فایل پاورپوینت کامل هفده دستور العمل حفظ نظام در حوزه سیاسی از منظر امیر بیان (ع)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل هفده دستور العمل حفظ نظام در حوزه سیاسی از منظر امیر بیان (ع) :

برش هایی از درس این استاد حوزه در ذیل می آید؛

یا هِشَامُ، مَنْ سَلَّطَ ثَلَاثاً عَلَی ثَلَاثٍ، فَکأنَّمَا أَعَانَ عَلَی هَدْمِ عَقْلِهِ: مَنْ أَظْلَمَ نُورَ تَفَکرِهِ بِطُولِ أَمَلِهِ، وَ مَحَا طَرَائِفَ حِکمَتِهِ بِفُضُولِ کلَامِهِ، وَ أَطْفَأَ نُورَ عِبْرَتِهِ بِشَهَوَاتِ نَفْسِهِ، فَکأَنَّمَا أَعَانَ هَوَاهُ عَلی هَدْمِ عَقْلِهِ، وَ مَنْ هَدَمَ عَقْلَهُ، أَفْسَدَ عَلَیهِ دِینَهُ وَ دُنْیاهُ.[۱]

راه های حفظ نظام:

* حفظ اقتدار نظامی

در جلسه قبل به آیه ۶۰ سوره انفال استدلال شد و نیز به سیره مولانا امیر المؤمنین علی علیه السلام استدلال خواهیم کرد که حضرت در برابر براندازان روشی قاطع و درس آموز داشتند.

به عنوان مقدمه باید گفت؛ شیعه و سنی در موضوع مقابله با شورشگران داخلی مدیون مولا علی علیه السلام هستند. کتاب آیات الاحکام جصاص و آیات الاحکام ابن عربی از اهل سنت در بحث مقابله با یاغیان به سیره مولا علی علیه السلام استناد می کنند.

مولا علی علیه السلام در برخورد با ناکثین، قاسطین و مارقین ذره ای تردید به خود راه ندادند.

آگاهی امام علیه السّلام برای مقابله با اصحاب جمل

أَلَا وَ إِنَّ الشَّیطَانَ قَدْ جَمَعَ حِزْبَهُ وَ اسْتَجْلَبَ خَیلَهُ وَ رَجِلَهُ وَ إِنَّ مَعِی لَبَصِیرَتِی مَا لَبَّسْتُ عَلَی نَفْسِی وَ لَا لُبِّسَ عَلَی وَ ایمُ اللَّهِ لَأُفْرِطَنَّ لَهُمْ حَوْضاً أَنَا مَاتِحُهُ لَا یصْدُرُونَ عَنْهُ وَ لَا یعُودُونَ إِلَیهِ.[۲]

آگاه باشید که شیطان حزب خود را جمع کرده، و سواره و پیاده های لشکر خود را فراخوانده است! امّا من آگاهی لازم به امور را دارم، نه حق را پوشیده داشتم، و نه حق بر من پوشیده ماند. سوگند به خدا، گردابی برای آنان به وجود آورم که جز من کسی نتواند آن را چاره سازد، آنها که در آن غرق شوند، هرگز نتوانند بیرون آیند، و آنان که بگریزند، خیال بازگشت نکنند.

مقابله با جنگ جمل

أَلَا وَ إِنَّ الشَّیطَانَ قَدْ [ذَمَرَ] ذَمَّرَ حِزْبَهُ وَ اسْتَجْلَبَ جَلَبَهُ لِیعُودَ الْجَوْرُ إِلَی أَوْطَانِهِ وَ یرْجِعَ الْبَاطِلُ إِلَی نِصَابِهِ وَ اللَّهِ مَا أَنْکرُوا عَلَی مُنْکراً وَ لَا جَعَلُوا بَینِی وَ بَینَهُمْ نَصِفاً وَ إِنَّهُمْ لَیطْلُبُونَ حَقّاً هُمْ تَرَکوهُ وَ دَماً هُمْ سَفَکوهُ- [فَإِنْ ] فَلَئِنْ کنْتُ شَرِیکهُمْ فِیهِ فَإِنَّ لَهُمْ لَنَصِیبَهُمْ مِنْهُ وَ [إِنْ ] لَئِنْ کانُوا وَلُوهُ دُونِی فَمَا التَّبِعَهُ إِلَّا عِنْدَهُمْ وَ إِنَّ أَعْظَمَ حُجَّتِهِمْ لَعَلَی أَنْفُسِهِمْ یرْتَضِعُونَ أُمّاً قَدْ فَطَمَتْ وَ یحْیونَ بِدْعَهً قَدْ أُمِیتَتْ یا خَیبَهَ الدَّاعِی مَنْ دَعَا وَ إِلَامَ أُجِیبَ وَ إِنِّی لَرَاضٍ بِحُجَّهِ اللَّهِ عَلَیهِمْ وَ عِلْمِهِ فِیهِمْ فَإِنْ أَبَوْا أَعْطَیتُهُمْ حَدَّ السَّیفِ وَ کفَی بِهِ شَافِیاً مِنَ الْبَاطِلِ وَ نَاصِراً لِلْحَقِّ وَ مِنَ الْعَجَبِ بَعْثُهُمْ [بَعْثَتُهُمْ ] إِلَی أَنْ أَبْرُزَ لِلطِّعَانِ وَ أَنْ أَصْبِرَ لِلْجِلَادِ هَبِلَتْهُمُ الْهَبُولُ لَقَدْ کنْتُ وَ مَا أُهَدَّدُ بِالْحَرْبِ وَ لَا أُرْهَبُ بِالضَّرْبِ وَ إِنِّی لَعَلَی یقِینٍ مِنْ رَبِّی وَ غَیرِ شُبْهَهٍ مِنْ دِینِی.[۳]

آگاه باشید، که همانا شیطان حزب و یارانش را بسیج کرده و سپاه خود را از هر سو فراهم آورده است، تا بار دیگر ستم را به جای خود نشاند و باطل به جایگاه خویش پایدار شود. سوگند به خدا! ناکثین هیچ گناهی از من سراغ ندارند، و انصاف را بین من و خودشان رعایت نکردند! آنها حقّی را می طلبند که خود ترک کردند، و انتقام خونی را می خواهند که خود ریختند! اگر شریک آنها بودم، پس آنها نیز در این خونریزی سهم دارند، و اگر تنها خودشان خون عثمان را ریختند پس کیفر مخصوص آنهاست مهم ترین دلیل آنها به زیان خودشان است. می خواهند از پستان مادری شیر بدوشند که خشکیده، بدعتی را زنده می کنند که مدّت ها است مرده، و چه دعوت کننده ای!؟ و چه اجابت کنندگانی؟! همانا من به کتاب خدا و فرمانش درباره ناکثین خشنودم.

امّا اگر از آن سرباز زدند با شمشیر تیز پاسخ آنها را خواهم داد، که برای درمان باطل و یاری دادن حق کافی است. شگفتا! از من خواستند به میدان نبرد آیم و برابر نیزه های آنان قرار گیرم و ضربت های شمشیر آنها را تحمّل کنم! گریه کنندگان بر آنها بگریند! تاکنون کسی مرا از جنگ نترسانده و از ضربت شمشیر نهراسانده است، من به پروردگار خویش یقین داشته و در دین خود شک و تردیدی ندارم.

از خطبه های امام در شهر کوفه

وَ لَعَمْرِی مَا عَلَی مِنْ قِتَالِ مَنْ خَالَفَ الْحَقَّ وَ خَابَطَ الْغَی مِنْ إِدْهَانٍ وَ لَا إِیهَانٍ فَاتَّقُوا اللَّهَ عِبَادَ اللَّهِ وَ فِرُّوا إِلَی اللَّهِ مِنَ اللَّهِ وَ امْضُوا فِی الَّذِی نَهَجَهُ لَکمْ وَ قُومُوا بِمَا عَصَبَهُ بِکمْ فَعَلِی ضَامِنٌ لِفَلْجِکمْ آجِلًا إِنْ لَمْ تُمْنَحُوهُ عَاجِلا.[۴]

سوگند به جان خودم، در مبارزه با مخالفان حق، و آنان که در گمراهی و فساد غوطه ورند، یک لحظه مدارا و سستی نمی کنم. پس ای بندگان خدا! از خدا بترسید و از خدا، به سوی خدا فرار کنید، و از راهی که برای شما گشوده بروید، و وظایف و مقرّراتی که برای شما تعیین کرده به پا دارید اگر چنین باشید، علی علیه السّلام ضامن پیروزی شما در آینده می باشد، گرچه هم اکنون به دست نیاورید.

تشویق مردم به مقابله با اصحاب جمل

مولا علی علیه السلام نبرد با سران فتنه ناکثین را مانند نبرد با کفار می دانست و یارانش را تشویق می کرد که با شجاعت وارد میدان بشوند.

فانهدّوا إلیهم عبادَ الله، وکونوا أُسوداً علیهم؛ فإنّهم شِرار، ومساعدوهم علی الباطل شِرار، فالقوهم صابرین محتسبین موطّنین أنفسکم، إنّکم مُنازِلون ومقاتلون… أیها الناس! إنّ الموت لا یفوته المقیم، ولا یعجزه الهارب، لیس عن الموت محیص، ومن لم یمُت یقتل، وإنّ أفضل الموت القتل. والذی نفسی بیده، لأَلف ضربه بالسیف أهون علی من میته علی فراش.[۵] این ادبیات اختصاصی جنگ با کفار است، البته نمی خواهیم بگوئیم این سه فرقه جزء کافران بودند.

إنّ الله عزّ وجلّ دلّکم علی تجاره تنجیکم من عذاب ألیم، وتشفی بکم علی الخیر: والإیمان بالله والجهاد فی سبیل الله، وجعل ثوابه مغفره للذنب، ومساکن طیبه فی جنّات عدن، وقال عزّ وجلّ: «إِنَّ اللهَ یحِبُّ الَّذِینَ یقَتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًّا کأَنَّهُم بُنْینٌ مَّرْصُوصٌ».[۶] این سیره و روش مولا می گوید در برابر براندازان نباید ذره ای انعطاف به خرج داد و معنای حفظ نظام همین است.

* حوزه سیاسی

اهمیت حوزه سیاسی کمتر از حوزه نظامی نیست بلکه مهم تر است؛ به این بیان که حفظ نظام در حوزه سیاسی پشتوانه برای حفظ نظام در حوزه نظامی است. در حوزه سیاسی خلاصه مطلب این است که باید مردم را همراه با نظام نگاه داشت و اگر مردم همراهی کردند، باقی می ماند و هر نظامی (حق یا باطل) که مردم را از دست بدهد از بین می رود. پشتوانه این ادعا حقایق و تجربه های تاریخی است.

در نامه ۵۳ نهج البلاغه (عهد نامه مالک اشتر) دستورالعمل حفظ نظام در حوزه سیاسی بیان شده است:

* اقامه عدل در میان امت؛

* پرهیز از تبعیض؛

* رضایت عمومی؛

* محبت به مردم؛

* مواجه چهره به چهره؛

* گزینش دقیق؛

* گزارش دهی به مردم؛

* شنیدن سخنان مردم؛

* دلسوزی برای مردم؛

* قاطعیت و دوری از سازشکاری بی مورد؛

* تشکیلات واقع بینانه دقیق؛ (در مقابل بوروکراسی که نوعی نظم اما ضد نظام ا