فایل پاورپوینت کامل نگاهی پدیدارشناسانه به مؤلفه های پسینی جهان مسئولیت پذیری با تأکید بر نهج البلاغه

فایل پاورپوینت کامل نگاهی پدیدارشناسانه به مؤلفه های پسینی جهان مسئولیت پذیری با تأکید بر نهج البلاغه؛ انتخابی مطمئن برای ارائه‌ای حرفه‌ای

اسلایدهایی آماده برای استفاده:

فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی پدیدارشناسانه به مؤلفه های پسینی جهان مسئولیت پذیری با تأکید بر نهج البلاغه شامل 90 اسلاید با طراحی دقیق و ساختاری استاندارد است که برای ارائه‌های رسمی یا چاپ، کاملاً مناسب و آماده استفاده می‌باشد.

ویژگی‌هایی که فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی پدیدارشناسانه به مؤلفه های پسینی جهان مسئولیت پذیری با تأکید بر نهج البلاغه را متمایز می‌کند:

• طراحی بصری حرفه‌ای:فایل پاورپوینت کامل نگاهی پدیدارشناسانه به مؤلفه های پسینی جهان مسئولیت پذیری با تأکید بر نهج البلاغه با بهره‌گیری از رنگ‌بندی هوشمندانه و چیدمان اصولی جهت انتقال بهتر مفاهیم ارائه.
• سهولت در اجرا: تمامی اسلایدها از پیش تنظیم شده‌اند و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.
• وضوح بالا و نظم ساختاری: کیفیت بالای عناصر گرافیکی و هماهنگی کامل در نمایش، تجربه‌ای بدون نقص را فراهم می‌سازد.

استاندارد بالا در تولید محتوا:

فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی پدیدارشناسانه به مؤلفه های پسینی جهان مسئولیت پذیری با تأکید بر نهج البلاغه با رعایت اصول حرفه‌ای طراحی شده و عاری از هرگونه ایراد گرافیکی یا ناهماهنگی در نمایش می‌باشد.

نکته مهم:

در صورت مشاهده نسخه‌هایی با کیفیت پایین‌تر، توجه داشته باشید که ممکن است نسخه‌های غیررسمی باشند. نسخه اصلی فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی پدیدارشناسانه به مؤلفه های پسینی جهان مسئولیت پذیری با تأکید بر نهج البلاغه تنها از طریق منبع معتبر در دسترس است.

هم‌اکنون فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی پدیدارشناسانه به مؤلفه های پسینی جهان مسئولیت پذیری با تأکید بر نهج البلاغه را دریافت کرده و ارائه‌ای حرفه‌ای و متمایز تجربه نمایید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نگاهی پدیدارشناسانه به مؤلفه های پسینی جهان مسئولیت پذیری با تأکید بر نهج البلاغه :

۱- مقدمه

حفظ جایگاه والای انسانی مستلزم پذیرش مسئولیت و قبول تکلیف است. عقل حکم می کند که وجود هر امتیازی در سایه ی قبول وظایف و تکالیف، امکان پذیر است و به میزان امتیازی که به فرد می دهند از او مسئولیت طلب می کنند. به بیان دیگر، تکلیف برای حفظ و مصونیت انسان و در قلمرو هویت اوست. به همین سبب، تکالیفی که بر عهده ی انسانها گذاشته شده است، برعهده ی حیوانات و دیگر موجودات، نیست.

همه ی بایدها و نبایدها که از آن به تکالیف دینی و مسئولیت پذیری تعبیر می شود، برای احقاق حقوق انسانهاست، چون خالق نظام هستی با علم مطلق خود می دانست که چه چیزهایی مایه ی قوام و سعادت جان انسان و چه عواملی باعث تداوم و استمرار مصلحت تنِ و روح اوست. اگر امنیت و آزادی، سلامت جسم و روح، رسیدن به حیات طیبه و تعالی روح انسان حق انسان است؛ معرفت به این تکالیف و مسئولیت ها و انجام شایسته آنها می تواند انسان را به حق حقیقی خود برساند. پس تکالیف و مسئولیت ها متضمن حقوق واقعی انسان ها هستند و او را به سعادت ابدی سوق می دهند.

در این مقاله سعی شده است تا با مواجهه ی پدیدارشناسانه به مسئله ی مسئولیت پذیری از منظر امیر المؤمنین امام علی علیه السلام، به استنباط آثار و نتایج مسئولیت پذیری در این منبع عظیم جهان اسلام و شخصیت بی نظیر تاریخ بشری که در عرصه ی مسئولیت پذیری و انجام تکالیف الهی بی بدیل است به رشته ی تحریر درآید.

در نگاه پدیدارشناسانه سعی می شود فارغ از هر گونه ذهنیتی به سراغ مسئله ی مسئولیت پذیری رفته وصرف نظراز پیش فرض های سنجیده نشده آن را دریابیم و لایه های پنهان و کم تر دیده شده ی این مسئله را آشکار کنیم. بر اساس این نگاه، مسئولیت پذیری در نهج البلاغه عالَمی را شکل داده که کوشش می شود مؤلفه های این عالم کشف شوند.

۲- مسئولیت پذیری

مسئولیت انسان در پیشگاه خدا، خود و جامعه، بار سنگینی است که در آغاز آفرینش انسان به او عرضه شده است. در قرآن از مسئولیت انسان تعبیر به امانت الهی شده است.”ما امانت خود را برآسمان ها و زمین عرضه داشتیم، پس آنها [بر اثر بی لیاقتی] از پذیرش آن امتناع ورزیدند و ترسیدند، اما انسان امانت ما را پذیرفت.[۱] ” برخی مفسران، امانت را در این آیه، معادل تکلیف دانسته اند.[۲]

تکلیف و مسئولیت آدمی گسترده است، یعنی هر انسانی افزون بر آنکه در قبال خود مسئولیت دارد، در قبال دیگران و خدای خود نیز مسئول است. برنامه آموزش و تربیت اسلام به گونه ای است که به تناسب هریک از روابط انسان با خدا، با خود، با خلق و با جهان مسئولیتی را با ویژگی الهی بودن مطرح می کند که نتیجه آن، تبیین تکلیف در برابر خدا، پیامبر، امام و نسبت به خود، والدین، فرزندان خانواده، معلم، متعلم، دوست، شهروند، هم کیش، هم وطن، ملت، دولت و حتی جانداران دیگر.[۳]

انسان موجودی اجتماعی است و برای رفع نیازهای خود چاره ای جز برقراری ارتباط با دیگران ندارد. او بسیاری از مواهب زندگی خویش را مدیون جامعه می داند. در سایه ی تعامل با اجتماع از تنهایی، غم و اندوه و… رهایی می یابد و بر علم و تجربه و آگاهی او افزوده می شود. رسول مکرم اسلام در اهمیت زندگی اجتماعی می فرماید:« دست خدا به همراه جماعت است.»[۴]

به برکت مسئولیت پذیری در قبال خلق، آثار و برکات سودمندی نصیب انسان می شود و تنها در رهگذر مسئولیت پذیری است که حقوق دیگران معنا می یابد، ظلم و ستم نکوهیده می شود، رنج انسان های مظلوم و ستم دیده روح آدمی را می آزارد و بی تفاوتی و بی مسئولیتی مذموم می شود.

از نظر فیلسوفان وجودی، اگر وجود مقدم بر ماهیت است، پس بشر مسئول وجود خویش است. بدین گونه فرد بشری مالک و صاحب اختیار آنچه هست می باشد و مسئولیت کامل وجود او بر خودش مستقر است.[۵] روایتی از امام علی علیه السلام است که انسان را موجودی کوچک نمی داند، بلکه کل جهان درون او احاطه شده است.[۶] انسان علاوه بر این جسم مادی و خاکی، دارای روح بوده و قدرت و توانایی پیشرفت بسیار بالایی را دارد. حتی در جسم انسانی نیز عقل وجود دارد و حتی اگر این جسم را معیار قراردهیم، باز هم باید انسان را از همگان بالاتر دانست. مجموع اینها سبب رشد، تعالی و برتری انسان می شود. مسئولیت انسان در قبال خویش در دو حیطه ی خودشناسی و خودسازی است.

همچنین، فیلسوفان وجودی بر این باورند که: انسان فقط مسئول خودش نیست، بلکه مسئولیت کلی دارد و به عبارت دیگر، فرد مسئول تمام بشر است. یعنی بشر با انتخاب های خود همه آدمیان را انتخاب می کند[۷] پای بندی به اصول اخلاقی و تعهد به آن به قدری حائز اهمیت است که پیامبر اکرم نبود آن را عدم دینداری می داند[۸] و نیز سفارش مولای متقیان علیه السلام به مالک اشتر در مورد وفای به عهد و التزام و تعهد به مردم حاکی از اهمیت این امر مهم است: «مبادا مردم را وعده ای داده، سپس خلف وعده نمایی!… و خلاف وعده عمل کردن، خشم خدا و مردم را بر می انگیزاند[۹]» همچنین سفارش آن حضرت برپرهیز از خلف وعده که سبب نفرت خدا و مردم می شود[۱۰] و عدم اعتماد به دوستی که خلف وعده می کند[۱۱] به دلیل اهمیت این امر است.

مسئولیت پذیری در وجود خود به چهار امر نیازمند است که عبارتند از: اختیار، بلوغ عقلی، آگاهی، و قدرت. مسئولیت-پذیری به اختیار نیازمند است. زیرا مسئولیت پذیری، زمانی تحقق می پذیرد که رسالت و تکلیفی درکار باشد؛ یعنی انسان، با اراده و اختیار خود، مسئولیت انجام اموری را برعهده گرفته باشد. مسئولیت پذیری به بلوغ عقلی نیازمند است. زیرا مسئولیت در جایی اعتبار دارد که فرد، دارای قدرت تمیز و ادراک باشد. از این رو در اسلام، طفل و دیوانه، تکلیف و مسئولیت ندارند. همچنین، مسئولیت پذیری مبتنی بر آگاهی است. زیرا زمانی می توان فرد را بازخواست کرد که قبلاً مسئولیت خود را شناخته باشد. قدرت هم از مقومات مسئولیت پذیری است. زیرا یکی از شرایط مهم مسئولیت، قدرت بر انجام یا ترک عمل است. فرد ناتوان هر چند آگاه باشد، مسئول نخواهد بود.

۳- مؤلفه های پسینی جهان مسئولیت پذیری

بنابر نگاه پدیدارشناسانه، افزون بر مقومات مسئولیت پذیری از جهان حاکم بر مسئولیت پذیری هم سخن به میان می آید که بنابر این نگاه به مسئولیت پذیری در نهج البلاغه می توان گفت مسئولیت پذیری در جهانی ترسیم می شود که در آن، خدا، حمایت خدا از فرد مسئولیت پذیر، رستگاری، عدالت، سلامت روح، انسان کامل به مثابه ی الگو، ایمان، و وحی مطرح است. اما پرسش پدیدارشناسانه ی دیگری که رخ می-نماید، این است: چه مؤلفه هایی در جهان حاکم بر مسئولیت پذیری، وجود پسینی دارند و برآمده از خود مسئولیت پذیری هستند؟ در ادامه به واکاوی این مسئله می-پردازیم.

۳.۱ وجود اصیل انسانی

خلیفه و جانشین خدا قرار گرفتن انسان به طوری که همه ی اسمای الهی را در خود به شکل اندماجی داراست و تلاش های انسان در یک فرآیند آن را به شکوفایی و باروری می رساند. اسمای الهی در تفسیر و تحلیل قرآنی به معنای ظرفیت هایی است که در انسان به شکل بالقوه در ذات وی نهاده شده است. ازاین رو، انسان از قدرت ها و ظرفیت هایی برخوردار است که در خداوند به فعلیت در آمده است.[۱۲]

انسان فطرتاً طالب کمال است و در صورتی می تواند رشد کند و به کمال برسد که خود را بشناسد. چون نمی توان یک موجود مجهول و ناشناخته را رشد داد. اگر آدمی خود را بشناسد، می تواند موانعی را که بر سر راه تحول و تکاملش قرارگرفته را بشناسد و آن ها را از میان بردارد. در نتیجه، خود را از گمراهی و نادانی نجات بخشد. امام علی علیه السلام دراین باره می فرماید: هرکه خود را نشناخت، از راه نجات دور افتاد و در وادی گمراهی و نادانی ها قدم نهاد.[۱۳] زیرا مقدمه ی هر عملی، علم به آن است و علم به کمال جز در پرتو معرفت نفس حاصل نمی شود.

انسان با شناخت ویژگی های اصلی و درونی شخصیت یعنی افکار، باورها، ارزش ها، هیجانها، تمایلات، و آرمانها، نقاط ضعف و قوت خویش را کشف کرده و آنها را در جهت رسیدن به اهداف مادی و معنوی مدیریت می کند. به بیان دیگر، شخص با بررسی واقع گرایانه ی باورها، ارزشها، احساسات، آرمانها، و توانایی های بالقوه و بالفعل خود و استفاده از آن در تصمیم گیریها به گونه ای که به نفع خود و روابطش با دیگران باشد بهره می برد.

تجربه های زیسته و روایت بزرگان و انسان های متعهد از مسئولیت پذیری حاکی از آن است که مسئولیت پذیری مقدمات وجود اصیل انسانی را فراهم می کند؛ وجودی که دلشوره ی «دیگری» را دارد و از انانیت و محاسبه گری بر اساس آن بیرون آمده است و به مراتب بالای هستی راه یافته است و در نگاه علم الاسمایی، مسئولیت پذیری اسمای بالقوه آدمی را به فعلیت نزدیک می کند.

از منظر دیگر می توان گفت: کمال صفتی وجودی است که موجود به آن متصف می شود و حاکی از دارایی و غنای حقیقی یک موجود در مقایسه با موجود دیگر است.[۱۴] یکی از ویژگی های اساسی انسان غایت گرایی و حرکت به سمت هدف مطلوب است. این هدف به عنوان کمال و قدم نهادن در فضایی بهتر از قبل، دائماً در برابر انسان قرار دارد.

ابن سینا کمال انسان را نیل به تجلّیات الهی می داند. وی درباره ی کمال خاص نفس ناطقه ی انسانی، کمال را در دو بعد علمی و عملی مورد توجه قرار داده، چنین می گوید: « همانا کمال خاص نفس ناطقه آن است که جهانی عقلی شود، به گونه ای که صورت کل جهان و نظام معقول همه ی اشیا در او ترسیم گردد و برترین مردمان کسی است که نفس او از منظر معرفت، عقل بالفعل گردد و در فضایل عملی، اخلاق نیکو را تحصیل نماید.[۱۵]» ملّاصدرا با تقسیم انسان ها به دو دسته ی کامل و ناقص، کمال آدمی را فعلیت یافتن استعدادهای انسانی او معرفی می کند.[۱۶]

با تأمل در آیات قران درمی یابیم که هدف از خلقت آدم بندگی وعبودیت است.[۱۷] بندگی برای خداوند یکتا و یگانه، انسان را به همه کمالات می رساند و موجودی که فقر ذاتی شاکله و حقیقت هستی اش را شکل می دهد، با چنین نوعی از بندگی، به غنایی می رسد که هیچ موجودی در هستی از آن بهره مند نیست بندگی وعبادت حق، ریشه فضایل و عامل پرورش قوای درون و بهترین و برترین نیرو برای حفظ حقوق خداو حفظ حقوق مردم است.

انسان به عنوان خلیفه الهی از مسئولیت هایی برخورداراست که در پرتو عمل و طاعت خداوند و مسئولیت پذیری است که به هدف حقیقی خود که همان بندگی خداوند است می رسد.

انسانی که در فضای بندگی واقعی قرار دارد، در پیشگاه خدا مسئول اعمالش است. او به حکم مسئولیت پذیری اش از ظلم و ستمگری دوری می کند، مراعات حقوق می کند و برای رسیدن به مقصود همت و تلاش می کند و تمام کارهایش رنگ و بوی الهی دارد؛[۱۸] زیرا وقتی خدا که منبع کمالات است، محور حیات انسان باشد، بنده هم از او رنگ می پذیرد و در چنین حالت معنوی است که انسان به کمال مطلوب خود می رسد.

از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام پرسیدند خداوند به چه منظور انسان را آفرید؟ فرمود: خدای تبارک و تعالی انسان را به بازیچه نیافرید و آنان را رها شده قرار نداد، آفرینش انسان برای نمایاندن قدرتش بود و برای این که آنان را به میدان تکلیف رهنمون شود تا مستوجب رضوان او می گردند.[۱۹]

منظور از بندگی و عبادت، همان مفهوم عام آن است که همه ی افکار و احوال و افعال ما را در بر می گیرد و اختصاص به افعال و اعمالی چون نماز و روزه ندارد؛ زیرا چنانکه گفته شد عبادت در اشکال گوناگونی بروز می کند، ولی حقیقت آن همان اطاعت بی چون و چرا از خداوندی است که آفریدگار، پروردگار و مالک ما و هستی است. ازاین رو، عبودیت کامل آن است که انسان جز به معبود واقعی، یعنی کمال مطلق نیندیشد، جز در راه او گام بر ندارد و هر چه غیر او است فراموش کند. حتی خویشتن را فراموش نماید و این گونه عبادت است که هدف آفرینش را تأمین خواهد کرد.[۲۰]

در کلام امیرالمومنین علیه السلام نیز به دفعات از جایگاه عبودیت و بندگی به عنوان هدف نهایی انسان یاد شده است. در خطبه ای می فرماید: پس خدا، حضرت محمد (ص) را به راستی برانگیخت تا بندگانش را از پرستش بتان رهایی بخشد و به عبادت و اطاعت خود وادارد و از پیروی شیطان برهاند و به اطاعت خود کشاند[۲۱] و درخطبه ای دیگر می فرماید: نفس خود را برای عبادت برانگیز و با آن مدارا کن، به اجبار و اکراه بر چیزی مجبورش نکن و در وقت فراغت و نشاط به کارش گیر، جز در آنچه بر تو و اجب است و باید آن را در وقت خاص خود به جای آوری.[۲۲]

پدیدارشناسی در قبال مسئله ی مسئولیت پذیری ما را به تعالی وجودی آدمی رهنمون می کند که در آن، در پرتو مسئولیت پذیری وجود اصیلی شکل می گیرد و این وجود اصیل با گرایش های وجودی و سمت و سوی الهی اش، تعالی وجودی را رقم می زند و این امر حاکی از آن است که مسئولیت پذیری فضیلتی در ردیف فضایل و کمالات دیگر نیست، بلکه کانون شکل گیری کمالات و فضایل دیگر است.

۳.۲ شاکله ی وجودی

شخصیت، مجموعه سازمان یافته ای ازخصوصیات جنبه های مختلف وجودی انسان (بدنی، عاطفی، عقلی، اخلاقی، اجتماعی و دینی) است.[۲۳] البته تجارب شخصی، تفاوت های فردی و برخی عوامل دیگر در تمایز افراد، از هم مؤثراست.

انسان با تکلیف و مسئولیت پذیری و تحلیل و ارزیابی خود، می تواند خصلت های ناروا را از خود دور و جنبه های مثبت را در خود تقویت کند و می فهمد در زندگی و در جهان چه باید بکند و چگونه باید رفتارکند. در این باره امام علی علیه السلام می فرماید: «از توجه انسان به خودش، انگیزه ای ایجاد می شود برای خودسازی»[۲۴]

در حوزه ی اجتماعی نیز این گونه است و شخص در فرآیندی، شخصیت و هویت اجتماعی خود را شکل می بخشد و توانایی همگرایی و بهره گیری از مواهب اجتماعی را دارا می شود. شکوفایی در جامعه برتر به معنای بهره گیری از همه ی ظرفیت های فعلیت یافته در جامعه است و اگر بخواهیم برای آن همانندی بیابیم می توان به خو