فایل پاورپوینت کامل استقامت در قرآن

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل استقامت در قرآن :

فَاسْتَقِمْ کما أُمِرْتَ^[۱] پس استوار بایست و استقامت کن و توانا باش.

استقامت به معنای ایستادن و از صورت انحناء بیرون آمدن است، یا (استقم) از (قام بالامر) است یعنی به فلان امر قیام کرد و آن را کفایت کرد.

و هیئت امر برای طلب یا برای مبالغه است، پس معنای (استقام) این است که قیام را از خودش طلب کرد، یا خودش به امر قیام کرد، که این معنا نیز مفید مبالغه است.

یا این که اصلا خود هیئت امر یعنی در استقامت مبالغه کن، و معنای آیه چنین است: استقامت کن آن چنان استقامتی که همانند مأموریت تو و موازی با آن باشد یا استقامت کن مثل استقامتی که مأمور به آن شدی.

بدان که انسان تکوینا مأمور است که از پایین ترین مراتب وجود که عناصر اربعه بلکه مادّه المواد است سیر کند تا به بالاترین آن که مقام اطلاق و خروج از تعیین و تقید است برسد.

و سیر انسان از مقام طبع بر مراتب جماد و حیوان است تا مقام بشریت و ظهور عقل جزیی که آن مناط تکلیف است، و ظهور اختیار به سبب محض امر تکوینی است بدون این که اختیار و تکلیف در آن دخالت داشته باشد.

و پس از ظهور عقل و تمیز خیر و شرّ انسانی چون گاهی امر تکوینی با اختیار او معارضه می کند و او را از سیر بر مراتب عالیه منع می کند رحمت و عنایت الهی به سبب اوامر و نواهی تکلیفی بر زبان فرستادگان خدا و جانشینانش او را در می یابد.

پس اگر در امتثال اوامر و نواهی توفیق او را یاری کرد، و بر طبق اقتضای فطرتش بر مراتب عالیه از ملکوت و جبروت تا مقام اطلاق که از آن به لاهوت و مشیت و حقّ (که مخلوق آن مقام است) و ولایت مطلقه سیر کرد، و در این سیر متمکن و توانا شد او در سیرش به جایی رسیده که به آن امر شده است و در جمیع آنچه که به آن از نظر تکلیف و تکوین امر شده مستقیم و متمکن گردیده است.

اگر توفیق او را یاری نکرده و به ملکوت سفلی و عالم جنّ و ارواح خبیثه تنزّل پیدا کرد در این صورت مخالف امر تکوینی و تکلیفی گشته تا چه رسد به این که در این راه مستقیم باشد، چون استقامت عبارت از تمکن در مأمور به است به نحوی که راسخ و ثابت قدم باشد و به آسانی احتمال زوال در آن راه نیابد.

و عروج و بالا رفتن سالک الی اللّه به مقامات اگر چه سخت است، ولی تمکن او در آنجا و پایداریش به نحوی که زوال ناپذیر باشد سخت تر از داخل شدنش در آن است، چه که داخل شدن در مقام توکل سخت است ولی تمکن و پایداریش در توکل به نحوی که در هیچ حالی زائل نشود سخت تر از دخول در آن است.

و همچنین است انسان ملکی که عروجش به ملکوت سخت است ولی تمکن او در ملکوت بعد از عروج به نحوی که هیچ شأنی از شئونش او را از ملکوت باز ندارد سخت تر است.

مولوی قدس سره به سیر در آن مراتب و تمکن در آن و رسیدن به مقام اطلاق اشاره کرده و می فرماید:

از جمادی مردم و نامی شدم

و ز نما مردم به حیوان سر زدم

مردم از حیوانی و آدم شدم

پس چه ترسم کی ز مردن کم شدم

حمله دیگر بمیرم از بشر

تا بر آرم از ملایک بال وپر

و از ملک هم بایدم جستن ز جو

کلّ شی ء هالک الّا وجهه

بار دیگر از ملک پرّان شوم

آنچه اندر وهم ناید آن شوم

پس عدم گردم عدم چون ارغنون

گویدم انّا الیه راجعون

مولوی با ذکر مردن اشاره به تمکن در مقامی کرده که در همان مقام مرده است، چون اگر تمکن در آن مقام نداشته باشد به سبب آن مقام زنده نمی شود^[۲].

بلکه آثار آن مقام عرضی می شود نه ذاتی، پس دیگر آن مقام حیات و زندگی او نمی شود که قوام و استواری ذاتش به آن باشد، و مداوم که زندگی و حیات به سبب آن مقام نباشد مرگ از آن مقام نیز متصوّر نمی شود.

و مقصود مولوی از ملک جنس ملایکه صاحبان بال است که عالم آن ها ملکوت است.

و مقصود از آنچه که در وهم نیاید مجرّدات صرف است که واهمه آن را نمی تواند تصرّف کند.

زیرا تصوّر قوّه واهمه در مورد چیزه