فایل پاورپوینت کامل پروتستانتیسم اسلامی، پروژه ی ناتمام شریعتی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل پروتستانتیسم اسلامی، پروژه ی ناتمام شریعتی :

ایران، ۲۸/۳/۸۱

چکیده: درباره ی استراتژی شریعتی آرای گوناگونی مطرح شده است . نویسنده ی مقاله ی حاضر راه کار پیشنهادی او را استقرار پروتستانتیسم اسلامی، با روایتی سازگار با وضعیت ذهنی و عینی جامعه ی ایران، می داند در جوامعی که مذهب در حیات اجتماعی حضوری زنده و فعال دارد، شریعتی راهبرد اصلاح دینی را در فراهم آوری شرایط برای ورود به تمدن جدید ضروری می دانست .

پس از گذشت ربع قرن از فقدان شریعتی، هنوز باب بحث درباره ی استراتژی او گشوده است . از میان صورت بندی هایی که در این باره عرضه شده است برخی بر این باورند که او در پی استقرار بنیان های تفکر مدرن بود; برخی دیگر او را بنیان گذار سنت گرایی ایرانی به شمار می آورند; گروهی اندیشه ی شریعتی را مبلغ روایتی از سکولاریسم می دانند و برخی دیگر تحقق پارادایم ایدئولوژیک را جوهره ی فکر او تلقی می کنند . مقاله ی حاضر راه کار پیش نهادی او را استقرار پروتستانتیسم اسلامی، با روایتی سازگار با موقعیت ذهنی و عینی جامعه ی ایران می داند .

پروتستانتیسم مسیحی نهضتی بود که در اروپای سده های پانزدهم و شانزدهم توانست با روش اصلاح دینی (رفورماسیون)، راه را بر تفسیر عقلانی دین از درون آموزه ها و تعالیم مسیحیت هموار کند . این نهضت که به دست اصلاح گرانی مانند لوتر و کالون هدایت می شد، مبارزه با تعالیم مذهب کاتولیک و نظام بسته و راکد و متحجر کلیسا و اربابان آن را دستور کار خود ساخت; مبارزه با کسانی که دست در دست حاکمان فئودال و سلاطین وقت نهاده و با نام خدا و مذهب بر کلیه ی شئون فردی و اجتماعی مسلط شده بودند و با روش های استحماری و تبلیغ و ترویج آخرت گرایی و اشاعه ی خرافات، به استثمار مردم می پرداختند .

پروتستانتیسم روی آوری به دنیا و دوری گزیدن از آخرت گرایی کاتولیک، عشق به زندگی مادی، کار، ثروت اندوزی، صنعت و فن آوری را ترویج می کرد و اعتراض بر اخلاق خشک و زاهدانه، نفی واسطه گری کلیسا میان خدا و انسان، نفی و رد بهشت فروشی کشیشان، نفی زندگی رهبانی و دیرنشینی، و مبارزه با ثروت اندوزی و مال دوستی و تجمل گرایی دستگاه کلیسا را پیشه ی خود ساخته بود . این نهضت دینی با دو شاخص عقلی کردن دین، و دنیاگرایی در عمل، توانست در جدایی از «کاتولیسیسم » ، با روح حاکم بر طبقه ی نوظهور بورژوازی – که بر اثر رشد و تکامل نیروهای تولیدی، از تحرک و پویایی چشم گیری در قرن های پانزدهم و شانزدهم برخوردار شده بود – بستگی و پیوند یابد، و به مثابه میانجی و مقدمه ای واجب، زمینه ی انتقال برخی جوامع اروپایی را از قرون وسطای اجتماعی و فکری، به عصر «نوزایی » فراهم سازد و بدین سان زمینه ساز تحولات و دگرگونی هایی در عرصه های مختلف فکری، علمی، اجتماعی، اقتصادی و … برای ایجاد تمدنی نو باشد .

شریعتی با جمع بندی و استنتاجی که از تحولات اروپای قرون وسطا و عصر نوزایی داشت، نقش و تاثیر راهبرد اصلاح دینی را در بسترسازی و فراهم آوری شرایط برای ورود به تمدن جدید، بسیار ضروری می دانست . به باور او «اگر رفورمیسم [مذهبی] نمی بود، رنسانس اولا به تاخیر افتاده بود; ثانیا دامنه ی توفیقی این چنین به دست نیاورده بود; و ثالثا در چارچوب یک جناح محدود، یعنی روشن فکران و خواص متفکر و دانشمند محبوس مانده بود» .

بر این اساس، شریعتی روش اصلاحی پروتستانتیسم مسیحی را مناسب ترین و موفق ترین شیوه برای دگرگونی و اصلاح ساختاری جامعه تشخیص داد . به گفته ی وی «اگر ارزش کار مصلحانی چون لوتر و کالون را در غرب بشناسیم و نهضت اصلاح مذهبی پروتستانتیسم را که مذهب مسیح را از چارچوب های متحجر و حالت رخوت و رکود و انحطاط کاتولیکی آن نجات داده، بررسی کرده باشیم و بدانیم که این نهضت تا کجا در بیداری و حرکت و پیش رفت بنیاد تمدن و قدرت اروپای امروز سهیم بوده است، به این نتیجه می رسیم که جامعه ی ما اکنون بیش از هر چیز به چنین مصلحان معترض اسلامی نیازمند است; مصلحان معترضی که خود با اسلام دقیقا آشنا باشند و نیز با اجتماع و با دردها و نیازهای زمان; و بدانند که بر چه اصولی باید تکیه کنند و علیه چه انحراف هایی باید به اعتراض پردازند» .

او به روشن فکران ناشکیبایی که مانع اصلی تحقق آزادی های فردی و اجتماعی و عدالت خواهی و پیش رفت را در جوامع مذهبی، مذهب و شئون آن می دانند و با نادیده گرفتن دین یا مخالفت با مذهب می خواهند به ایده آل های