فایل پاورپوینت کامل دگرگونی احکام در پرتو مصلحت

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل دگرگونی احکام در پرتو مصلحت – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل دگرگونی احکام در پرتو مصلحت شامل 88 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل دگرگونی احکام در پرتو مصلحت گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل دگرگونی احکام در پرتو مصلحت با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل دگرگونی احکام در پرتو مصلحت از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل دگرگونی احکام در پرتو مصلحت با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل دگرگونی احکام در پرتو مصلحت را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل دگرگونی احکام در پرتو مصلحت :

عصر ما، ش ۲۰۴ – ۲۰۷

چکیده:

در مورد نسبت احکام دینی با عنصر «مصلحت » دیدگاه های گوناگونی وجود دارد که برای یافتن رای درست باید مطالعه ای درون دینی را آغاز کرد. تحقیق در آیات قرآن و سنت پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم و ائمه اطهارعلیهم السلام نشان می دهد که عنصر مصلحت هم در تبلیغ و هم در تشریع احکام نقش داشته است. احکام عبادی، بیشتر رازآلود است; ولی امور غیرعبادی تابع مصلحت های عقلی و عرفی است. این نظریه یک احتمال است و باید مورد تحقیق بیشتر قرار گیرد.

نسبت احکام دین با «مصلحت » تبیین های مختلفی را برمی تابد; تبیین هایی که تقریبا می توان آنها را در قالب سه دیدگاه دسته بندی نمود:

۱. در هر حکم و قانون دینی، مصالح و مفاسدی فراتر از حد ادراک آدمی موجود است که عقل وی از تشخیص آن عاجز است.

۲. مصلحتی فراتر از زندگی این جهانی ما موجود نیست و هر حکم دینی که با مصلحت اندیشی و فهم عصری ما سازگار نیفتد، باید آن را موقت دانست و بر شرایط خاص زمان صدور حکم حمل کرد.

۳. بعضی از احکام، رازآلود و دست نیافتنی و برخی این جهانی و دست یافتنی است. نظریه سوم حداقل سه روایت مختلف دارد:

الف) دین در تعبدیات رازآلود است و در سایر ابعاد، مصالح مخفی و رازآلود ندارد.

ب) همه احکام هم دارای راز و هم دارای مصلحت ظاهری است; هرچند در برخی جاها مصلحت های ظاهری بیشتر است و در برخی جاها رازآلود بودن غلبه دارد. طبق این نظر باید همیشه به همه احکام شارع در تمام زمینه ها پای بند بود; زیرا اگرچه یک حکم در این زمان خاص مصلحت ندارد و حتی برخلاف مصلحت است، ولی رازآلود بودن حکم هنوز برجای خود باقی است.

ج) رازآلود بودن دین مربوط به اساس و ذات دین است و مصلحت سنجی ها و تحلیل های این جهانی و ظاهری مربوط به پوسته و عوارض دین است. در واقع این گروه رازآلودگی و مصلحت ظاهری در تمامی اجزای دین را قبول دارند; ولی رازآلودگی را به اصل دین و مصلحت های ظاهری و قابل فهم را مربوط به پوسته و عوارض دین می دانند. بنابراین پیوسته باید درصد یافتن ذات دین جدای از رنگ های محیطی گوناگون بود.

برای یافتن رای درست از بین اقوال یادشده، باید مطالعه ای درون دینی را آغاز کرد تا روشن شود آیا شارع اسلام برای احکام و معارف خود علت و دلیلی ذکر می کند یا خیر. هرچند تقدس اقتضا می کند که بگوییم تمامی آموزه ها و احکام دین رازآلود است و ما از آنها آگاه نیستیم و به مجرد اینکه دستوری صادر شد و به گوش ما رسید، باید به آن جامه عمل بپوشیم، ولی از زندگی خود معصومان معلوم می شود که در همه امور چنین نیست. مثلا پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم فرمود: «غیروا الشیب و لا تشبهوا بالیهود» ^(۱) ; یعنی: «علامت های پیری را تغییر دهید و خود را به یهودیان همانند نسازید.» اما حضرت علی علیه السلام در اواخر عمر خویش چنین نمی کردند و وقتی اصحاب پرسیدند، ایشان فرمود: «پیامبر اکرم علیه السلام در هنگامی چنین دستوری را فرمودند که مسلمانان اندک بودند. ولی اکنون دایره اسلام وسعت یافته و دین پابرجا شده است و هر کسی اختیار خود را دارد». این عبارت نشان می دهد که همه دستورهای پیامبر رازآلود نیست; بلکه گاه فرمانی از فرمان های خدا یا رسول یا امام معصوم نادیده گرفته می شود; چون مصلحت آن حکم تمام شده و یا حکم دیگری مصلحت پیدا کرده است. بنابراین دیدگاه اول نادرست است.

دیدگاه دوم نیز قابل قبول نیست; زیرا مسلما دین شانی رازآلود، خصوصا در بعد عبادت دارد. حال سؤال اصلی این است که با چه معیار و ملاکی می توانیم بفهمیم که این دستور خاص از سنخ رازآلودهاست یا از سنخ غیر رازآلود؟ سؤال دوم این است که اصل و قاعده اولی در این باب چیست؟ یعنی اگر در موردی شک کردیم و با ارائه معیارهایی که ارائه می شود، معلوم نشد که از کدام سنخ است، قاعده اولی چه حکم می کند؟ در پاسخ به سؤال اخیر ممکن است گفته شود که اصل بر رازآلود بودن دین است و هر جا دین دستوری را بیان کرده و علت و فلسفه اش را ذکر نکرده است، به دلیل رازآلود بودن حکم است. ولی در اینجا چند اشکال مطرح است: اولا در مورد سخنی که از پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم نقل شد، هیچ دلیلی ذکر نشده بود و ظاهرا رازآلود بود; حال آنکه از سخنان حضرت علی علیه السلام معلوم شد که تابع مصلحت های ظاهری بوده است. دوم اینکه ذکر فلسفه و دلیل نیز نمی تواند اثبات کند که آن حکم رازآلود نیست; زیرا ممکن است که آن حکم، علت های مادی و معنوی، هر دو را داشته باشد. سوم اینکه اساسا تفاوت فلسفه و علت در چیست و معیار جداسازی آن در دین کدام است؟

به نظر می رسد هر جا مصلحتی از مصالح رعایت شده و به سبب آن، حکم تغییر یافته یا تخصیص خورده و…، آن حکم رازآلود نبوده است. به عبارت دیگر، رازآلود بودن یک حکم، با تغییر یافتن آن به خاطر مصلحت ناسازگار است. اکنون با ارائه نمونه هایی از موارد رعایت مصلحت در حوزه رسالت در دو قسمت (تبلیغ دین و جعل احکام) و جایگاه مصلحت در حوزه حکومت پیامبر می پردازیم.

عنصر مصلحت در مقام تبلیغ دین

پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم پس از بعثت فورا همگان را به توحید الهی دعوت نکرد; بلکه تا سه سال به طور غیرعلنی افراد را به دین جدید دعوت کرد تا بالاخره مردان و زنان متعددی به او ایمان آوردند و حصاری امنیتی برای خود ایجاد و سپس دعوت خود را علنی کرد. حال آنکه می توانست وظیفه خود را علنی کند و اگر در این راه کشته می شد، خود را معذور و ماجور می دانست و می گفت: من موظف به ادای تکلیف هستم و وظیفه ای در قبال اخذ نتیجه ندارم. بنابراین پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم مصلحت را بر ابلاغ صریح توحید و نبوت ترجیح دادند.

اینکه پیامبر پس از سه سال سراغ خویشان خود برای تبلیغ می رود، دلالت بر همین نکته دارد. از این دو مثال معلوم می شود روش تبلیغ و اعلام دین الهی، نکته خاص و رازآلودی ندارد و پیامبر اکرم با فکر و عقل خود روشی را برگزید و حتی آیه قرآن که می فرماید: «انذر عشیرتک الاقربین » یک تکلیف تعبدی و رازآلود نیست; بلکه چون در نظام قبیله ای عرب، خویشان یک فرد بیشتر از همه حامی و طرفدار یک فرد از قبیله خود هستند و..، خداوند فرموده که از انذار آنان شروع کن. خلاصه اینکه اگرچه توحید امری رازآلود است، ولی تبلیغ توحید رازآلود نیست و باید با فکر و مصلحت اندیشی، بهترین روش تبلیغ آن را پیدا کرد.

یکی دیگر از موارد مصلحت، تقیه عمار یاسر است. اجازه پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم به عمار برای ادای کلمات کفرآمیز، چیزی جز رعایت مصلحت نیست و اساسا جواز یا وجوب تقیه، چیزی جز رعایت مصلحت نیست. همچنین باید از تقیه های ابوطالب یاد کرد که مصلحت اقتضا می کرد که ایمانش را مخفی کند تا بهتر بتواند از پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم دفاع کند. اصل ایمان درونی امری رازآلود است; ولی گفتن آن الفاظ بر زبان، رازی خاص ندارد، بلکه نشان دهنده ایمان درونی است و چون قسمت رازآلود و مهم دین در نزد ابوطالب موجود بود، گفتن و نگفتن ظاهری کلمه توحید و نبوت اثر چندانی نداشت.

از بحث های گذشته می توان نتیجه گرفت که دین اسلام دارای یک دسته اصول و قوانین ثابت است که باید رعایت شود; ولی گاهی شرایط زمانی – مکانی، اجازه تبلیغ این اصول و قوانین، یا حتی بر زبان جاری کردن آنها را نمی دهد. در آن شرایط، مصلحت ایجاب می کند که موقتا از ذکر یا تبلیغ آن اصول خودداری شود و سعی گردد که آن شرایط از بین برود و شرایطی ایجاد شود که توان تبلیغ و ذکر آن اصول و قواعد فراهم باشد.

در این خصوص مثال های فراوان دیگری نیز می توان ارائه کرد. داستان سفر پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم به طائف برای جلب همکاری سران طائف و عدم پذیرش آنان نمونه خوبی برای رعایت مصلحت در تبلیغ است. وقتی پیامبر اکرم می خواست به مکه باز گردد، از خوف آزار مشرکان، برای مطعم بن عدی که از بت پرستان بود پیغام فرستاد و در امان و پناهندگی او به مکه آمد و. .. . بنابراین کارهای او، حرکت ها، پناهنده شدن به مشرکان و غیره، اموری عادی، معمولی و غیر رازآلود است و هر زمان دیگری نیز این امور وابسته به فکر عقلا و عرف است و آیه شریفه «لن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلا» اصلا ربطی به امور سیاسی ندارد و مربوط به قیامت است و اینکه آنان علیه مؤمنان هیچ گاه دلیلی عقل پسند و محکمه پسند ندارند. آیه هیچ گاه محدود کننده روابط دولت های اسلامی و ملت های مسلمان با دولت های کافر نیست. قرارداد با کفار، مراوده با آنان و.. اموری سیاسی اند که رئیس مسلمانان بنا بر اقتضای سیاسی – جغرافیایی درباره آن تصمیم می گیرد و در این رابطه اسلام حکم قطعی ای ارائه نکرده است.

مثال دیگر: با آنکه پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم تصریح می فرمود که در جنگ، درختان و منابع طبیعی آسیب نبیند، اما در جنگ با بنی النضیر دستور دادند که درختان خرمای آنان را قطع کنند و در آتش بیفکنند; چون آنان به امید ثروت و زمین های خود سخت مقاومت می کردند و احتمال کشته شدن مسلمانان زیاد بود. بنابراین می توان گفت اتخاذ موضع در امور حکومت داری، بسته به مصالح و مفاسدی است که در این حیطه وجود دارد و عقلا از آن حیث که عاقلند آن را درک می کنند. البته این مصلحت، مصلحتی درون دینی است و با توجه به اصول و موازین دینی تقرر می یابد و به آن معنا نیست که خداوند را در این حوزه سخنی نیست.

نقش مصلحت در جعل احکام

عنصر مصلحت نه تنها در مقام تبلیغ دین، بلکه در مقام تشریع نیز نقش بارزی را ایفا می کرده است. اکنون نقش مصلحت و رازآلود بودن را در برنامه های عملی اسلامی مورد بررسی قرار می دهیم.

نمازهای چهار رکعتی در سفر به دلیل مشقت و سختی به دو رکعت و در جنگ به دو رکعت و کمتر تخفیف یافته است. در مورد مقدمات نماز، مثل تیمم، طهارت بدن و ساتر نیز در شرایط خاص برای رعایت مصالح، تخفیف داده شده است. در عین حال، در همه صورت ها سعی شده حقیقت نماز به همان صورت اولیه خود باقی بماند; یعنی نمازی باشد مشتمل بر ارکان و واجبات خاص. برخلاف کفارات که مثلا از روزه به طعام و از طعام به لباس تبدیل می شود. بنابراین روشن می شود در اینجا حتی شکل و شمایل خاص نیز رازآلود است. حتی از آیات قرآن و روایات به خوبی فهمیده می شود که نماز جماعت نیز حقیقتی رازآلود است و بسیار متفاوت است با اینکه گروهی با هم و هماهنگ با هم نماز فرادی بخوانند. در طهارت (وضو) نیز قالب و شکل برای شارع مهم است و در هیچ صورتی خلاف قالب نماز یا قالب طهارت دستور نمی دهد. بنابراین اصل حکم نماز و طهارت ثابت و رازآلود است و به همین جهت غیرقابل گذشت است; ولی نسبت به انواع و اقسام و افراد، انعطاف هایی دارد و در نتیجه می توان گفت که عمل کردن به وظیفه در حال اضطرار کافی است. اساسا نسخ حکمی و آمدن دیگری به جای آن برای این نکته است که مصلحت آن حکم پایان یافته است و بنابراین نیازی به استمرار آن نیست و حکم دیگری مصلحت دارد که انشا و ابلاغ می شود.

حال سؤال این است که علاوه بر مصلحت هایی که در احکام غیرعبادی مطرح است و آنها را می فهمیم و از دیدگاه ما ملاک وضع و جعل است، ملاک ها و رازهای مخفی نیز وجود دارد یا خیر؟ مثلا اگر پیامبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم از بیع غرری نهی فرموده و باز دیدیم که از بیع تخمینی و کلی بدون کیل و وزن یا بیع بدون مشاهده و رؤیت کالا نهی کرده است و از قرائن یا تصریح های شارع یا فهم عرفی خود فهمیدیم که علت نهی از این بیع ها غرر بوده است، آیا می توان نتیجه گرفت که این مصادیق مربوط به زمانی بوده که از ناحیه آنها غرری حاصل می شد و الآن با تولیدات کارخانه ای و بسته بندی شده و شمارش کامپیوتری و تعهد بیمه در مورد اجناس و… دیگر این معاملات بدون اشکال است؟ و از سوی دیگر، اگر معامله با عدد صحیح و وزن مشخص معامله شد، ولی فروشنده می دانست که مثلا این جنس تا چند ساعت دیگر با اعلام ورود کالای خارجی مشابه، از ارزش ساقط می شود، آیا در اینجا می توان گفت که این معامله اشکال دارد؟ با مراجعه به آیات و روایات معلوم می شود که در معاملات قصد خاصی وجود ندارد و می توان ملاک ها و معیارها را به دست آورد و در مورد معامله هایی که در زمان شارع نبوده است، آن ملاک ها را ساری و جاری دانست.

مثال دیگر: با آنکه دروغ از گناهان کبیره است، ولی گاه که مصلحت مهمی در دروغ نهفته باشد و دروغ باعث حفظ جان و مال مسلمانی شود، جایز و گاهی راجح و بلکه واجب است و در طور زندگانی سیاسی پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم به مواردی از این نوع برخورد می کنیم. از جمله، مورد نعیم بن مسعود را می توان نام برد که به طور پنهانی مسلمان بود و به دستور پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم با دروغ گفتن به یهودیان و مشرکان در جنگ احزاب از شکست مسلمانان جلوگیری کرد.

 اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی، به دوستانتان معرفی کنید.