فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱)

فرصتی طلایی: دریافت فایل فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱) همراه با هدیه ویژه پاورپوینت!

یک پیشنهاد بی‌نظیر که کار شما را آسان‌تر می‌کند!

اگر به دنبال یک فایل جامع، علمی و کاملاً استاندارد هستید، اکنون زمان آن رسیده است که فایل فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱) را دریافت کنید. فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱) با دقت بالا تهیه شده و تمامی اطلاعات موردنیاز شما را در بر دارد. علاوه بر این، یک پاورپوینت حرفه‌ای و باکیفیت نیز به‌عنوان هدیه ویژه در اختیار شما قرار خواهد گرفت!

چرا باید فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱) را تهیه کنید؟

فایل فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱) شامل 120 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱) :

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

اشاره

این مقاله گزارش مستندی است از فعالیت ها و تحقیقات مربوط به حوزه
تربیت دینی در کشورها و ادیان گوناگون

.

گذشته از محدودیت ها و ضعف هایی که این
گزارش در قلمرو اسلام دارد، وسعت اطلاعات و تنوع مسائلی که در آن وجود دارد موجب
استحکام و غنای آن شده است. بعضی از مسائلی که این مقاله مطرح می کند و انسان را
به تفکر و تعمق وامی دارد از این قرار است: آیا حفظ متون دینی ارزش تربیتی دارد؟
آیا تعلیمات دینی رایج ما پاسخ گوی نیازها و کمبودهای عقیدتی و عاطفی مخاطبان خود
هست؟ برای آموزش معارف دینی چه شیوه های بدیعی وجود دارد؟ بر اساس چه ضوابطی
می توان فیلم ها و کتاب های دینی را ارزیابی کرد؟ تا کنون چه میزان کتب تحقیقی یا
پایان نامه در زمینه تربیت دینی منتشر شده است؟ چه میزان از وقت دانش آموزان بهتر
است صرف تربیت دینی شود؟ مربی دینی باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟ بهترین حالت
ارتباط میان دین (تربیت دینی) و دولت کدام است؟

مقدمه

به دلیل آن که درباره معنای «دین » و «تعلیم و تربیت » و نیز اجزای
تشکیل دهنده حوزه تربیت دینی هیچ گونه توافق کلی وجود ندارد، بجاست پیش از مرور
مطالعات تربیت دینی، معانی این دو واژه را;ءتوضیح دهیم

:

اندیشمندانی که حوزه دین را بسیار وسیع تصور می کنند، تعریف های
گوناگونی از آن ارائه می دهند; مثل «تجلی جمعی از ارزش های انسانی »، «تعقیب
مشتاقانه و صادقانه یک هدف »، «نظام ارزش ها یا گزینش ها; یک نظام ارزشی

–

استنباطی ».
این تعریف ها به قدری گسترده است که نه تنها نظام های اعتقادی مثل مسیحیت، اسلام و
آیین هندو را در برمی گیرد، بلکه نظام های کمونیستی، مردم سالاری (دموکراسی)،
اثبات گرایی (پوزیتیویسم منطقی) و حتی هرج و مرج طلبی (فاشیسم) را نیز شامل می شود

.

اندیشمندان دیگر محدودیت های بیش تری برای واژه «دین » قایل می شوند.
به نظر آن ها، یک طرح مفهومی به نام «دین

»

باید مجموعه منسجمی از
اجزای خاص شامل ماهیت موجود برتر یا خدایان (الهیات)، منشا و وضعیت کاینات (کیهان شناسی)،
قواعد حاکم بر روابط انسان ها (فلسفه اخلاق و اصول اخلاقی)، رفتار صحیح انسان ها
نسبت به قدرت های فوق انسانی (مراسم دینی، شعایر و پرستش)، ماهیت دانش و منابع
حقیقی آن (شناخت شناسی) و هدف زندگی

(

فرجام شناسی) باشد. طبق تعریف دوم،
مسیحیت، اسلام و آیین هندو دین هستند، ولی کمونیسم، مردم سالاری، اثبات گرایی
منطقی و هرج و مرج طلبی دین به شمار نمی آید

.

به نظر می رسد بیش تر کسانی که درباره تربیت دینی مطلب می نویسند یا
سخن می گویند، به تعریف دوم علاقه دارند

.

بنابراین، در این جا برای
تعریف موضوعاتی که به طور مستقیم به قلمرو تربیت دینی تعلق دارد، همین تعریف را پذیرفته ایم

.

دقیقا همان گونه که نویسندگان گوناگون، دین را به شیوه های متفاوت
تعریف کرده اند، تعلیم و تربیت نیز به روش های گوناگونی تعریف شده است. تعلیم و
تربیت را در وسیع ترین مفهومش، می توان با یادگیری هم سنگ دانست. یادگیری می تواند
این گونه تعریف شود: «تغییراتی که تجربه در فرایند ذهنی و رفتار ظاهری ایجاد
می کند.» با این حال، برای آنچه ذیلا مرور خواهد شد، تعلیم و تربیت به معنای
محدودتری تعریف شده است تا این معنا را داشته باشد: «فعالیتی که مؤسسه های جامعه
برای آموزش نظام مند و طراحی شده انجام می دهند.» این تعریف انواع یادگیری غیر
رسمی را، که در خلال تعامل اجتماعی روزانه افراد حاصل می شود، در برنمی گیرد و
شامل یادگیری از طریق گفت وگوهای خانوادگی یا الگوهای رفتاری دوستان نمی شود.
همچنین تعریف مزبور استفاده گاه و بیگاه از کتاب خانه ها، کتاب فروشی ها،
روزنامه ها و برنامه های تفریحی رادیو تلویزیون را در بر نمی گیرد

.

وقتی تعریف های پذیرفته شده مذکور با هم ترکیب شود، حوزه تربیت دینی به
این صورت تعریف می شود: «آموزش نظام مند و طراحی شده اعتقاداتی درباره ماهیت هستی،
قدرت برتر، مراسم دینی و عبادت، ارزش های اخلاقی شخصی و اخلاقیات روابط انسانی و
نیز درباره معنا و هدف زندگی

.»

علاوه بر این، شایسته است در همین آغاز، تفاوت موجود میان آموزش دینی و
آموزش درباره ادیان را درک کنیم; زیرا این هر دو را می توان ذیل عنوان «تربیت
دینی » قرار داد. معنای سنتی واژه «آموزش دینی » عبارت است از آموزش تعالیم یک دین
خاص با هدف متقاعد کردن فراگیر نسبت به این که دین مذکور تنها دین حق است و باید
اصول و آداب آن را به عنوان اصول و آداب صحیح پذیرفت. این نوع آموزش دینی، که
می خواهد یادگیرنده را، چه از نظر ذهنی و چه از نظر احساسات، نسبت به مجموعه ای از
عقاید متقاعد سازد، هنوز هم تا حد زیادی در همه مناطق دنیا شیوه ای حاکم بر تربیت
دینی است. در مقابل، «آموزش درباره ادیان » که در آن به جای آن که یادگیرنده را
نسبت به کیش خاصی معتقد سازند، معلم درباره انواع گوناگون ادیان توضیح می دهد، رشد
فکری نسبتا جدیدی است. مطالعاتی که در خصوص این دو نوع تربیت دینی صورت گرفته است
در صفحات بعد مطرح خواهد شد

.

بررسی مختصر حاضر حول هفت محور از تربیت دینی تنظیم شده است. هر
جنبه ای را توصیف کرده، روش های توسعه آن بیان داشته ایم. این هفت محور عبارت است
از: (الف) انواع تربیت دینی;(ب) مقاصد یا مقصودها; (ج) شیوه ها و ابزارهای آموزشی;
(د) کارکنان آموزشی; (ه’) مدیریت و امور مالی; (و) ارزش یابی تربیت دینی; و (ز)
تاثیر آن بر تغییرات اجتماعی. بررسی این موارد مقدمتا با ذکر تعداد تخمینی پیروان
ادیان بزرگ جهان آغاز می شود و بحث پایانی مقاله برآوردهایی است درباره موقعیت
جدید مطالعات مربوط به تربیت دینی

.

۱-

ادیان بزرگ و
پیروان آن ها

بهترین توصیف از گستره ادیان، که حاصل تحقیقات چهارده ساله بارت

(Barrett)

بود، در سال ۱۹۸۲ در دایره المعارف جهانی مسیحیت چاپ شد.
این کار معرفی ادیان بزرگ و کوچک جهان و موقعیت و تعداد هواخواهان آن ها را شامل می شد.
در سال ۱۹۸۰، که جمعیت جهان ۰۰۰/۰۰۰/۳۷۴/۴ نفر تخمین زده می شد، ادیان بزرگ پیروان
خود را به این صورت گزارش کردند (نسبت درصدی پیروان هر دین به جمعیت کل جهان در
پرانتز نشان داده شده است): مسیحیت

۰۰۰/۰۰۰/۴۳۳/۱ (۸/۳۲

درصد)، بی دینی و
الحاد ۹۱۱ میلیون (۸/۲۰ درصد)، اسلام ۷۲۳ میلیون (۵/۱۶ درصد)، آیین هندو

۵۸۳

میلیون
(۳/۱۳ درصد)، آیین بودا ۲۷۴ میلیون (۳/۶ درصد)، دین مردم چین ۱۹۸ میلیون (۵/۴
درصد)، یهودیت ۱۷ میلیون (۴/ درصد)، ادیان قبیله ای و شمن ها

(۲)

۱۰۳

میلیون (۴/۲ درصد)، دین های جدید ۹۶ میلیون
(۲/۲ درصد) و دیگران ۳۶ میلیون (۸/ درصد) (اوست لینگ

–

Ostling

– ۱۹۸۲

، ص ۶۶

).

در مقایسه با تخمین های سال ۱۹۰۰، در سال ۱۹۸۰ نسبت مسیحیان به جمعیت
کل جهان، قدری تقلیل یافته (از ۴/۳۴ به

۸/۳۲

درصد)، در حالی که
درصد جمعیت مسلمانان، هندوها و ادیان جدید اندکی افزایش داشته است. بیش ترین
افزایش در مدت هشتاد سال مربوط به مردمی است که یا اظهار بی دینی می کنند یا
ملحدند (از ۲/ به ۸/۲۰). دین مردم چین به طور فاحشی تنزل کرده است (از ۵/۲۳ به
5/۴). آیین بودا یک درصد و یهودیت ۴/ درصد تنزل داشته اند. در حالی که این اعداد
گرایش های آشکاری را به وابستگی های دینی نشان می دهد، اما نمی تواند تغییراتی را
که در متن یک دین خاص صورت گرفته به وضوح بنمایاند، به خصوص در مسیحیت تغییر
محسوسی در نسبت طرف داران یک فرقه به فرقه دیگر حاصل شده است. به عنوان مثال، بارت
گزارش داده که در سال ۱۹۰۰ دو سوم کل مسیحیان در اروپا و روسیه زندگی می کرده اند،
اما وی حدس زده که در سال ۲۰۰۰ سه پنجم آن ها در افریقا، آسیا و امریکای لاتین
خواهند بود. همچنین ،

–

پرسبیتری ها

–

Presbyterians

–

و نظایر آن ها)
پیروان زیادی ندارند، بلکه گروه های انجیل گرا آن ها را پشت سر خواهند گذاشت (اوست
لینگ ۱۹۸۲، ص ۶۷

).

استمرار قدرت ادیان و تغییر درصد پیروان آن ها در گروه های مختلف تا
حدی ناشی از تفاوت در میزان موفقیت تربیت دینی است. رشد محسوس افراد بی دین نیز
نتیجه فعالیت های آموزشی است که دین را بدنام می کند. غالبا این تلاش ها را نهضت های
سیاسی مثل کمونیسم سازمان دهی می کند

.

۲-

انواع تربیت دینی

واژه «انواع » به حالت های گوناگون ترکیب میان زمان و مکانی اشاره دارد
که برای آموزش دینی به کار رفته است. مرور اجمالی ذیل از انواعی که بیش ترین وقت
را به خود اختصاص داده است، شروع می شود و تا مواردی که کم ترین وقت صرف آن شده
[ادامه دارد]; طیفی که از مدارس شبانه روزی تمام وقت تا مطالعات گاه و بیگاه دینی
را در بردارد. یک تحقیق محدود درباره ارتباط میان مقدار زمانی که برای آموزش صرف
شده و کامل بودن یادگیری دینی، این بینش عمومی را تایید می کند که هر قدر زمان صرف
شده برای مطالعه بیشتر باشد،اطلاعات دینی به دست آمده بیش تر و اعتقادات دینی
عمیق تر است. (هارتمن

–

Hartman

– ۱۹۷۹ /

هایمل فارب

–

Himmelfarb

– ۱۹۷۷)

بنابراین، انتظار
می رود که از میان انواع مورد بحث در این بررسی، مواردی که در ابتدا توضیح داده
شده به موفقیت بیش تری در تحقق اهداف دینی منجر شود

.

الف – مدارس
شبانه روزی تمام وقت

مؤسساتی که بیش ترین فرصت را برای آموزش دینی در نظر می گیرند، مدارسی
هستند که شاگردان به طور تمام وقت در آن ها به سر می برند و برنامه ای را که کاملا
یا به طور غالب دینی است، اجرا می کنند. در این موقعیت ها، نه تنها زمان کلاس
شاگردان و ساعات مطالعه آزاد آن ها بر موضوعات دینی متمرکز است، بلکه وقت های غذا
خوردن و تفریح نیز غالبا با تعالیم و شعایر دینی پر شده است

.

مدارس شبانه روزی تمام وقت در سابقه ورودی های خود تفحص می کنند. در
عصر حاضر، این نوع مدارس بیش تر در آسیا و افریقا یافت می شود و تقریبا کودکان و
جوانان پسر در آن شرکت می کنند. هرچند چنین مؤسساتی در اروپا و امریکا هم وجود
دارد اما تعداد آن ها بسیار کم تر است و موضوعات غیر دینی (ریاضیات، علوم اجتماعی
و علوم محض) را بیش از مدارس سنتی آسیا و افریقا در برنامه های آموزشی و درسی خود
می گنجاند

.

در مناطق اسلامی، مدارس شبانه روزی بسیار شبیه هم است و بیش تر بر قرآن
و دیگر متون اسلامی و زبان عربی تمرکز دارد. این وضعیت حتی در مدارسی که در مناطق
گوناگون با عنوان های متفاوت شناخته می شود نیز وجود دارد – در کشورهای عربی
مدرسه، در سودان خلوت،

(kalwa)

در اندونزی پسان ترن،

(Pesantren)

در مالزی پاندوک

(

pondok)

.

مدارس در آیین هندو در هند، که مطالعه وداها

(Veda)

و دیگر متون هندویی (و بیش تر اوقات) فنون مکاشفه را محور کار خود قرار
می دهد، اشرم

(Ashram)

نامیده می شود. در تایلند،
بودائیان این مدارس را وت

(

wat)

می گویند

.

در نتیجه گرایش های عمومی، مدارس دینی تمام وقت، هم از نظر تعداد و هم
از نظر نسبت موضوعات دینی به موضوعات غیر دینی، رو به کاهش بوده است. در کشورهای
در حال توسعه، این کاهش در مدارس دینی عمدتا از

«

برنامه های نوین سازی

» ^(۳)

جوامع در حال توسعه ناشی شده است. منظور از «نوین سازی »، پذیرش
ارزش های اجتماعی

–

اقتصادی و فن آوری کشورهای پیشرفته غربی است. فارغ
التحصیلان برنامه های آموزش دینی سنتی درمی یابند که برای مقتضیات شغلی دنیای جدید
آمادگی ندارند. بنابراین، آموزش برای «انسان خوب » شدن به مفهوم دینی آن، برای موفقیت
اجتماعی و اقتصادی در جامعه ای که ارزش های جدیدی را مورد تاکید قرار می دهد، کافی
نیست

.

ب – مدارس روزانه
تمام وقت

پس از مدارس شبانه روزی، اهتمام نسبت به تربیت دینی در مدارس روزانه ای
که منحصرا بر مطالعات دینی تمرکز دارد، بیش از بقیه است. این مدارس از نظر
برنامه های درسی و تشکیلات، شباهت بسیاری به مدارس شبانه روزی دارد. غالبا این دو
نوع مدرسه از نظر انواع شاگردان ثبت نام کننده شبیه هم می باشد. شاگردان آن ها دو
دسته اند: بعضی در مدرسه مقیم هستند و بعضی در خانه و فقط در ساعات روز در کلاس ها
شرکت می کنند

.

بسیار بیش تر از مدارس روزانه ای که فقط موضوعات دینی را آموزش می دهد،
مدارسی وجود دارد که برنامه های آموزشی و درسی آن ها تلفیقی از موضوعات دینی و غیر
دینی است. به عنوان نمونه، مدرسه اسلامی در اندونزی – یعنی کشوری که با بیش از ۱۷۵
میلیون، بیش ترین جمعیت مسلمان را دارد – از این نوع است. شکل اندونزیایی مدرسه را
اصلاحگران اسلامی در دهه دوم قرن بیستم تاسیس کردند تا ارتباط بیش تری میان تربیت
دینی و مقتضیات زندگی مادی جدید ایجاد کنند و در عین حال، ارکان مهم تربیت اسلامی
سنتی را حفظ کنند. به مرور زمان، میزان مطالعات غیر دینی در مدارس به تدریج افزایش
یافته است. در دهه ۱۹۹۰، در این مدارس، که در کل کشور به ۳۵۰۰۰ باب می رسید،
دست کم هفتاد درصد ساعات درسی به موضوعات غیر دینی (زبان اندونزیایی، ریاضیات،
علوم طبیعی، مطالعات اجتماعی، زبان محلی یا انگلیسی و هنر) اختصاص داشت و سی درصد
باقیمانده صرف موضوعات اسلامی (قرآن، حدیث یا سخنان محمد رسول خدا [۶]، مبانی و
اصول اعتقاد اسلامی، قانون اسلامی، زبان عربی و مانند آن) می شد

.

این واقعیت، که مدارس روزانه شامل هر دو نوع مطالعات دینی و غیر دینی
می شود، نمی تواند میزان استفاده شاگردان از تربیت دینی را نشان دهد; زیرا مقدار
زمانی که این مدارس صرف موضوعات دینی می کنند از یک مدرسه به مدرسه دیگر تا حد
زیادی تفاوت دارد. در واقع، تلفیق موضوعات دینی و غیر دینی در بیش تر نظام های
آموزشی به این صورت است که فقط یک ساعت در روز یا یکی دو ساعت در هفته را به
موضوعات دینی اختصاص دهد و بقیه ساعات را صرف موضوعات غیر دینی کند. در نظام های
آموزشی، که از فرقه های مختلف دینی شاگرد می پذیرد، مطالعات دینی اغلب در خلال
ساعت های فراغت انجام می شود. در این ساعات، دانش آموزان تقریبا یک ساعت در هفته
مطالعات غیر دینی خود را رها می کنند تا تعالیمی را که معلم دینی از مسلک خودشان
ارائه می کند، فرا گیرند. این معلمان اغلب روحانی، کشیش یا افراد عادی فاضل
می باشند. تربیت دینی تحت این برنامه ها تا اندازه ای نظام مند است. (کارپر

–

Carpre

–

و هانت

–

Hunt

– ۱۹۸۴).

ج – مدارس روزانه
تکمیلی

در بسیاری از مناطق جهان، دانش آموزان نه تنها در یک مدرسه غیر دینی
شرکت می کنند، بلکه هر روز در مدرسه ای که بر موضوعات دینی تمرکز دارد حضور
می یابند. ظاهرا این نوع آموزش موازی دینی و غیر دینی در جوامع گوناگون، به دو شیوه
عمده صورت گرفته است

:

در شیوه اول، تا حد زیادی جای یک نظام سنتی و غالب مدارس دینی را نظام
عمومی غیر دینی گرفته است. این جای گزینی، هم بدان سبب است که والدین تربیت دینی
را برای پیشرفت جوانان در نظام اجتماعی – اقتصادی روزآمد ناقص می دانند و هم بدان
دلیل است که دولت می خواهد تمامی کودکان تحت نوعی برنامه آموزشی و درسی باشند که شامل
مجموعه ای از موضوعات غیر دینی است و در مدارس دینی سنتی آموزش داده نمی شود. در
چنین شرایطی، مدرسه دینی، که موقعیت خود را از دست داده و نقش تعلیم و تربیت
تکمیلی را بر عهده گرفته، درس های روزانه خود را در خلال ساعت هایی قبل یا بعد از
وقت مدرسه غیر دینی ارائه می کند. یک نمونه از این الگو – ب صفحه محتوای دقیق و کاربردی است که بر اساس جدیدترین استانداردهای آموزشی و علمی تهیه شده است. تمامی اطلاعات در آن به‌صورت منظم دسته‌بندی شده و شما می‌توانید بدون نیاز به ویرایش یا تغییر، از آن برای مقاصد مختلف مانند پروژه‌های تحقیقاتی، پایان‌نامه‌ها و ارائه‌های علمی استفاده کنید.

بسیاری از افرادی که در حوزه‌های علمی و تحقیقاتی فعالیت می‌کنند، زمان زیادی را صرف جمع‌آوری اطلاعات، تنظیم ساختار فایل و آماده‌سازی مطالب می‌کنند. اما با دریافت این مجموعه، دیگر نیازی به صرف وقت اضافی نخواهید داشت. فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱) به‌صورت آماده و استاندارد در اختیار شما قرار گرفته تا بدون دغدغه از آن استفاده کنید.

ویژگی‌های منحصربه‌فرد فایل فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱)

این مجموعه دارای ویژگی‌هایی است که آن را از سایر فایل‌های مشابه متمایز می‌کند. برخی از این ویژگی‌ها شامل موارد زیر است:

• کاملاً فرمت‌بندی‌شده و دارای ساختار حرفه‌ای برای استفاده آسان
• مطابق با اصول علمی و دانشگاهی و مناسب برای پژوهش‌های علمی
• شامل پاورپوینت رایگان که ارائه شما را جذاب‌تر و حرفه‌ای‌تر می‌کند
• دارای محتوای دقیق و به‌روز که بر اساس جدیدترین منابع گردآوری شده است
• قابلیت ویرایش آسان برای سفارشی‌سازی بر اساس نیازهای شما
• بدون نیاز به ویرایش اضافی و آماده برای استفاده فوری

یک هدیه ارزشمند برای شما!

همراه با فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱)، شما یک پاورپوینت کاملاً حرفه‌ای و استاندارد نیز دریافت خواهید کرد. پاورپوینت فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱) دارای طراحی جذاب و فرمت‌بندی مناسب است که به شما در ارائه‌های دانشگاهی، سمینارها و جلسات کمک می‌کند. با استفاده از این هدیه ویژه، می‌توانید مطالب خود را به شکلی شفاف و تأثیرگذار ارائه دهید.

تضمین کیفیت و پشتیبانی

ما کیفیت این محصول را تضمین می‌کنیم. فایل فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱) و پاورپوینت هدیه، بر اساس استانداردهای روز تهیه شده‌اند و در صورت بروز هرگونه مشکل، تیم پشتیبانی ما آماده پاسخگویی به شما خواهد بود.

---

بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت تربیت دینی (۱) :

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

اشاره

این مقاله گزارش مستندی است از فعالیت ها و تحقیقات مربوط به حوزه
تربیت دینی در کشورها و ادیان گوناگون

.

گذشته از محدودیت ها و ضعف هایی که این
گزارش در قلمرو اسلام دارد، وسعت اطلاعات و تنوع مسائلی که در آن وجود دارد موجب
استحکام و غنای آن شده است. بعضی از مسائلی که این مقاله مطرح می کند و انسان را
به تفکر و تعمق وامی دارد از این قرار است: آیا حفظ متون دینی ارزش تربیتی دارد؟
آیا تعلیمات دینی رایج ما پاسخ گوی نیازها و کمبودهای عقیدتی و عاطفی مخاطبان خود
هست؟ برای آموزش معارف دینی چه شیوه های بدیعی وجود دارد؟ بر اساس چه ضوابطی
می توان فیلم ها و کتاب های دینی را ارزیابی کرد؟ تا کنون چه میزان کتب تحقیقی یا
پایان نامه در زمینه تربیت دینی منتشر شده است؟ چه میزان از وقت دانش آموزان بهتر
است صرف تربیت دینی شود؟ مربی دینی باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟ بهترین حالت
ارتباط میان دین (تربیت دینی) و دولت کدام است؟

مقدمه

به دلیل آن که درباره معنای «دین » و «تعلیم و تربیت » و نیز اجزای
تشکیل دهنده حوزه تربیت دینی هیچ گونه توافق کلی وجود ندارد، بجاست پیش از مرور
مطالعات تربیت دینی، معانی این دو واژه را;ءتوضیح دهیم

:

اندیشمندانی که حوزه دین را بسیار وسیع تصور می کنند، تعریف های
گوناگونی از آن ارائه می دهند; مثل «تجلی جمعی از ارزش های انسانی »، «تعقیب
مشتاقانه و صادقانه یک هدف »، «نظام ارزش ها یا گزینش ها; یک نظام ارزشی

–

استنباطی ».
این تعریف ها به قدری گسترده است که نه تنها نظام های اعتقادی مثل مسیحیت، اسلام و
آیین هندو را در برمی گیرد، بلکه نظام های کمونیستی، مردم سالاری (دموکراسی)،
اثبات گرایی (پوزیتیویسم منطقی) و حتی هرج و مرج طلبی (فاشیسم) را نیز شامل می شود

.

اندیشمندان دیگر محدودیت های بیش تری برای واژه «دین » قایل می شوند.
به نظر آن ها، یک طرح مفهومی به نام «دین

»

باید مجموعه منسجمی از
اجزای خاص شامل ماهیت موجود برتر یا خدایان (الهیات)، منشا و وضعیت کاینات (کیهان شناسی)،
قواعد حاکم بر روابط انسان ها (فلسفه اخلاق و اصول اخلاقی)، رفتار صحیح انسان ها
نسبت به قدرت های فوق انسانی (مراسم دینی، شعایر و پرستش)، ماهیت دانش و منابع
حقیقی آن (شناخت شناسی) و هدف زندگی

(

فرجام شناسی) باشد. طبق تعریف دوم،
مسیحیت، اسلام و آیین هندو دین هستند، ولی کمونیسم، مردم سالاری، اثبات گرایی
منطقی و هرج و مرج طلبی دین به شمار نمی آید

.

به نظر می رسد بیش تر کسانی که درباره تربیت دینی مطلب می نویسند یا
سخن می گویند، به تعریف دوم علاقه دارند

.

بنابراین، در این جا برای
تعریف موضوعاتی که به طور مستقیم به قلمرو تربیت دینی تعلق دارد، همین تعریف را پذیرفته ایم

.

دقیقا همان گونه که نویسندگان گوناگون، دین را به شیوه های متفاوت
تعریف کرده اند، تعلیم و تربیت نیز به روش های گوناگونی تعریف شده است. تعلیم و
تربیت را در وسیع ترین مفهومش، می توان با یادگیری هم سنگ دانست. یادگیری می تواند
این گونه تعریف شود: «تغییراتی که تجربه در فرایند ذهنی و رفتار ظاهری ایجاد
می کند.» با این حال، برای آنچه ذیلا مرور خواهد شد، تعلیم و تربیت به معنای
محدودتری تعریف شده است تا این معنا را داشته باشد: «فعالیتی که مؤسسه های جامعه
برای آموزش نظام مند و طراحی شده انجام می دهند.» این تعریف انواع یادگیری غیر
رسمی را، که در خلال تعامل اجتماعی روزانه افراد حاصل می شود، در برنمی گیرد و
شامل یادگیری از طریق گفت وگوهای خانوادگی یا الگوهای رفتاری دوستان نمی شود.
همچنین تعریف مزبور استفاده گاه و بیگاه از کتاب خانه ها، کتاب فروشی ها،
روزنامه ها و برنامه های تفریحی رادیو تلویزیون را در بر نمی گیرد

.

وقتی تعریف های پذیرفته شده مذکور با هم ترکیب شود، حوزه تربیت دینی به
این صورت تعریف می شود: «آموزش نظام مند و طراحی شده اعتقاداتی درباره ماهیت هستی،
قدرت برتر، مراسم دینی و عبادت، ارزش های اخلاقی شخصی و اخلاقیات روابط انسانی و
نیز درباره معنا و هدف زندگی

.»

علاوه بر این، شایسته است در همین آغاز، تفاوت موجود میان آموزش دینی و
آموزش درباره ادیان را درک کنیم; زیرا این هر دو را می توان ذیل عنوان «تربیت
دینی » قرار داد. معنای سنتی واژه «آموزش دینی » عبارت است از آموزش تعالیم یک دین
خاص با هدف متقاعد کردن فراگیر نسبت به این که دین مذکور تنها دین حق است و باید
اصول و آداب آن را به عنوان اصول و آداب صحیح پذیرفت. این نوع آموزش دینی، که
می خواهد یادگیرنده را، چه از نظر ذهنی و چه از نظر احساسات، نسبت به مجموعه ای از
عقاید متقاعد سازد، هنوز هم تا حد زیادی در همه مناطق دنیا شیوه ای حاکم بر تربیت
دینی است. در مقابل، «آموزش درباره ادیان » که در آن به جای آن که یادگیرنده را
نسبت به کیش خاصی معتقد سازند، معلم درباره انواع گوناگون ادیان توضیح می دهد، رشد
فکری نسبتا جدیدی است. مطالعاتی که در خصوص این دو نوع تربیت دینی صورت گرفته است
در صفحات بعد مطرح خواهد شد

.

بررسی مختصر حاضر حول هفت محور از تربیت دینی تنظیم شده است. هر
جنبه ای را توصیف کرده، روش های توسعه آن بیان داشته ایم. این هفت محور عبارت است
از: (الف) انواع تربیت دینی;(ب) مقاصد یا مقصودها; (ج) شیوه ها و ابزارهای آموزشی;
(د) کارکنان آموزشی; (ه’) مدیریت و امور مالی; (و) ارزش یابی تربیت دینی; و (ز)
تاثیر آن بر تغییرات اجتماعی. بررسی این موارد مقدمتا با ذکر تعداد تخمینی پیروان
ادیان بزرگ جهان آغاز می شود و بحث پایانی مقاله برآوردهایی است درباره موقعیت
جدید مطالعات مربوط به تربیت دینی

.

۱-

ادیان بزرگ و
پیروان آن ها

بهترین توصیف از گستره ادیان، که حاصل تحقیقات چهارده ساله بارت

(Barrett)

بود، در سال ۱۹۸۲ در دایره المعارف جهانی مسیحیت چاپ شد.
این کار معرفی ادیان بزرگ و کوچک جهان و موقعیت و تعداد هواخواهان آن ها را شامل می شد.
در سال ۱۹۸۰، که جمعیت جهان ۰۰۰/۰۰۰/۳۷۴/۴ نفر تخمین زده می شد، ادیان بزرگ پیروان
خود را به این صورت گزارش کردند (نسبت درصدی پیروان هر دین به جمعیت کل جهان در
پرانتز نشان داده شده است): مسیحیت

۰۰۰/۰۰۰/۴۳۳/۱ (۸/۳۲

درصد)، بی دینی و
الحاد ۹۱۱ میلیون (۸/۲۰ درصد)، اسلام ۷۲۳ میلیون (۵/۱۶ درصد)، آیین هندو

۵۸۳

میلیون
(۳/۱۳ درصد)، آیین بودا ۲۷۴ میلیون (۳/۶ درصد)، دین مردم چین ۱۹۸ میلیون (۵/۴
درصد)، یهودیت ۱۷ میلیون (۴/ درصد)، ادیان قبیله ای و شمن ها

(۲)

۱۰۳

میلیون (۴/۲ درصد)، دین های جدید ۹۶ میلیون
(۲/۲ درصد) و دیگران ۳۶ میلیون (۸/ درصد) (اوست لینگ

–

Ostling

– ۱۹۸۲

، ص ۶۶

).

در مقایسه با تخمین های سال ۱۹۰۰، در سال ۱۹۸۰ نسبت مسیحیان به جمعیت
کل جهان، قدری تقلیل یافته (از ۴/۳۴ به

۸/۳۲

درصد)، در حالی که
درصد جمعیت مسلمانان، هندوها و ادیان جدید اندکی افزایش داشته است. بیش ترین
افزایش در مدت هشتاد سال مربوط به مردمی است که یا اظهار بی دینی می کنند یا
ملحدند (از ۲/ به ۸/۲۰). دین مردم چین به طور فاحشی تنزل کرده است (از ۵/۲۳ به
5/۴). آیین بودا یک درصد و یهودیت ۴/ درصد تنزل داشته اند. در حالی که این اعداد
گرایش های آشکاری را به وابستگی های دینی نشان می دهد، اما نمی تواند تغییراتی را
که در متن یک دین خاص صورت گرفته به وضوح بنمایاند، به خصوص در مسیحیت تغییر
محسوسی در نسبت طرف داران یک فرقه به فرقه دیگر حاصل شده است. به عنوان مثال، بارت
گزارش داده که در سال ۱۹۰۰ دو سوم کل مسیحیان در اروپا و روسیه زندگی می کرده اند،
اما وی حدس زده که در سال ۲۰۰۰ سه پنجم آن ها در افریقا، آسیا و امریکای لاتین
خواهند بود. همچنین ،

–

پرسبیتری ها

–

Presbyterians

–

و نظایر آن ها)
پیروان زیادی ندارند، بلکه گروه های انجیل گرا آن ها را پشت سر خواهند گذاشت (اوست
لینگ ۱۹۸۲، ص ۶۷

).

استمرار قدرت ادیان و تغییر درصد پیروان آن ها در گروه های مختلف تا
حدی ناشی از تفاوت در میزان موفقیت تربیت دینی است. رشد محسوس افراد بی دین نیز
نتیجه فعالیت های آموزشی است که دین را بدنام می کند. غالبا این تلاش ها را نهضت های
سیاسی مثل کمونیسم سازمان دهی می کند

.

۲-

انواع تربیت دینی

واژه «انواع » به حالت های گوناگون ترکیب میان زمان و مکانی اشاره دارد
که برای آموزش دینی به کار رفته است. مرور اجمالی ذیل از انواعی که بیش ترین وقت
را به خود اختصاص داده است، شروع می شود و تا مواردی که کم ترین وقت صرف آن شده
[ادامه دارد]; طیفی که از مدارس شبانه روزی تمام وقت تا مطالعات گاه و بیگاه دینی
را در بردارد. یک تحقیق محدود درباره ارتباط میان مقدار زمانی که برای آموزش صرف
شده و کامل بودن یادگیری دینی، این بینش عمومی را تایید می کند که هر قدر زمان صرف
شده برای مطالعه بیشتر باشد،اطلاعات دینی به دست آمده بیش تر و اعتقادات دینی
عمیق تر است. (هارتمن

–

Hartman

– ۱۹۷۹ /

هایمل فارب

–

Himmelfarb

– ۱۹۷۷)

بنابراین، انتظار
می رود که از میان انواع مورد بحث در این بررسی، مواردی که در ابتدا توضیح داده
شده به موفقیت بیش تری در تحقق اهداف دینی منجر شود

.

الف – مدارس
شبانه روزی تمام وقت

مؤسساتی که بیش ترین فرصت را برای آموزش دینی در نظر می گیرند، مدارسی
هستند که شاگردان به طور تمام وقت در آن ها به سر می برند و برنامه ای را که کاملا
یا به طور غالب دینی است، اجرا می کنند. در این موقعیت ها، نه تنها زمان کلاس
شاگردان و ساعات مطالعه آزاد آن ها بر موضوعات دینی متمرکز است، بلکه وقت های غذا
خوردن و تفریح نیز غالبا با تعالیم و شعایر دینی پر شده است

.

مدارس شبانه روزی تمام وقت در سابقه ورودی های خود تفحص می کنند. در
عصر حاضر، این نوع مدارس بیش تر در آسیا و افریقا یافت می شود و تقریبا کودکان و
جوانان پسر در آن شرکت می کنند. هرچند چنین مؤسساتی در اروپا و امریکا هم وجود
دارد اما تعداد آن ها بسیار کم تر است و موضوعات غیر دینی (ریاضیات، علوم اجتماعی
و علوم محض) را بیش از مدارس سنتی آسیا و افریقا در برنامه های آموزشی و درسی خود
می گنجاند

.

در مناطق اسلامی، مدارس شبانه روزی بسیار شبیه هم است و بیش تر بر قرآن
و دیگر متون اسلامی و زبان عربی تمرکز دارد. این وضعیت حتی در مدارسی که در مناطق
گوناگون با عنوان های متفاوت شناخته می شود نیز وجود دارد – در کشورهای عربی
مدرسه، در سودان خلوت،

(kalwa)

در اندونزی پسان ترن،

(Pesantren)

در مالزی پاندوک

(

pondok)

.

مدارس در آیین هندو در هند، که مطالعه وداها

(Veda)

و دیگر متون هندویی (و بیش تر اوقات) فنون مکاشفه را محور کار خود قرار
می دهد، اشرم

(Ashram)

نامیده می شود. در تایلند،
بودائیان این مدارس را وت

(

wat)

می گویند

.

در نتیجه گرایش های عمومی، مدارس دینی تمام وقت، هم از نظر تعداد و هم
از نظر نسبت موضوعات دینی به موضوعات غیر دینی، رو به کاهش بوده است. در کشورهای
در حال توسعه، این کاهش در مدارس دینی عمدتا از

«

برنامه های نوین سازی

» ^(۳)

جوامع در حال توسعه ناشی شده است. منظور از «نوین سازی »، پذیرش
ارزش های اجتماعی

–

اقتصادی و فن آوری کشورهای پیشرفته غربی است. فارغ
التحصیلان برنامه های آموزش دینی سنتی درمی یابند که برای مقتضیات شغلی دنیای جدید
آمادگی ندارند. بنابراین، آموزش برای «انسان خوب » شدن به مفهوم دینی آن، برای موفقیت
اجتماعی و اقتصادی در جامعه ای که ارزش های جدیدی را مورد تاکید قرار می دهد، کافی
نیست

.

ب – مدارس روزانه
تمام وقت

پس از مدارس شبانه روزی، اهتمام نسبت به تربیت دینی در مدارس روزانه ای
که منحصرا بر مطالعات دینی تمرکز دارد، بیش از بقیه است. این مدارس از نظر
برنامه های درسی و تشکیلات، شباهت بسیاری به مدارس شبانه روزی دارد. غالبا این دو
نوع مدرسه از نظر انواع شاگردان ثبت نام کننده شبیه هم می باشد. شاگردان آن ها دو
دسته اند: بعضی در مدرسه مقیم هستند و بعضی در خانه و فقط در ساعات روز در کلاس ها
شرکت می کنند

.

بسیار بیش تر از مدارس روزانه ای که فقط موضوعات دینی را آموزش می دهد،
مدارسی وجود دارد که برنامه های آموزشی و درسی آن ها تلفیقی از موضوعات دینی و غیر
دینی است. به عنوان نمونه، مدرسه اسلامی در اندونزی – یعنی کشوری که با بیش از ۱۷۵
میلیون، بیش ترین جمعیت مسلمان را دارد – از این نوع است. شکل اندونزیایی مدرسه را
اصلاحگران اسلامی در دهه دوم قرن بیستم تاسیس کردند تا ارتباط بیش تری میان تربیت
دینی و مقتضیات زندگی مادی جدید ایجاد کنند و در عین حال، ارکان مهم تربیت اسلامی
سنتی را حفظ کنند. به مرور زمان، میزان مطالعات غیر دینی در مدارس به تدریج افزایش
یافته است. در دهه ۱۹۹۰، در این مدارس، که در کل کشور به ۳۵۰۰۰ باب می رسید،
دست کم هفتاد درصد ساعات درسی به موضوعات غیر دینی (زبان اندونزیایی، ریاضیات،
علوم طبیعی، مطالعات اجتماعی، زبان محلی یا انگلیسی و هنر) اختصاص داشت و سی درصد
باقیمانده صرف موضوعات اسلامی (قرآن، حدیث یا سخنان محمد رسول خدا [۶]، مبانی و
اصول اعتقاد اسلامی، قانون اسلامی، زبان عربی و مانند آن) می شد

.

این واقعیت، که مدارس روزانه شامل هر دو نوع مطالعات دینی و غیر دینی
می شود، نمی تواند میزان استفاده شاگردان از تربیت دینی را نشان دهد; زیرا مقدار
زمانی که این مدارس صرف موضوعات دینی می کنند از یک مدرسه به مدرسه دیگر تا حد
زیادی تفاوت دارد. در واقع، تلفیق موضوعات دینی و غیر دینی در بیش تر نظام های
آموزشی به این صورت است که فقط یک ساعت در روز یا یکی دو ساعت در هفته را به
موضوعات دینی اختصاص دهد و بقیه ساعات را صرف موضوعات غیر دینی کند. در نظام های
آموزشی، که از فرقه های مختلف دینی شاگرد می پذیرد، مطالعات دینی اغلب در خلال
ساعت های فراغت انجام می شود. در این ساعات، دانش آموزان تقریبا یک ساعت در هفته
مطالعات غیر دینی خود را رها می کنند تا تعالیمی را که معلم دینی از مسلک خودشان
ارائه می کند، فرا گیرند. این معلمان اغلب روحانی، کشیش یا افراد عادی فاضل
می باشند. تربیت دینی تحت این برنامه ها تا اندازه ای نظام مند است. (کارپر

–

Carpre

–

و هانت

–

Hunt

– ۱۹۸۴).

ج – مدارس روزانه
تکمیلی

در بسیاری از مناطق جهان، دانش آموزان نه تنها در یک مدرسه غیر دینی
شرکت می کنند، بلکه هر روز در مدرسه ای که بر موضوعات دینی تمرکز دارد حضور
می یابند. ظاهرا این نوع آموزش موازی دینی و غیر دینی در جوامع گوناگون، به دو شیوه
عمده صورت گرفته است

:

در شیوه اول، تا حد زیادی جای یک نظام سنتی و غالب مدارس دینی را نظام
عمومی غیر دینی گرفته است. این جای گزینی، هم بدان سبب است که والدین تربیت دینی
را برای پیشرفت جوانان در نظام اجتماعی – اقتصادی روزآمد ناقص می دانند و هم بدان
دلیل است که دولت می خواهد تمامی کودکان تحت نوعی برنامه آموزشی و درسی باشند که شامل
مجموعه ای از موضوعات غیر دینی است و در مدارس دینی سنتی آموزش داده نمی شود. در
چنین شرایطی، مدرسه دینی، که موقعیت خود را از دست داده و نقش تعلیم و تربیت
تکمیلی را بر عهده گرفته، درس های روزانه خود را در خلال ساعت هایی قبل یا بعد از
وقت مدرسه غیر دینی ارائه می کند. یک نمونه از این الگو – به وسیله فیفو