---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تازه های فقه، حقوق، اصول و رجال :

فقه

بنای بر قبور در قرآن و کتب معتبره فقهی و حدیثی اهل سنت

حسین غیب غلامی، قم، الهادی، چاپ اول، ۱۳۷۶، ۲۰۸ص

از دیرباز بویژه از بروز ظهور وهابیان به این سو، از جمله حرکتها و خرده گیریهایی که علیه شیعه، انجام گرفته ناروایی ساخت آرامگاه برای مردگان، و زیارت اهل قبور و… بوده که نویسنده بر آن شده این مقوله را از نگاه منابع معتبر هل سنت بکاود.

این نوشته، بر مدار و اساس استوارترین دلیلهای معتبر نزد اهل سنت، در پنج بخش به ترتیب زیر سامان یافته است:

بناء بر قبور، تاریخ قبرستان بقیع و قبور بنی هاشم، زیارت قبور از دیدگاه اهل سنت، اعتقاد به حیات بعد از موت و توسل از نظر اهل سنت.

البیع

محمد حسن قدیری، تقریرات درس حضرت امام خمینی، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اول، ۱۳۷۶، ۶۴۱ صفحه

مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام، پس از اشتباه گیری و بیرون آوردن آیات و روایات و دیدگاهها دوباره این اثر را که تقریری است از درسهای امام در نجف اشرف، به زیور چاپ آراسته و به اهل نظر تقدیم داشته است. در این اثر، عنوانهای زیر به چشم می خورد:

تعریف البیع، دلائل صحه المعاطاه، ادله لزوم المعاطاه، ادله عدم صحه ولزوم المعاطاه، تنبیهات فی مبحث المعاطاه، الفاظ البیع، احکام المقبوض بالعقد الفاسد، شروط المتعاقدین، البیع الفضولی و….

پیشینه تاریخی ولایت فقیه

احمد جهان بزرگی، کانون اندیشه جوان، چاپ اول، ۱۳۷۷، در ۴۸ صفحه

از جمله شبهه هایی که این روزها شماری از ناآشنایان به مقوله های فقهی و خام اندیشان مطرح می کنند و از آن، این جا و آن جا سخن می گویند، نوپیدا بودن بحث ولایت فقیه است. اینان بر این پندارند که ولایت فقیه مساله نوپیداست و ریشه در گذشته ندارد; اما نویسنده با پژوهشی که کرده به این نظر رسیده که خیر، ولایت فقیه سابقه دیرین در فقه و مباحث فقهی دارد و مقوله نوپیدا نیست. نویسنده در مقوله بسیاری به بحث پرداخته، از جمله:

۱. فقیهان پیشین، گاه بحثهایی از ولایت فقیه در نوشته ها و آثار کلامی خود طرح می کرده اند، نه در آثار فقهی خود.

۲. فقیهان نامدار شیعه، به ولایت فقیه، باور داشته اند.

۳. فقیهان بزرگ شیعه، فقیه والی را گمارده شده از سوی امام معصوم(ع) می دانسته اند، نه مردم.

۴. ولایت سیاسی غیر فقیه، در نزد همه فقیهان شیعه، به گونه ای غصب حاکمیت به شمار می رفته است.

۵. حکومتهایی مانند مشروطه مشروعه را، که فقیه حاکمیت بالاصاله ندارد، به دید فقیهان یک جایگزین اضطراری حکومت انتصابی فقیه است.

و…

تعدد الزوجات بین العلم والدین

عبدالمحسن علی ابوعبدالله، بیروت، دار الصفوه، چاپ اول، ۱۴۱۸ه.ق، ۱۷۲ صفحه

این مقوله که از مقوله پر گفت وگوست و شماری بر اسلام خرده گرفته اند که روا شمرده است مردی چند همسر برای خود برگزیند، نویسنده بر آن شده که به این شبهه پاسخ در خور بدهد و زوایای قضیه را بکاود. این اثر با عنوانهای زیر اکنون فرا دید اهل تحقیق قرار دارد:

الاختیار بین الحق والباطل، الاعتقادان الخاطئان، الحقیقه المره و وسائل طمسها، ضرورات تعدد الزوجات، ولیس الذکر کالانثی، کوارث محاربه التعدد، اهدافنا واهدافهم و….

الخلل فی الصلاه

سید مصطفی خمینی، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اول، ۱۴۱۸

یادنام سید مصطفی خمینی، یار سالهای غربت و تنهایی امام و همدم و مونس آن عزیز سفر کرده، و احیای آثار آن همراه صبور و پرشکیب و نمایاندن چهره عمیق علمی و فکری وی، از جمله در ساحت فقه، وظیفه و رسالتی است بر دوش جامعه علمی ما اکنون که این حرکت پسندیده را احیای آثار امام، شروع کرده، بر اهل فکر و اندیشه است که در گسترش آن و ژرفا بخشیدن به آن تلاش ورزند.

خلل موضوعی فقهی از بخشهای کتاب صلات است، لکن بر اثر بسیاری بحثهای درباره آن، در دو قرن اخیر، در بین اهل مدرسه و فقیهان، عنوان مستقل پیدا کرده و رساله های بسیاری در این باب، بیش تر به عربی، نگاشته شده که کتاب الخلل فی الصلاه شهید آقا مصطفی خمینی یکی از آنهاست، با عنوانهای زیر:

۱. خلل عمدی با زیادی و نقصان.

۲. خلل از روی جهل قصوری یا تقصیری.

۳. مقتضای ادله عامه.

۴. خلل در نیت.

۵. خلل قبله.

۶. خلل وقت.

۷. خلل از جهت طهارت حدثی.

۸. خلل از جهات طهارت خبثی.

۹. اخلال به شرایط ساتر.

۱۰. اخلال به شرایط مکان مصلی.

و….

طهارت و نجاست اهل کتاب و مشرکان در فقه اسلامی

محمد حسن زمانی، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، قم، چاپ اول ۱۳۷۸، ۳۵۶صفحه

از دیرباز در بین فقیهان و در نوشتارهای فقهی، پاکی و ناپاکی اهل کتاب مورد بحث بوده که گروهی بر ناپاکی و گروهی بر پاکی آنان نظر داده اند. گروه اول برای نظر خود به کتاب، آیه شریفه: «یا ایها الذین آمنوا انما المشرکون نجس »، اجماع و سنت استدلال جسته اند و گروه دوم، به دلیل اصل، بدین معنی که اصل اولی در همه چیزها و پیش از آگاهی از حکم آن و پاکی است و کتاب، آیه شریفه: «الیوم احل لکم الطیبات وطعام الذین اوتوا الکتاب حل لکم » و سنت، به پاکی اهل کتاب نظر داده اند.

نویسنده کتاب مورد بحث، به گونه فقهی و استدلالی بحث را دنبال می کند و دیدگاه دوم را می پذیرد و افزون بر آن، بر پاکی مشرکان نیز نظر می دهد.

در این اثر، به بحثهای تفسیری اهمیت ویژه ای داده شده و سعی شده به منابع اصلی ارجاع داده شود و ویژگی دیگر این که آرای بیش از چهل تن از فقیهان و مفسران اهل سنت، در این اثر گنجانده شده و مورد بحث قرار گرفته است.

فقه سیاسی اسلام

ابوالفضل شکوری، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، قم، چاپ دوم، ۱۳۷۷، ۵۰۴ صفحه

کتاب دارای دو بخش است: اصول سیاست داخلی و اصول سیاست خارجی اسلام. در تدوین این اثر، افزون بر قرآن و منابع روایی، از کتابهای فقهی اصیل و مورد اعتماد شیعه بهره برده شده است، از جمله: آثار شهیدین، علامه حلی، محقق حلی، آقا ضیاء عراقی، فاضل مقداد، شیخ طوسی، امام خمینی و….

نویسنده از آراء مذاهب غیرشیعی نیز استفاده کرده است. به عبارت دیگر: روش تطبیقی را به کار بسته است.

فقه القصاص

سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، انتشارات نجات، چاپ اول، ۱۴۱۸ق، ۵۱۵ صفحه

در این اثر، به گونه استدلالی و به شرح، فرعهای فقهی کتاب قصاص بحث شده و مجموعه مطالب کتاب در دو بخش: قصاص نفس و قصاص عضو، سامان دهی شده است.

در بخش نخست، پس از بیان اموری در رابطه با قصاص نفس، به شرایط معتبر در قصاص و ادعای قتل و چگونگی استیفا پرداخته شده است.

الفقه الماثور

علی مشکینی، نشر الهادی، قم، چاپ دوم، ۱۴۱۸ق، ۵۴۸ صفحه

در واقع این اثر رساله عملیه است که ماخذ احکام در پانوشت از آیات و روایات نقل شده این اثر، که در واقع رساله عملیه است، با ذوق و سلیقه خوبی سامان داده شده که هم برای فقه پژوهان راهگشایی دارد و هم برای مقلدان.

نویسنده که از فقیهان نامور است و از مدرسان دیرین سابقه فقه و اصول، دلیل خود را از کتاب و سنت بر هر یک از احکام، در پاورقی نگاشته و سعی کرده که متن اثر را با استفاده از جمله ها و واژه های روایات بنگارد که این کار حرکتی است در خور و شایسته برای مطرح کردن هر چه بیش تر روایات و فرهنگ معصومان.

در مقدمه این اثر پر ارزش، از چرایی نگارش این اثر، تعریف فقه و دسته بندی و مدارک آن، مسائل تقلید و مقلد، پیروی از ولی امر و مقدمه عبادات سخن به میان آمده است.

تمام بخشهای فقه در شش قسمت زیر سامان یافته است:

عبادات، شؤون فردی، شؤون عائلی، تحصیل و تصرف در اموال فردی، ولایتها، قضاوت و مجازات.

قواعد الاحکام، ج ۲

علامه حلی (م:۷۲۶ه.ق.) انتشارات جامعه مدرسین، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸، ۵۸۴صفحه

علامه حلی در چهارچوب فقه شیخ طوسی، و ترتیب استادش محقق حلی، کوشش پیگیری برای گسترش و تنقیح فقه مبذول داشت و نوشته های فراوانی در فقه تطبیقی و تفریعی و تتبعی و تحقیقی به جای گذارد که همه، پس از او، مرجع فقهاء و مآخذ اصیل و معتبر فقه شیعی بوده و هست و از آن جمله: مختلف الشیعه، تبصره المتعلمین، تذکره الفقهاء، منتهی المطالب، قواعد الاحکام، تحریر الاحکام الشرعیه، ارشاد الاذهان، نهایه الاحکام و تلخیص المرام، قواعد الاحکام، تمامی بابهای فقه را، از طهارت تا دیات، در بر دارد و از آن جا که این اثر، همیشه یکی از محورهای اساسی پژوهشهای فقهی بوده است، شیخ آقا بزرگ تهرانی در الذریعه، نزدیک به سی شرح و حاشیه بر آن را نام می برد.

جلد دوم، بابهای تجارت، دین، امانات، غصب، اجاره، وقوف و عطایا و وصایا را در بردارد.

کتاب الجهاد

سید محمد حسین فضل الله، بیروت، دار الملاک، چاپ دوم، ۱۴۱۸، ۴۲۳ص

این اثر، تقریری است از درسهای علامه سید محمد حسین فضل الله، به قلم سید علی فضل الله. محور درس، کتاب جهاد آیت الله سید ابوالقاسم خویی بوده است که نویسنده فقیه و محقق، با دیدی جامع و گسترده، این کتاب را به بحث گذارده و دیدگاههای خود را به گونه ای فنی و استدلالی عرضه داشته است. در این اثر، مقوله ها و موضوعهای زیر به بوته بررسی نهاده شده است:

واجب بودن جهاد و هنگام آن در اسلام، احکام جهاد نسبت به مسلمانان، فرار از جهاد، چگونگی آغاز به جنگ، احکام مربوط به اسیران، مجروحان و کشته ها و عقد امان، صلح و اقسام آن، اثر جنگ بر زمینها و اموال، گونه های جهاد و….

لب اللباب فی طهاره اهل الکتاب

سید محمد حسن مرتضوی لنگرودی، قم، انصاریان، چاپ اول، ۱۳۷۶

از جمله مسائل مورد اختلاف میان فقهای اسلام، پاکی و ناپاکی اهل کتاب است. نویسنده در این اثر از زوایای گوناگون به موضوع نگریسته و دلیلهای فقهی دال بر پاکی و ناپاکی کفار را مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه رسیده است که اهل کتاب پاک هستند.

پاره ای از مقوله های مورد بحث از این قرار است:

اقسام کفر، مراد از اهل کتاب، فتوای فقها به پاکی اهل کتاب، ذاتی بودن پاکی اهل کتاب در عصر ائمه(ع)، دلیلهای قائلین به ناپاکی اهل کتاب، استدلال به آیات مبنی بر مشرک نبودن اهل کتاب، آیات و روایات دلالت کننده بر پاکی اهل کتاب، اصل در مساله، جواز ازدواج با زن اهل کتاب.

محصل المطالب فی تعلیقات المکاسب، ج ۱

به کوشش صادق طهوری، قم، انوار الهدی، چاپ اول، ۱۴۱۹، ۷۲۰ صفحه

نظر به اهمیت و جایگاه کتاب ارزنده مکاسب، شماری از بزرگان، شرحها و تعلیقه هایی بر این اثر ارزشمند نگاشته اند که نویسنده با ذوق، شرح و تعلیقه چندتن از علما را بر مکاسب گرد آورده که بسیار می تواند برای اهل تحقیق راهگشا باشد:

۱. آیه الله محمد کاظم خراسانی.

۲. آیه الله سید محمد کاظم طباطبایی.

۳. آیه الله میرزا علی ایروانی غروی.

۴. آیه الله محمد حسین نایینی (با استفاده از تقریرات درس ایشان).

۵. آیه الله محمد حسین اصفهانی.

در این اثر، متن مکاسب در بالای صفحه ها آمده و مواردی که نیازمند به توضیحی بوده با استفاده از آثار علمای فوق، در زیر صفحه ها آمده است.

جلد نخست، از کتاب بیع آغاز و تا مبحث احکام مقبوض به عقد فاسد ادامه یافته است.

المرجعیه والقیاده

سید کاظم حائری، دفتر آیه الله سید کاظم حائری، چاپ اول ۱۴۱۸، ۲۶۴صفحه

موضوع مورد بحث کتاب، شرایط و اساس رهبری فقیه جامع شرایط در عصر غیبت است. پیش از این کتاب دیگری از نویسنده با نام الامامه وقیاده المجتمع به چاپ رسیده که این دو اثر کامل کننده یکدیگرند. کتاب در سه فصل زیر سامان یافته است:

نیاز به حکومت اسلامی، مرجعیت دینی و ولایت فقیه، اشکالها بر عمل مرجعی.

در پایان به عنوان ملحق، به این مباحث پرداخته شده است: اعلمیت در رهبر، شرط اعلمیت فقهی در تقلید، ولایت و قانون و….

مستند تحریر الوسیله

شهید سید مصطفی خمینی، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اول، ۱۴۱۸

به مناسبت بیستمین سال گرد شهادت آیت الله سید مصطفی خمینی، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) اقدام به چاپ و انتشار پاره ای از آثار ارزنده ایشان کرده است، از جمله این آثار، کتاب «مستند تحریر الوسیله » است که همراه با تحقیق آن مؤسسه به گونه ای شایسته و با پاورقیهای سودمند، در دسترس اهل دانش و پژوهش و فقه پژوهان گذاشته شده است.

متن «تحریر الوسیله » بالای صفحه و جاهایی که نیاز به توضیح بوده، در پایین صفحه آمده است. جلد نخست در بردارنده مباحث طهارت، نماز، روزه، مکاسب و متاجر است و جلد دوم به مباحث بیع، خیارات و نکاح اختصاص دارد.

مصباح الفقاهه فی المعاملات، ج ۲

محمد علی توحیدی، تقریرات درس آیه الله العظمی خویی، مؤسسه نشر الفقاهه، چاپ اول، ۱۴۱۹، ۷۹۶ صفحه

متن درس آیت الله خویی، مکاسب شیخ انصاری بوده و آقای محمد علی توحیدی، درسهای استاد را تقریر کرده و با نام مصباح الفقاهه عرضه داشته که اکنون زینت بخش کتابخانه ها و در دسترس اهل تحقیق است. محمد علی توحیدی، افزون بر تقریر درسها، تحقیق گسترده ای را در کنار آن انجام داده و در پاورقی آورده است: توضیح واژه های دشوار روایات با متن مکاسب، ذکر ضعف روایات و علت آن، نقل متن کامل روایات، ذکر ماخذ آیات، روایات و اقوال و….

پیش از این، کتاب یاد شده، به همت ناشر دیگر، چاپ می شد و اینک با تحقیق مؤسسه نشر الفقاهه دوباره به چاپ رسیده است.

مصوبه ها و توصیه های مجمع فقه اسلامی از دومین تا نهمین نشست

ترجمه: محمد مقدس، مجمع فقه اسلامی، جده، چاپ اول، ۱۴۱۸

این مجموعه شامل مصوبه ها و توصیه های شورای مجمع فقه اسلامی در جده است که در نشستهای دوم تا نهم مقرر گردیده است. این نشستها در کشورهای: عربستان، اردن، برونئی، دار السلام، امارات عربی متحده و کویت برگزار شده است.

این مصوبه ها و توصیه ها، نمایانگر نتایج و حاصل پژوهش و مطالعه در شماری از مسائل نوپیدای عصر حاضر، و نیز بیانگر پاسخهای شورای مجمع به تمامی پرسشها و استفتاءاتی است که از کشورهای مختلف بدان رسیده است.

کتاب، در بردارنده ۹۸ مصوبه است.

مطالعه تطبیقی غرر در معامله

محمد تقی رفیعی، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، قم، چاپ اول، ۷۸، ۲۸۰ صفحه

مطالب کتاب در سه بخش تنظیم شده است:

در بخش اول (کلیات) مفهوم غرر، غرر در عرف و قانون، منابع و مستندات غرر و مبانی تاسیس حقوقی آن بررسی شده است.

بررسی غرر، در معاملات داخلی، بر اساس فقه و حقوق مدنی ایران و مطالعه تطبیقی آن، موضوع بحث در بخش دوم است. در بخش سوم نیز براساس کنوانسیون بیع بین المللی کالا (۱۹۸۰) آنسیترال، غرر در معاملات بین المللی بررسی شده است.

دو مورد زیر در پایان، به کتاب ضمیمه شده است:

۱. حکم شماره ۲۵۳۱ ۴۳/۱۲/۱۷ هیات عمومی دیوان عالی کشور (رای اصراری).

۲. متن کامل «کنوانسیون سازمان ملل متحد راجع به قراردادهای بیع بین المللی » که به «کنوانسیون بیع بین المللی کالا (۱۹۸۰) آنسیترال » نیز مشهور است.

ضمیمه دوم انگلیسی است.

معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ج ۱ و ۲

حسن بن زین الدین عاملی (م ۱۰۱۱ق)، تحقیق: سید منذر حکیم، مؤسسه الفقه للطباعه و النشر، قم، چاپ اول ۱۴۱۸ق، ۹۳۸صفحه

از آن جا که بخش اصول معالم الدین متن درسی حوزه های علمیه بوده است این قسمت شهرت بیش تری یافته، حال آن که بخش فقه آن نیز از جهت علمی درخور توجه است.

صاحب معالم در این اثر، بیش تر به موارد اختلافی میان فقهای امامیه پرداخته و از مسائل روشن و مورد اتفاق، گذرا رد شده است و به آیاتی استدلال کرده که از محکمات باشند.

در این اثر فقهی تنها به مباحث زیر پرداخته شده است:

نماز، آبها، طهارت از نجاست، احکام خلوت.

موسوعه طبقات الفقهاء، ۸۰ جلد

گروه تحقیق مؤسسه امام صادق(ع)، مؤسسه امام صادق(ع)، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ و ۱۴۱۹ه.ق

این موسوعه، شرح حال صحابه فقیه را، تا فقهای قرن هشتم در بر دارد. این مجموعه (همان گونه که در مقدمه آمده) با ویژگیهای زیر تدوین شده است:

۱. یادآوری دلیلها و نشانه های فقاهت هر شخص و بیان جایگاه علمی او.

۲. به تناسب، یادآوری اخبار و وقایع تاریخی.

۳. یادآوری تاریخ تقریبی یا تحقیق وفات فقها و در صورت ممکن نبودن، یادکرد سالی که شخص در آن سال زنده بوده است.

۴. در صورتی که دو فقیه، هم نام باشند، اختلاف علما در یکی بودن و نبودن آنان بررسی شده و با دلیلها و تاییدها، نتیجه تحقیق بیان شده است.

۵. از نقل نکوهشهایی که در مورد اشخاص، در شرح حالها نگاشته شده، خودداری شده، مگر این که کسی به اتفاق علما یا بیش تر علما، ناستوده باشد.

۶. شرح حال برخی از فقها به گونه ای مختصر در کتابهای تراجم آمده است; اما در این کتاب با کمک گرفتن از منابع گوناگون، به شرح، زندگانی آنها نگاشته شده است.

شماری از فقها در اسناد روایات ذکر شده اند، بدون این که شرح حالی از آنان در کتابهای تراجم، به گونه مستقل آمده باشد; اما در موسوعه طبقات الفقهاء به گونه مستقل شرح حال آنها ذکر شده است.

۷. معرفی اشخاص، اماکن، انساب و… که به مناسبت، نامی از آنها به میان آمده است.

آقای جعفر سبحانی مقدمه ای در دو جلد، با عنوان «الفقه الاسلامی منابعه و ادواره » بر این موسوعه نگاشته است.

الندوه، ج ۳

سید محمد حسین فضل الله، به کوشش عادل قاضی، دارالملاک، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۸، ۶۸۶ صفحه