فایل پاورپوینت کامل آسیب‌شناسی مبانی معرفتی علوم انسانی از دیدگاه قرآنی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آسیب‌شناسی مبانی معرفتی علوم انسانی از دیدگاه قرآنی :

موضوع علوم انسانی فعل انسان است و فعل انسان، چون با اراده او پیوند می خورد می تواند الهی و یا غیر الهی و بلکه ضد الهی باشد؛ لذا علوم انسانی قابلیت آن را دارد که به الهی و غیرالهی و ضد الهی طبقه بندی شود.

نگاهی اجمالی به آثار و مباحثی که راجع به تحول علوم انسانی در کشور منتشر شده ـ با تمام اختلافاتی که با یکدیگر دارند ـ از یک حقیقت واحد خبر می دهند و آن حقیقت این است که علوم انسانی رایج، نیازمند بازنگری است و باید کاری کرد. در این میان، جایگاه قرآن در علوم انسانی، مغفول واقع شده است. این غفلت خودش را در دو جا نشان می دهد: یکی، عدم سنجش و نقد تفکر دیگران بر اساس منطق قرآنی و دوم، باور نکردن مفاهیم قرآنی و اعتراف به آنچه که خدای متعال در قرآن کریم وعده داده است. این آسیب شناسی مهم علوم انسانی جامعه علمی ماست.

گذری بر آسیب شناسی مبانی معرفت شناختی علوم انسانی رایج از منظر قرآن کریم

به دیگر سخن علوم انسانی موجود و رایج با اشکالات جدی روبروست؛ اشکالات انسان شناختی، معرفت شناختی، هستی شناختی، ارزش شناختی، غایت شناختی و. .. و این قرآن است که می تواند بهترین پاسخ ها را ارائه کند و به عنوان مبنای تولید علوم انسانی مطرح شود.

در حوزه مبانی معرفت شناختی، قرآن کریم، شک گرایی، حس گرایی و حس گرایی همراه با ادعای دین داری را از آسیب هایی می داند که علوم انسانی با آن روبروست یا می تواند روبرو باشد. اگر بر اساس مبنای معرفت شناختی «شک گرایان» علوم انسانی تولید شود، در بهترین وضعیت، معطوف به امور دنیوی است که هدفش سر و سامان دادن و نظم بخشیدن به زندگی دنیوی انسان هاست.

اصطلاح شاک، در فرهنگ قرآن به معنای شاک در امور تجربی و حسی استعمال نشده و از آن ها سخنی هم نقل نشده، بلکه این شکاکان، که خودشان، خویشتن را شاک می نامند، در اصول دین شک دارند و طالب برهان هم نیستند و تحصیل جزم و یقین را محال دانسته و شک را قابل زوال نمی دانند؛ بنابراین اصطلاح فلسفی و قرآنی شاک با یکدیگر تفاوت دارد (آیت الله جوادی آملی، شناخت شناسی در قرآن ص ).

این علوم انسانی از یک سو چنان تقلیدمحور و از سوی دیگر خودشیفته است و خود را حق می پندارد که به خود زحمت تفکر و تعقل و استدلال نمی دهد؛ علوم انسانی اینان وقتی مطلوب است که فاقد گزاره ها و آموزه های وحیانی باشد؛ لذا علوم انسانی برآمده از این دستگاه معرفت شناختی، از ارائه پشتوانه فلسفی و اعتقادی و ارزشی الهی و انسانی برای انسان و نیز تحلیل جهان عاجز است و نمی تواند برای زندگی بشر، معنایی، به جز پوچی و نهیلیسم، ارائه دهد.

در این علوم انسانی رابطه انسان و خدا و نیز آموزه های وحیانی و بلکه دین به طور کلی کنار گذاشته می شود و انسان نه جانشین که جایگزین خدا قرار می گیرد. آن هم نه همه انسان ها بلکه انسان هایی که بیشترین قدرت و ثروت را در اختیار دارند.

سیستم معرفت شناختی «حس گرایان» مدعی است که پاسخ موجه و قابل قبولی برای سؤالات و دغدغه های بشر دارد. در علوم انسانی مبتنی بر این دستگاه شناخت شناسی، سخن از شک و تردید نسبت به عالم غیب نیست، بلکه غیب با اطمینان کامل نفی می شود. علوم انسانی مبتنی بر این شناخت شناسی مدعی است که غایت، همین دنیاست. تار و پود معنای زندگی هم کاملاً از مادی و امور حسی و مادی مثل قدرت، ثروت، شهرت، شهوت، لذت و. .. سرشته می شود و در نتیجه از خطرات و تهدیداتی که در جهان دیگر انسان با آن روبرو می شود، غفلت می ورزد.

علوم انسانی انسان شاک و انسان حسی با هم مشترکاتی دارند، اما ب