فایل پاورپوینت کامل اتحادیه ی امت اسلامی / (طرحی در پی آمد و ساختار جهان شمولی اسلام)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اتحادیه ی امت اسلامی / (طرحی در پی آمد و ساختار جهان شمولی اسلام) :

حمله^(۱) و تهاجم آمریکا و انگلیس به عراق و تصرف و اشغال این کشور اسلامی، بدون موافقت شورای امنیت سازمان ملل متحد و مخالفت و اعتراضات شدیدی که از طرف دول مختلف و اکثریت قریب به اتفاق افکار عمومی دنیا در این باره به عمل آمد، نشان داد که پدیده ی به اصطلاح جهانی سازی و جهانی شدن نظام بین المللی امروزی، اسطوره ای بیش نیست. آن چه مشاهده می شود و تجربیات دهه ی اخیر ثابت کرده است، جریان ناآرام جهانی کردن قدرت و ثروت و ارزش هاست که دگرگونی دنیای امروزی را با نوع سلطه گرایی در قرن گذشته متمایز می سازد. جنگ یک جانبه ی آمریکا و انگلیس در عراق هم چنین نشانه و شاخص جریان دیگری است که مدت هاست در دنیای اسلام و در تاریخ معاصر ملاحظه می شود و این جریان دو شاخه ی متفاوت دربردارد: یکی بیداری و بسیج مسلمانان و امت اسلامی در جست و جوی یک الگوی وحدت گرا و رهایی بخش، و دیگری پراکندگی و شکاف و تفرقه در بین دولت های ممالک اسلامی.

در بسیاری از کشورهای اسلامی فاصله ی بین امت اسلامی (مردم و جامعه) و دولت های حاکم بر ممالک و سرزمین های اسلامی در حال افزایش است. به طور خلاصه روابط و ارتباطات جهانی و جهان شمولی حاصل از آن در چارچوب نظام تکنولوژی و اقتصادی و سیاسی و فرهنگی جهان امروز به معنای روابط و ارتباطات همگانی و جهانی نیست.

دومین موضوع مهمی که باید با دقت مطالعه و بررسی شود پدیده ی نوآوری اسلام در یک ربع قرن اخیر به ویژه از زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران تا امروز بوده است. این پدیده نیز دو بعد اصلی دارد: یکی مقاومت و مبارزه ی امت اسلامی علیه تجدد و نوگرایی سلطه جویانه ی غرب و دیگری کوشش و جهد برای یک نظام اسلامی فراسوی نظام ملت دولت کنونی است. به دیگر سخن، اسلام و انقلاب اسلامی تنها اردوگاه مهم و موثر علیه سلطه گرایی و تجددگرایی غرب گردیده و اسلام گرایان و امت اسلامی تنها جامعه و گروهی هستند که به طور جدی یک نظام فرامرزی سیاسی و اقتصادی و فرهنگی را خواستارند.

موضوع سوم در این مقوله، ماهیت خود جهان شمولی اسلام است. بیش از هر الگوی موجود در تاریخ الگوی اسلام با جهان شمولی در آمیخته و بر مبنای جهان شمولی پایه ریزی شده است. چهارده قرن قبل، ادوار طولانی پیش از اینکه اصطلاح امروزی جهانی سازی، جهانی شدن و جهانی کردن متداول و سخن روز شود، اسلام برای اولین بار در تاریخ نه تنها چارچوب و نظریات و بنیاد جامع جهان شمولی را به جامعه بشری عرضه نمود، بلکه در مدت بسیار کوتاهی توانست این جهان شمولی را بر مبنای عقیده و ایمان در بستر و عرصه اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و علمی و فرهنگی پیاده کند. دستورهای اسلام جهان شمول است: «وما أرسلنک إلاّ رحمه للعالمین» یعنی «ما تورا جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم» (انبیاء: ۱۰۷).

انقلاب اسلامی ایران دو پدیده ی مهم قرن بیستم، یکی بنیاد و ساختار نظام «ملت دولت» و دیگری مدرنیته یا تجدد و نوگرایی غربی را زیر سوءال برد و یک دید جهانی سازی و جهانی شدن اسلامی را که فراسوی مرزهای سیاسی، نژادی، ملی و قومی باشد، تقویت و در دستور روز قرار داد. یکی از منابع بزرگ اقتدار در روابط بین الملل تعیین دستور روز است. هر گروهی، هر فردی و هر ملتی که بتواند دستور روز را تعیین کند، در دنیا اولیت پیدا می کند. امروز به رغم مشکلات و سدهای بزرگی که برای جلوگیری از توسعه ی انقلاب اسلامی ایران در جهان ایجاد کردند، اسلام در دستور قرن بیست و یکم قرار گرفته، اما در عین حال الگوی غالب مدرنیته در نقاب «جهانی سازی» و «جهانی شدن» احیا گردیده و ممالکی مانند ایران تنها سنگر مقاومت علیه نظام جهانی شده اند. مسلمانان در سراسر دنیا به مقاومت و مبارزه خود همان گونه که در فلسطین اشغالی و در سایر نقاط در این چند دهه مشاهده کرده ایم ادامه می دهند اما متأسفانه آن ها فاقد یک نظام حکومتی و دولتی اسلامی هستند. این، خود سوءال بزرگی را سبب می شود. آیا دنیای امت اسلامی در مقابل جریان جهان شمولی اقتصادی، فرهنگی و تکنولوژی امروزی که ادامه ی سلطه گرایی گذشته است سکوت اختیار کرده و بی تفاوت خواهد ماند و در نتیجه بیش از پیش در نظام جهانی استکباری امروز ادغام خواهد شد و یا این که با اتحاد، وحدت و واقع شناسی به جای واکنش و انعکاس های آنی و پروژه های پراکنده و متفرقه و تزیینی که این روزها اغلب از طرف برخی از دولت ها و گروه های ممالک اسلامی دیده می شود، مأموریت تاریخی خود را انجام داده و با درایت کاملی مدلولات فکری و عملی خود را در چارچوب جهان شمولی اسلام به دنیا عرضه خواهد کرد.

موضوع چهارم گفتار ما، طرح تشکیل اتحادیه ی امت اسلامی، قدمی است در مسیر و در پی آمد و ساختار جهان شمولی اسلام و در تشکیل یک نظام جهانی جدید فراسوی نظام کنونی ملت دولت و سفسطه های جهانی سازی آن.

اتحادیه ی امت اسلامی در قالب یک واحد جهانی رهایی بخش و وحدت گرا متشکل از جامعه و حکومت اسلامی است. مفهوم امت ثقل و مرکز این اتحادیه را تشکیل می دهد و در حقیقت چارچوب جامعه شناسی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، تکنولوژی و نظامی جهان شمولی و نظام اسلامی است. مفهوم امت در این جا متصل به مفهوم جامعه یا مترادف آن در معرفت شناسی و انسان شناسی و جامعه غرب نیست. مفهوم امت ابعاد مردم، اجتماع، جامعه، دولت و اقتصاد را در بردارد؛ بنابراین، اتحادیه ی امت اسلامی واحد حکومتی، دولتی، مردم سالاری و بالاتر از همه مکتب و خداشناسی و ایدئولوژی مسلمانان است. اتحادیه ی امت اسلامی نه شبیه اتحادیه ی اروپا و نه چیزی مانند «ایالات متحده آمریکا» است و بنابراین با چنین عنوان هایی مانند «اتحادیه ی کشورهای اسلامی»، «جماهیر کشورهای اسلامی» و با سازمان هایی مانند «سازمان کنفرانس ممالک اسلامی» کاملاً تفاوت دارد.

فلسفه و اندیشه ی سیاسی غرب همیشه «جامعه» و «دولت» را از یک دیگر جدا نگاه داشته است.

قرن هاست که فلسفه های سیاسی و اجتماعی غرب به دو موضوع جدا اما مربوط به یک دیگر تکیه کرده اند: جامعه و دولت. جامعه ای زایل شد و جامعه ی دیگری پدید آمد. دولت هایی رفتند و دولت های دیگری به وجود آمدند.

همان گونه که بارها ذکر کرده ام، اگر جامعه یا تحقیق در مورد جامعه، جوهر فلسفه ی اجتماعی غرب بوده، درگیری جوامع و رویارویی اجتماعی و ضد اجتماعی نیز روی دیگر همان سکه بوده است.

مفهوم جامعه ی مدنی پدیده ی غرب است و تلاش دیگری است برای جست و جوی جامعه ای که در آن حقوق دولت و افراد به روشنی از یک دیگر متمایز شود. چنین شکافی بین مردم و دولت، بین جامعه و حکومت در جهان شمولی اسلام و مفهوم امت وجود ندارد. از دوران قرون وسطی در غرب، به ویژه از دوران «سن بندیک» و نوشته های «سرتوماس مورتا»، کارهای متفکران سیاسی و اجتماعی در قرون هجدهم و نوزدهم نظیر «پرودون»، «مارکس»، «دوتوکویل» و دیگران، موضوع جامعه ی موءید ارتباط بین انسان و دنیای فیزیکی، رابطه ی گروه ها و پدیده های طبیعی بوده است. این موضوع به ابعاد تکنولوژی، سیاسی، دیوان سالاری (بوروکراسی) و حتی زیست شناسی و محیط شناسی (اکولوژی) جامعه می پرداخت و بر نظام چند حزبی متمرکز بود، اما همیشه در مقام همبستگی وجوه متفاوت فعالیت های انسانی به مثابه ی یک واحد، ناموفق بود.

امور نظامی، سیاسی، اقتصادی، دیوان سالاری و فکری، همگی از یک دیگر مجزا گردیدند. تأکید بر یکی تعیین کننده منازعه ی اجتماعی و جامعه ای به ارث رسیده در دیگری بود. جوامع با تأکید بر پدیده های واحد نظیر دین یا سیاست شناخته شده و یا نام گذاری می شدند؛ برای مثال، موضوع جامعه ی دینی در غرب تا اندازه ای بازتاب عدم کفایت جامعه ی سیاسی بود که در کارها و آثار متفکران و نظریه پردازانی نظیر اگوستین، آکوئیناس، لوتر، کالوین و کگارد شاهد آن هستیم.

اتحادیه ی امت اسلامی طبیعتاً باید از پایین یعنی از ردیف مردم و اجتماع و رهبران اسلامی شروع گردد و بُعد بسیج جهانی به خود بگیرد و سپس شامل دولت های اسلامی شود، زیرا قریب به اتفاق دولت های کنونی ممالک اسلامی بر پایه ی الگوی «ملت / دولت» غرب بنا شده و در آن با خاصیت سکولار (غیر دینی) یا نیمه سکولار و غیر مردمی و انحصاری، هرگونه پیوستگی و وحدت از روزنه ی منافع ملی و طایفه ای و قومی، و از دیدگاه فلسفه ی سیاسی مسلط امروز غرب و نظام حاکم بر جهان نگریسته می شود. بحران مشروعیت سیاسی در ممالک و دنیای اسلام در عصر حاضر در تغییر و تحولات مربوط به «الگوی ملت دولت» یا «دولت ملی» نیست، بلکه در اصلِ وجود و تعارض با چنین نظام سیاسی است. به طور خلاصه، از نظر ما نظام «ملت دولت» با فرهنگ سیاسی و جهان شمولی اسلامی متناقض بوده و این خود مبنا و علت اصلی بحران مشروعیت سیاسی و حکومتی در سرزمین های اسلامی به شمار می آید.

در جهان امروز دیگر نمی توان تلقی کلاسیک از روابط بین الملل، یعنی روابط متقابل بین دولت ها و زبدگان سیاست گذار را به منزله ی تنها بعد مطالعات سیاسی و اقتصادی در نظر گرفت. چیزی که در این دوره به ظاهر کنش های بین المللی و جهانی به همان اندازه مهم تلقی می شود ناتوانی کشورهای به اصطلاح در حال توسعه ازجمله ممالک اسلامی در اثرگذاری بر روند پیشرفت های کنونی جهان در یک حد درخور اعتناست. مفهوم متداول امروز جهان شمولی بودن با مفهوم همگانی یکی نیست. آشنایی با دو نگرش متضاد در عرصه ی بین الملل که ظهور جدید ملی گرایی و قوم گرایی را در برابر جنبش همه شمول قرار داده است، ضروری است. از طرفی، حرکت به سمت منطقه گرایی که در وهله ی اول در یک چارچوب اقتصادی، که منعکس کننده ی تکنولوژی ها و فرآیندهای تولیدی در حال ظهور باشد، بروز کرده است. کم رنگ شدن حاکمیت ملی، افول نظام قدرتی «ملت دولت» موجودیت های نوین دولت های حاشیه ای یا ناحیه ای ابعاد مهم این پدیده است.

اتحادیه ی امت اسلامیِ پیشنهاد شده، در این جا امت اسلامی واحدی است وحدت گرا از مجموع ممالک متحده اسلامی. اتحادیه ی امت اسلامی، امت متحده ی اسلام است که نظام «ملت دولت» را پشت سر گذاشته و از آن عبور کرده است. مفهوم امت در طرح پیشنهادی اتحاد امت اسلامی به صورت جامع و گسترده ای به کار رفته است و شامل تمام جوانب اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و حکومتی می شود. مقصود ما از امت، بررسی آن در مقطع جامعه حکومت است و نه توغل در امور فردی و گروهی یا سطوح اختصاصی و باریک جامعه شناسی، علوم سیاسی و اقتصادی آن. با وضع دولت های ممالک اسلامی و وابستگی های موجود در نظام کنونی جهانی، نباید انتظار داشت که فکر و پیشنهاد تشکیل اتحادیه ی امت اسلامی به معنای یک نظام مستقل و واحد مورد استقبال همه یا حتی اکثر دولت های کنونی حاکم بر سرزمین های اسلامی قرار گیرد، زیرا ابداع و تأسیس چنین اتحادیه ای منافع شخصی و گروهی نخبگان حاکم را به خطر انداخته و پایه های موجود قدرت را به چالش طلبیده و تهدید خواهد نمود. اما رشد و نمو چنین نهضتی از طریق آگاهی، بسیج و تشکل بیش از یک میلیارد و نیم مسلمان دنیا که فراسوی مرزها را در برگرفته و سبب حرکت جهانی گردد امکان پذیر و در حقیقت ضروری است. در وضع کنونی جنبش و نهضت های اسلامی اغلب در سطح ملی و مملکتی بوده فاقد یک رهبری و رهنمود بین المللی و جهانی است. در وضعیت کنونی تنها جنبش های مردمی در سطح امتی است که باعث جابه جایی قدرت و تغییر و اصلاح در سطح بالا و حکمرانان و دولت ها خواهد بود و نه به عکس، زیرا تجربه ی جوامع اسلامی در چند قرن اخیر به خوبی نشان می دهد که هسته های قدرت و احساسات آن در حوزه ی جوامع اسلامی نهفته است و رهبران مدبر و موفق و با ایمان به جهان شمولی اسلامی از میان مردم برخاسته اند. نهضت های پیروزمندانه ی اسلامی قرن اخیر به ویژه انقلاب اسلامی ایران بهترین نمونه ی این جریان بوده است. انتقال قدرت در سطح جهانی می تواند از تجربیات چند دهه ی اخیر بهره مند شود.

اتحادیه ی امت اسلامی به عکس «اتحادیه ی اروپا» و سایر اتحادیه های مشابه ملی و منطقه ای و جهانی نمی تواند از آغاز با اتحادیه های گمرکی، مالی و اقتصادی و حتی سیاسیِ دولتی صورت عمل به خود بگیرد، زیرا پایه جهان شمولی اسلام و استوار بودن آن در سطح بین المللی باید با ارزش ها و اخلاق اسلامی هماهنگ و هموار باشد. الگوی جهان شمولی اسلامی امت با الگوی سرمایه داری امپریالیسم و نئولیبرالیسم و سکولار امروزی منافات داشته در دو قطب مخالف قرار دارند. بحران و کشمکش هنگامی به وجود می آید که یک الگو بر الگوی دیگری تحمیل شود. سلطه گرایی در چارچوب الگوی امت اسلامی ممنوع است. بحران امروز جهانی و در حقیقت، بحران امروزی در غرب این است که جهان شمولی مورد حمایت غرب می خواهد ارزش ها و اخلاق خود را بر جوامع اسلامی و دیگران تحمیل کند. علاوه بر این، چنین جهان شمولی که پایه های مادی و اقتصادی و تکنولوژی داشته فاقد یک تئوری و نظریه پردازی سیاسی و اجتماعی است. همان گونه که تجربیات و آمار چند دهه ی اخیر نشان می دهد این گونه جهانی سازی و جهانی شدن از بالا به پایین تحمیل می شود و تراوش پیدا می کند.

ضرورت بازنگری و تغییرات حاصل در نظام بین المللی و جهان امروزی را باید با ذکر تلویحی در توصیف شرایط و با توجه به پدیدار شدن شاخص های جدید و اهمیت روزافزون عوامل فرهنگی و معنوی و دینی، و افول اقتدار حکومتی، و سرانجام براساس تغییر در مقوله ها و شیوه های نظری به کار رفته، بررسی و مطالعه نمود:

منظور از جهان شمولی چیست؟ عملکرد آن چگونه است؟ چه کسی یا چه چیزی آن را هدایت می کند؟ اخلاقیات