فایل پاورپوینت کامل شیوه های مقابله با جنگ روانی در سیره حضرت زهرا (س)

فایل پاورپوینت کامل شیوه های مقابله با جنگ روانی در سیره حضرت زهرا (س)؛ انتخابی هوشمند برای ارائه‌های حرفه‌ای

با پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل شیوه های مقابله با جنگ روانی در سیره حضرت زهرا (س)، محتوای خود را در قالب 120 اسلاید استاندارد و جذاب ارائه دهید و در نگاه اول تاثیرگذار باشید.

چرا باید از پاورپوینت استفاده کنید؟

1. چیدمان دقیق و کاربرپسند: فایل پاورپوینت کامل شیوه های مقابله با جنگ روانی در سیره حضرت زهرا (س) با طراحی ساختاریافته و اصولی، مخاطب را به‌خوبی درگیر محتوا می‌کند.
2. صرفه‌جویی در زمان: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل شیوه های مقابله با جنگ روانی در سیره حضرت زهرا (س) آماده‌ی استفاده هستند؛ بدون نیاز به هیچ‌گونه ویرایش.
3. نمایش با وضوح بالا: کیفیت طراحی در فایل پاورپوینت کامل شیوه های مقابله با جنگ روانی در سیره حضرت زهرا (س) به‌گونه‌ای است که در هر صفحه‌نمایشی عالی به‌نظر می‌رسد.

هشدار: استفاده از نسخه‌های ناقص فایل پاورپوینت کامل شیوه های مقابله با جنگ روانی در سیره حضرت زهرا (س) ممکن است باعث بروز اختلال در نمایش یا افت کیفیت شود. تنها نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل شیوه های مقابله با جنگ روانی در سیره حضرت زهرا (س)، کیفیت تضمین‌شده دارد.

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شیوه های مقابله با جنگ روانی در سیره حضرت زهرا (س) :

مقدمه و بیان مسئله

یکی از مسائل مهم و کارآمد در جهان معاصر- به ویژه در کشورهای اسلامی – جنگ نرم دشمنان علیه ارزش ها و باورهای این جوامع است. این نبرد به معنای هرگونه اقدام روانی، تبلیغاتی، رسانه ای و فرهنگی است که با تسلط بر افکار و اعتمادسازی، سعی در ایجاد ناامنی، شایعه، تخریب چهره های ارزشی، تفرقه و مخدوش کردن فرهنگ و اندیش مردم جوامع هدف دارد و وقوع آن در هر زمان و دوره ای ممکن است. در جامع اسلامی، از جمله دوره هایی که جنگ روانی و فرهنگی ایجاد شد، پس از رحلت پیامبر (ص) و کنار زدن وصی ایشان از رهبری جامع اسلامی بوده است.

بررسی تاریخی نشان می دهد، پس از درگذشت رسول خدا (ص) در مسئل خلافت و جانشینی آن حضرت در میان مسلمانان اختلاف شدیدی به وجود آمد به گونه ای که از نظر تاریخی سرمنشأ و زمین اصلی اختلاف و پراکندگی مسلمانان و ظهور و پیدایش دیدگاه های مختلف در جامع اسلامی شد. در چنین شرایطی، حضرت زهرا (س) اهداف و آرمان های اصیل دینی را با استناد به قرآن و سنت رسول خدا (ص) در قالب موضع گیری سیاسی خود بیان می کردند. ایشان در برابر جریان هایی که بعد از رحلت رسول مکرّم اسلام (ص) به وجود آمد، ساکت ننشستند و مبارز سیاسی کردند و با سخنرانی های افشاگرانه و برخوردها و اقدامات سیاسی، بهترین و مؤثرترین موضع گیری های انقلابی را در قبال دشمنانشان انجام دادند.

گرچه دوران حیات حضرت فاطمه (س) پس از ارتحال پیامبر اکرم (ص) بسیار کوتاه بود، اما جنگ روانی دشمنان حضرت، تبعات سنگین قدرت خواهی، فتنه انگیزی، حق کشی و القاء خطوط فکری خاص در جامعه را به همراه داشت. از این رو خط مشی سیاسی آن حضرت در طول حیات نشان می دهد که گفتمان های حضرت از مهم ترین شیوه های مبارزاتی ایشان در مقابله با دشمنانشان بوده است و حضرت زهرا (س) به عنوان آغازگر دفاع از ولایت با طرح گفتمان ها و عملکردهای سیاسی از حضرت علی (ع) حمایت کردند.

بنابراین، بررسی سیر معصومین (ع) در راستای حفظ ارزش های اصیل اسلامی از مواردی است که علاوه بر هدایت و نجات انسان ها، نقش تأمل برانگیزی در حفظ آرمان های جامع مسلمین ایفاء می کند، زیرا معصومین همواره در طول حیات خویش حضور در صحنه های سیاسی و اجتماعی را مسئولیتی مهم می دانستند.

در این مقاله سعی شده است، ضمن ارائه مختصری از جنگ روانی در عصر حضرت زهرا (س) شیوه های ضد جنگ روانی حضرت (س) در مقابله با دشمنانشان تبیین شود.

بر اساس بررسی های انجام شده، تا کنون مقاله ای مستقل در موضوع استراتژی حضرت زهرا (س) در جنگ نرم زمانه شان نوشته نشده است. هرچند پژوهشی با همین رویکرد به نام «استراتژی جنگ روانی از دیدگاه حضرت علی (ع)» به قلم فضل الله یزدانی(۱۳۸۱) نوشته شده است. نگارنده در این مقاله سعی کرده است، استراتژی مقابله با جنگ روانی را در سیر حضرت زهرا (س) به صورت وسیع تر و مبسوط تر اشاره کند و به سؤالات زیر پاسخ دهد:

۱-جنگ روانی در عصر حضرت زهرا (س) چگونه بوده است؟

۲-حضرت زهرا (س) در مقابله با جنگ نرم عصر خویش چه اقداماتی را انجام دادند؟

بی شک تحقیق و پژوهش دربار سیر سیاسی حضرت زهرا (س) به عنوان میراث ارزشمند ضروری است و شناخت سیر ایشان در چگونگی رفتار ایشان در زمان حاضر و برای نسل های آینده مؤثر و پرکاربرد است.

۱- جنگ روانی در عصر حضرت زهرا (س)

یکی از دوره هایی که حضرت زهرا (س) از دانش و مدیریت و سیاست خود برای پیشبرد اهدافشان استفاده کردند، بعد از رحلت پدر بزرگوارشان بود. ایشان پس از رحلت پیامبر (ص) و غصب خلافت آن حضرت، با بصیرت سیاسی و توانمندی های خود با گروه های انحرافی مقابله کردند. حضور سیاسی و اجتماعی حضرت زهرا (س) پس از رحلت پدرشان افزایش یافته بود و حضرت از مهم ترین اصل اسلامی یعنی ولایت که در قرآن با عنوان اکمال نعمت یاد شده به دفاع برخاستند. اصلی که سعادت و هدایت بشریت در گرو آن است، ولی متأسفانه نادیده گرفته شده است.

در آن زمان، حساسیت هایی که قریش نسبت به حضرت علی (ع) داشتند، نسبت به حضرت فاطمه (س) نداشتند؛ لذا شرایط به گونه ای بود که در میان اهل بیت (ع) هیچ کس به انداز حضرت زهرا (س) در مبارزه با انحرافات پدید آمده پس از رحلت رسول خدا (ص) توفیق نداشت. از این رو، ایشان در هفتاد و پنج روز پس از رحلت پیامبر (ص) حماس سیاسی خود را انجام داده و یک تنه وارد میدان مبارزه با خلفا و کل جامع اسلامی مدینه شدند و عرصه را بر خلفا تنگ کرده و آنها را به اظهار ندامت و عذرخواهی واداشتند. آن حضرت در برابر انحراف مردم از امامت و جدایی از احکام قرآن، انقلابی را در پیش گرفتند که تا کنون ادامه دارد و اگر تلاش مستمرانه و حماس شکوهمند و ایستادگی ایشان در برابر انحراف مردم مدینه نبود، اکنون از اسلام اولیه در جهان خبری نبود.

زیارت ایشان از قبر پیامبر (ص)، به بقیع رفتن و سر قبر شهدا بودن، گریه ها و ناله های حضرت همگی هم سو با انقلاب ایشان بوده و به همین دلیل مصائب و مشکلات حضرت از تصور و خیال خارج است. حضرت با شناخت و درک درست از انحراف مسلمانان و پیش بینی آیند وخیم جامع اسلامی به میدان آمدند و افشاگری کردند.

هر چند که حضرت بیش از ۷۵ روز پس از وفات پیامبر (ص) در دنیا نبودند، اما در تمام این ایام با هم قوا در دفاع از حق پایدار بودند. از این رو، حضرت با بیان صریح و روشنگر خود سعی داشتند تا حقایق را به گوش مردم مدینه برسانند و با جنگ روانی دشمنان در مدینه، مقابله کنند. جنگ روانی ای که تبعات سنگین قدرت خواهی، فتنه انگیزی و حق کشی را در جامع اسلامی بر جای گذاشته و باعث شده بود تا افراد مسلط بر جامعه الگوهایی را که پیامبر (ص) برای جامع اسلامی تنظیم کرده بودند،تغییر داده و خطوط فکری مردم را متناسب با خواست خود تغییر دهند.

از این رو، حضرت زهرا (س) بر خود لازم دانستند که به مقابله با این جنگ روانی برخیزند و سطحی نگری ها و عوام فریبی های حاکم بر جامعه را برطرف کنند. ایشان در مقابله با تحولات جامعه و دفاع از خط مشی پیامبر (ص) رویکردهای مختلفی را اتخاذ کرده و در ابطال جریان های انحرافی زمان خود و هشدار به مسلمانان دربار لزوم بازگشت به سیر نبوی اقدامات و بیاناتی داشتند. گفتمان های حضرت از مهم ترین شیوه های مبارزاتی ایشان در مقابله با دشمنان بوده، هر چند اقدامات رفتاری ایشان نیز حائز اهمیت است؛ لذا شناخت سیر سیاسی ایشان در مواجهه با جنگ نرم در زمان فعلی مؤثر و پرکاربرد است.

۲- استراتژی جنگ روانی از دیدگاه حضرت زهرا (س)

رسالت سنگین دفاع از ولایت و حمایت از حضرت علی (ع) باعث شد که حضرت زهرا (س) با سخنانی شیوا و بلیغ ضمن افشاگری و روشنگری، روحیه و اراد دشمن را ضعیف کنند. پرداختن به شیوه های دفاعی حضرت زهرا (س) نکات کاربردی فراوانی برای جامع امروز در بردارد، بر این اساس شواهد کلامی و رفتاری حضرت زهرا (س) در قالب روش ها و تاکتیک های عملیات ضد جنگ روانی امروزی ارائه و تحلیل می شود.

۲-۱- عملیات روشنگرانه

روشنگری یکی از تکنیک های ضد جنگ روانی است. در این تکنیک، وظیف اساسی شناساندن حقایق و اهداف مورد نظر به مخاطبان است و تلاش می شود مخاطبان با آگاهی از حقایق در برابر تهاجمات و شایعات مقاوم شوند و تلاش خود را برای مقابله با تهدیدات افزایش دهند (شیرازی، ۱۳۷۶: ۳۹؛ جنیدی، ۱۳۸۹: ۳۲۸). در سیر سیاسی حضرت زهرا (س) از تکنیک روشنگری، برای نشان دادن حقایق و واقعیت ها استفاده شده که به نمونه هایی اشاره می شود.

۲-۱-۱- بیان نقش پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) در جامعه

حضرت زهرا (س) در سخنان روشنگرانه، به نقش و جایگاه پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) اشاره داشتند و فرمودند: «محمد و علی (ع) پدران امت اسلام اند، کجی ها را راست و انحرافات را اصلاح می کنند. اگر مردم ایشان را اطاعت کنند، این دو آنان را از عذاب جاویدان نجات می دهند و اگر مردم با ایشان موافق و همراه باشند، این دو، نعمت های پایدار خداوند را ارزانی شان کنند» (مجلسی، ۱۴۰۳: ج۲۳، ص۲۵۹). تأکید حضرت زهرا (س) نشانگر ضرورت وجود الگوهای تربیتی کامل در جامع اسلامی است، زیرا پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) پیشوایان دین هستند و افزون بر آگاهی وسیع و عمیق از آموزه های اسلامی، الگوهای تربیتی کاملی برای جامعه هستند و هر فردی برای پیشرفت در زندگی دنیایی و سعادت اخروی خود نیاز به الگوی جامع و کاملی دارد. از این رو، با تبعیت از سیره و روش زندگانی اهل بیت (ع) می توان به رشد و کمال دست یافت.

۲-۱-۲- بیان فلسف امامت

حضرت زهرا (س)، فلسف امامت و اطاعت از اهل بیت (ع) را بیان فرمودند: «خدا اطاعت و پیروی از ما اهل بیت (ع) را سبب برقراری نظم اجتماعی در امت اسلامی و امامت و رهبری ما را، عامل وحدت و در امان ماندن از تفرقه ها قرار داده است» (مجلسی، ۱۴۰۳: ج۲۹، ص۲۲۳؛ احمدی میانجی، ۱۴۲۲: ج۱، ص۴۶۱). ایشان با تأکید بر این سخن قصد داشتند تا جامع اسلامی را به ضرورت وجود اهل بیت (ع) در برقراری وحدت و نظم جامع اسلامی متذکر کنند، زیرا با وجود امامت در جامع اسلامی است که نظام اجتماعی سامان می گیرد و عدالت برقرار می شود. از این رو اهل بیت (ع) عامل رشد اسلام و واسط فیض خداوند و مخلوقات اند و به همین دلیل است که وجودشان برای بقاء و تدوام جامع اسلامی ضروری است.

۲-۱-۳- بیان جایگاه و ارزش معصومین

حضرت در ادام روشنگری خود فرمودند: «ما اهل بیت پیامبر خدا (ص) وسیل ارتباط خدا با مخلوقاتیم، ما برگزیدگان خداییم و جایگاه پاکی ها، ما دلیل های روشن خداییم و وارث پیامبران » (ابن ابی الحدید، ۱۴۰۴: ج۱۶، ص۲۱۱؛ هاشمی خویی، ۱۴۰۰: ج۲۰، ص۹۷؛ احمدی میانجی، ۱۴۲۲: ج۱، ص۴۷۴). حضرت زهرا (س) ارزش امامان معصوم (ع) در تدبیر امور مسلمین، ادامه دهند تعالیم پیامبران، تنظیم امور سیاسی- اجتماعی جامعه، بیان احکام دین و هدایت مردم را یادآور شدند.

۲-۱-۴- روشنگری و اثبات امامت

از محمود بن لبید نقل شده است که پس از رحلت پیامبر (ص)، حضرت فاطمه (س) را در کنار قبر حضرت حمزه، عزادار و گریان مشاهده کردم و از ایشان پرسیدم که آیا برای امامت علی (ع) از سخنان پیامبر اکرم (ص) می توان دلیلی آورد؟ حضرت زهرا (س) پاسخ داد: «شگفتا! آیا روز غدیر خم را فراموش کرده اید؟ شنیدم که پیامبر گرامی اسلام (ص) فرمودند: علی بهترین کسی است که او را جانشین خود در میان شما قرار می دهم. علی (ع) امام و خلیف بعد از من است و دو فرزندم، حسن و حسین (ع) و نه نفر از فرزندان حسین (ع) پیشوایان و امامانی پاک و نیک اند. اگر از آنها اطاعت کنید، شما را هدایت خواهند کرد و اگر مخالفت ورزید، تا روز قیامت بلای تفرقه و اختلاف در میان شما حاکم خواهد شد». پرسیدم، بانوی من! پس چرا علی (ع) سکوت کرد و حق خود را نگرفت؟ حضرت زهرا (س) پاسخ داد: «پیامبر خدا (ص) فرمود: مَثَل امام مانند کعبه است، مردم باید به سویش بروند و در اطراف آن طواف کنند. نه آنکه کعبه به سوی آنان بیاید و دور مردم طواف کند». سپس ادامه داد: «آگاه باش! قسم به خدا! اگر حق را به اهلش واگذار و از عترت پیامبر خدا (ص) اطاعت می کردند، دو نفر هم دربار حکم خداوند با یکدیگر اختلاف نمی کردند و امامت همان گونه که پیامبر خدا (ص) معرفی فرمود، از علی (ع) تا حضرت قائم (ع) فرزند نهم حسین (ع)، از جانشینی به جانشینی دیگر به ارث می رسید. ولی افسوس کسی را مقدم داشتند که خدا او را کنار زده بود و کسی را کنار زدند که خدا او را مقدم داشت. ره آورد بعثت را انکار کردند و به بدعت ها روی آوردند، آنها هواپرستی و شهوت را برگزیدند و براساس رأی و نظر شخصی عمل کردند. آیا نشنیدید کلام خدا را که فرمود: «پروردگار تو هر چه بخواهد بیافریند و برگزیند و برای دیگران هیچ اختیاری نیست » (قصص: ۶۸). آری شنیدند، ولی همان گونه که قرآن فرمود: «دید بصیرت آنها کور و چشم دل آنها بی نور است» (حج: ۴۶). افسوس که سران سقیفه آرزوها و هوس های خود را تحقق بخشیدند و از مرگ و قیامت غافل ماندند» (مجلسی، ۱۴۰۳: ج۳۶، ص۳۵۳، شوشتری، ۱۴۰۹: ج۲۱، ص۲۸؛ قمی رازی، ۱۴۰۱: ۱۹۹). حضرت مصداق اختیار الهی را تعیین امام معرفی کردند و متذکر شدند که اطاعت و پیروی از اهل بیت (ع) مانع ایجاد تفرقه و اختلاف در جامعه است. مردم باید در بیعت با امام و گرایش به سمت ایشان، خود اقدام کنند نه اینکه امام به سمتشان آید و خطاب به سردمداران سقیفه متذکر شدند که عاقبت بدعت، ظلم و ناحقیِشان هلاکت و نابودی جامع اسلامی است.

۲-۱-۵- بیان احادیث غدیر و منزلت

حضرت زهرا (س) در تبیین جانشینی پیامبر (ص) و جایگاه امامت به واقع غدیر اشاره و با استناد به فرمایشات پیامبر (ص) فرمودند: «هر که من مولا و رهبر او هستم، علی (ع) نیز مولای اوست و آیا فراموش کردید که به علی (ع) فرمود: یا علی (ع) موقعیت تو نسبت به من، همانند هارون به موسای پیغمبر (ص) است» و یا آنکه در پاسخ به بهانه جویی ها بیان داشتند: «اگر علی (ع) زودتر شروع می کرد و به مردم آگاهی می داد، منحرف نمی شدند». همچنین فرمودند: «پس از غدیرخم، خداوند برای هیچ کس عُذر و بهانه ای باقی نگذاشته است» (صدوق، ۱۳۷۷: ج۱، ص۱۷۳؛ المقریزی، ۱۳۷۰: ۱۰۱، امینی، ۱۳۶۶: ج۱، ص۱۹۷). ایشان با یادآوری این دو حدیث گرانقدر، ذهن های خفته و انسان های فریب خورده را هدایت و بیدار کردند و متذکر شدند که بر امت اسلامی واجب است، حقوق این امانت ها را مراعات کنند، زیرا خواست پیامبر (ص) بوده که نسبت به قرآن و اهل بیت (ع) حُسن معاشرت داشته و حقوق آن دو را بر خویش مقدم بدارند.

۲-۲- برانگیختن و تحریک عواطف

یکی از تاکتیک های ضد جنگ روانی حضرت، برانگیختن عواطف و احساسات مردم است که به شیوه ای گوناگون مشاهده می شود. در این تکنیک، سعی بر این است تا با بیان اطلاعات آگاهی دهنده در حالات و رفتار مخاطبان تأثیر گذاشته و باعث جذب آنان به سمت اهداف مورد نظر شود. در این روش حس همدردی، تنفر و خشم و غضب از جمله مفاهیم تعیین کننده است (شیرازی، ۱۳۷۶: ۲۸؛ جنیدی، ۱۳۸۹: ۱۶۹ ). حضرت زهرا (س) نیز با تحریک عواطف مردم، سعی در جذب مخاطبان خود داشتند که به نمونه هایی از آنها اشاره می شود:

۲-۲-۱- تحریک عواطف در لحظات احتضار پیامبر (ص)

حضرت فاطمه (س)، امام علی (ع)، امام حسن (ع) و امام حسین (ع) در اطراف بستر پیامبر خدا (ص) حلقه زده و با چشمانی اشکبار، نظاره گر غروب خورشید رسالت بودند. آن بزرگ پیامبر (ص) خواست سخنی بفرماید، ولی نتوانست و درحالی که می گریست، بی حال در بستر افتاد. حضرت فاطمه (ع) با مشاهد این منظره فریاد زد و فرمود: «ای پیامبر خدا! همانا با گریه ات، قلب مرا از جا کَندی و جگرم را سوزاندی، ای بزرگِ پیامبران از حضرت آدم تا آخرین شان، ای امین پروردگار! ای فرستاده و محبوب خداوند! ای پیامبر خدا! پس از تو چه بر سر فرزندانم خواهد آمد؟ پس از تو چه مصیبت ها و ذلت ها و خواری ها که بر من باریدن خواهد گرفت؟ پس از تو چه بر سر علی (ع) خواهد آمد؟ او که برادر توست و تنها یاور دین اسلام خواهد بود. پس از تو چه بر سر وحی الهی و دستورات خداوند خواهد آمد؟» (مجلسی، ۱۴۰۳: ج۲۲، ص۴۸۴) آن گاه خود را در آغوش پدر افکند، پدر را بوسید و با اشک فراوان گونه های پدر را نمناک کرد. پیامبر خدا (ص) در این هنگام دست فاطمه (س) را در دست علی (ع) گذاشت و فرمود: «علی جان! فاطمه امانت الهی و امانت من در دست توست. از او محافظت فرما» (مجلسی، ۱۴۰۳: ج۲۲، ص۴۸۴؛ مرندی، ۱۳۸۱: ۶۶). حضرت زهرا (س)، سعی در تحریک مردم مدینه و آگاهی آنان از حقایق داشتند، زیرا مردم مدینه تابع احساسات خود بودند و تحت تأثیر عوام فریبی و تبلیغات قرار گرفته و حاضر بودند که حقیقت را به بهای اندکی بفروشند. از این رو حضرت (س) نیز با تحریک عواطف سعی در جلب حمایت آنان داشتند.

۲-۲-۲- سوگ از دست دادن پدر و غربت امام علی (ع)

پس از رحلت پیامبر گرامی اسلام (ص) امت اسلامی غرق در ماتم شده بود و حضرت فاطمه (س) در فراق پدر خویش غمگین و شاهد غربت و انزوای اسلام بودند. از یک سو، قدرت طلبی ها و زنده شدن دوبار سنت جاهلی و از سوی دیگر، تهاجم و تجاوز به حریم ولایت را نظاره گر بودند و با قلبی مالامال از اندوه و درد لب به فریاد گشودند و خطاب به پدر چنین فرمودند: «پدر جان! دریغ و آه از فراق تو، ای پدر چه بسیار بزرگ است تاریکی و ظلمتی که در مجالس پس از تو مشاهده می شود و من دور مانده از تو، دریغ و افسوس می خورم که هر چه زود نزد تو آیم. در عزای تو اباالحسن سوگوار است؛ پدر دو فرزندت حسن و حسین، برادر و امام برگزیده و دوست بی مانند تو، کسی که در کودکی او را تربیت کردی و سپس برادرت خواندی. او که از بزرگترین دوستان و محبوب ترین یاران در پیشگاه تو بود. او که در پذیرش اسلام از همه پیشی گرفت و یاور دین شد و هجرت کرد. پدر جان! غم سوگواری تو ما را فرا گفته و درهم کوبیده است و گریه های مداوم، قصد جان ما را دارد و بدی روزگار، دامن گیرمان شده است. ای پدر بزرگوار! ای بهترین انسان ها! اکنون بیا و بنگر که او را مانند اسیران به طرف بیعت تحمیلی می برند. فریاد ای محمد! فریاد ای دوست! فریاد ای پدر! فریاد ای اباالقاسم! فریاد ای احمد! فریاد از کمی یاران و یاوران! فریاد از نال بسیار! فریاد از مشکلات فراوان! فریاد از مصیبت و اندوه زیاد! فریاد از مصیبت جانکاه! [پس از آن سخنان درد آلود و غمبار، صیحه ای زد و بیهوش بر زمین افتاد]» (مجلسی، ۱۴۰۳: ج۴۳، ص۱۷۶؛ مرندی، ۱۳۸۱: ۱۴۰؛ محلاتی: ج۱، ص۲۴۹). در واقع جملات حضرت زهرا (س) در غم از دست دادن پیامبر (ص) و غربت و تنهایی حضرت علی (ع) حرکت سیاسی ای بود که مردم مدینه را به فکر فرو واداشت و مهم ترین هدف ایشان از بیان این جملات نشان دادن تلاش حضرت رسول (ص) و امیر مؤمنان علی (ع) در راستای فراگیر شدن حکومت قرآن در جامعه بوده است، اما غاصبان خلافت کاری با قرآن نداشتند و حتی بر خلاف آن عمل می کردند.

۲-۲-۳- گری سیاسی

پس از وفات پیامبر خدا (ص) و پیش آمدن مشکلات و وارد شدن مصیبت ها بر اهل بیت (ع)، عزاداری و گریه های حضرت زهرا (س) تداوم داشت، سران حکومت از این امر احساس خطر کردند و جمعی را خدمت امام علی (ع) فرستادند تا خواستار کنترل گریه ها و عزاداری های حضرت فاطمه (س) شوند. امام علی (ع) به آن حضرت اطلاع دادند که گروهی آمده اند و می گویند: «فاطمه (س) یا در شب و یا در روز گریه کند». حضرت فاطمه (س) پاسخ دادند: «ای اباالحسن، چقدر اندک است ماندن من در میان مردم و چقدر نزدیک است، زمان پنهان شدن من از جمعشان! سوگند به خدا، هرگز سکوت نمی کنم، نه در شب و نه در روز، گریه های مداوم را تعطیل نمی کنم تا اینکه به پدرم رسول الله (ص) ملحق شوم». حضرت علی (ع) پاسخ دادند: «هر طور دوست داری عمل کن!» (مجلسی، ۱۴۰۳: ج۴۳، ص۱۷۷؛ بحرانی اصفهانی، ۱۳۸۲: ج۲، ص۷۹۴). از آن پس، روزها دست حسنین (ع) را گرفته و بر سر قبر رسول خدا (ص) می رفت و می گریست و می فرمود: «عزیزانم این قبر جد شماست، همو که شما را بر دوش خویش می نهاد و بسیار دوستتان می داشت». (مجلسی، ۱۴۰۳: ج۴۳، ص۱۷۸) حضرت بر سر قبر شهدا، به یاد سربازان فداکار صدر اسلام اشک می ریخت و حضرت علی (ع) نیز برای آسایش بانو سایبانی در بقیع بنا کرد. بقیع در مسیر کاروان های تجاری بود. حضرت در آنجا مأوا می گزیدند و کاروان هایی که مسیر عبورشان از آنجا بود، سایبان بقیع را مشاهده کرده و ناله های حضرت را می شنیدند و با کنجکاوی جویای حال حضرت شده و برای دلجویی به نزد ایشان می آمدند و حضرت فرصت را مغتنم شمرده و برای آنها ظلم بر وصی پیامبر (ص) را بیان می کردند. ایشان قصد داشتند، در آن زمان که مدینه در محاصره بوده و از خروج صحابه به بهان ایجاد فتنه ممانعت می شد، این گونه فریاد مظلومیت علی (ع) را به اطراف برسانند تا اگر در مدینه برای حضرت علی (ع) یاوری نبود، شاید بتوان از بیرون حامیانی گرد آورد (پور سید آقایی، ۱۳۷۵: ۶۵). از این رو، می توان گریه های سیاسی و بیت الاحزان حضرت زهرا (س) را نوعی اقدام برای رساندن فریاد مظلومیت خود به مردم مدینه و سایر بلاد دانست.

۲-۳- تشجیع

تشجیع یکی دیگر از تکنیک های جنگ روانی است که زیر مجموع بحث برانگیختگی عواطف محسوب می شود. در این تکنیک هدف آن است که شور و اشتیاق و برانگیختگی همراه با تقویت عواطف در مخاطبان ایجاد شود (شیرازی، ۱۳۶۷: ۳۷)؛ برای مثال حس دفاع از دین، وطن، تقویت حس تنفر از دشمن، ظلم و استثمار را در مخاطبان ایجاد کند. حضرت زهرا (س) نیز از این تکنیک برای تحت تأثیر قرار دادن مردم مدینه بهره بردند و در مواضع مختلف با سخنان تشجیع برانگیز خود لزوم حفظ حرمت خانه خود وحریم امامت را متذکر و خواستار ارزش گذاری به جایگاه و نقش اهل بیت (ع) در جامع مدینه شدند.

۲-۴- نکوهش و سرزنش

سرزنش به معنای بازخواست کردن لغزش ها و اشتباهات افراد، یکی دیگر از تکنیک هایی است که حضرت زهرا (س) در مقابله با جنگ روانی عصر خود استفاده کردند.

۲-۴-۱- سرزنش مردم بعد از بیعت

پس از جریان بیعت برای خلیفه اول و سکوت و بی اعتنایی مردم به واقعه عظیم غدیر و کنار زدن حضرت علی (ع)، زهرا (س) فرمودند: «من هرگز روزی همانند امروز ندیدم که امت اسلامی زشت ترین صحنه ها را پدید آوردند، جناز پیامبر خدا (ص) را در برابر ما واگذاشتند و خودسرانه و مستبدانه دیگران را به جای ما نشاندند» (مفید، ۱۳۶۴: ۶۲۶؛ امینی نجفی، ۱۳۶۶: ج۵، ص۳۷۲؛ ابن قتیبه دینوری، ۱۴۱۳: ج۱، ص۱۳؛ مجلسی، ۱۴۰۳: ج۲۸، ص۲۳۲). حضرت زهرا (س) از بی اعتنایی مردم به شرکت در مراسم تدفین پیامبر (ص) گله مند شدند که چگونه عقل، مروت و همراهی شان با پیامبر (ص) اجازه داد تا این گونه پیامبر (ص) را با هم احسان و مهربانی که نسبت به مردم داشته، بی اهمیت رها کنند و دنبال مقاصد دنیایی خود بروند.

۲-۴-۲- سرزنش مردم از توطئ سقیفه

حضرت زهرا (س) در دیدار با زنان مهاجر و انصار از توطئ سقیفه و عملکرد مردان مدینه ناخشنود بودند و فرمودند: «صبح کردم درحالی که به خدا سوگند دنیای شما را دوست نمی دارم و از مردان شما خشمناک و بیزارم. درون و بیرونشان را آزمودم و نامشان را از دهان خویش به دور افکندم. از آنچه کرده اند، ناخشنودم. چه زشت است کندی شمشیرها و سستی و بازیچه بودن مردانتان پس از آن همه تلاش و کوشش ها! چه زشت است سر بر سنگ خارا زدن و شکاف برداشتن نیزه ها و فساد آراء و اندیشه ها و انحراف آرمان ها و انگیزه ها! برای خویشتن چه بد ذخیره هایی تدارک دیدند و پیش فرستادند که خداوند بر آنها خشم می گیرد و در عذاب الهی خواهند بود، زیرا بدون تردید مسئولیت سنگین عهد و پیمان الهی در گردنشان همواره سنگینی خواهد کرد. ناچار کار را بدان ها واگذار و ننگ و عدالت کشی را برایشان باز کردم. نفرین بر این مکّاران و دور از رحمت حق باشند ستمکاران!» (طبرسی، ۱۴۱۳: ج۱، ص۱۳۸؛ طوسی، ۱۴۱۴: ۳۷۵). حضرت زهرا (س) از بی وفایی، رفاه طلبی و دنیا پرستی مردان مدینه بعد از شناخت و امتحان میزان شجاعت و مردانگی شان در پای بندی به ارزش های انسانی انتقاد و اشاره کردند که این مردان همان هایی بودند که در صدر اسلام فداکاری و جهاد می کردند و اینک به مرحله ای رسیده اند که به بازی های سیاسی گرفتار شده و به جای اینکه پس از رحلت پیامبر (ص) همراه خاندان وحی باشند، اهل بیت (ع) را در امواج فتنه و ظلم تنها گذاشتند.

۲-۴-۳- سرزنش از سستی مهاجر و انصار

حضرت در مسجد مدینه خطاب به مهاجر و انصار فرمودند: «اکنون بیایید و بشنوید! شگفتا! روزگار چه شگفتی ها در پس پرده دارد و چه بازیچه ها یکی پس از دیگری بیرون می آورد. اگر تعجب نمایی! پس گفته های آنها تعجب آور است. راستی مردان شما چرا چنین نکردند؟ ای کاش می دانستم به چه پناهگاهی تکیه داده اند؟ و کدام ستون استوار را انتخاب کردند؟ و به کدامین ریسمان چنگ زدند؟ و برکدام فرزند و خاندان پیشی گرفتند و غلبه کردند؟ شگفتا! چه دوستان دروغین و سرپرستان نااهلی را انتخاب کردند! چه زشت است سرانجام ستمکاران که جایگزین بدی برگزیدند! سر را گذاشته به دُم چسبیدند، پی عامی رفتند و از عالِم نپرسیدند! نفرین بر مردمی نادان که تبه کارند و تبه کاری خود را نیکوکاری می پندارند. بدانید که آنها فاسدند و به فساد خویش آگاهی ندارند. وای بر آنان! آیا آنکه مردم را به راه راست می خواند، سزاوار پیروی است یا آنکه خود، راه را نمی داند؟ در این باره چگونه داوری می کنید؟» (طبرسی، همان: ۱۳۹؛ طوسی، همان). حضرت زهرا (س) از زنان مدینه پرسیدند که تکیه گاهی که شما می خواستید چه بود که به خاطرش علی (ع) را کنار زده و خانه نشین کردید و با اهل بیت به تندی رفتار کردید؟ چه ستونی از اهل بیت پیامبر (ص) معتمدتر است؟ به چه رسیمانی اعتماد داشتید که به آن متوسل شدید؟ آیا نمی دانستید که به خاطر همین انتخاب اشتباهتان جامعه از مسیر واقعی اش خارج شده و توطئ سقیفه هم برای نابودی اهل بیت پیامبر (ص) بوده است؟ آیا شناختی از برتری اهل بیت نداشته اید؟ در حقیقت هدفشان از طرح سؤالات، انتقاد از عملکرد نامناسب مردانشان بوده است.

۲-۴-۴- سرزنش پیمان شکنان

حضرت زهرا (س) فرمودند: «ای مردم که به سوی سخن باطل شتابانید و اعمال زشت و زیانکاران آنها را نادیده می گیرید! آیا در قرآن تدبّر و تأمّل نمی کنید؟ یا بر دل هاتان مُهر و قفل زده شده است که سخن حق را نمی شنوید؟ نه! بلکه اعمال سوء و کردار بد شماست که پرده بر دل هایتان کشیده و گوش ها و چشم های شما را گرفته است! و چه بد تأویل و تفسیری از دین و آیین کردید! و چه بد نظریّه و رأیی دادید که حق را از اهلش گرفتید و به دست نااهلان دادید و چه بد گناه و ستمی را که کردید گران خواهید یافت و سرانجامش را سخت و دشوار، در آن روز که پرده از کار شما برداشت