بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نقش اهل بیت علیهم السلام در تفسیر :

نقشی که امامان اهل بیت علیهم السلام در تفسیر قرآن ایفا کردند، نقش تربیتی آموزشی و راهنمایی مردم به راه های تفسیر بود. اینان بیان کردند که شیوه شایسته برای فهم معانی کلام خدا چیست و کیفیت احاطه بر نکات دقیق و اسرار این کلام جاودانه الهی چگونه است. شهرستانی (۴۶۷ ۵۴۸ق) صاحب کتاب «ملل و نِحَل» به هنگام بررسی تفسیر قرآن تلاش می کند یکی از شخصیت های برجسته اهل بیت علیهم السلام را پیشوای خود در تفسیر قرار دهد؛ با این اعتقاد که گفتار صحیح، تنها نزد ایشان یافت می شود.

به بخشی از سخنان او در این باره توجه کنید: «خداوند علم قرآن را تنها در اختیار حاملانی از خاندان پاک پیامبر (ص) و ناقلانی از چهره های درخشان اصحاب قرار داد. قرآن را چنان که باید تلاوت می کردند و چنان که شاید، در آن کاوش می کردند. نتیجه آنکه قرآن میراث پیامبر است و ایشان وارثان آن حضرت اند. اینان یکی از دو «ثقل» و «مجمع البحرین» (کتاب و سنت) هستند. از مقام قرب برخوردارند و دانش دو جهان را در اختیار دارند. همان گونه که فرشتگان قرآن را در مقام «تنزیل» همواره و همه جانبه پاسداری می کنند، ایشان امامان هدایتگر و دانشوران راستین اند که همواره و همه جانبه در مقام «تفسیر و تأویل» از آن پاسداری می کنند. انّا نحن نزّلنا الذکر و انّا له لحافظون؛ بنابراین تنزیل قرآن بر عهده فرشتگان بود که آن را پاس داشته اند و می دارند، و نگهداری قرآن بر عهده عالمانی است که تنزیل و تأویل، محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ، عام و خاص، مجمع و مفصل، مطلق و مقید، نص و ظاهر، ظاهر و باطن قرآن را پاس می دارند و حکم خدا را در تمامی شئونات آن اعم از قدیم و جدید، تقدیر و تکلیف، اوامر و نواهی، واجبات و محرمات، حلال و حرام و حدود و احکامش با علم و یقین و نه از روی حدس و تخمین به دست می آورند. اینان کسانی هستند که خدایشان رهنمون ساخته و هم ایشان خردمندانند. صحابه بر این که علم قرآن مخصوص اهل بیت علیهم السلام است، اتفاق نظر داشتند؛ چه، اینکه از علی(ع) می پرسیدند: آیا شما اهل بیت جز به سبب قرآن بر ما برتری دارید؟ و او می فرمود: «نه، سوگند به آن که دانه را شکافت و خلایق را آفرید که جز آن نیست؛ مگر آنچه در غلاف شمشیر خود نگاه داشته ام. » اینکه صحابه جز قرآن را از حضرت سؤال می کنند، دلیل اتفاق نظر آنان است بر این که علم قرآن (تنزیل و تأویل آن) ویژه اهل بیت است.

دانشور برجسته امت، عبدالله بن عباس که سرچشمه تفسیر همه مفسران است و پیامبر اکرم (ص) او را چنین دعا فرمود: «خدایا، او را در دین فقیه گردان و تأویل قرآن بیاموز»، در محضر علی زانوی تلمذ زد تا اینکه آن امام همام، او را فقیه در دین و دانای به تأویل گردانید…»شهرستانی می گوید: «هنوز سن کمی داشتم که تفسیر قرآن را نزد استادانم به صورت شفاهی استماع می کردم تا اینکه اشباع شدم. سپس آن را یک بار از حفظ برای استادم، یاور سنت نبوی، ابوالقاسم سلمان بن ناصر انصاری عرضه داشتم. پس از آن، مطالعاتم در کلمات ارزشمندی از اهل بیت علیهم السلام و دوستداران ایشان مرا بر اسرار نهان و پایه های استوار در تفسیر قرآن آگاه ساخت و ناگاه آنکه در جانب راست پهن دشت در آن جایگاه مبارک و از آن درخت طیبه قرار داشت، مرا فرا خواند: یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله و کونوا مع الصادقین. پس چون عاشقان در پی یافتن صدیقان برآمدم. یکی از بندگان صالح خدا را یافتم؛ چنان که موسی همراه دستیار خود از خدا درخواست نمود و در نتیجه فوجدا عبداً من عبادنا آتیناه رحمهً من عندنا و علّمناه من لدنّا علما. تا آنگاه که سنن الهی را در خلق و تدبیر و مراتب تضاد و ترتیب، معانی عام و خاص و مفروغ و مستأنف را از او آموختم و تنها از این راه تغذیه گردیدم و دیگر راه های گوناگون را که جولانگاه گمراهان و نابخردان است، واگذاشتم و از شراب تسلیم با پیمانه ای که ترکیبش از چشمه تسنیم بود، سرمست گشتم و به زبان قرآن و نظم و ترتیب آن و نیز به بلاغت و فصاحت و فرزانگی وصف ناپذیرش رهنمون شدم.»

از نکات شگفت آور در این زمینه، گواهی فردی چون حجاج بن یوسف درباره این خاندان است. علی بن ابراهیم قمی در تفسیرش از شهر بن حوشب نقل می کند: «حجاج بن یوسف از من پرسید: آیه ای در قرآن است که در فهم آن درمانده ام! گفتم: کدام آیه است؟ گفت: آیه و ان من اهل الکتاب الا لیؤمنن به قبل موته. بارها فرمان داده ام تا سر از تن یهودی یا نصرانی جدا سازند و خود نگریسته ام تا دم مرگ چه می گوید؛ ولی تا موقعی که خاموش می گردید، ندیده ام لب هایش حرکت کند! گفتم: تأویل آیه چیز دیگری است! گفت: چگونه است؟ گفتم: مقصود آن است که پیش از رستاخیز، عیسی بن مریم دوباره به دنیا بازخواهد گشت و از یهودیان و نصرانیان کسی نمی ماند، مگر آنکه پیش از مرگ عیسی به او ایمان می آورد و پشت سر امام مهدی به نما