فایل پاورپوینت کامل نقش شهدای مدافع حرم در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

فایل پاورپوینت کامل نقش شهدای مدافع حرم در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران؛ انتخابی مطمئن برای ارائه‌ای حرفه‌ای

اسلایدهایی آماده برای استفاده:

فایل فایل پاورپوینت کامل نقش شهدای مدافع حرم در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران شامل 120 اسلاید با طراحی دقیق و ساختاری استاندارد است که برای ارائه‌های رسمی یا چاپ، کاملاً مناسب و آماده استفاده می‌باشد.

ویژگی‌هایی که فایل فایل پاورپوینت کامل نقش شهدای مدافع حرم در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را متمایز می‌کند:

• طراحی بصری حرفه‌ای:فایل پاورپوینت کامل نقش شهدای مدافع حرم در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با بهره‌گیری از رنگ‌بندی هوشمندانه و چیدمان اصولی جهت انتقال بهتر مفاهیم ارائه.
• سهولت در اجرا: تمامی اسلایدها از پیش تنظیم شده‌اند و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.
• وضوح بالا و نظم ساختاری: کیفیت بالای عناصر گرافیکی و هماهنگی کامل در نمایش، تجربه‌ای بدون نقص را فراهم می‌سازد.

استاندارد بالا در تولید محتوا:

فایل فایل پاورپوینت کامل نقش شهدای مدافع حرم در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با رعایت اصول حرفه‌ای طراحی شده و عاری از هرگونه ایراد گرافیکی یا ناهماهنگی در نمایش می‌باشد.

نکته مهم:

در صورت مشاهده نسخه‌هایی با کیفیت پایین‌تر، توجه داشته باشید که ممکن است نسخه‌های غیررسمی باشند. نسخه اصلی فایل فایل پاورپوینت کامل نقش شهدای مدافع حرم در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تنها از طریق منبع معتبر در دسترس است.

هم‌اکنون فایل فایل پاورپوینت کامل نقش شهدای مدافع حرم در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را دریافت کرده و ارائه‌ای حرفه‌ای و متمایز تجربه نمایید

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نقش شهدای مدافع حرم در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران :

مقدمه

روحانیت شیعه و عالمان دینی ادامه دهندگان راه پیامبران (ع) و امامان معصوم (ع) هستند.

براساس روایات، پیامبران (ع) و امامان معصوم (ع) به خاطر هدایت مردم و ایجاد امنیت و حفظ ارزش های دینی، تلاش، از خودگذری، ایثار و فداکاری فراوان نمودند که سر انجام، جام گوارای شهادت را نوشیدند؛[۱] طبق دیدگاه امام خامنه ای: «آرامش و امنیت و سلامت و صلح، یکی از خواسته های اساسی بشر است. اسلام پیام آور امنیت و صلح و سلامت است… بعثت پیغمبر اکرم از سوی پروردگار عالم… در درجه اول، بشارت به همین زندگی آرام، زندگی همراه با عدالت، زندگی متناسب با ساخت بشر است… با این بعثت… عدالت را مطرح کرد، امنیت و سلامت را مطرح کرد؛ (قد جائکم من الله نور و کتاب مبین. یهدی به الله من اتبع رضوانه سبل السلام و یخرجهم من الظلمات الی النور).[۲] با این دستورها، با این تعالیم، پیغمبر اکرم راه های سلامت را، راه های امنیت را به انسان ها نشان داد. این سبل سلام – راه های امان، راه های آرامش، راه های امنیت – مربوط به همه محیط هائیاست که برای انسان اهمیت دارد؛ از محیط درونی قلبی انسان بگیرید تا محیط جامعه، محیط خانواده، محیط کسب و کار، محیط زندگی جمعی، تا محیط بین المللی. این آن چیزی است که اسلام به دنبال آن است».[۳]

در پیامی به کنگره حج فرموده است: «اسلام، پاسدار حرمت و حقوق انسان ها است… منادی آرامش و امنیت است». [۴]رو حانیت و عالمان دینی به عنوان و ارثان پیامبر(ص) مدافعان ارزش های دینی و پیشگامان شهادت با جانفشانیها، ایثار و فداکاریها همواره نقش مهمی در هدایتگری، مبارزات ضدی استبدادی و امنیت جامعه داشته اند. در قرون اخیر که جنبش ها و نهضت های اسلامی متعددی در جهان اسلام و کشورهای اسلامی پدید آمده، نقش آفرینی روحانیون بسیار برجسته تر بوده اند به خصوص در نهضت اسلامی مردم ایران که از اوایل دهه چهل آغاز شد روحانیت شیعه در راس جریان مبارزات قرار داشت و مقتدرانه هدایت کرد.

گذشته از رهبری خاص حضرت امام خمینی (ره) به عنوان پایه گذار و سکان دار اصلی، عناصر سیاسی دیگری از روحانیت نیز به طور گسترده ایفای نقش کرده اند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تشکیل نظام اسلامی و سائر حوادث، به نوعی در پیش برد حکومت اسلامی

و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بسیار موثر بوده اند. بنابراین پرسش های فراوانی در باره نقش روحانیت از جمله در باره نقش شهدای روحانی مدافع حرم مطرح میشود از جمله این که شهدای روحانی مدافع حرم چه نقشی در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران داشته است؟ این مقاله با روش توصیفی تحلیلی تدوین گردیده. روش جمع آوری داده ها بر اساس مطالعات کتاب خانه ای و فیش بر داری و با استفاده از سایت های مختلف بوده است. در این پژوهش ضمن تعریفی از شهید و شهادت، روحانی و امنیت به پرسش یاد شده پاسخ داده و اثبات کرده است که شهدای روحانی مدافع حرم در اقتدار و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران نقش مهمی داشته است.

۱. مفهوم شناسی

۱-۱. شهید و شهادت

شهید از ریشه شهد در لغت عرب با مشتقات متعدد، در اصل به معنای حاضر بودن در یک محل است. در مجمع البحرین آمده است : شهادت یعنی کشته شدن در راه خدا. وجه تسمیه چنین قتلی به شهادت، این است که ملائکه رحمت بدین صحنه حضور مییابند و براساس این وجه، شهید به معنای شهود است، یا بدین سبب که خدا و فرشتگانش به دخول شهید به بهشت گواهی میدهند و یا بدین لحاظ که شهید به همراه انبیاء در قیامت بر دیگر امم گواهی میدهند و یا چون شهید زنده و حاضر است، به موجب آیه : «احیاء عند ربهم یرزقون»؛[۵] شهدا زنده اند و نزد پروردگارشان روزی داده میشوند، و یا به این جهت که وی به شهادت حق قیام نمود تا کشته شد.

در تفسیر نمونه نیز آمده است: اطلاق «شهید» از ماده «شهود» بر آن ها یا به خاطر حضور رزمندگان اسلام در میدان نبرد با دشمنان حق است، یا به خاطر این که در لحظه شهادت، فرشتگان رحمت را مشاهده میکنند و یا به خاطر مشاهده نعمت های بزرگی است که برای آن ها آماده شده و یا به جهت حضورشان در پیشگاه خداوند است، آن چنان که در قرآن میفرماید:«هرگز گمان مبر آن ها که در راه خدا کشته شده اند مردگانند، بلکه آن ها زنده اند و نزد پروردگارشان روزی داده می شوند».[۶] از دیدگاه اسلام فدا کردن جان به طور آگاهانه و انتخاب گرا یانه در راه آرمان مقدس و پاک که به تعبیر قرآن «فی سبیل الله» نامیده میشود، «شهادت» نام دارد، و کسیکه به چنین مقامی دست مییابد، «شهید» است. در قرآن ماده شهد ۱۶۰ بار با مشتقات مختلف ذکر شده است. واژه شهید ۳۵ مرتبه و جمع آن شهداء ۲۰ بار و تثنیه آن، یعنی شهیدین یکبار به کار رفته است. شهید در قران ۴۵ مرتبه به معنای حضور در یک محل، گواهی و علم به چیزی، اقرار و اعتراف، مشاهده و دیدار، به دست آمدن و حاصل شدن چیزی و آماده به خدمت بودن، آمده است.[۷]

۱-۲. روحانی و روحانیت

روحانی به انسان مخلص، مجاهد و تقواپیشه ای گفته میشود که به سبب ارتباط مستقیم با پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) در صدر اسلام یا در اثر الهام غیر مستقیم و تعلیم و تربیت در حوزه های علمیه در عصر غیبت به مراتبی از علم، آگاهی، تخصص و تقوا و صفای باطن دست یافته و بیش از دیگران به زبان قرآن، پیامبر(ص) و اهل بیت (ع) و سیره و سنت آنان آشنا است و احکام کلی اسلام را بهتر و مطمئن تر از این منابع استخراج کرده و بر حوادث روز و موضوعات جدید تطبیق میدهد. به عبارت دیگر، روحانیت در طول تاریخ شیعه به کسانی گفته میشود که نقش رابط مستقیم یا با واسطه میان مردم و امامان معصوم (ع) را بر عهده داشتند و در هر عصری، با عنایت به نیازهای آن، وظایف دینی و تاریخی خود را برای رهبری و هدایت مردم، با موفقیت و صلابت به انجام رساندند.[۸] از نظر امام خمینی(ره)، روحانی در اسلام به معنای کسیاست که مبلغ دین و رسالت پیغمبر(ص) و ائمه معصومین (ع) است و به فردی اطلاق میشود که علاوه بر کسب سجایای اخلاقی، تزکیه نفس و انجام اعمال عبادی و فقهی به فراگیری و کسب علوم و دانش دینی و مذهبی نیز بپردازد و این مقدمه ای برای آمادگی در جهت اجرای مسؤلیتی بزرگ تر است و آن مسؤلیت اجتماعی و سیاسی است.[۹]

واژه روحانیت به معنای «روح محوری» در برابر «جسم محوری» است. گاهی این اصطلاح به جای واژه «عالم دین» و یا «دین شناسی» و نظیر آن به کار میرود که چندان رسا نیست، چنان که برخی از اصطلاحات زمان های پیشین چون «آخوند» (پیشوای مذهبی یا دانشمند) و «ملا» (درس خوانده) نیز چندان رسا نبود و علاوه بر نداشتن دلالت لازم بر مراد، گاهی با تحقیر و توهین دشمنان دین و روحانیت همراه بود. در فرهنگ قرآن و اهل بیت (ع) در باره دین شناسان و ادامه دهندگان رسالت پیامبران واژه «عالم» به کار رفته و با القابی چون «وارثان پیامبر»، «جانشینان پیامبر»، «دژهای اسلام»، «صاحبان فهم عمیق»، «منذران قوم» و… به آنان اشاره شده است. اما از نظر اصطلاحی، روحانی یا عالم دینی به معنای «دین شناس و دیندار عصر خویش، الگوی عینی اجرای دین، هادی جامعه و ناظر بر اجرای دین به منظور عروج در رسیدن انسان به کمال نهایی است».[۱۰]

۱-۳. امنیت

واژه امنیت دارای مفهومی سیال، متنوع و صورتی متغیر و بسیار گسترده در ابعاد مختلف فردی و اجتماعی است؛ از این رو، ارائه تعریفی کامل و جامع برای چنین مفاهیم، کاری دشواراست.[۱۱] بایک بررسی اجمالی مشخص میشود که بیش از ۱۵۰ تعریف مختلف (به لحاظ معنا و زبان شناختی) از امنیت ارائه شده است.[۱۲] امنیت در لغت به معنای در أمان بودن، در آرامش، آسودگی بودن ازهرگونه تهدید و ترس، بیبیمی، آسایش، بیهراسی؛[۱۳] اطمینان و سکون قلب است.[۱۴] مفهوم امنیت از آغاز آفرینش، مورد توجه بشر بوده است؛ زیرا آسایش بیهراسی و مصونیت از خطر و ترس از نیازهای اصلی انسان است. واژه «أمن» یعنی بیگزند و بیآسیب و دارای آرامش. امنیت یعنی بیگزندی و بیآسیبی یا حالتی که در آن گزند و خطر و آسیب راه ندارد و آرامش در آن بر قرار است. ریشه امنیت در لغت از أمن، استیمان، ایمان و ایمنیاست که به مفهوم اطمینان و آرامش در برابر خوف، ترس و ناآرامیاست. به عبارت دیگر، امنیت را به اطمینان و فقدان خوف تفسیر و تعریف نموده اند که تا حدود زیادی به و اقعیت نزدیک و شامل دو بعدی ایجابی و سلبی در تعریف امنیت است.[۱۵] بنابراین امنیت : «در لغت حالت فراغت از هر گونه تهدید یا حمله و یا آمادگی برای رویارویی با هر تهدید و حمله را گویند. در اصطلاح سیاسی و حقوقی به صورت امنیت فردی، امنیت اجتماعی، امنیت ملی و بین المللی به کار برده میشود.[۱۶]

۱-۴. امنیت ملی

آنچه که امروز در مباحث سیاسی، خصوصا در مباحث سیاست خارجی، بیش تر مورد توجه است مفهوم امنیت ملی «National security» است نه فقط «امنیت» تن ها. امنیت ملی از مفاهیمیاست که عمر چندانی در مباحث سیاسی ندارد. ریشه آن به انقلاب کبیر فرانسه باز میگردد؛ زمانی که برای اولین بار و اژه های مانند «ملی» و «ملیت»، خلق شد دارای تعاریف و محدوده های خاصی شدند،[۱۷] تا دهه ۱۳۸۸۰م، تعریف جامع از امنیت ملی ارائه نشد و به تدریج تعریف های نسبتا کامل صورت گرفت، امنیت ملی به دنبال تولد ملت کشور مطرح شد و ریشه آن به قرن ۱۷م، بر میگردد. در آن زمان این مفهوم نوظهور با عنوان «بقای ملی» مطرح بود.[۱۸]

برای امنیت ملی گرچند تعریف های فراوانی بیان شده و لی برای آن، همانند همه مفاهیم دیگر علوم اجتماعی نمیتوان تعریف جامع و همه پسند ارائه کرد. براساس دایره المعارف علوم اجتماعی، امنیت ملی به توان یک ملت در حفظ ارزش های داخلی از تهدیدهای خارجی تعریف شده است.[۱۹] در تعریف دیگر آمده است که: امنیت ملی به معنای دستیابی به شرایطیاست که به یک کشور امکان میدهد از تهدیدهای بالقوه یا بالفعل خارجی و نفوذ سیاسی و اقتصادی در أمان باشد و در راه پیش برد امر توسعه اقتصادی، اجتماعی و انسانی و تأمین وحدت و موجودیت کشور و رفاه عامه، فارغ از مداخله بیگانگان گام بردارد.[۲۰]

والترلیپمن محقق و نویسنده آمریکایی، نخستین کسی است که مفهوم امنیت ملی را به روشنی تعریف کردکه: «یک ملت وقتی دارای امنیت است که در صورت اجتناب از جنگ بتواند ارزش های اساسی خود را حفظ کند و در صورت اقدام به جنگ، بتواند آن را به پیش ببرد».[۲۱] تعریف فرهنگنامه ای و معروف و مشهور امنیت ملی چنین است: «مصونیت نسبی یا مطلق یک کشور از حمله مسلحانه یا خرابکارانه سیاسی یا اقتصادی احتمالی همراه با وارد کردن ضربه کاری مرگ بار در صورت مورد حمله قرار گرفتن. امنیت ملی بیان گر تمام مقاصد دفاعی کشور است، یعنی آمادگی برای مخاصمه به خاطر بازداشتن آن یا دوری گزیدن از آن،… روحیه نیروهای نظامی، تعداد و هوشمندی دانشمندان، تکنولوژی، ویژگیهای رهبران و شخصیت های سیاسی و نظامی، موقعیت ژئوپولتیکی و قدرت اقتصادی کشور از جمله عوامل مؤثر در امنیت ملی است».[۲۲]

چنان که ملاحظه میشود امنیت ملی در اصطلاح دارای معنای واحدی که جامع الافراد و مانع الاغیار باشد نیست. تعاریف گوناگونیکه برای امنیت ملی بیان شده اند اشاره به برخی از مصادیق آن دارد؛ زیرا در تمام این تعریف ها گوشه ای ازمفهوم امنیت بیان شده که عبارت از نبود تهدید نظامی برای ملت یا توان نگهداری کشور از هجوم دشمنان و یا محافظت کشور در دفع تهدیدهای خارجی علیه حیات سیاسی و منافع ملیاست. در این تعریف ها برجنبه نظامی امنیت تأکید شده و ابعاد دیگر امنیت لحاظ نشده است؛ از این رو، تعریف های ذکرشده از جامعیت برخور دار نیستند و تمام ابعاد امنیت مانند امنیت در فرهنگ، علم، پژوهش، زیست محیطی، اندیشه، روان، دین، اخلاق و… در بر نمیگیرند. از سوی دیگر دست یابی به شرائطیکه در تعریف ها بیان شده است، به منزله ابزار و علت در پیدایش امنیت است و امنیت نتیجه و محصول آن شرائط است. تعریف امنیت باید تمام ابعاد آن را در بر بگیرد. البته تعدد ابعاد امنیت به ابهام این مفهوم دامن زده است. این تنوع و کثرت ابعاد مختلف امنیت باعث شده است تا امنیت معنای واحد و مشخصی نداشته باشد. به طور کلی میتوان گفت : امنیت ملی شامل تعقیب روانی و مادی ایمنی است و اصولا جزء مسؤلیت حکومت های ملیاست تا از تهدیدات مستقیم خارجی نسبت به بقای رژیم ها، نظام شهروندی و شیوه زندگی شهروندان خود ممانعت به عمل آورد.[۲۳]

در امنیت ملی به دنبال رفع خطرات و ایجاد ایمنی برای ارزش های یک جامعه هستیم که در قالب یک ملت و در قلمروی یک حکومت زندگی میکنند و مرجع اصلی تأمین آن ها حکومت ها هستند. یکی از اصلیترین چالش های سیاستگذاران حوزه امنیت ملی، تعریف و تبیین ارزش های ملی و البته اولویت بندی آن ها است؛ زیرا بحث در باره امنیت ملی بدون مشخص شدن ارزش های ملی و اولویت بندی آن ها ممکن نیست. حکومت های مختلف، با توجه به فرهنگ و ایدئولوژی حاکم برحکومت متبوع خود، ارزش های مختلفی را به عنوان ارزش های محوری خود انتخاب میکنند که بعضا مثل بحث حفاظت از محیط زیست جهان شمول و در برخی موارد همانند ارزش های دینی و اعتقادی در تعارض با یکدیگرند. از این رو، امنیت ملی به معنای پاسداری از امنیت و ارزش های یک ملت است و این مفهوم

ارتباط بسیار نزدیکی با اهداف و علائق ملل دارد.

۱-۵. امنیت ملی نظام جمهوری اسلامی ایران

امنیت ملی نظام جمهوری اسلامی ایران در اندیشه بیانگذار و رهبری نظام اسلامی حضرت امام خمینی(ره) و امام خامنه ای مانند سایر مفاهیم و تعابیر مهم و محوری سیاسی در قلمرو آموزه های دینی، قابل تفسیر و تحلیل است که مجموعه عواملی مانند اعتقادات دینی، خدمتگزاری، عدالت طلبی، دشمن شناسی و مشارکت عمومی و… در پیدایش مؤلفه های امنیت ملی نقش بنیادین دارند؛ لذا امنیت ملی در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران بسیار مهم و یک امر قدسی و ارزشیاست. امام خمینی(ره) معقتد است که: «اسلام برای همه است و ما همه در تحت لوای اسلام ان شاءالله امیدوارم با رفاه و امنیت زندگی کنیم».[۲۴] امام خامنه ای کلام جامع و راهبردی امام را چنین تبیین می نماید:«امام میدانست که اگر ما به اسلام متمسک شویم هم عزت دنیا و هم رفاه مادی، هم قدرت سیاسی، هم آسایش و هم امنیت عمومی برای مردم پدید خواهد آمد؛ لذا امام اسلامیت را به معنای حقیقی کلمه در بافت نظام اسلامی و این بنای مستحکم و شاخص گذاشت».[۲۵]

از دیدگاه امام خامنه ای امنیت موهبتی الهیاست که در کنار سایر نیازهای اساسی انسانی مانند نیاز به آب و غذا مطرح شده است. ایشان میگوید:«امنیت… برای زندگی مردم و یک جامعه، گاهی از نان شب واجب تر و مهم تر است. خداوند متعال در قرآن کریم در مقام ذکر نعمت های بزرگ خود به جامعه، میفرماید: «الذی اطعمهم من جوع و امنهم من خوف»[۲۶] یعنی گرسنگی و نا امنی در مقابل امنیت و راحتی و رفاه قرار دارد؛ این ها دو عنصر مقابل و مهمند».[۲۷] از آن جا که امنیت به عنوان یک موهبت الهی مطرح است پاسداری از امنیت نیز عبادت و امری معنوی است: «اگردینداری وپایبندی به اصول نباشد، پای امنیت هم به شدت میلنگد».[۲۸] براین اساس تأمین امنیت یکی از وظایف اساسی نظام اسلامی است.

ایشان تصریح میکند:«در نظام اسلامی، یک انسان فقط باپرشدن شکم خوشبخت نیست، باید زندگی مادی و رفاه وامنیت او تأمین باشد… همه انسان ها باید ازرفاه آسایش، امنیت زندگی کافی برای آسایش خیال خود برخوردار باشند».[۲۹] و ایجاد امنیت هم چون عبادت تلقی میشود. مقام معظم رهبری میگوید:«مدافعان ازحریم امنیت کشور،… باید بدانند که در حال عبادت هستند».[۳۰] لذا دولت اسلامی باید برای همه اقشار جامعه تامین امنیت کند: «امنیت برای همه است. فرقی هم نمیکند که آن همه یی که ما میگوییم، جزو مخلصان دولت باشند یانباشند. ولو آنهایی که مخلص دولت هم نیستند، باید امنیت داشته باشند».[۳۱]

امنیت، به خصوص امنیت ملی از نعمت های بزرگ خداوند و مقدم بر سایر نیازمندیهای بشر است. در باب اهمیت و جایگاه امنیت در اسلام همین بس که امنیت در روایتی در زمره یک از دو نعمتی قرار گرفته است که انسان قدر آن را نمیداند مگر این که به مصیبتی گرفتار شود.«النعمتان، مجهولتان الصحه و الامان»؛ دو نعمتند که قدرشان مجهول است: صحت، امنیت.[۳۲] در این روایت، امنیت هم شامل امنیت جانیاست و هم شامل امنیت مالی و فکری.

اگر کشوری یا جامعه ای امنیت نداشته باشد مشکلات بسیاری خواهد داشت و در هیچ یک از موقعیت های خود رشد نخواهد داشت. ازاین رو، اسلام به امنیت بسیار اهمیت داده است.

امام خامنه ای میگوید:«امنیت، نعمت بزرگی است. در قرآن هم راجع به امن و امنیت سخن رفته است. در هر جامعه ای، زمینه لازم برای پیشرفت های مادی و معنوی، امنیت است».[۳۳]

۲. ابعاد امنیت ملی

رشد اقتصادی و تجارت بین الملل، رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات، پیدایش سلاح های جدید باعث گستردگی مفهوم امنیت و خروج آن، از محدوده نظامی شده به طوری که معنای قدرت علاوه بر شکل نظامی آن شامل ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و ارتباطی گردیده است.[۳۴] با توجه به این که در عمل امنیت ملیرا ناظر بر تهدیدات موجود تعریف و تقسیم بندی میکنند توجه به گونه های مختلف تهدیدات در تقسیم بندی امنیت ملی ضروری است. تهدیدات امنیتی، گونه های زیادی دارد که هر روز ممکن است به گونه های دیگر تقسیم و تکثیر شود. به عنوان مثال میتوان تهدیدها را به سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، زیست محیطی و منابع تقسیم کرد.[۳۵] از طرف دیگر میتوان ارزش های هر جامعه ای را به چند قسمت عمده تقسیم نموده و از یکدیگر جدا کرد، به تبعیت از این تقسیم بندی ارزش ها، امنیت ملی نیز به قسمت هایی جزئیتر تقسیم میگردد. به طورکلی پژوهشگران امنیت ملی را به نظامی، نرم افزاری، اقتصادی و محیطی تقسیم میکنند که سایر شاخه های امنیت ملی میتواند به صورت زیر مجموعه ای برای یکی از این ابعاد باشد.

۲-۱. امنیت اقتصادی

امنیت اقتصادی عبارت است از برقراری نظم بین عوامل اساسی همه مایحتاج معیشتی انسان، یعنی منابع اولیه، تولید، توزیع کار و درآمد اعضای جامعه، به طوری که نیازهای ضروری آن ها تأمین شود و آن ها ازفقدان و یا حتی احتمال فقدان این ضروریات احساس خطر ننموده و آرامش و آسایش آن ها سلب نگردد.[۳۶] اهمیت این بعد از امنیت به قدری زیاداست که امام علی(ع) بر قراری این نوع امنیت را درکوفه مایه مباهات خود میدانند: «همه افرادکوفه اکنون دارای وضع خوبی هستد، حتی پایین ترین افرادهم نان گندم میخورند، خانه دارند و آب آشامیدنی خوب ستفاده میکنند».[۳۷] برخی متفکران عرصه امنیت ملی معتقدند امروزه بعد اقتصادی امنیت ملی اهمیت بیش تری نسبت به سایر ابعاد دارد و این اهمیت به صورت روز افزون در حال افزایش است. درگذشته اقتصادی از این نظر مهم بود که پشتوانه و یکی ازمؤلفه های قدرت نظامی محسوب میشد اما رفته رفته با اهمیت یافتن رفاه در جامعه و تبدیل شدن آن به یکی از ارزش های حیاتی، اهمیت بعد اقتصای امنیت ملی بسیار افزایش یافته است. به نظر میرسد در تفکر اسلامی، امنیت اقتصادی یعنی مردم در دارائیهای خود امنیت داشته باشند و دولت به عنوان اصلیترین منبع تأمین امنیت در تمامی سطوح، بامدارا و رعایت عدل و انصاف و با توجه به دیگر اخلاق پسندیده اسلامی، به اصلاح امور بپردازد و با فساد مقابله و مبارزه نماید. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز طبق اصل ۴۳ اهمیت ویژه ای بری این بعد امنیت در نظر گرفته شده است. باتوجه به اهمیت بالای تهدیدات امنیتی در بعد اقتصادی و مشکلاتی که ایران در سالیان اخیر در این حوزه دچارشده است، مقام معظم رهبری نیز بارها با تأکید بر لزوم مقابله جدی باتهدیدات امنیت اقتصادی، با تأکید فراوان خود و ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی سعی در نشان دادن اهمیت این حوزه برای مسؤلین آحاد مردم داشته اند.

۲-۲. امنیت نظامی

با مرور به تاریخ به دست میآید که تاریخ زندگی بشریت با جنگ بر سر مسائل مختلف گره خورده است. هرچند در برهه هایی از تاریخ این امید در میان دانشمندان و متفکران به وجود آمده است که با توجه به پیشرفت های انسانی دوران خونریزی تمام شده است اما خیلی زود همه این امیدها به نا امیدی تبدیل شده است. به طورکلی مصونیت یک فرد، گروه و ملت از تعرض و تجاوز فیزیکی مسلحانه به حقوق مشروعش را امنیت نظامی مینامند.[۳۸] امنیت نظامی قدیمیترین بعد امنیت ملیاست. در مقام بررسی بعد نظامی امنیت ملی، تأکید بر مسئله حفاظت مستقیم فیزیکی از قلمرو دولت و ساکنان آن فراتر رفته است. در مسئله دیدگاه ملی از امنیت نظامی، در حالیکه توانایی جنگ کردن و پیروزی نظامی در آن، هنوزهم هدف محوری است ولی در بسیاری از کشورها، تأکید برجنگ سنتی به سوی کشمکش غیر سنتی کم شدت معطوف شده ست.[۳۹] پژوهشگران این حوزه باید توجه داشته داشته باشند که امنیت نظامی درفقه سیاسی شیعه با امنیت نظامی در سیاست غیر اسلامی تفاوت بسیار دارد. امنیت نظامی در دیدگاه شیعه به صورت جهاد دفاعی تبلور یافته که این جهاد با هدفی مقدس، امنیت را درمیان ملت اسلامی عملی نماید.[۴۰]

۲-۳. امنیت نرم افزاری

امنیت نرم افزاری به طورکلی شامل امنیت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی یک جامعه است.

ازدیدگاه امام خامنه ای: «معنای امنیت اجتماعی این است که مردم در محیط کار و زندگی خود احساس خوف و تهدید و نا امنی نکنند. این مسأله، خیلی مهم است… امنیت موضوع مهمی است و نقش آن در زندگی اجتماعی، نقش بسیار بالایی است. آحاد ملت برای این که بتوانند در محیط کسب و کار و فعالیت اجتماعی و زندگی خصوصی، کار صحیح خود را انجام دهند و حتی به عبادت خدا با دل آرام و خاطر جمع مشغول باشند، محتاج امنیتند».[۴۱]

امنیت ملی نرم افزاری(در بعد ملی) عبارت است از مصونیت یک ملت از تعرض و تجاوز به حقوق سیاسی، فرهنگی و اجتماعی مشروع. در قرآن واژه ایمان زیاد به کار رفته که یکی از کلمات هم خانواده با امنیت است، تأکید زیاد بر ایمان حکایت از این دارد که قرآن بالاترین نقش و کارکرد خودرا متوجه امنیت روحی، معنوی و فرهنگی آدمی نموده است.[۴۲] شهید مطهری در مقام یک نظریه پرداز بزرگ اسلامی، یکی ازجدیترین خطرات برای کشوررا عدم استقلال فرهنگی میداند. مقصود ایشان از تعبیر استقلال فرهنگی تکیه محض برایدئولوژی اسلام و پرهیز از التقاط در قالب تجدد گراییاست. ایشان معتقدند: که التقاط مارا به فنا خواهد کشید و التقاط یک خطر بزرگ برای انقلاب اسلامی و انقلابیون است.

ایشان اضافه میکند که با وجود دست یابی به استقلال سیاسی و استقلال اقتصادی، اگر استقلال سیاسی محقق نشود، ناکام خواهیم ماند. اگر مکتب مستقل خودمان را ارائه نکنیم، انقلاب ما به نتیجه و ثمر نمیرسد.(چون) جذب مکتب های دیگر میشویم ولو این که رژیم را عوض کردیم استقلال سیاسی و استقلال اقتصادی به دست آوردیم، اما اگر به استقلال فرهنگی و به خصوص به استقلال مکتبی نرسیم، باخته ایم… بنابراین ما باید نشان دهیم جهان بینی اسلامی نه با جهان بینی شرقی میسازد نه با جهان بینی غربی.[۴۳]

۲-۴. امنیت محیطی امنیت ملی

از جمله ابعاد نوین امنیت، بعد زیست و شرایط اقلیمی هر کشور است. محیط زیست از آن جهت که تقویت بنیه های اقتصادی و سلامت جسمی وروانی هرکشور را فراهم میکند، عاملی تقویت کننده امنیت ملی است.[۴۴] امنیت محیط زیست، به مفهوم وجود شرایطیاست که امنیت نسبی مطلوبی را در برابر خطرها و تهدیدهای ناشی از فعل و انفعال های گهواره زمین، پدیده های جوی، آلودگی خاک، آب و هوا، آلودگی صوتی و اشاعه بیماریها برای ادامه حیات سالم، ثمر بخش و با نشاط انسان، جانوران، گیاهان و به طور کلی تمامی موجودات زنده و عدم تخریب جامدات، فراهم می سازد. قرآن در بیان اهمیت بر قراری این بعد از امنیت که در صورت سلطه ظالمان بر زمین از بین میرود، میفرماید: وقتی در زمین سلطه میابند در ایجاد فساد در زمین میکوشند و به این وسیله کشاورزی را از بین برده ونسل هارا به هلاکت میرسانند.[۴۵] برخلاف تصور عمومی، منابع اسلامی بسیار به این بعد پرداخته اند و قرآن و احادیث توصیه های زیاد برای حفاظت از محیط زندگی و منابع موجود نموده است. نظام های سیاسی با مطالعه دقیق ویژگی های زیست محیطی کشورهایشان و برنامه ریزی علمی در این راستا و رعایت استانداردهای حفظ محیط زیست، موجبات تقویت امنیت ملی و منطقه ای را فراهم خواهند ساخت.[۴۶]

داعش خطر برای خاور میانه و امنیت ملی ایران

الف. نحوه شکل گیری داعش

گروهک تروریستی داعش (دولت اسلامی عراق وشام) که اندیشه سلفی جهادی دارد شاخه ای از سازمان القاعده است که پس از کشته شدن بن لادن در سال ۲۰۱۱ م، به گروه های فدرالی پراکنده تبدیل شد و هدف سازمان دهندگانش بازگرداندن «خلافت اسلامی و اجرای شریعت» بوده است.[۴۷] ریشه داعش به سازمان «قاعده الجهاد فی بلادالرافدین» باز میگردد که توسط ابومصعب زرقاوی، درسال ۲۰۰۴م، تأسیس شد. در ژانویه سال ۲۰۰۶م، سازمان «القاعده فی بلاد الرافدین» به سرکردگی زرقاوی باگروه های به اصطلاح جهادی و سلفی کوچک تر ادغام شد تا «مجلس شورای مجاهدین»را تشکیل دهد. پس ازآن زرقاوی رهبر القاعده عراق باقی ماند، اما ابوعمرالبغدادی ریاست مجلس شورای مجاهدین را برعهده گرفت.[۴۸] پس از هلاکت زرقاوی درسال ۲۰۰۶م، ابوحمزه مهاجر به عنوان رهبر این گروه تعیین شد. در اکثر آن سال نیز گروه دولت اسلامی عراق به رهبری ابوعمرالبغدادی تشکیل شد. وی درسال ۲۰۱۰م، همراه با «ابوحمزه المهاجر» دیگر رهبر بلند پایه سازمان، در حمله مشترک نیروی عراقی و آمریکایی جان باخت. پس ازکشته شدن ابوعمرالبغدادی، ابراهیم البدری معروف به ابوبکرالبغدادی به این سمت رسید.[۴۹] ابوبکر البغدادی در نهم ژوئیه سال ۲۰۱۳ در پیامی صوتی از ادغام جبهه النصره با دولت اسلامی در عراق با عنوان دولت اسلامی در عراق و شام سخن گفت و از اینجا داستان داعش آغازشد. در۲۹ ژوئن ۲۰۱۴ متعاقب پیشرفت های سریعی که به دست آورد و سرزمین هایی که به سرعت تسخیر کرد، به همراه ضمیمه کردن موصل در ۱۰ ژوئن، داعش اعلام خلافت کرد. این گونه بود که داعش به عنوان مخوف ترین و قدرتمندترین گروه تروریستی در منطقه خاورمیانه ظهورکرد.

ب. تهدیدات داعش علیه نظام و امنیت ملی ایران

باتوجه به درهم تنیدگی مسائل ژئوپلتیکی ایران و عراق، مطالعه تأثیر تشدید فعالیت جریان سلفیگری و فرآیند انجام آن در عراق، نشان میدهد این جریان پس ازسال ۲۰۰۳م، در تلاقی و هم پوشانی ارگانیکی با مدارهای وسیع و قدرتمند سلفیگری در خارج قرار گرفت و باشدت و حجم بیسابقه ای، تمام ظرفیت ایدئولوژیکی خودرا برای مهارکردن و تضعیف موقعیت ژئوپلتیکی و ایدئولوژیکی جمهوری اسلامی ایران به کار بست. دراین فرآیند مسائلی از قبیل «ژئوپلتیک شیعه با محوریت ایران، منزلت ایدئولوژیک و نرم افزار اصلی جمهوری اسلامی ایران و مناسبات جدید ایران و عراق، در معرض تهدیداتی با ماهیت نگرش های افراطی وضد ایرانی و ضد شیعی قرار میگیرند که همه آن ها در چارچوب استراتژی واحدی ذیل سیاست تشدید منازعات فرقه ای درقالب شیعه و سنی و توسط جریان شاخص سلفیگری پیگیری میشود.[۵۰] داعش ایران را به عنوان هسته اصلی ومحوری شیعه مورد هدف قرارداد و اعتقاد داشت که باید به سمت هسته حرکت کرد. ازنگاه داعش ایران شیعی به عنون هسته اصلی مخالفان حکومت اسلامی مورد ادعای داعش به هر نحو ممکن باید مورد هدف قرارگیرد. احساس داعش بر این بود که ایران به لحاظ تأثیر بر منطقه مانع عمده برای داعش است. داعش حمله به مقدسات وارزش های شیعی در عراق را پیش زمینه مناسب برای ورود به اقدام بعدی علیه ایران میدانست. از این رو بخشی ازسناریوی پیش روی این گروه، رسیدن به اهداف خود از طریق کشانیدن صحنه جنگ به سمت مرزهای ایران بود.[۵۱] داعش به عنوان یکی از جدیترین چالش های امنیت منطقه خاور میانه و بین الملل، اقدامات این گروه سلفی تکفیری تأثیری مستقیم بر امنیت کشورهای منطقه خاور میانه داشت. از آنجا که ایران نیز یکی از کشورهای خاور میانه و در فاصله مکانی اندکی نسبت به ظهور پدیده داعش قرار داشت به دلایلی نظیر تهدید مستقیم مرزها و تمامیت ارضی ایران، توان اشاعه افکار افراطی در میان بخش هایی از جامعه ایران، جنگ علیه نظام سوریه و عراق به عنوان منطقه مانور استر تژیک ایران و سر انجام، تضعیف ایران در برابر رقبای منطقه ای، تهدید علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران به شمار میرفت.

داعش تشیع را یکی ازاهداف مشروع برای حمله خود میدانست و باتوجه به نقش بارز وحیاتی که تشیع در تعریف هویتی ایرانی دارد، میتوان گفت تهدید این جریان تروریستی برای ایران، یک تهدید حیاتی بود. شاخص بندی تهدیدات امنیت ملی که ازسوی داعش متوجه جمهوری اسلامی ایران بوده و هست، با ابعاد سیاسی، نظامی و اجتماعی امنیت ملی که در مکتب کپنهاک بحث میشود، مطابقت دارد و در ذیل بررسی میشود:[۵۲]

۱. تهدیدات سرزمینی: داعش تلاش کرد باتشدید اقدامات نظامی در عراق، دامنه جنگ را به سمت مرزهای ایران سوق دهد تا دغدغه ذهنی ایران را به حل تنش های احتمالی سیاسی و مذهبی در مناطق مرزی معطوف نماید.[۵۳] با حضور داعش در عراق و اعلام تشکیل دولت اسلامی از سوی این گروه، فصل نوینی از تحرکات تروریستی در تاریخ روابط بین الملل گشوده شد که نماد آن، گذار از الگوی سازمان القاعده به الگوی سازمان داعش بود. داعش و قبل از آن گروه القاعده عراق به رهبری ابومصعب الزرقاوی ایران را تهدید جدی کرده بود. سخنگوی داعش ابومحمدالعدنانی در تهدید علیه ایران اظهار داشته بود که داعش میتواند و میخواهد که