فایل پاورپوینت کامل گزارشی از حضور آیت الله خامنه ای در انجمن های شعری

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل گزارشی از حضور آیت الله خامنه ای در انجمن های شعری :

وادی شعر

بی تردید نخستین معلم ادبیات آقاسیدعلی، مادر ایشان بود است: «مادرم خانمی بود بسیار فهمیده، باسواد، کتابخوان، دارای ذوق شعری و هنری، حافظ شناس؛ البته نه به معنای علمی، بلکه به معنای مأنوس بودن با دیوان حافظ، با قرآن کاملاً آشنا بود […] بعضی از شعرهای حافظ که هنوز یادم است، از شعرهایی است که آن وقت از مادرم شنیدم؛ از جمله این یک بیت یادم است:

بنابراین آشنایی آقا با وادی شعر و رمان به دوران کودکی ایشان برمی گردد؛ روزهایی که مادر داستان های شیرین قرآنی را به همراه اشعار حافظ برای او و برادر بزرگ تر و خواهرشان زمزمه می کرد.

اما کم کم شعر، نقش پررنگ تری در زندگی ایشان گرفت. در سال های آغازین دهه ی خورشیدی کتاب های بررسی سبک های ادبی را مطالعه می کرد و نیز پس از مدتی، نخستین مصرع ها و بیت ها را سرود. در آن سال ها ایشان دفترچه ای هم به نام «سفینه ی غزل» داشت که اشعار زیبا و تک بیت های مورد علاقه اش را از شاعران می نوشت و زیرش تاریخ می گذاشت. پشت کتاب هایش هم پر بود از اشعار مختلف؛ شعرهایی که معمولاً برای رفع خستگی درس و بحث آن ها را می خواند.

انجمن ادبی فردوسی

دوستی آقاسیدعلی با غلامرضا قدسی -از غزلسرایان برجسته ی کشور، متوفی خورشیدی- به شکلی جالب توجه آغاز شد. آقا که از یکی از شعرهای ضد استعماری قدسی در جریان نهضت ملی شدن صنعت نفت خوشش آمده بود و آن را به خاطر سپرده بود، در اثنای آماده کردن مدرسه ی نواب مشهد برای استقبال از علامه امینی، قدسی را دید و آن شعر را برایش خواند. این سرآغاز دوستی آیت الله خامنه ای و مرحوم قدسی بود و باعث شد ایشان با انجمن ادبی فردوسی در مشهد نیز آشنا شود. این محفل ادبی را سال آقای نگارنده و دوستان شعرپرداز او پایه گذاری کرده بودند. آیت الله خامنه ای شخصیت سرگرد نگارنده را این گونه توصیف می کنند: «عبدالعلی نگارنده، سرگرد بازنشسته و پیرمرد خیلی نازنینی بود. چیزی که به او نمی آمد، این بود که یک روز سرگرد بوده باشد! همیشه من تعجب می کردم و می گفتم شما که سرگرد بودی، چه کار می کردی؟! مرد بسیار لطیفی بود. خانه ی او مرکز انجمن ادبی فردوسی بود.»[۲] جلسات این انجمن شب ها برگزار می شد؛ ابتدا به صورت دوره ای در منزل اعضا، اما بعد از مدتی سرگرد نگارنده میزبانی جلسات را بر عهده گرفت.

مرحوم غلامرضا قدسی

آقا سیدعلی جوان خیلی زود در انجمن فردوسی جایگاه خود را یافت. آن قدر که حتی بعضی از شاعران خراسانی پیش از نظر او سروده هاشان را در جایی مطرح نمی کردند. «در انجمن، نقدهای منصفانه -نقد در لفظ، در معنا، در ریخت کلّی شعر- صورت می گرفت. یعنی گاهی مثلاً گفته می شد که این ریخت کلّی درست نیست. مثلاً در بیت اول، این دو مصرع باید جابه جا شوند. […] گاهی بخصوص در قصیده که ریخت طولی آن چیز مهمّی است، این جوری بود، چون بیت های قصیده مثل زنجیر به هم وصل است و باید با هم تناسب داشته باشد. از جایی شروع می شود و به جایی ختم می شود. اگر وسطش این تناسب رعایت نشود، سؤال و احساس خلأ ایجاد می کند، و مستمع خوشش نمی آید. حتی این چیزها گفته می شد که مثلاً این جا بین این دو بیت، یک بیت کم است. یا این بیت جایش این جا نیست.»[۳]

در جای دیگری ایشان می گویند: «شعری که بهتر بود بیشتر سر و کله باهاش می زدند توی منزل مرحوم نگارنده. مثلاً با شعر آقای قدسی، با شعر کمال بیشتر ورمی رفتند تا با شعر یک آدمی که سطحش پایین تر باشد. او [شاعر] هم مطلقاً بهش برنمی خورد و ناراحت نمی شد و همین بود که آن جا، آن جلسه جلسه ی خوبی شد. هرکس تو آن جلسه بارآمد، خوب بارآمد.»[۴]

آقای خامنه ای با این که شعرهایی برای خواندن داشت، اما از ارائه ی آنها در جلسه ی انجمن خودداری می کرد: «وقتی که شعر خودم را نگاه می کردم با دید یک نقاد، می دیدم که این شعر مرا راضی نمی کند. لذا نمی خواستم آن شعر را بخوانم. یعنی اگر شعری بود که از شعر آن روز بهتر بود، حتماً می خواندم.»[۵]

شاعران انجمن ادبی فردوسی دوستدار سبک هندی و نکته پردازی های صائب تبریزی بودند. آقای خامنه ای نیز تحت تأثیر مضمون پردازی ها و نازک اندیشی های سبک هندی قرار گرفت و از آن حظّ بیشتری برد.

ایشان خود درباره ی اشتیاق به انجمن و دوستان انجمنی گفته اند: «زمانی که قم بودم، از قم که به مشهد می آمدم، برنامه را جوری ترتیب می دادم که جلسه ی آن هفته ی انجمن ادبی را درک کنم».[۶] از اعضای آن انجمن می توان از کسانی همچون احمد کمال پور، علی باقرزاده، نعمت میرزاده، محمد قهرمان، محمدرضا حکیمی و ذبیح الله صاحبکار را نام برد. البته شاعران برجسته ای نظیر مرحوم مهرداد اوستا که به مشهد سفر می کردند، معمولاً در انجمن ادبی فردوسی نیز حضور می یافتند.

انجمن ادبی فرخ

«انجمن فرّخ» انجمن دیگری بود که آیت الله خامنه ای پیش از رفتن به قم برای ادامه ی تحصیل در آن شرکت می کرد: «در منزل مرحوم فرّخ در مشهد، انجمن ادبی ای بود که روزهای جمعه تشکیل می شد و من ت