فایل پاورپوینت کامل تحقّق آرزو

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تحقّق آرزو :

خانمها و آقایان، اجازه دارم بار دیگر مسأله ای را به شما یادآوری کنم که اخیراً بدان پرداختیم؟ این که زمانی که آغاز کردیم روشمان را به کار بندیم، چگونه توانستیم بر تحریف در روءیاها dreams) in (distortion فایق آییم، این که چگونه اندیشیدیم می توانیم با کنار گذاشتن آن آغاز کنیم و اولین اطلاعات قطعی و مسلّم خود را درباره سرشت ذاتی روءیاها از روءیاهای کودکان اخذ کنیم؟ این که سپس چگونه درحالی که مسلّح به آموخته هایمان از این کندوکاو بودیم، مستقیماً به تحریف روءیا (dream-distortion) پرداختیم و امیدوارم گام به گام بر آن فایق شده باشیم؟ در هر حال ملزم هستیم بپذیریم که چیزهایی که از یک مسیر کشف کرده ایم، کاملاً منطبق بر آنهایی نیستند که از مسیر دیگر به دست آمده اند. این وظیفه ماست که دو مجموعه از یافته هایمان را کنار همدیگر قرار دهیم و با یکدیگر سازگارشان کنیم.

از این دو منبع دریافتیم که کارکرد روءیا (dream-work) اصولاً متضمن تغییر شکل افکار به تجربه ای توهّمی است. چگونگی رخ دادن چنین امری خود به اندازه کافی اسرارآمیز است. اما این مسأله، مشکل روانشناسی عمومی است، که در اینجا دقیقاً مدّنظر ما نیست. از روءیاهای کودکان آموختیم که هدف کارکرد روءیا آن است که به کمک تحقق آرزو از محرکی ذهنی خلاصی یابد، که همان خواب ناراحت کننده است. مادام که دریابیم چگونه روءیاهای تحریف شده را تعبیر و تفسیر کنیم، قادر نبودیم چیزهایی از این قبیل درباره شان بگوییم. اما از آغاز انتظارمان این بود که باید بتوانیم روءیاهای تحریف شده را در همان پرتو روءیاهای کودکان بنگریم. نخستین گواه بر چنین انتظاری با کشفِ این واقعیت بر ما عیان گشت که تمام روءیاها، روءیاهای کودکان اند و با همان مواد و مصالح کودکانه کار می کنند، با همان تکانه ها (impulses) و سازوکارهای ذهنی کودکانه. اکنون که معتقدیم به امر تحریف روءیا واقف گشته ایم باید در پی این پرسش برویم که آیا بینشی که روءیاها را تحقق آرزو می داند، در مورد روءیاهای تحریف شده نیز صدق می کند. اندک زمانی پیش، مجموعه ای از روءیاها را تعبیر و تفسیر کردیم اما مسأله تحقق آرزو را کاملاً از شرح خود حذف کردیم و کنار گذاشتیم. من اطمینان دارم که شما به طور مکرر برانگیخته می شوید که از خود بپرسید: «اما تحقق آرزو کجاست؟ چیزی که بناست هدف و مقصود کارکرد روءیا باشد.» این پرسش، پرسشی مهم است زیرا پرسشی است که ناقدان معمولی ما آن را مطرح می سازند. همان طور که می دانید آدمیان گرایشی ذاتی دارند که از پذیرش امور بدیع و تازه فکری سر باز زنند، یکی از راههایی که طی آن چنین تمایلی آشکار می شود، فروکاهیدن بلاواسطه امر تازه و بدیع به کوچکترین اجزای آن است، آن هم در صورت امکان با خلاصه کردن آن به تکیه کلامی جمع و جور. «تحقق آرزو» بدل به تکیه کلام نظریه جدید روءیاها شده است. آدم معمولی می پرسد «تحقق آرزو کجاست؟» و از آنجا که شنیده است روءیاها تحقق آرزوها هستند، در خود عمل طرح سوءال بلافاصله به پرسش پاسخی منفی می دهد. او بی درنگ به تجارب بی شمار شخص خودش با روءیاها می اندیشد، که در این تجارب روءیا با انواع احساسات از احساسات ناخوشایند گرفته تا اضطراب شدید همراه است. بنابراین گفته های نظریه روءیاهای مربوط به روانکاوی به نظر او کاملاً غیرممکن می آید. ما از این بابت مشکلی نداریم که پاسخ دهیم که در روءیاهای تحریف شده، تحقق آرزو نمی تواند هویدا باشد، بلکه باید در پی آن بود. بنابراین نمی توان آن را نشان داد مادام که روءیا تعبیر و تفسیر شود. همچنین می دانیم که آرزوهای موجود در این روءیاهای تحریف شده، آرزوهایی منع شده اند که سانسور آنها را رد کرده است که وجودشان دقیقاً علّت تحریف روءیا و سبب مداخله سانسور روءیاست. اما دشوار است به ناقد معمولی بفهمانیم که پیش از آن که روءیا تعبیر و تفسیر گردد نمی توان در باب تحقق آرزوی مستتر در آن تحقیق کرد. او مدام این موضوع را به دست فراموشی خواهد سپرد. ردّ نظریه تحقق آرزو از جانب او عملاً چیزی نیست جز پیامدی از سانسور روءیا که جایگزینی است برای ردّ آرزو روءیاهای (dream-wishes) سانسور شده و شاخه ای است از آن.

البته، ما نیز خود حس می کنیم لازم است برای خود شرح دهیم که چرا روءیاهایی با مضامین ناراحت کننده تعدادشان آن قدر زیاد است و خصوصاً چرا روءیاهای اضطراب آور (aفایل پاورپوینت کامل تحقّق آرزوiety-dreams) وجود دارند؟ در اینجا برای نخستین بار با مسأله حالات (affects) در روءیاها مواجه می شویم؛ ممکن است برای شرح چنین چیزی لازم باشد رساله ای به آن اختصاص داد، اما متأسفانه نمی توانیم در اینجا بدان بپردازیم. اگر روءیاها تحقق آرزوها باشند، وجود احساسات ناراحت کننده می بایست در آنها ناممکن باشد: ممکن است در اینجا به نظر آید که حق با ناقدان معمولی است. اما باید سه نوع پیچیدگی را در نظر داشت که [ این ناقدان ] به آنها نیندیشیده اند.

اولاً، ممکن است کارکرد روءیا موفق به خلق تحقق آرزو به طور کامل نشده باشد؛ بنابراین قسمتی از این حالات ناراحت کننده در اجزای اندیشگون روءیا (dream-thoughts) در روءیای آشکار^(۲) (manifest dream) باقی مانده است. در این حالت، تجزیه و تحلیلها می بایست نشان دهند که این اجزای اندیشگون روءیا، از روءیایی که با آنها ساخته شده است به مراتب ناراحت کننده ترند. تا به این حد را همواره می توان به اثبات رساند. اگر چنین باشد، باید بپذیریم که کارکرد روءیا بیشتر از روءیای نوشیدن به هدف خود نرسیده است، روءیایی که برای پاسخ به محرک تشنگی شکل گرفته و موفق به رفع عطش تشنگی شده است. [ ص ۱۶۵ [ روءیا بین تشنه می ماند و ناگزیر است بیدار شود تا آب بنوشد. به هر شکل چنین روءیایی، روءیای اصیلی است و از تمام آنچه که طبیعت اصلی روءیا را شکل می دهد چیزی کم ندارد. فقط می توانیم بگوییم “ut desint vires tamen est I laundana voluntas”

(گرچه نیرو کم است، اراده درخور ستایش است.) دست کم این نیّت، که به روشنی قابل درک است، باارزش است. چنین نمونه هایی از برآورده نشدن نادر نیستند. این حقیقت به چنین امری کمک می کند که برای کارکرد روءیا تغییر معنای حالات روءیا بسیار دشوارتر از تغییر محتوای آن است. گاهی حالات بی اندازه پایدارند. آنچه سپس رخ می دهد این است که کارکرد روءیا محتوای ناراحت کننده اجزای اندیشگون روءیا را به تحقق آرزو بدل می سازد، درحالی که حالت ناراحت کننده بدون تغییر باقی می ماند. در روءیاهایی از این نوع، حالت کاملاً با محتوا همخوانی ندارد و ناقدان می توانند بگویند که روءیاها چنان از تحقق آرزو بودن به دورند که روءیایی با محتوای بی ضرر می تواند چونان روءیایی ناراحت کننده احساس شود. می توانیم برای پاسخ به این اظهارنظر سخیفانه، چنین بگوییم که مشخصاً در چنین روءیایی است که هدف تحقق بخشیدن به آرزو که از آنِ کارکرد روءیا است به روشنترین شکل عیان می شود، چرا که این روءیاها جدای از دیگر روءیاهایند. خطا از آنجا به وجود می آید که کسانی که با روان رنجوری (neuroses) ناآشنایند، پیوند بین محتوا و حالت را آنچنان نزدیک می پندارند که ناگزیر نمی توانند تصور کنند که محتوا تغییر یابد بدون آن که تجلّی حالت، که وابسته به آن است، به طور همزمان تغییر کند. دومین عامل که بسیار مهمتر و گسترده تر است، اما باز هم فرد معمولی به طور برابر آن را نادیده می گیرد از این قرار است. تردیدی نیست که تحقق آرزو باید خوشی به همراه آورد. اما این پرسش مطرح می شود که «برای چه کسی؟» البته، برای کسی که آن آرزو را دارد. اما، همان طور که می دانیم رابطه فرد روءیابین با آرزوهایش رابطه ای کاملاً خاص است. او منکر آنهاست و آنها را سانسور می کند؛ سخن کوتاه او آنها را دوست ندارد. بنابراین نه فقط تحقق این آرزوها هیچ خوشی ای به او نمی دهند، بلکه درست عکس آن است؛ و تجربه نشان می دهد که این تضاد به شکل اضطراب بروز می کند، واقعیتی که هنوز جا برای تبیین دارد. بنابراین نسبت روءیابین با آرزوهایش در روءیا را فقط می توان با ترکیبی از دو آدم مجزّا قیاس کرد که نوعی عامل نیرومند مشترک آنها را به هم پیوند داده است. به جای بسط دادن این موضوع حکایت آشنایی را به خاطرتان می آورم که در آن تکرار همین وضعیت را درمی یابید. پری مهربانی به زن و شوهری فقیر قول می دهد سه آرزوی اولشان را برآورده کند. آنها شاد می شوند و تصمیم می گیرند به دقت سه آرزوی خود را انتخاب کنند. اما بوی سوسیسهایی که در کلبه همسایه سرخ می شوند زن را چنان تحریک می کند که دو سوسیس آرزو کند. [ سوسیسها ] در یک آن ظاهر می شوند و این نخستین تحقق آرزو است. اما مرد خشمگین می شود و حین خشم خود آرزو می کند سوسیسها روی دماغ زنش آویخته شوند. چنین چیزی هم اتفاق می افتد؛ و سوسیسها از جای جدیدشان جدا نمی شوند. این دومین تحقق آرزو است؛ اما آرزو، آرزوی مرد است و تحقق آن برای زن او کاملاً ناخوشایند است. شما خود بقیه داستان را می دانید. از آنجا که آن دو یعنی زن و شوهر در حقیقت یکی اند، سومین آرزو به ناچار این است که سوسیسها می بایست از دماغ زن جدا شوند. ممکن است این افسانه در موارد دیگر مورد استفاده قرار گیرد؛ اما در اینجا فقط برای روشن ساختن این امکان به کار می رود که چنانچه دو آدم با یکدیگر هم رأی نباشند تحقق آرزویی از یکی از آنها می تواند برای دیگری ناخشنودی به همراه آورد.

اینک برایمان دشوار نخواهد بود که به فهمی باز هم بهتر از روءیاهای اضطراب آور برسیم. ما نکته دیگری را متذکر می شویم و سپس تصمیم می گیریم فرضیه ای را بپذیریم که به نفع چیزی است که درباره آن باید بسیار سخن گفت. این نکته از این قرار است که روءیای اضطراب آور اغلب دارای محتوایی به کلّی تحریف نشده است، محتوایی که به اصطلاح از چنگ سانسور گریخته است. روءیای اضطراب آور، اغلب تحقق نامستور آرزویی است البته نه آرزویی پذیرفتنی، بلکه آرزویی انکار شده. ظهور اضطراب جای سانسور را می گیرد. در حالی که درباره روءیای کودکانه می توانیم بگوییم که چنین روءیایی تحقق آشکار آرزویی مجاز است و در باره روءیای تحریف شده معمولی می توانیم بگوییم که چنین روءیایی تحقق نامستور آرزویی سرکوب شده است. یگانه فرمول مناسب برای روءیای اضطراب آور این است که چنین روءیایی تحقق آشکار آرزویی سرکوب شده است. اضطراب نشانه ای است از این که آرزوی سرکوب شده، خود را به شکلی نیرومندتر از سانسور نمایانده و این که به رغم سانسور به آرزویش تحقق بخشیده یا در حال تحقق بخشیدن به آن است. آنچه ما درک می کنیم این است که آنچه برای [ آرزوی سرکوب شده ] تحقق روءیا است فقط می تواند برای ما که طرفدار سانسور هستیم موجب احساسات ناراحت کننده و همچنین احتراز از آرزو گردد. اگر این گونه می پسندید، اضطرابی که در روءیا ظهور می کند اضطرابی است به شدت آرزوهایی که در حالت عادی نادیده گرفته می شوند. این را که چرا چنین احترازی به شکل اضطراب ظهور می کند نمی توان از بررسی روءیاها به تنهایی فهمید. اضطراب را باید به وضوح در جای دیگری بررسی کرد.

ممکن است گمان کنیم آنچه درباره روءیاهای اضطراب آور تحریف نشده صدق می کند برای آن دسته از روءیاهای اضطراب آوری که تا اندازه ای تحریف شده اند نیز به کار می رود، که در آنها احساسات ناراحت کننده محتملاً با نزدیک شدن به اضطراب تناظر دارند. روءیاهای اضطراب آور بنا به قاعده همچنین روءیاهایی بیدارکننده اند. ما معمولاً از خواب می پریم پیش از آن که آرزوی سرکوب شده در روءیا به رغم سانسور به طور کامل متحقق گردد. در چنین حالتی کارکرد روءیا شکست خورده است، اما سرشت فطری اش با این عمل تغییر نمی کند. ما روءیاها را با نگهبان شب یا محافظ خواب مقایسه می کنیم، کسی که می کوشد از آشفتگی خوابمان جلوگیری کند. [ ص ۱۶۵ [نگهبان شب نیز ممکن است به جایی برسد که آدم خوابیده را بیدار کند و این در حالی است که احساس کند او به تنهایی ضعیفتر از آن است که از پس خطر برآید. با این همه ما گاهی حتی وقتی که روءیا مخاطره آمیز است و آهسته آهسته به اضطراب بدل می شود، موفق می شویم به خوابمان ادامه دهیم. در خواب به خود می گوییم «دست آخر این فقط روءیا است» و به خواب ادامه می دهیم.

چه وقت اتفاق می افتد که آرزو در روءیا در موقعیتی قرار گیرد که بر سانسور چیره گردد؟ ممکن است شرط لازم برای چنین امری با آرزو در روءیا و یا به طور برابر با سانسور روءیا تحقق یابد. ممکن است آرزو به دلیلی نامعلوم در برخی مواقع بیش از اندازه قدرتمند باشد، اما این احساس به وجود می آید که اغلب، رفتار سانسور روءیاست که مسبب این جابه جایی قوّتهای نسبی آنهاست. پیش از این دیدیم [ ص ۱۷۶ ] که سانسور در هر مورد خاص با شدّتی متغیر عمل می کند. بدین معنا که با هر عنصری از روءیا با درجات متفاوت از جدّیت رفتار می کند. اینک می توانیم فرضیه دیگری را بدین منظور بیفزاییم که سانسور عموماً بسیار متغیر است و همیشه سختگیری یکسانی را نسبت به همان عنصر ناخوشایند اعمال نمی کند. اگر وضعیت به شکلی ظاهر شود که در برخی مواقع سانسور خود را در برابر آرزو روءیایی که سانسور را با موقعیت غیرمترقبه ای روبه رو می کند ناتوان حس کند، به جای تحریف، از آخرین ترفند باقیمانده استفاده می کند و وضعیت خواب را بر هم می زند و در همان حال اضطراب به وجود می آورد.

در این حال ما باز با شگفتی روبه رو هستیم که چرا هنوز اطلاعات چندانی از دلیل این موضوع نداریم که چرا آرزوهای سرکوب شده شرور دقیقاً در شب فعال می شوند و ما را در حین خوابمان آشفته می سازند. تقریباً مسلّم است که پاسخ، به برخی فرضیه هایی بستگی دارد که به سرشت وضعیت خواب بازمی گردند. به هنگام روز وزن سنگین سانسور روی این آرزوها می افتد و بنا به قاعده، این امر را برای آنها ناممکن می سازد که خود را به هر شکلی بروز دهند. در شب این سانسور، مانند تمامی علقه های دیگر زندگی ذهنی، احتمالاً به نفع یگانه آرزو که همان خوابیدن باشد، کنار می کشند یا دست کم به میزان زیادی تقلیل می یابند. آرزوهای منع شده باید برای دوباره فعال شدن خود در شب از این کاهش سانسور در شب هنگام سپاسگزار باشند. برخی بیماران روان رنجور وجود دارند که قادر نیستند بخوابند و به ما قبولانده اند که بی خوابی شان در اصل امری عمدی است. این بیماران جرأت ندارند بخوابند زیرا از روءیاهایشان می ترسند ترسی که از نتایج تضعیف سانسور است. در هر حال به سادگی خواهید دید که به رغم این امر، پس کشیدن سانسور به معنای هیچ گونه بی قیدی فاحشی نیست. وضعیت خواب قدرتهای انگیزشی ما را فلج می سازد. اگر مقاصد شرورانه ما برانگیخته شوند، دست آخر نمی توانند کاری کنند مگر آن که دقیقاً مسبب روءیایی شوند که از دیدگاه عملی بی خطر است. همین ملاحظه تسکین بخش است که بنیان گفته کاملاً معقول کسی است که به خواب فرو رفته است. البته واقعیت این است که در شب گفته می شود امّا قسمتی از حیات روءیا را شکل نمی دهد: «دست آخر این فقط روءیاست. پس بگذار آن را به حال خود گذاریم و بگذار به خواب خود ادامه دهیم.»

اگر در سومین مورد شما ایده ما را به یاد آورید که روءیابینی که با آرزوهای خودش می جنگد می بایست با دو آدم جداگانه که از برخی جهات کاملاً به یکدیگر مرتبط اند مقایسه شوند، امکان دیگری را درک خواهید کرد. زیرا امکانی وجود دارد که تحقق آرزو می تواند منجر به چیزی بسی بعید از خوشی گردد یعنی مجازات. در اینجا بار دیگر می توانیم حکایت سه آرزو را به عنوان مثال به کار بریم. سوسیسهای سرخ شده در بشقاب، تحقق مستقیم آرزوی شخص اوّل یعنی زن بود. سوسیسهای روی دماغ زن، تحقق آرزوی شخص دوم یعنی مرد بود، اما در عین حال مجازاتی بود برای آرزوی احمقانه زن. (در روان رنجوری انگیزه آرزوی سوم، آرزوی پابرجا در حکایت را خواهیم فهمید.) رفتارهای مجازات کننده بسیاری از این دست در زندگی ذهنی انسانها وجود دارند که بسیار قدرتمندند، و ممکن است این رفتارها را مسبب برخی از روءیاهای ناراحت کننده بدانیم. اینک شاید بگویید که به این گونه چیزی از مقوله تحقق آرزوی مشهور باقی نمی ماند. اما اگر دقیقتر بنگرید خواهید پذیرفت که در اشتباهید. در برابر این چیزهای چندگانه ای که روءیاها می توانند باشند (که بعداً متذکر خواهم شد) بر طبق بسیاری از قدرتهایی که عملاً موجودند، راه حل های ما یعنی تحقق آرزو و تحقق اضطراب و تحقق مجازات، راه حل هایی بسیار محدودند. می توانیم اضافه کنیم که اضطراب نقطه مقابل آرزوست، در تداعیها این تضادها به شکلی خاص به یکدیگر نزدیک اند و در ناخودآگاه با همدیگر متحدند. [ ص ۲۱۳ F.F ] و باز می توان افزود که مجازات تحقق آرزو نیز هست، تحقق آرزوی فردی دیگر، یعنی فرد سانسورکننده.

پس در مجموع، من با اعتراض شما به نظریه تحقق آرزو هیچ مصالحه ای نکرده ام. گرچه این وظیفه ماست که قادر باشیم تحقق آرزو را در هر روءیای تحریف شده ای که ممکن باشد به آن برخوریم نشان دهیم، و قطعاً از زیر این وظیفه شانه خالی نخواهیم کرد. اجازه دهید به روءیای سه بلیط تئاتر به قیمت یک و نیم فلورین بازگردیم [ ص ۱۵۳ و ۱۷۲ ] که قبلاً آن را تعبیر و تفسیر کردیم؛ روءیایی که از آن بسیار آموختیم. امیدوارم شما هنوز آن را به خاطر داشته باشید. خانمی که شوهرش در طول روز به او گفته که دوستش الیزه که سه ماه از او کوچکتر است نامزد کرده خواب می بیند که با شوهرش در تئاتر است. یک سمت لژ تقریباً خالی است. شوهر خانم به او می گوید که ایزه و نامزدش هم تمایل داشته اند به تئاتر بیایند اما نتوانسته اند، فقط به این دلیل که صندلیهای بد جایی نصیبشان شده سه صندلی به قیمت یک و نیم فلورین. خانم فکر می کند که اگر آنها می آمدند خیلی اذیت نمی شدند. ما درمی یابیم که اجزای اندیشگون روءیا (dream-thoughts)به خشم خانم از ازدواج بسیار زودهنگام و به نارضایتی او از شوهرش مرتبط اند. ممکن است کنجکاو باشیم به کشف این که چگونه این افکار تیره و تار به شکل تحقق آرزویی بدل شده اند که ردّ پایی از آن را می بایست در محتوای آشکار روءیا یافت. پیش از این می دانستیم که جزءِ «خیلی زود، با عجله» را سانسور از روءیا حذف کرده است [ ص ۱۷۲ ] لژ خالی به این امر اشاره می کند. اینک به کمک سمبولیسمی که با آن آشنا گشتیم، «سه جا به قیمت یک و نیم فلورین» اسرارآمیز برایمان مفهومتر