---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل موقعیت زنان مسلمان :

از نظر علامه شیخ شمس الدین رئیس شیعیان لبنان

موقعیت زن مسلمان را در جهان امروز چگونه می بینید؟

در حال حاضر موقعیت زن در اسلام بطور کامل ناشناخته است.

زن مسلمان در جهان اسلام از دو مشکل رنج می برد: در کشورهایی که اسلام اجرا می شود، آداب و رسوم بر زن حاکم است. این آداب و سنتها همیشه با شرع همسو نیستند و به مرد اختیاری بیش از آنچه در قوانین اسلام هست، می دهند. مسئله دوم اینکه زن مسلمان تحت تأثیر اندیشه و الگوی غربیها قرار گرفته است. در کشورهائی که اسلام را قبول دارند یعنی در کشورهای ایران، عربستان سعودی و افغانستان سه نوع الگو برای زن مسلمان وجود دارد.

در ایران زن مسلمان به موفقیت بزرگی نایل آمده است و امیدوارم موفقیتهای بیشتری بدست آورد. ما معتقدیم که زمینه خودیابی برای زن در جامعه و دایره جامعه مدنی و سیاسی بطور گسترده وجود دارد.

و زن شایستگی کامل دارد که تمام مسئولیتها و وظایفی را که مرد انجام می دهد ایفا کند. اما در عربستان و افغانستان استنباط فقهی موجود در مورد زن از نظر ما نادرست است این استنباط فقهی نیاز به تجدید نظر و تحول دارد. بایستی درخصوص روشهای اجتهاد فقهی در شریعت اسلامی بحث و گفتگو و تحقیق شود. بایستی در مورد تمام مسائل از جمله حجاب، حقوق زناشوئی، حاکمیت زن بر خویشتن خارج از چارچوب زناشویی، حقوق زن در زمینه کار، در جامعه، شایستگی سیاسی زن تجدیدنظر فقهی صورت گیرد.

در این کشورها و حتی در شیعه امامیه، به طور مثال برخی مبانی کلی فقهی وجود دارد که مشابه مبانی فقهی و هابیان و طالبان است مانند مسئله پوشاندن صورت، اجازه نداشتن زن در خروج از منزل یا اطاعت مطلق از همسر یا عدم شایستگی زن برای انجام کارهای اجتماعی خارج از حقوق همسری.

حتی در نزد شیعه برخی نقطه نظرهای فقهی وجود دارد که از نظر ما نتیجه عادتها و آداب و رسوم گذشته است نه مبتنی بر یک استنباط فقهی روشن و صحیح. از نظر من این حصاری که زن مسلمان را در برگرفته بود در حال شکسته شدن است و دایره مشارکت زن در زندگی عمومی و اجتماع و حاکمیتش بر خویشتن در حال افزایش می باشد. این فرآیند نیازمند به یک فعالیت و اقدام عاقلانه و شجاعانه و بدون شتاب است تا زن مسلمان در جایگاه صحیحش قرار گیرد. من شخصا شعار آزادی زن را ترغیب نمی کنم چرا که زن مسلمان آزاد است و نیاز به آزاد شدن ندارد. این شعار نادرست از قرن نوزده در جهان غرب مطرح شد. و برخی از مبلغان زن و مرد مسلمان این شعار را در حق زن مطرح کردند در حالی که این شعار در جوامع اسلامی اشتباه و حاصل وابستگی فکری به روشهای غربی بود. ما شعار آزادی زن مسلمان را مطرح نمی کنیم. بلکه زن مسلمان نیاز به شعار اسلامی شدن دارد. یعنی بازگرداندن وضعیت زن مسلمان به اسلام. این شروع خوبی است. الان مشاهده می کنیم که زن مسلمان در ایران یا کشورهای اسلامی دیگر، در زندگی اجتماعی و جامعه و عرصه های اقتصادی و فرهنگی فعالیت می کند. بسیاری از زنان در زمینه های اجتماعی، پزشکی، آموزشی، طرحهای اقتصادی تربیت کودک کار می کنند.

هم اکنون دیوار موجود در بین زن ایرانی و غیرایرانی در حال کوتاه شدن است. زنان در تمام عرصه ها شرکت دارند.

از دیدگاه فقهی ما، زن در یک حکومت دموکراتیک پارلمانی به اصطلاح شما در ایران، شورایی که مبتنی بر نهادها می باشد نه بر اراده فردی، شایستگی دارد که ریاست حکومت را به عهده بگیرد.

این شروع، شروع خوبی است. و البته بسیار تأکید می کنم که در این روند نباید شتاب به خرج داد. از سوی دیگر، باید توجه کنیم که زن از دیدگاه اسلام انسان است. انسان عبارت است از مرد و زن.

هو الذی خلقکم من نفس واحده.

هوالذی اخرج منها زوجها و بث منها رجالاً کثیرا و نساء.» بشر از یک زن و یک مرد تشکیل می شود. در این زمینه سه مقوله یا مفهوم وجود دارد. اول مقوله انسان. انسان نه مذکر است و نه مؤنث. انسان انسان است شامل زنها و مردان می شود. این انسان مذکر و مؤنث در همه جا از مجله، جامعه، دفتر، خیابان، مدرسه، مجلس شورا، دانشگاه انسان است. اما در خانه بعد جنسی انسان مطرح است که عبارت است از مذکر و مؤنث. فرهنگ غربی اتاق خواب را از خانه به خیابان منتقل کرده است. زن (در فرهنگ غربی) درعرصه های تحصیل، دانشگاه کار و حرفه به عنوان جنس مؤنث مطرح شده است. اینجا محل اشکال هست.

اسلام تأکید دارد که زن در جامعه، انسان و در خانه و فقط برای همسرش مؤنث باشد. مرد نیز در جامعه انسان است و در خانه فقط برای همسرش مذکر هست. در فرهنگ و تمدن غرب مرد برای تمام زنها مذکر و زن برای تمامی مردها مؤنث است.

با این روش، فساد تولید می شود. ما می خواهیم که زن مسلمان در چنین دامی که با شیوه های مختلف گسترده می شود، نیفتد. از زمانی که غرب به جهان اسلام وارد شد، این مفهوم راجع به زن، هم حاکم شد.

الان مثلاً می بینیم که در جوامع اسلامی، لباس و پوشش، یک فرهنگ و اندیشه است. لباس سه کار کرد دارد؛ کارکرد پوشاندن جسم، محفوظ داشتن از گرما و سرما و زیبا و شیک نشان دادن. اما لباس در نظر زن غربی عنوان پوشش و محافظت از خطرات جوی را ندارد بلکه ابزاری است در جهت نمایش بعد جنسی و این همان مرضی است که گریبانگیر زنان مسلمان نیز شده است. الان از جمله امور مهم برای زنان پیروی از مد و شکل و نوع لباس است. و این امر نشانگر بعد جنسی زن است نه بعد انسانی او. هم اکنون زن تبدیل به ابزار تبلیغاتی شده است. اگر شرکت سازنده صابون، اتومبیل و تلویزیون بخواهد برای کالاهای خود بازاریابی بکند در کنار کالای خود از تصویر زن عریان یا نیمه عریان برای تبلیغ کالا و فریفتن اذهان استفاده می کند. تا در اذهان بشر، مفهوم جنسی با این کالا پیوند بخورد.

مثال دیگر اینکه الان تجارتی در کشورهای اسلامی رایج است (نمی دانم در ایران تا چه حد این تجارت از ارزش برخوردار می باشد) به عنوان تجارت اجناس و لوازم آرایش زنانه مانند کرمها، عطرها، ادوکلنها و… چنین تجارتی اقتصاد مسلمانان را بدون هیچ فایده ای تخریب می کند. من منکر استفاده از وسایل آرایش برای خانمها نیستم، اما، نه به این حجم و گستردگی، چون زن مسلمان تنها برای همسرش و یا در محیطهای زنانه آرایش می کند. در حالی که زن معاصر و مدرن شاید حتی برای شوهرش زینت نکند، اما در خیابان و مجامع عمومی خود را برای دیگران زینت می کند.

به نظر من اکنون یکی از ضعفها و خطرها در جهان اسلام وضعیت زنان است. زنها اگرچه به موفقیتهایی نایل آمده باشند، همچنان به پیشرفتهای بیشتر در عرصه های تربیتی و اخلاقی نیاز دارند تا به مرحله ای برسند که شخصیت کامل خود را بازیافته بدون اینکه صرفا به یک موجود مؤنث برای لذایذ جنسی تبدیل شوند بعد انسانی خود را تقویت کنند. الان وقتی گفته می شود «زنان مدرن امروزی»، در ذهن من واژه «کنیز» تداعی می شود. در گذشته کنیزان دونوع بودند: زیبا و نازیبا (زشت). کنیزان نازیبا را برای کار استفاده می کردند. اما به کنیزان زیبا، آوازخوانی، شعر، موسیقی می آموختند و از صدا و جسم زیبای آنها لذت و بهره می بردند. اکنون زن مدرن امروزی نیز تقریبا همین وضعیت را دارد. من فکر می کنم یکی از دستاوردهای بزرگ انقلاب اسلامی ایران، مربوط به حق زنان است و من به صراحت خطاب به زنان ایران عرض می کنم که من نگرانم از اینکه مبادا شما زنان ایرانی مثل گذشته، خود را صرفا مقلد زنان لندن، پاریس، نیویورک به جهان معرفی کنید. زن مدرنی که من از تأثیر او نگران هستم مادام کوری نیست بلکه هنرپیشگان زن هستند. زن ایرانی چگونه می خواهد ایران را معرفی کند. ایران اکنون در بسیاری از زمینه ها از جمله زمینه زنان به عنوان نمونه و الگو مطرح است. زن مسلمان ایران پوشش شرعی و عفت اخلاقی خویش را حفظ می کند و در عین حال در تمام عرصه های زندگی مشارکت کامل دارد. این، چهره ای است که از ایران وجود دارد. زن ایرانی نه فقط در قبال زنان ایرانی بلکه نسبت به تمامی زنان جهان اسلام مسؤولیت اخلاقی و شرعی دارد. من از اینجا خطاب به تمامی زنان و مردان مرتبط با مسائل زنان در ایران عرض می کنم که بسیار مواظب باشند و نسبت به برخی زمزمه های آزادی زن و تغییر در وضعیت زنان هشیار باشند. این خطر است. من نسبت به زنی که کمی از موی سر و یا گردنش دیده می شود، تعصبی ندارم اما اگر این پدیده رنگ سیاسی و برنامه ریزی شده داشته باشد، خطر بسیار بزرگی بشمار می رود و باید با آن مقابله نمود.

نقش زن مسلمان لبنانی بخصوص زن شیعه در تحولات اجتماعی سیاسی این کشور چگونه است؟

زن مسلمان در لبنان نمایی از زن مسلمان جهان عرب است. در جامعه لبنان سه نوع الگوی زن وجود دارد. الگویی که بطور کامل تحت تأثیر الگوی غربی است. دوم الگوی میانه که مابین مفهوم اسلام و مفهوم غربی است و الگوی سوم همان الگوی سنتی است که فقط به خانه و فرزندان و خانواده اهتمام دارد. الگوی درخشان دیگری نیز وجود دارد. که همان زن مسلمان آگاه، روشنفکر و صاحب اندیشه و فکر، درخصوص جامعه می باشد که دارای مسئولیتهای اجتماعی است و در عرصه های فرهنگی مشارکت دارد البته نه در حد آنچه در ایران هست. این نوع اخیر در نتیجه آگاهیهای اسلامی در دهه های اخیر بخصوص پس از پیروزی جمهوری اسلامی ایران بطور گسترده تقویت شد.

پس از انقلاب اسلامی و مشارکت فعال زنان ایرانی در عرصه های سیاسی، فرهنگی و تربیتی، زن مسلمان لبنانی و نیز زن مسلمان جهان عرب و یا پاکستان از آنان الگو گرفتند.

علاوه بر این زنان لبنانی بالأخص زن مسلمان و از همه بیشتر زن شیعه با مسئله دیگری که مقاومت در مقابل اشغالگران می باشد روبرو هستند. مشارکت زن مسلمان لبنان و بخصوص شیعیان در امر مقاومت ضداسرائیلی، شرافتمندانه و بزرگ و مهم بوده است. این زن یا یک دختربچه بوده و یا یک همسر، یا مادر و یا خواهر. زن با تمامی ویژگیهای خود رکن اساسی پایداری در لبنان محسوب می شود. این امر تنها مربوط به زنان متدین نمی شود بلکه زنان متوسط و حتی برخی زنان پیروغرب، در امر مقاومت و پایداری مشارکت دارند و انصافا باید گفت حتی بسیاری از زنان مسیحی نیز در این مورد نقش دارند اما بخش عمده این مشارکت از زنان مسلمان است.

به نظر شما راههای مقابله باتأثیر فرهنگ غرب بر جوامع مسلمان کدام است؟

بدون تردید، تهاجم فرهنگی غرب در حال حاضر قویتر و گسترده تر از گذشته است. چون وسایل ارتباطی و اطلاعاتی و تبلیغی به صورت گسترده ای پیشرفت کرده. الان شبکه اینترنت قابل کنترل نیست. تمامی اطلاعات در تمام سطوح از طریق ماهواره ها با برنامه های فضائی رادیوئی و تلویزیونی، از طریق کتاب و فیلم، سینما و ویدئو بی وقفه در حال ارائه است تهاجم فرهنگی غرب بسیار قوی است و مشکل این است که مصون داشتن فرد کار