت است از پذیرایی و قبول مخصوصی از ناحیه نفس در آنچه قبول کرده؛ قبولی که باعث شود نفس در برابر آن ادراک و آثاری که اقتضا دارد، تسلیم شود. علامت این تسلیم و قبول آن است که سایر قوا و جوارح آدمی نیز آن را بپذیرد و مانند خود نفس در برابرش تسلیم شود. هرگاه این ایمان نسبت به خدا باشد، آن را «ایمان به خدا» می گویند. ایمان به خدا که همان اعتقاد قلبی و انجام دادن اعمال صالح است، صفات دیگری را نیز در روح مؤمن پدید می آورد و براساس شدت و ضعف ایمان، صفات نیز شدت وضعف می یابد و همین صفات، تعیین کننده رفتارهای انسان در زندگی فردی و اجتماعی و مادی و معنوی اند. ۵

ایمان به خداوند آثار متعددی در رفتار انسان و اعضای خانواده دارد و هریک به شیوه ای خاص بر کارآمدی خانواده اثر می گذارد. فردی که خدا را همواره ناظر بر اعمال خود می بیند۶ و براساس کلام وحی، آفریدگارش را از رگ گردن به خود نزدیک تر می بیند۷ می کوشد در برخورد با دیگر اعضای خانواده و ادای وظایف و رعایت حقوق، رضایت او را جلب کند و رفتارهایش را در زندگی خانوادگی برای رسیدن به رشد، تعالی و کمال تنظیم نماید. انسانی می تواند به کمال و سعادت برسد که از آرامش برخوردار باشد. آرامش نیز خود در فضای خانواده ای آرام به وجود خواهد آمد و با خانواده آرام کارآمدی آن نیز تأمین خواهد شد. در تعالیم مذهبی اصلی ترین عامل برای رسیدن به آرامش و حفظ آن، «ایمان به خداوند» بیان شده است. در روایتی کوتاه و پرمعنای امیرمؤمنان علی علیه السلام می فرمایند: «ایمان بیاور تا در امان باشی. »۸ همچنین آن حضرت ایمان به خدا را مساوی با آرامش و امنیت می دانند و در روایتی دیگر می فرمایند: «ایمان همان امنیت و آرامش است. »۹ در ادامه به برخی آثار ایمان و چگونگی آرام بخشی آن اشاره می شود.

الف. خوش بینی

یکی از آثار ایمان مذهبی، خوش بینی به جهان خلقت و هستی است. ایمان به تلقّی فرد مؤمن از جهان شکل خاصی می دهد، به این نحو که آفرینش را هدفدار و زندگی را معنادار می کند. از دیدگاه چنین فردی هدف از زندگی خانوادگی رسیدن به تکامل و سعادت است. این طرز تلقّی از جهان، دید انسان را درباره نظام کلی هستی و قوانین حاکم بر آن خوش بینانه می سازد.

«قیافه دنیا در نظر مردم با ایمان فرق می کند؛ چراکه مردم مذهبی به طور کلی قبول دارند که هر واقعه و امری که به زندگی آنها ارتباط دارد، انعکاسی از مشیت الهی است. » ۱۰ حالت فرد باایمان در کشور هستی، مانند حالت فردی است که در کشوری زندگی می کند که قوانین و دستورهای حکومتی آن را صحیح و عادلانه می داند؛ به حسن نیت گردانندگان اصلی کشور نیز ایمان دارد و به طور طبیعی زمینه ترقی و تعالی را برای خویش و دیگر اعضای خانواده اش فراهم می بیند و معتقد است تنها چیزی که ممکن است سبب ناکامی او شود، سستی و کم کاری خود اوست. این اندیشه او را با خوش بینی و امیدواری به حرکت و جنبش وا می دارد و برای غلبه بر مشکلات احتمالی از هیچ تلاشی فروگذار نیست.

اما درون اعضای خانواده بی ایمان پر از عقده، کینه و ناآرامی است. سرپرست خانواده به فکر اصلاح خویش و اعضای خانواده اش نمی افتد. اعضای این جامعه کوچک از زندگی لذت نمی برند و با مشاهده کوچک ترین مشکلی فریاد اعتراض آنان بلند می شود که چرا من باید دچار چنین مشکلاتی باشم. قرآن کریم نیز می فرمایند: «هر کس از توجه و یاد من روبرگرداند، زندگی سخت و پر از فشاری خواهد داشت. »۱۱ براساس مفهوم و معنای این آیه شریفه زندگی خانوادگی برای اعضای مؤمن و خوش بین آن لذت بخش خواهد بود و شرایط سخت آن را نیز برای آنان قابل تحمل خواهد کرد.

خانواده کارآمد نیازمند درک خوبی ها، بدی ها و علل پدیدآورنده آنهاست. اعضای خانواده کارآمد از خوبی ها برای پیشرفت و رسیدن به کمال استفاده می کنند و برای افزایش آنها پیوسته در تلاش اند و با شناسایی عوامل پدیدآورنده بدی ها و ناملایمات راه را بر بروز آنها می بندند. انسان مؤمن براساس ایمان به خدا، جهان را به نور حق و حقیقت روشن می بیند. این روشن بینی فضای روح و جان او را روشن می کند و در پرتو نور ایمان و عنایات خداوند متعال به حل مشکلات و برداشتن موانع پیشرفت می پردازد. برخلاف فرد بی ایمان که در مواجهه با سختی های زندگی دچار اضطراب و به هم ریختگی می شود و جهان در نظرش پوچ و تاریک به نظر می آید. چنین فردی به جای اینکه به تلاش و پیشرفت فکر کند، از زندگی ناامید و فضای مطلوب آن را به محیطی ناامن و ناکارآمد تبدیل می کند. فرزندان این خانواده نیز برای مقابله با عوامل پدیدآورنده ناکارآمدی آموزش کافی نمی بینند.

ب. امیدواری

فرد باایمانِ خوش بین، به نتیجه مطلوب تلاش های خود امیدوار است. در منطق مؤمن، خداوند به تلاش های او بی توجه نیست، بلکه دستگاه آفرینش و خالق آن، پشتیبان افرادی است که در راه حق و حقیقت و درستی و عدالت و خیرخواهی تلاش می کنند و معتقدند اگر «خدا را یاری کنید خداوند شما را یاری خواهد کرد»۱۲ و «اجر و پاداش نیکوکاران هرگز هدر نمی رود. »۱۳ مؤمن به کمک خداوند امیدوار است و در بحران های زندگی و برای دست یابی به اهدافش دست یاری به سوی خداوند دراز می کند و این امید او را به اهدافش خواهد رساند و به خانواده ای کارآمد دست خواهد یافت. کمبودهای زندگی که برای بعضی دردناک و سبب ناکارآمدی است، در پرتو امید به یاری خداوند برطرف خواهد شد.

انسان فطرتا جویای سعادت خویش است و از داشتن آینده ای بدون کمال و همراه با محرومیت گریزان است. هر فردی به این امید تشکیل خانواده می دهد که آینده ای درخشان تر از زمان تنهایی خود داشته باشد. افراد در کنار خانواده کارآمدِ والدین خود نیز به دنبال کسب کمال و سعادت اند، اما سعادت بیشتر را در آینه تشکیل خانواده همراه با فرزندانی با سعادت می بینند. دو چیز مهم و اساسی مایه سعادت انسان و خانواده می گردد: اولی تلاش و دومی اطمینان به شرایط بیرونی برای به ثمر رسیدن تلاش ها و در نتیجه تأمین سعادت و کارآمدی خانواده. مؤمن درباره آنچه به خودش مربوط است تردید ندارد. اما آنچه انسان را در مورد اهداف و نتایج تلاش هایش در آینده به اضطراب و نگرانی می کشاند، بی اطلاعی از همراهی جهان خارج و مادی است. انسان بی ایمان نمی داند و برایش روشن نیست آیا کار خوب فایده دارد؟ آیا صداقت و امانت ثمربخش است؟ آیا با همه تلاش هایی که می کند و وظایفی که انجام می دهد پایان کار محرومیت است یا موفقیت؟ ایمان مذهبی براین اساس که انسان یک طرف معامله است و طرف دیگر آن خداوندی است که به او ایمان دارد، دچار نگرانی از آینده نمی شود و اطمینان خاطر دارد خداوند هرگز او را تنها نخواهد گذاشت و در سختی ها دست او و اعضای خانواده اش را خواهد گرفت. در نگاه انسان باایمان، هرچند او در ظاهر و از جهت مادی پیشرفت نکند، خداوند تلاش هایش را خواهد پذیرفت و از پاداش خود بی نصیب نخواهد گذاشت. آرامش چنین فردی سبب پدید آمدن آرامش در خانواده و در نتیجه کارآمدی آن خواهد شد.

ج. لذت معنوی

یکی دیگر از آثار ایمان مذهبی، برخورداری بیشتر از یک سلسله لذت هاست که «لذت معنوی» نامیده می شود. انسان دارای دو گونه لذت است: یکی لذت هایی که به یکی از حواس انسان تعلق دارد و بر اثر برقراری ارتباط میان یک عضو با جهان خارج حاصل می شود، مانند لذتی که چشم از دیدن، گوش از شنیدن، دهان از راه چشیدن و لامسه از راه تماس می برد؛ دیگری لذت هایی که با عمق روح و جان آدمی مربوط است و به هیچ عضو خاصی مربوط نیست و تحت تأثیر برقراری رابطه با یک ماده بیرونی حاصل نمی شود، مانند لذتی که انسان از احسان و خدمت به اعضای خانواده خود می برد، لذتی که از محبوبیت و احترام همسر و فرزندانش دریافت می کند یا لذتی که از موفقیت خود یا فرزندش می برد که نه به عضو خاصی تعلق دارد و نه تحت تأثیر مستقیم یک عامل مادی خارجی است. لذت معنوی مایه شادابی اعضای خانواده و کارآمدی است.

لذت های معنوی از لذت های مادی، هم قوی ترند و هم پایدارتر. در زبان دین، از «طعم ایمان» و «حلاوت ایمان» یاد شده است. ایمان حلاوتی بیش از همه حلاوت ها دارد. لذت معنوی آن گاه مضاعف می شود که کارهایی از قبیل احسان و خدمت به اعضای خانواده از پیروی از حس دینی ناشی گردد و برای خدا انجام شود و در قلمرو «عبادت» قرار گیرد. بالاترین و بهترین تأثیر لذت معنوی کاهش و رفع اضطراب ناشی از عوامل درونی و بیرونی است. آرامشی که از لذت معنوی برای خانواده و اعضای آن حاصل می شود، کارآمدی خانواده را افزایش می دهد و همه آنان را برای تلاش بیشتر در جهت کمال و بالندگی سوق می دهد.

د. کاهش ناراحتی ها

بشر در زندگی، خواه ناخواه، همچنان که خوشی ها، شیرینی ها، به دست آوردن ها و کام یابی هایی دارد، رنج ها، مصیبت ها، شکست ها، از دست دادن ها، تلخی ها و ناکامی هایی نیز دارد و روشن است که بشر موظف است با طبیعت دست و پنجه نرم کند و تلخی ها را به شیرینی تبدیل نماید. اما برخی از حوادث جهان مثل پیری قابل پیش گیری یا برطرف ساختن نیست. انسان، خواه ناخواه به سوی پیری گام برمی دارد، چراغ عمرش رو به خاموشی می گراید و ناتوانی، ضعف، پیری و سایر عوارض چهره زندگی را دگرگون و فرد را ناراحت می کند. علاوه بر این، اندیشه مرگ و نیستی، چشم بستن از هستی، جدایی از کسانی که به آنها دل بستگی داشته است، رفتن و جهان را به دیگران واگذاشتن، به نوعی دیگر انسان را رنج می دهد و سبب از دست دادن امید به زندگی و بی رغبتی به کارها می شود.

ایمان مذهبی در انسان نیروی مقاومت می آفریند و تلخی ها را قابل تحمل می کند و انسان باایمان می داند هر چیزی در جهان حساب معینی دارد و اگر واکنش در برابر تلخی ها به نحو مطلوب باشد، به فرض اینکه خود این جبران ناپذیر باشد، به نحوی دیگر از طرف خداوند متعال جبران می شود. پیری به حکم اینکه پایان کار نیست، مطبوع و دوست داشتنی می گردد، به ویژه زمانی که علاوه بر دست یاری خداوند، دست فرزندان نیز یار و یاور والدین سالخورده باشد. در خانواده کارآمد اعضای مؤمن و جوان آن هرگز افراد سالخورده را فراموش نخواهند کرد و بیش از دوران جوانی به آنان رسیدگی خواهند کرد. ایمان مذهبی فرزندانی صالح پرورش می دهد و فرزند صالح به زبان دین «عمل صالح» انجام می دهد و ناراحتی را از دل والدین پیر خود می زداید. فرزندی که با عمل صالح خود دل و جان والدین خود را شاد کرده، امیدوار است که در آینده فرزندان او نیز چنین کنند.

ه. سکینه (آرامش خاطر)

«سکینه» در لغت، به معنای وقار، سنگینی و آرامش است و برخی آن را به هیئت خاص جسمانی معنا کرده اند که از آرامش اعضا حاصل می شود. ۱۴ افراد مؤمن دارای نوعی آرامش و اطمینان اند که هرگونه وحشت و دودلی از آنان زایل می شود. این آرامش زاییده ایمان است. مؤمنان هنگامی که به یاد قدرت بی پایان خداوند متعال می افتند، امیدوارمی شوندودرپرتوآن مشکلات خودراحل شده می بینند.

همان طور که امواج خروشان و غلطان اقیانوس نمی تواند آرامش و ژرفای آن را بر هم زند و امنیت آن را پریشان سازد، شایسته است که دگرگونی های سطحی و موقت زندگی، آرامش درونی انسانی را که عمیقا به خداوند ایمان دارد، بر هم نزند؛ چراکه انسان متدین واقعی، تسلیم دگرگونی نمی شود و توازن شخصیت خویش را حفظ می کند و همواره آماده مقابله با مسائل ناخوشایندی است که احتمالاً روزگار برایش پیش می آورد. خداوند در قرآن کریم می فرماید: «و آرامش را بر کسانی که از ایمان بهره ای داشته باشند، نازل می فرماید. »۱۵

مفسران قرآن «سکینه» را از ماده سکون به معنای آرامش دل دانسته اند؛ آرامشی که انسان در عزم و اراده خود دارد و هیچ گونه اضطراب و نگرانی به خود راه نمی دهد؛ مانند شخص حکیم، یعنی کسی که دارای ملکه اخلاقی (حکمت) باشد که در کارهای خودش چنین آرامشی دارد. این آرامش را نیز از خواص ایمان برشمرده اند. علّامه طباطبائی برای واضح شدن معنای «سکینه» مقدّمه ای ارائه می دهند:

انسان روی غریزه فطری، کارهای خود را با تعلیق انجام می دهد؛ یعنی یک سلسله مقدّمات عقلی که مشتمل بر مصالح زندگی و مؤثر در سعادت واقعی و موافق با غرض صحیح اجتماعی است، ترتیب می دهد و از آنها نتیجه می گیرد که چه کاری را بکند و چه کاری را نکند، در صورتی که روی اسلوب فطرت مشی کند و جز آنچه برای سعادت حقیقی اش سودمند است، در نظر نگیرد، این کار فکری با آرامش خاطر و بدون هیچ گونه تزلزل و اضطراب انجام می گیرد، ولی در صورتی که به زندگی مادی بچسبد و از هوا و هوس خود پیروی کند، امر بر او مشتبه شده، نیروی وهم و خیال با فریبندگی و آرایش گری مخصوص به خود در اندیشه هایش مداخله می کند و از سویی از راه راست منحرفش می سازد و از سوی دیگر او را در تصمیم خود سست و در اقدام به کارهای سخت و سنگین، مضطرب می نماید. ۱۶

مؤمن همچون کسی است که بر تکیه گاهی استوار و پایه ای ویران نشدنی تکیه زده و امور خود را بر معارف حق و اعتقادات شک و شبهه ناپذیر، مبتنی ساخته است. او در کارها طبق فرمان الهی اقدام می کند و چیزی را متعلق به خودش نمی داند تا ترس از بین رفتنش را داشته باشد. مؤمن از فقدان چیزی اندوهگین نمی شود و برای تشخیص خیر و شر دچار اضطراب و دودلی نمی گردد. در ادامه، علّامه طباطبائی شخص بی ایمان را همچون افراد بی سرپرستی می داند که به کارشان رسیدگی نمی شود و خیالات و احساسات شوم، از هر طرف بر آنان حمله و آنها را دچار اضطراب شدید می کند.

ایشان برای این ادعای خود، شواهدی از آیات قرآن کریم می آورند: «خدا دوست مؤمنان است. »۱۷ «خدا دوست کسانی است که ایمان دارند. آنان را از تاریکی ها به سوی نور می برد، و کسانی که کفر ورزیدند، دوستانشان گردن کشانند که از نور به سوی تاریکی ها بیرونشان می برند. »۱۸ «ما شیطان ها را دوستان کسانی قرار دادیم که ایمان نمی آورند. »۱۹ «شیطان به شما نوید فقر می دهد و به کار زشت وا می دارد، ولی خدا به شما نوید آمرزش می دهد. »۲۰ «همانا دوستان خدا نه ترسی برایشان است و نه اندوهناک می شوند. . . . »۲۱

خلاصه «سکینه عبارت است از یک روح الهی یا ملازم با یک روح الهی که سبب آرامش دل و اطمینان و آسودگی خاطر می شود. »۲۲

و. توکل

باور دینی دیگری که نتیجه ایمان مذهبی است، توکل بر خداوند است. توکل بر خداوند یعنی فرد در همه امور زندگی اعتماد و تکیه اش بر قدرت اوست. ۲۳ انسان باایمان اداره جهان و تمام تغییر و تحولات آن را در تصرف خداوند و در احاطه اراده او می داند. انسان ها در رویارویی با حوادث و مسائل زندگی به دو دسته عوامل نیازمندند: الف. اسباب و علل مادی در خارج؛ ب. شرایط روانی ویژه ای که به فرد کمک کند با مسائل بهتر مواجه شود. توکل برخداوند هر دو دسته شرایط را فراهم می آورد. گاهی ضعف اراده، ترس، دلهره و اشراف کامل نداشتن بر موقعیت ها موجب می شود فرد نتواند از روش های مناسب و مطلوب برای رویارویی با مشکل و حل آن استفاده کند. توکل بر خدا باعث تقویت اراده و کاهش تأثیر عوامل مزاحم می شود و فرد را در کوشش برای حل مسائل زندگی و رسیدن به تعادل و سازگاری تواناتر می کند و زمینه تحقق خانواده ای کارآمد فراهم می شود. اعضای خانواده در فرآیند زندگی با مشکلات وکاستی های متعددی روبه رو می شوند. ورشکستگی اقتصادی، دزدیده شدن اموال، از دست دادن شغل، بیماری های جسمی و روانی، از دست دادن عزیزان و. . . برای خانواده مشکل سازند و گاهی عامل ناسازگاری در خانواده می شوند و حتی گاهی خانواده را با بن بست مواجه می کنند. در چنین اوضاعی که به ظاهر تمام اسباب و نشانه های مادی از حل نشدن مشکل حکایت می کند، توکل بر خداوند متعال سبب تقویت اراده و قوت قلب اعضای خانواده می شود و روزنه امیدی در برابر افراد می گشاید و گاهی اوقات مشکلات را از راه هایی حل می کند که به هیچ وجه به ذهن افراد خطور نمی کرده است. ۲۴

نکته مهمی که بر کارآمدی خانواده می افزاید و به آنان در مواجهه با نابسامانی ها یاری می دهد، توصیه متقابل اعضای آن به توکل بر خداوند و خالق هستی است. این نکته برای زنان اهمیت بیشتری دارد و مثبت تر ارزیابی شده است؛ زیرا در حالی که حل بیشتر مشکلات و به ویژه مشکلات اقتصادی بر عهده مرد است، تقویت روحیه مرد برای مدیریت و حل مشکلات از جانب دیگر اعضای خانواده و مخصوصا همسر اهمیتی دو چندان دارد. ۲۵

ز. پذیرش مقدرات الهی

رضایت دادن به مقدرات الهی و تسلیم بودن در مقابل آن، از آثار ایمان به خداوند است. پدید آمدن این حالت مبتنی بر فراهم شدن زمینه های شناختی و عاطفی است. فرد باید باور داشته باشد که همه رویدادهای جهان هستی منوط به اذن خداوند و قدرتی است که او به اسباب و علل می دهد. ۲۶ دست یابی انسان به این شناخت و آگاهی که خداوند نه تنها به مصالح انسان آگاه تر است، بلکه خیرخواه تر از خود آنها نسبت به خودشان است، سبب می شود فرد بپذیرد که همه حوادث در جهت خیر و صلاح انسان ها روی می دهد و از جهت عاطفی نیز از بروز حوادث راضی است و در مقابلِ خواست خداوند تسلیم است. این حالت به ویژه برای شرایطی سودمند است که حوادثی روی دهد که تلاش و خواست انسان ها در آن نقشی نداشته باشد. حوادثی مانند زلزله، مرگ عزیزان و بیماری های بی درمان غالبا از حیطه اختیار و اراده افراد خارج است. بروز این حوادث برخی خانواده ها را دچار تنش و ناسازگاری می کند و گاهی ممکن