فایل پاورپوینت کامل امام خمینی و احیای تفکر فقر ستیزی و عدالتخواهی اسلامی ۲

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل امام خمینی و احیای تفکر فقر ستیزی و عدالتخواهی اسلامی ۲ :

مقدمه

این مقاله عهده دار تبیین نقطه نظرات امام خمینی ـ رضوان الله تعالی علیه ـ در زمینه فقرستیزی و عدالتخواهی اسلامی است. نویسنده ضمن بررسی همه جانبه بیانات، پیامها و سیره عملی امام خمینی در خصوص فقرستیزی و عدالتخواهی اسلامی، مطالب مورد نظر را در یک مقدمه و سه فصل تنظیم نموده و در مقدمه تلاش می کند این نکته را به اثبات برساند که از نظر امام خمینی، عدالتخواهی، اندیشه ناب اسلامی است.

تأکید بر روی این موضوع که عدالتخواهی روح حکومت اسلامی است که جامعه را به محیطی مساعد برای رشد معنوی انشان تبذیل می کند و او را برای رسیدن به مقصد نهایی خلقت یاری می نماید، نکته این است که نویسنده مقاله با تبیین آن، مبحث فقرستیزی و عدالتخواهی اسلامی را با احیای تفکر دینی مرتبط می نماید و ضمن ارج نهادن به تلاش هایی که به دلایل مختلف نتوانسته اند به انداز امام خمینی در این زمینه موفق باشند و بدین ترتیب، بی تردید امام خمینی را باید بزرگترین احیاگر تفکر دینی در زمین فقر ستیزی و مطرح ساختن روح عدالتخواهی اسلامی بعد از پیامبر گرامی اسلام و ائمه معصومین – سلام الله علیهم اجمعین – دانست. این توفیق امام خمینی مرهون بینش عمیق و مبنایی ایشان در همه زمینه ها از جمله مسئله فقرزدایی و عدالتخواهی اسلامی است؛ بینشی که موجب شدایشان به اقدامات مفید اما ناکافی قانع نشوند و با تاسیس نظام جمهوری اسلامی به صورت ریشه ای و اصولی با این موضوع برخورد کنند.

فصل اول مقاله به «برخورد مبنایی امام خمینی با فقرستیزی و عدالتخواهی اسلامی» اختصاص دارد و نویسنده پس از آنکه یادآور می شود برخورد ریشه ای و مبتنی بر تفکر دینی با همه مسائل از خصوصیات بارز امام خمینی است، همین واقعیت را در به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی به رهبری این مرد الهی مؤثر می داند و با استناد به این جمله امام که فرمودند «محرومیت زدایی، عقیده و راه و رسم زندگی ماست»، نگاه مبنایی ایشان به مسئله فقرستیزی و عدالتخواهی اسلامی را مطرح می کند.

در فصل دوم مقاله، اندیش فقر ستیزی و عدالتخواهی امام خمینی با استناد به فرازهایی از سخنان و پیامهای ایشان در دوران نهضت اسلامی – قبل و بعد از پیروزی بررسی شده و تشکیل جبه قدرتمند اسلامی – انسانی (فراتر از جهان اسلام) برای تأمین سروری پابرهنگان در جهان که از پیشنهادهای مهم امام در این مبحث می باشد مورد توجه قرار گرفته است.

سومین و آخرین فصل این مقاله، به راههای عملی فقرستیزی و عدالتخواهی از نظر امام خمینی و سیر عملی ایشان در این زمینه ها اختصاص دارد. در مبحث فقرستیزی، پاسخ این سؤال مهم که آیا مقصود این است که کاری کنیم که تا محرومین و فقرا به اغنیا و مرفهین تبدیل شوند یا هدف دیگری مورد نظر است؟ نیز از رهنمودهای امام خمینی استخراج و ارائه می شود. در پایان این مقاله، پس از بررسی موانع فقرستیزی و عدالتخواهی اسلامی از نظر امام خمینی و هشدارهایی که ایشان در این زمینه می دهند به سیره عملی آن حضرت در فقرستیزی اشاره می شود و با توجه دادن به این نکته که روح بلند و خداجوی امام ایجاب می کرد هرگز از خود سخن نگویند و همواره دیگران را به عنوان اسوه و الگوی عملی معرفی نمایند، پیشنهاد می شود برای ثبت سیر عملی آن حضرت نیز اقدامات موثری صورت گیرد. مقاله، با یادآوری خدمات ارزنده امام خمینی در زمین احیای اصطلاحات اسلامی و خودی مربوط به فقرستیزی و عدالتخواهی اسلامی و اشارات دیگری به این انطباق پایان می یابد.

فصل سوم – امام خمینی و راههای عملی فقرستیزی و عدالتخواهی

راهکارهای عملی در چارچوب نظام جمهوری اسلامی

تعیین دقیق هدف و مقصدنهایی، سپس مشخص کردن مسیری که باید برای رسیدن به آن هدف طی شود، و در نهایت فراهم ساختن ابزارهای لازم برای پیمودن راه، از لوازم قطعی هر کاری است که قرار است با برنامه ریزی انجام شود. بررسی مجموعه آثار شفاهی، مکتوب و اقدامات حضرت امام خمینی – رضوان الله تعالی علیه – به روشنی نشان می دهد که ایشان برای فقر ستیزی و برقراری عدالت اجتماعی بر اساس تعالیم اسلامی طرح روشنی داشتند که هدف، مسیر و ابزارهای تحقق آن کاملاً مشخص بودند. (۸۹)

نکته بسیار مهم این است که امام، علی رغم در اختیار داشتن کلیه امکانات و قدرت و نفوذ کلمه و اطلاع از آمادگی کامل مردم برای انجام تمام فرامین ایشان، هرگز از واقعیتها فاصله نگرفتند و زمان لازم برای ریشه کن کردن فقر و برقراری عدالت اجتماعی را در نظر داشتند. به همین جهت همواره این نکته را به مردم گوشزد می کردند که برای رسیدن به اسلام ناب که مظهر عدالت و محو فاصله طبقاتی است، راهی طولانی در پیش است و مبارزه ای که برای نیل به این هدف شروع شده، هنور در آغاز راه قرار دارد، و این مقصود هنگامی حاصل می شود که حاکمیت همه جانبه اسلام تأمین شده باشد. (۹۰)توجه به همراهان و کسانی که می توانند در این مبارزه طولانی دوام بیاورند، از دیگر نکات مورد نظر امام خمینی بود، به طوری که بارها با صراحت اعلام می کردند: «تنها آنهایی تا آخر خط با ما هستند که درد فقر و محرومیت و استضعاف را چشیده باشند. (۹۱)

دقیقاً به همین دلیل بود که نسبت به اشغال مسئولیتها در نظام جمهوری اسلامی توسط سرمایه داران و وابستگان به آنها به شدت حساسیت نشان می دادند و از اینکه ثروتمندان در حکومت نفوذ کنند بیم می دادند:

«ثروتمندان، هرگز به خاطر تمکن مالی خود نباید در حکومت حکمرانان و اداره کنندگان کشور اسلامی نفوذ کنند و مال و ثروت خود را بهانه فخر فروشی و مباهات قرار بدهند و به فقرا و مستمندان و زحمتکشان، افکار خود را تحمیل کنند. (۹۲)

در کنار این هشدار، روشن کردن این نکته که مسئولین نظام جمهوری اسلامی نباید از طبقه متوسط بالاتر باشند(۹۳) نیز مورد توجه و توصیه اکید بنیانگذار این نظام الهی قرار دارد و با تیزبینی و آینده نگری، مردم را در زمینه انتخاب مسئولین اجرایی و تقنینی راهنمایی می کنند و می فرمایند:

«رئیس جمهور و وکلای مجلس از طبقه ای باشندکه محرومیت و مظلومیت مستضعفان و محرومان جامعه را لمس نموده و در فکر رفاه آنان باشند نه از سرمایه داران و زمینخواران و صدرنشینان مرفه و غرق در لذات و شهوات که تلخی محرومیت و رنج گرسنگان و پابرهنگان را نمی توانند بفهمند» (۹۴)

این آینده نگری امام با توصیه های دقیقتر در زمین سپردن مسئولیتها در رده های مختلف به افراد لایق، عمق بیشتری پیدا می کند تا آنجا که در وصیتنام خود به هم وزرا و مسئولین اجرایی کشور در عصر حاضر و آینده وصیت می کنند افرادی را در دستگاههای دولتی به کار بگمارند که با مردم رفتاری اسلامی داشته باشند و سازگاری با مردم و خدمتگزار آنان بودن را پیشه خود کنند. در وصیت نام بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، توجه به محرومان و حفظ ساده زیستی و اجتناب از اشرافیگری و خوی طاغوتی را با انگشت گذاشتن روی وزرای کشور و خارجه درخصوص انتخاب استانداران و سفرای لایق و متعهد و متدین و عاقل و سازگار با مردم به کمال می رسانند و بدین ترتیب اهمیت نقش مردمی بودن مسئولان اجرایی در رده های مختلف را در بقا و رشد نظام جمهوری اسلامی یادآور می شوند. (۹۵)

اقداماتی که برای ریشه کن کردن فقر و استقرار عدالت اجتماعی باید توسط مسئولین با این خصوصیات صورت بگیرد، قبل از هر چیز به یک برنامه ریزی صحیح بر اساس پیاده کردن تعالیم اسلام به عنوان پیکره ای واحد نیازمند است: «مجموعه قواعد اسلامی، هنگامی که در کل پیکره اسلام به صورت یک مکتب منسجم ملاحظه شود و همه جانبه پیاده شود، بهترین شکل ممکن خواهد بود، هم مشکل فقر را از میان می برد و هم از فاسد شدن یک عده به وسیله تصاحب ثروت جلوگیری می کند و در نتیجه کل جامعه را از فساد حفظ می کند و هم مانع رشد استعدادها و شکوفایی قدرت استکبار و خلاقیت انسانها نمی شود. (۹۶)

ضرورت انجام این اقدامات در رهنمودهای امام خمینی به صورت گسترده منعکس هستند و ما به ارائه فهرستی از موارد مورد نظر امام خمینی که قدمهای اساسی برای ستیز علیه فقر و استقرار عدالت اجتماعی اسلام را تشکیل می دهند، اکتفا می کنیم. این موارد از این قرارند:

– شکستن طلسم انحصار تجارت خارجی و داخلی به افراد متمکن و مرفه. ‎(۹۷)‎ – توجه به عمران روستاها. ‎(۹۸)‎ – محدود کردن در آمد و منافع ثروتمندان با استفاده از اختیارات حاکم اسلامی. ‎(۹۹)‎

– ریشه کن کردن بیکاری از طریق مشارکت دادن تود مردم در تجارت و صنعت و کشاورزی. ‎(۱۰۰)‎

– گرفتن اموال چپاول شده از ثروتمندان و دادن حق محرومان. ‎(۱۰۱)‎ – فراهم ساختن زمینه و وسیله برای ارتقای سطح علمی و عملی همه جوانان. ‎(۱۰۲)‎ – تدوین قوانین به نفع محرومین توسط مجلس شورای اسلامی. ‎(۱۰۳‎ ) – دادن امتیازات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی به محرومین. ‎(۱۰۴)‎ – رهبر و شورای رهبری در حال و آینده باید خود را وقف اسلام و جمهوری اسلامی و محرومان و مستضعفان نمایند. ‎(۱۰۵)‎ – اولویت در تصدی مسئولیتها با محرومان است. ‎(۱۰۶)‎ – مصلحت پابرهنه ها و گودنشینها بر مصلحت متمکنین و مرفهین مقدم است. (۱۰۷) – قو قضائیه باید حامی محرومین باشد. ( ۱۰۸)

نکته بسیار مهم در این زمینه، پاسخ دادن به این سئوال است که برنامه ریزی برای تحول در اقتصاد و ریشه کن کردن فقر و برقراری عدالت اجتماعی باید توسط چه کسانی صورت بگیرد؟ امام خمینی به این سئوال، به طور مشخص جواب داده و فرموده اند: «این به عهده علمای اسلام و محققین و کارشناسان اسلامی است که برای جایگزین کردن سیستم ناصحیح اقتصاد حاکم بر جهان اسلام، طرحها و برنامه های سازنده و دربرگیرند منافع محرومین و پابرهنه را ارائه دهند و جهان مستضعفین و مسلمین را از تنگنا و فقر معیشت به در آورند.» ‎(۱۰۹)‎

راهکارهای عملی درسیاست خارجی

اصرار امام خمینی بر آشکار کردن سیاست حمایت از محرومان و مستضعفان جهان، از مهمترین نقاط قوت رهبری آن آزاد مرد بزرگ بود، ایشان نه تنها به عنوان رهبر انقلاب اسلامی این سیاست را اعلام می کردند. بلکه بارها بر این نکته تأکید می نمودند که دفاع از محرومان و مستضعفان و مظلومان جهان اعم از مسلمان و غیر مسلمان، از اصول سیاست خارجی نظام جمهوری اسلامی است. قطعاً همین روش، یکی از عوامل بسیار مؤثر در موفقیت امام در دوران رهبری و موجب گرایش و عشق روز افزون ملتها به ایشان و ناکامی دشمنان خارجی در رویارویی با انقلاب اسلامی بود.

اعلام آشکار حمایت همه جانبه، حتی نظامی، از نهضتهای آزادیبخش به عنوان مصادیق بارز مستضعفین جهان تا ریشه کن شدن کفر و رسیدن آنان به حقوق حقه خود، (۱۱۰) هرچند بر اساس معیارهای رایج در سیاست خارجی کشورها اقدامی غیر عادی است، ولی امام خمینی بارها بر این نکته پافشاری کردند و آن را به عنوان سیاست اصولی نظام جمهوری اسلامی مطرح نمودند، و مهمتر آنکه دعوت از مسلمانان برای پیروی از اصول تصاحب قدرت در جهان را اقدامی لازم دانستند:

«من بصراحت اعلام می کنم که جمهوری اسلامی ایران با تمام وجود برای احیای هویت اسلامی مسلمانان در سراسر جهان سرمایه گذاری می کند و دلیلی هم ندارد که مسلمانان جهان را به پیروی از اصول تصاحب قدرت در جهان دعوت نکند و جلوی جاه طلبی و فزون طلبی صاحبان قدرت و پول و فریب را نگیرد. ما باید برای پیشبرد اهداف و منافع ملت محروم ایران برنامه ریزی کنیم. ما باید در ارتباط با مردم جهان و رسیدگی به مشکلات و مسائل مسلمانان و حمایت از مبارزان و گرسنگان و محرومان با تمام وجود تلاش نماییم و این را باید از اصول سیاست خارجی خود بدانیم» (۱۱۱)

حفظ این موضع اصولی توسط مسئولین نظامی جمهوری اسلامی دغدغه خاطر همیشگی بنیانگذار این نظام الهی بود و به همین دلیل، علاوه بر اصرار بر اعلام آن، تاکید فراوانی نیز بر استمرار آن داشتند و می فرمودند:

«ما باید تمام تلاشمان را بنماییم تا به هر صورتی که ممکن است خط اصولی دفاع از مستضعفین را حفظ کنیم.»(۱۱۲)

مفهوم رفاه از نظر امام خمینی

تبیین دقیق نظر امام خمینی در خصوص فقر ستیزی و عدالتخواهی اسلامی تنها در صورتی میسر است که نظر ایشان درباره مفهوم رفاه کاملاً شناخته شود. توجه به این نکته از این جهت اهمیت دارد که در مبحث ضرورت فقرستیزی و عدالتخواهی اسلامی و تامین رفاه توده های محروم به طور طبیعی این سئوال مطرح می شود که آیا مقصود از ریشه کن ساختن فقر، این است که فقرا به اغنیا و مرفهین تبدیل شوند و برای این رفاه محدودیتی وجود ندارد؟ این یک سئوال اساسی در مبحث فقر ستیزی و عدالتخواهی است، زیرا اگر پاسخ این باشد که هدف، تبدیل شدن فقرا به اغنیاست و ما باید در انتظار روزی باشیم که محرومان را در نهایت رفاه ببینیم و محدودیتی هم برای رفاه در نظر نگیریم در آن صورت باید به سئوال بزرگتر و اساسیتری جواب بدهیم و آن این است که اگر فساد و انحطاط و وابستگی به بیگانگان و فاصله گرفتن از مبارزه با طواغیت، همگی از سرمایه داری و پول پرستی ناشی می شود. تبدیل کردن فقیر به غنی و قائل نشدن محدودیت برای رفاه به طور طبیعی نیتجه ای جز مبتلا نمودن آنان به همین عوارض منفی نخواهد داشت. مهمتر آنکه پول و سرمایه و رفاه در صورتی که محدودیت و مهاری نداشته باشد، اصولاً بدون تجاوز به حقوق دیگران به دست نخواهد آمد. بدین ترتیب، پیمودن این راه دشوار به جای آنکه خدمتی به توده های محروم باشد، به وارد ساختن آنها به فضایی آلوده به رذایل اخلاق و دور کردن آنها از معنویت منجر خواهد شد.

جواب این سئوال اساسی را خوشبختانه امام خمینی به طور روشن داده اند. ایشان قبل از هر چیز این مبحث را به طور ریشه ای و مبنایی مطرح می کنند و ضمن یادآوری این نکته که آمال و آرزوهای انسان نامتناهی است و همین امر منشأ زیاده خواهی نوع انسان است، (۱۱۳) به صورت مکرر ضرورت ساده زیستی را به مردم و مسئولین و روحانیون تذکر می دهند. (۱۱۴) و خطرات فاصله گرفته از ساده زیستی را به صورت هشدارهای شدید مطرح می نمایند (۱۱۵) و تصریح می کنن