فایل پاورپوینت کامل گامی به سوی تحقق سند چشم انداز ۱۴۰۴

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل گامی به سوی تحقق سند چشم انداز ۱۴۰۴ :

اشاره

مقام معظم رهبری در آغاز تحویل سال ۱۳۹۳، این سال را به عنوان سال اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی نام گذاری نمودند. این نام گذاری تابعی از ظرفیت های داخلی و بین المللی است که جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک قدرت منطقه ای با پتانسیل جهانی دارد.

این نام گذاری تحولی استراتژیک در معادلات قدرت داخلی است که می تواند سنتزی از فرهنگ اقتصادی و اقتصاد فرهنگی باشد. این نام گذاری چه تاثیری بر قدرت داخلی، منطقه ای وبین المللی دارد، تاکتیک های لازم برای تحقق این نام گذاری چگونه است؟ نهادهای حکومتی چگونه می توانند بسترهای لازم برای تحقق سالی پرشکوه در اقتصاد و فرهنگ ایران به وجود آورند؟ و عزم ملی و مدیریت جهادی چه تاثیری بر تحقق سند چشم انداز ۱۴۰۴ دارد؟ نوشتار حاضر با بررسی مجموعه ای از مولفه ها و ظرفیت های داخلی در محدوده جغرافیا و فرهنگ، درصدد پاسخگویی به این سوالات است.

تحلیل اقتصاد و فرهنگ ایران و نقش مقام معظم رهبری

تاکیدات مقام معظم رهبری، مبنایی محکم در تحقق قدرت ملی ایران اسلامی است. با نگاهی به روندهای گذشته و کنونی می توان گفت این نام گذاری ها منطبق بر واقعیت های موجود در جامعه ایران است. گرچه بدخواهان ملت ایران و نظام جمهوری اسلامی ایران گاهی اوقات با تبلیغات منفی درصدد خدشه دار نمودن برآیند این نام گذاری ها بوده اند؛ اما تجربه سال های گذشته نشان می دهد که پیام های معظم له در ابعاد گوناگون اقتصادی، سیاسی و فرهنگی نقشی مهم در پویایی جامعه ایران داشته است.

در اداور مختلف این تجربه برآیندهای مثبتی بر نگرش ایرانیان داشته است. به عنوان مثال، نام گذاری سال ۱۳۸۵ به عنوان سال پیامبر مکرم اسلام، حضرت محمد صلّی الله علیه و آله نه تنها مورد توجه اکثریت قاطع ایرانیان بوده است، بلکه در ابعاد منطقه ای و بین المللی مورد توجه اکثریت مسلمان جهان نیز بود.

در سال های اخیر تاکید بر مسائل فرهنگی و اقتصادی بیشتر شده است. البته ناگفته نماند که اقتصاد و فرهنگ همیشه مورد توجه سیاستگذاران نظام بوده، اما اولویت بندی ها متغییر بوده است. به طور مثال تاکیدات مقام معظم رهبری بر اقتصاد چند محصولی و گذر از اقتصاد تک محصولی در دهه ۱۳۷۰، بیانگر اهمیت موضوع اقتصاد بوده است؛ اما بنابه نگرش سیاستگذاران نظام اسلامی، در اولویت بندی ها متغییر بوده است.

مولفه فرهنگ

اصولا در ارزیابی چرایی انقلاب اسلامی، از فرهنگ به عنوان رکن جدایی ناپذیر و پایه انقلاب اسلامی ایران یاد می شود. نام گذاری سال هایی با عنوان سال پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله، سال امام خمینی رحمت الله علیه و سال وحدت ملی و انسجام اسلامی، مشخصاً ناظر بر مولفه های فرهنگی بوده است. به طور مشخص مساله فرهنگ در اوایل دهه ۱۳۹۰ مورد توجه جدی مقام معظم رهبری قرار گرفت.

این مساله تا جایی پیش رفت که مقام معظم رهبری در دانشگاه سمنان با حمله منطقی و عقلانی به فرهنگ لیبرال دموکراسی غرب و سرمداران زور و زرمدار آن، بر فرهنگ اصیل اسلامی و نفی فرهنگ لیبرالی تاکید نمودند. البته این اولویت بندی ها به تاکتیک های دشمن سلطه گر هم بی ارتباط نیست. برهمین اساس است که به تعبیر مقام معظم رهبری، فرهنگ حتی از اقتصاد مهمتر است و در تمامی ادوار گوناگون نقش زیربنایی داشته است.

مولفه اقتصاد

مولفه های اقتصادی در فضای بعد از جنگ تحمیلی و روند بازسازی اقتصادی مورد توجه سیاستگذاران کشور بود. بازسازی اقتصادی کشور اولویت مولفه اقتصاد را ایجاب می کرد. با ورود به دهه ۱۳۹۰، مولفه اقتصادی معنایی متفاوت با بازسازی اقتصادی پیدا کرد. محرک های بازسازی اقتصادی با اولویت های اقتصادی ۱۳۹۰ هم متفاوت بود. در حالی که عامل جنگ ایران و عراق علل وجودی اولویت بازسازی اقتصادی بود، تحریم های ظالمانه شورای امنیت، اتحادیه اروپا و کنگره آمریکا، عامل اصلی اولویت اقتصاد در دهه ۱۳۹۰ است.

نکته مهمتر در مولفه های اقتصادی نیز، توجه جدی مقام معظم رهبری به بسترهای اقتصاد مقاومتی است، که این بسترها در نامگذاری سال های اصلاح الگوی مصرف، حمایت از کار و سرمایه ایرانی، همت مضاعف و حماسه اقتصادی فراهم شده است.

همچنان که گفته شد، مقام معظم رهبری در دهه ۱۳۷۰ با تاکید بر اقتصاد چند محصولی و گذر از اقتصاد تک محصولی، هشدارهای لازم را مجدانه دنبال نموده است؛ اما واقعیت امر این بود که دستگاه های اجرایی در راستای تحقق این استراتژی گام چندان جدی برنداشته اند.

در اینجاست که مساله تهدید یا فرصت بودن تحریم، وارد ادبیات سیاسی- اقتصادی ایرانیان شد. نگاهی به روندهای گذشته بیانگر این موضوع است که ایرانیان دست بالایی در مبارزات تحریمی نفت دارند و اقتصاد مقاومتی نمونه ای بارز از این مبارزات تحریمی است.

اقتصاد مقاومتی راهبردی برای گذر از اقتصاد تک محصولی است. اقتصاد مقاومتی یک راهبرد است که در عین تحلیل مسائل اقتصادی، بر تحلیل های فرهنگی هم استوار است. راهبرد اقتصاد مقاومتی متفاوت از نمونه های اقتصاد آزاد اسمیت و اقتصاد دولتی مارکسیستی می باشد.

این اقتصاد بر مقاوم سازی نقش مردم در چرخه اقتصاد استوار است. در این چرخه مردم به خودی خود یک عنصر تاثیرگذار محسوب می شوند که فعالیت آنان در چارچوب اقتصاد ملی قابل تحلیل است.

اقتصاد مقاومتی با توجه به جمعیت ۷۵ میلیونی ایران، قابلیت تاثیرگذاری مثبت بر روند معادلات قدرت را دارد. این قابلیت با توجه به حضور خیل عظیمی از ایرانیان سرمایه دار در فراسوی مرزهای ایران، ظرفیت های سرمایه سازی را بهتر از هر اقتصاد دیگری فراهم می نماید. اعمال تحریم ها با توجه به این زمینه سرمایه سازی، خود نوعی فرصت سازی است.

با توجه به اینکه جمعیت جوان ایران عمدتا تحصیلکرده و یک جمعیت نخبه گرا است؛ تحقق اقتصاد مقاومتی با شتاب بیشتری پیش خواهد رفت. اقتصاد مقاومتی در چنین روندی با افزایش مثبت شاخص های اقتصادی در میان مدت مواجه خواهد شد. افزایش رشد اقتصادی، موازنه مثبت تجاری، بهره وری بخش تولید، افزایش نقش مردم و کاهش بخش دولتی در میان مدت، از خروجی های این اقتصاد محسوب می شود.

اقتصاد مقاومتی همچنان که گفته شد، آمیزه ای از فرهنگ و اقتصاد است. در این سنتز، نوعی همسویی بین اقتصاد و فرهنگ وجود دارد. دو عنصر کلیدی مد نظر مقام معظم رهبری در سال جدید یعنی «عزم ملی» و «مدیریت جهادی» می تواند در شتاب گرفتن اقتصاد مقاومتی نقشی تسریعی داشته باشند. این دو عنصر با توجه به اهمیت و کارایی آن در اقتصاد سیاسی ایران قابل توجه اند.

عزم ملی

عزم ملی در چارچوب مفهوم وسیع تری تحت عنوان منافع ملی قابل ارزیابی است. منافع ملی هم گرچه مفهومی دشوار و پیچیده است، اما بر جنبه های ذهنی و عینی استوار است که جنبه ذهنی آن بر ارزش ها و پیشینه تاریخی یک ملت در برداشت از مفهوم ملی است و جنبه عینی آن بر افزایش قدرت ملی با معیارهای کمی استوار است.

مولفه عزم ملی کلیدی ترین مفهوم در اقتصاد مقاومتی است چرا که بدون عزم ملی اقتصاد مقاومتی معنایی ندارد. عزم ملی مشتمل بر ارداه ملی برای یک هدف ملی است. گفته شد که نقش مر