فایل پاورپوینت کامل بررسی سیره علمی و اخلاقی امام هادی (ع)

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل بررسی سیره علمی و اخلاقی امام هادی (ع)!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل بررسی سیره علمی و اخلاقی امام هادی (ع) بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل بررسی سیره علمی و اخلاقی امام هادی (ع) از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل بررسی سیره علمی و اخلاقی امام هادی (ع) شامل 120 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل بررسی سیره علمی و اخلاقی امام هادی (ع) استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل بررسی سیره علمی و اخلاقی امام هادی (ع) با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل بررسی سیره علمی و اخلاقی امام هادی (ع) قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل بررسی سیره علمی و اخلاقی امام هادی (ع) حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل بررسی سیره علمی و اخلاقی امام هادی (ع) به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی سیره علمی و اخلاقی امام هادی (ع) :

مقدمه:

حجت بالغه از آن خداوند است. خداوند با اعطای عقل و بعثت انبیا و فرستادن کتاب های آسمانی و تعیین وصی برای انبیاء، حجت را بر مردم تمام کرده است و با همین حجّت ها با بندگان احتجاج و به حساب آنان رسیدگی می کند. به فرموده امام صادق(ع): «اِنَّ الله احتجَّ عَلی الناس بِما آتاهم و عَرَّفَهُم»(کلینی، کافی، ج۱، ص۱۶۲) از این روی، شناخت حجّت برای بندگان لازم و یک تکلیف به شمار می رود. خدا هم بندگان را بر اساس معرفت و خرد آنان مورد مؤاخذه قرار می دهد و هر که حجت های الهی را نشناسد یا عملش طبق حجت نباشد، در مؤاخذه و محاسبه درمی ماند و از عهده پاسخگویی بر نمی آید و این که در دعاها از خداوند حجت شناسی را می طلبیم، برای همین است که با معرفت حجّت، زندگی ها و اعمال ما بر اساس حجت باشد: «اللهم عرّفنی حجتک…»(قمی، مفاتیح الجنان، دعای زمان غیبت حضرت حجت) امامان معصوم، حجت های الهی اند. اگر رسول خدا(ص) برای تداوم هدایت امت پس از خویش، دو یادگار ارزشمند به میراث و ودیعت نهاده است، یکی قرآن و دیگری عترت، برای همین است که مردم بدون حجت نباشند و در تشخیص راه و شناخت وظیفه و عمل، بر طبق رضای خالق، در پی حجت روند؛ چون زندگی بی حجت به گمراهی کشیده می شود و عمل بدون حجت مقبول نیست. (محدثی، حجت شناسی، ص۷۰) از این رو، تمسّک به ثقلین و تعهّد نسبت به پیام قرآن و فرمان امام، ضامن مصون بودن از گمراهی است، آن گونه که حضرت رسول در حدیث ثقلین فرموده است. (مجلسی، بحارالانوار، ج۲، ص۱۰۳) شیعیان آگاه، از زمان حضرت امیر(ع) تا عصر حجت ثانی عشر(ع)، پیوسته مراقب بودند تا گامی از امامانشان عقب نمانند و جلو نیفتند و در هر مسئله نظر آنان را بشناسند و منطبق با دیدگاه آنان عمل کنند. انبوهی از روایات که متضمّن مکاتبات راویان شیعه با امامان و درخواست رأی و نظر و استفسار از تکلیف و وظیفه ای است که آنان بیان می کنند، در همین جهت بوده است. رهنمود خود ائمّه (ع) نیز همین بوده و روایات فراوانی در مورد جایگاه حجّت های الهی و ضرورت شناخت حجّت و تبعیت از حجّت و خالی نبودن زمین از حجّت و… نقل شده است که خط شیعه را در لزوم همسویی با حجت معصوم الهی ترسیم می کند. (محدثی، حجت شناسی، ص۸۴) و امام هادی(ع) یکی از این حجت های الهی است که فضایل و علوم ایشان دنیا را پر کرده، و بالاترین صمیمیت و اخلاص را نسبت به حق ابراز داشته است. این امام بزرگوار ایمان به خدا در اعماق جان و ژرفای وجودش ریشه دوانده، بطوری که از بارزترین ویژگیها و روشن ترین فضیلت های او شده بود. ادعیه شریف و مناجاتهای حکیمانه و فرازهای ارزشمند در فلسفه توحید به قدری از آن وجود گرامی رسیده است، که خود دلیل بر آن است که وی از نخستین راهنمایانی است که مشعل هدایت و ایمان را در زمین بر افراشته است که زیارت شریف جامعه کبیره یکی از آنهاست. از این امام بزرگوار آنقدر فضل و دانش و مهارت در علوم قران و سنت بروز کرد که باعث حیرت افکار همه عقلای زمان شد و این خود باعث فزونی ایمان و یقین بر درستی عقیده آنها نسبت به آن امام معصوم گشت. از این رو شایسته است که سیره اخلاقی و علمی این سلاله پاک پیامبر(ص) مورد بررسی قرار گرفته و به عنوان اسوه و الگو به نسل جوان معرفی شود.

دوران رشد امام(ع):

امام علی الهادی(ع) شاخه ای برومند از شجره نبوت و شاخساری بالنده از درخت پر شاخ و برگ امامت است، که خداوند به وسیله او و پدران بزرگوارش اسلام را عزت بخشید، وکلمه توحید را برافراشت. پیش از اینکه به بررسی برجستگیهای والای آن حضرت در ابعاد مختلف بپردازیم، به بیان اصول ارزشمنددوران ولادت و رشد آن حضرت اشاره ای گذرا خواهیم کرد.

بیشتر مورخان بر آنند که «امام ابوالحسن علی النقی الهادی»(ع) پیشوای دهم شیعیان، در نیمه ذیحجه سال ۲۱۲ هجری در اطراف مدینه در محله ای به نام «صریا» به دنیا آمد. پدرش پیشوای نهم، امام جوادعلیه السلام و مادرش بانوی گرامی «سمانه» است که کنیزی با فضیلت و تقوا بود. (طبرسی، اعلام الوری، ص۳۵۵) پدر بزرگوارش امام جواد(ع)، نام آن حضرت را از باب تبرک و تیّمن به نام دو جدّبزرگوارش، امام علی و امام سجاد(ع) علیهما السلام) علی نامید، که به حکم قوانین وراثت همانند آنها بود؛ زیرا در فصاحت و بلاغت نظیر جدش امام علی (ع)، و در تقوا و عبادت و طاعت بمانند جدّش امام زین العابدین(ع) بود. امام جواد(ع) به ایشان کنیه ابوالحسن داد و مهمترین القاب نقل شده ایشان عبارتند ازناصح، متوکل، تقی، مرتضی، فقیه، عالم، امین، طیّب، رشید، موضح، عسکری، شهید، وفی، خالص. که مشهور ترین آنها «نقی» و «هادی» است. ایشان در خانواده ای بزرگ شد که از نظر رفتار، آداب و فضایل تابناک و برجسته از دیگر مردم متمایز بود، کودک آنها بزرگ را گرامی می داشت و بزرگ به کوچک احترام می کرد. آن بزرگوار در سایه پدرش امام جواد(ع) بزرگ شد که آن حضرت نمونه ای از فضایل و ویژگیهایی بود که انسان به آنها می بالد، از اشعه روح خود به فرزندش تابید و فضیلتی نماند مگر اینکه در لوح وجود نوزاد غرس کرد، و هر چه بزرگتر می شد خصلتها و هوشمندی اش بیشتر باعث اعجاب می شد. در همان اوان کودکی از چنان هوشیاری و نبوغی برخوردار بود که هوش از سر می ربود و عقول را حیران می کرد. بیان بسیار قوی و هوش فوق العاده ایشان به حدی بود که راویان رویدادهای زیادی از هوشیاری آن حضرت نقل کرده اند. (قرشی، تحلیلی بر زندگانی امام هادی(ع)، صص ۲۶ و ۳۱) شکوه امام در همان دوران کودکی چنان بود که همگان در برابرش سر تعظیم فرود می آوردند وآن بزرگوار شکوه و جلالش را از نیاکانش به ارث برده بود، سیمایش، سیمای انبیا و شکوهش، شکوه اوصیا بود. کسی از دشمنان و شیعیانش با او روبرو نمی شد مگر آنکه تحت تأثیر هیبت و جلال او قرار می گرفت. گذشته از مطالب فوق، ذکر این نکته نیز ضروری است که بزرگداشت و تقدیس امام (در دوران کودکی که نشأت گرفته از شخصیت والای ایشان بود، به مسلمین منحصر نبود، بلکه به دیگران از جمله اهل کتاب نیز تسرّی داشت. آنان به روحانیت و جایگاه والای او در پیشگاه خدا ایمان داشتند و هر گاه مشکلی برایشان پیش می آمد، هدایایی به خدمت امام می آوردند و برای گشایش مشکلاتشان به آن بزرگوار متوسل می شدند. و جواب سوالاتشان را از ایشان دریافت می نمودند. (همان منبع، ص۳۵) به این ترتیب امام هادی(ع) در دامان امامت رشد نمودند و اسوه مردم زمانه خویش گشتند.

شمه ای ازفضایل اخلاقی امام(ع):

پیشوایان معصوم (ع) انسانهای کامل و برگزیده ای هستند که به عنوان الگوهای رفتاری و مشعلهای فروزان هدایت جامعه بشری از سوی خدا تعیین شده اند. گفتار و رفتار و خوی و منش آنان ترسیم «حیات طیبه» انسانی و وجودشان تبلور تمامی ارزشهای الهی است. (همان، فضایل اخلاقی امام هادی(ع)، ماهنامه کوثر، شماره ۱۰) آن بزرگواران به تعبیر امام هادی علیه السلام معدن رحمت، گنجینه داران دانش، نهایت بردباری و حلم، بنیانهای کرامت و ریشه های نیکان، خلاصه و برگزیده پیامبران، پیشوایان هدایت، چراغهای تاریکی ها، پرچمهای پرهیزگاری، نمونه های برتر وحجّتهای خدا بر جهانیان هستند(قمی، مفاتیح الجنان، زیارت جامعه کبیره) بدون شک، ارتباط با چنین چهره هایی و پیروی از دستورها و رفتارشان، تنها راه دستیابی به کمال انسانیت و سعادت دو جهان است. پیشوای دهم (ع) یکی از پیشتازان دانش، تقوا و کمال است که وجودش مظهر فضائل اخلاقی و کمالات نفسانی و الگوی حق جویان و ستم ستیزان است. آن امام همام با اینکه در طول دوران حیات خویش همواره تحت نظر حکومت غاصب عباسی بود و آنها نهایت سعی خود را از اینکه امام با اجتماع ارتباط نداشته باشد، می نمودند، تا جایی که از هیچ تلاشی در این زمینه چشم پوشی نمی کردند، با این وجود فضائل اخلاقی ایشان تا آنجا بود که حتی دشمنان ایشان نیز به آن اعتراف داشتند. اکنون به منظور سرمشق گرفتن از اخلاق کریمه و رفتار سازنده آن حضرت، گوشه ای از این فضایل اخلاقی به صورت مختصر بیان می گردد.

الف) (انس با معبود)

پیشوایان معصوم (ع) در بالاترین درجه مقام شناخت حق تعالی قرار داشتند و همین درک و بینش عمیق، آنان را به ارتباط و انس همیشگی با خدا واداشته و شعله های آتش عشق به معبود و وصال به حق بر جانشان شرر می افکند و آرامش را از آنان سلب می کرد. امام هادی(ع) از تمام جاذبه ها و لذائذ زندگی کناره گرفت و در نهایت پارسایی زندگی می کرد، همواره در حال عبادت و پارسایی و زهد بود، به هیچ یک از مظاهر زندگی دل نبست و اطاعت خدا را بر هر چیزی مقدم می داشت، منزل امام(ع) در مدینه و در سرّمن رأی(نام دیگر شهر سامرا) از هر نوع وسایل تهی بود. مأمورین متوکل بارها سرزده وارد منزل امام می شدند و منزل را به دقت بازرسی می کردند و چیزی از تجملات زندگی را در آنجا نمی یافتند. ایشان شب هنگام به پروردگارش روی می آورد و شب را با حالت خشوع به رکوع و سجده سپری می کرد و بین پیشانی نورانی اش و زمین جز سنگ ریزه و خاک حائلی وجود نداشت. (قرشی، تحلیلی از زندگانی امام هادی(ع)، ص۵۸) و پیوسته این دعا را تکرار می نمود:

الهی مسی ء قد ورد، و فقیر قد قصد، لا تخیب مسعاه و ارحمه و اغفر له خطاه.

بارالها! گنهکاری بر تو وارد شده و تهیدستی به تو روی آورده است، تلاشش را بی نتیجه مگردان و او را مورد عنایت و رحمت خویش قرار داده و از لغزشش درگذر. (دُخَیّل، محمدعلی، ائمتنا، ج ۲، ص ۲۵۷، به نقل از: سیره الامام العاشر علی الهادی، ص ۵۵-) پارسایی و انس با پروردگار، آنچنان نمودی در زندگی امام نقی علیه السلام داشت که بیش از همه معاصران خود به عبادت و تهجّد می پرداخت و تقوا و پایبندی وی به اصول دیانت، زبانزد خاص و عام بود. برخی از شرح حال نویسان در مقام بیان برجستگی ها و صفات والای آن گرامی به ذکر این ویژگی پرداخته اند. «ابن کثیر» می نویسد: «کان عابدا زاهدا» او عابدی وارسته و زاهد بود. (ابن کثیر دمشقی، ابوالفداء، البدایه و النهایه، ج ۱۱، ص ۱۵) امام (ع) در پرتو همان زندگی شرافتمندانه ای زیست که پدران بزرگوارش با آن پارسایی در دنیا زیستند و خود را به چیزی از امور مادی، جز همان حال ارتباط و اتصال به حق نیالودند. آنها در مسیر حق حرکت کرده، دنیا را طلاق دادند و از زر و زیور آن دوری جستند و به خدای تعالی پیوستند و آنچه را که باعث تقرب به او بود انجام دادند. (قرشی، تحلیلی از زندگانی امام هادی(ع) ص۵۹) در آن حضرت فضل و علم و خصال خیر کامل شده بود و تمامی اخلاق آن حضرت خارق از عادت بود مانند اخلاق پدران بزرگوارش و شب که داخل می شد رو می کرد به قبله و مشغول به عبادت می گشت و ساعتی از عبادت باز نمی ایستاد و بر تن نازنینش جبه ای بود از پشم و سجاده اش بر حصیری بود. (قمی، منتهی الامال، ص ۱۱۴۱) بنابراین می توان گفت که یکی از بارزترین فضائل اخلاقی امام علی النقی(ع) عبادت و انس با معبود بوده است.

ب) بخشندگی و پارسایی امام (ع):

امامان معصوم علیهم السلام برای مظاهر دنیوی از جمله مال و ثروت ارزش ذاتی قائل نبودند و سعی می کردند به حد اقل آن که زندگی معمولی روزانه آنان را تأمین کرده و آن بزرگواران را در راه انجام وظایف فردی و اجتماعی یاری رساند، بسنده کنند و مازاد آن را در راههایی که موجب خشنودی خداوند بود، صرف کنند. یکی از این راهها انفاق به افراد تهیدست و نیازمند می باشد. این سیاست خدا پسندانه مالی که در زندگی همه معصومین علیهم السلام در سطح گسترده ای به چشم می خورد، علاوه بر جنبه های معنوی و آثار اخروی، عامل مهمی در کاهش فقر و فاصله طبقاتی جامعه اسلامی و تألیف قلوب افراد و حفظ شخصیت و علاقه مند ساختن آنان به مکتب اهل بیت و جلوگیری از ارتباط گرفتن و نزدیک شدن آنان به دستگاه زر و زور خلفا بود. در پرتو برخورداری ائمه (علیهم السلام) از این خلق نیکو، وجود آن بزرگواران پیوسته مایه امید، و خانه شان نه تنها مرکز نشر دانش، بلکه پناهگاه افراد نیازمند و درمانده و محل رفت و آمد انسانهای مختلف به ویژه آنان که از راه دور آمده بودند، بود. این مسأله هم برای عموم مردم جا افتاده بود، به گونه ای که وقتی فرد نیازمند و درمانده ای را می دیدند او را به خانه امامان علیهم السلام راهنمایی می کردند، و هم برای خود افراد درمانده، بدین معنی که به محض مواجه شدن با مشکلی مستقیماً سراغ خانه امامت را می گرفتند. (قرشی، سایت راسخون، به نقل از کتاب تاریخ تحلیلی دهمین خورشید ولایت) یکی دیگر از صفات امام هادی(ع)، بزرگواری و بخشندگی اوست، زیرا او بخشنده ترین مردم بود به همان روالی که پدران بزرگوارش بودند، که به خاطر خدا خوراک خودشان را به فقیر، یتیم و اسیر می دادندو آنقدر به دیگران می دادندکه در خانواده خودشان خوراکی نمی ماند و به قدری به دیگران پوشاک می دادند که برای خودشان نمی ماند. سخاوت و کرم ایشان تا آنجا بود که گاهی مقدار انفاق به حدی از فزونی می رسید که دانشمندی مانند «ابن شهرآشوب» پس از نقل آن می گوید:

«این مقدار انفاق، معجزه ای است که جز پادشاهان از عهده کسی ساخته نیست و تا کنون این مقدار انفاق را از کسی نشنیده ایم.»(ابن شهر آشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۴، ص۴۰۹) از موارد دیگربخشندگی امام(ع) داستانی است که اسحاق جلاب نقل کرده، می گوید:

«برای ابوالحسن گوسفندان زیادی خریدم، سپس مرا خواست و از اصطبل منزلش به جای وسیعی برد که من آنجا را نمی شناختم، سپس تمامی آن گوسفندان را بین کسانی که آن حضرت دستور می داد، توزیع کردم.»(کلینی، کافی، ج۱، ص۴۸۹)

ج) هدایت گمراهان:

امام علی النقی(ع) به هدایت گمراهان و منحرفان از راه حق و راهنمایی آنان به راه راست، اهمیت فراوانی می داده است. ایشان از طریق تأکید بر ارتباط محکم و ناگسستنی میان امت و آل محمد و همچنین صلوات های مکرر بر محمد و آل محمد که در ادعیه نقل شده از ایشان وارد شده، به هدایت و راهنمایی مردم پرداخته و آنان را از این طریق به آل محمد(ص) پیوند زده است. از جمله کسانی که امام(ع) او را هدایت فرمود، ابالحسن بصری معروف به ملاح است که واقفی مذهب بود و به امامت امام موسی بن الجعفر اکتفا کرده و به امامت فرزندان معصومش معتقد نبود، امام هادی(ع) با او ملاقات کرد و فرمود:

(این خواب تو تا کی ادامه دارد؟بدان که وقت آن رسیده که بیدار شوی…) این سخن امام چنان در قلب او تأثیر کرد که به راه حق و حقیقت بازگشت. (قرشی، تحلیلی از زندگانی امام هادی (ع)، ص۶۰، به نقل از من لا یحضره الفقیه)

د) احترام به دانشمندان:

امام هادی(ع) دانشمندان و متفکران را احترام و نوازش می کرد، و آنان را بر دیگر مردم مقدم می داشت، به این خاطر که ایشان منبع نور در روی زمین هستند. به عنوان مثال امام(ع) (یکی از علما و فقهای شیعه را بدان سبب گرامی می داشت که به امام اطلاع داده بودند که این دانشمند شیعه با یک نفر ناصبی مباحثه کرده و او را مغلوب ساخته است، امام(ع) بسیار خوشحال و مسرور شد، آن دانشمند به حضور امام شرفیاب شد، امام به او احترام و تعظیم کرد، در حالی که مجلس پر از علویان و عباسیان بود، امام او را روی تشکی نشاند و رو به او کرد و شروع به حرف زدن با او کرد و به گرمی از حال وی پرسید، به طوری که بر حاضران در مجلس به ویژه هاشمیان گران آمد، آنها رو به امام کردند و گفتند: چگونه این شخص را بر بزرگان بنی هاشم مقدم می دارید؟امام(ع) برای اثبات نظر خود در پاسخ آنها به دلایلی از قران اشاره فرمودکه در آن دانشمند و غیر دانشمند را برابر نمی داند. (زمر/۲۲) ایشان در ادامه فرمودند: پس چرا به من که این شخص را به خاطر گرامیداشت خدا احترام کردم، اعتراض کردید؟این دانشمند، فلان ناصبی را با دلایل الهی که در حقیقت خود به قلب او انداخته بود، مغلوب ساخته است واو را بر همه کسانی که شرافت نصب دارند، برتری داده است… حاضران ساکت ماندند، زیرا امام با برهان قاطع پاسخ آنها را داده بود. (همان منبع، ص۶۴) و این تنها گوشه ای از احترام امام(ع) به مقام دانشمندان و علما بود که به عنوان نمونه مطرح گردید و چه خوب است این سیره امام(ع) الگویی باشد برای نسل حاضر در احترام و تکریم به دانشمندان و صاحبان علم.

ه) حل مشکلات مردم:

امامان علیهم السلام مظاهر قدرت و عظمت خداوند و معادن کلمات و حکمت ذات مقدس حق و منبع تجلیات و انوار خاصه او هستند. آنها نه تنها در زمینه عبادی و بندگی خدا پیشگام بودند و هیچ کس در این میدان گوی سبقت را از آنان نربود، بلکه در زمینه های اجتماعی و رسیدگی به کمبودها و مشکلات مردم و برطرف کردن گرفتاریهای آنان نیز پیشگام بودند، به گونه ای که کسی از در خانه آنان ناامید باز نمی گشت. تاریخ، نام افراد زیادی را که برای حل مشکل و رفع گرفتاری خود به پیشوای دهم علیه السلام مراجعه کرده و از محضر آن حضرت با خشنودی بازگشته اند، ثبت کرده است. (قرشی، تاریخ اجمالی پیشوایان دین، ص۷۱) که در زیر به ذکر یک نمونه بسنده می شود.

شیخ اربلی روایت کرده که «امام هادی (ع) روزی برای کار مهمی «سامرا» را به قصد دهکده ای در اطراف ترک کرد. در این فاصله عربی سراغ آن حضرت را گرفت. به او گفته شد: امام(ع) به فلان روستا رفته است. مرد عرب به سمت دهکده حرکت کرد. وقتی به محضر امام(ع) رسید گفت: من اهل کوفه و از متمسکان به ولایت جدت امیرمؤمنان(ع) هستم، ولی بدهی سنگینی مرا احاطه کرده است، چندانکه قدرت تحمل آن را ندارم، و کسی را جز شما نمی شناسم که حاجتم را برآورد. امام(ع) پرسید: بدهکاری ات چقدر است؟ عرض کرد: حدود ده هزار درهم. امام(ع) او را دلداری داد و فرمود ناراحت نباش، مشکلت حل خواهد شد. دستوری به تو می دهم عمل کن و از اجرای آن سر متاب: این دستخط را بگیر، هنگامی که به «سامرا» آمدی، مبلغ نوشته شده در این ورقه را از من مطالبه کن، هر چند درحضور مردم باشد. مبادا در این باره کوتاهی کنی. پس از بازگشت امام(ع) به «سامرا»، مرد عرب، در حالی که عده ای از اطرافیان خلیفه و مردم در محضر آن حضرت نشسته بودند، وارد شد و ضمن ارائه نوشته امام(ع) به آن حضرت، با اصرار، دین خود را مطالبه کرد. امام(ع) با نرمی و ملایمت و عذرخواهی از تأخیرآن، از وی مهلت خواست تا در وقت مناسب، آن را پرداخت کند، ولی مرد عرب همچنان اصرار می کرد که هم اکنون باید بپردازی. جریان به متوکل رسید. دستور داد سی هزار دینار به امام(ع) بدهند. امام(ع) پولها را گرفت و همه را به آن مرد عرب داد. او پولها را گرفت و گفت: خدا بهتر می داند که رسالتش را در چه خاندانی قرار دهد. (قمی، منتهی الامال، ص۱۱۳۸)

و) شکوه و جلال امام(ع):

درباره شکوه امام(ع) آمده است که شکوه و جلال ایشان چنان بود که همگان در برابرش سر تعظیم فرود می آوردند و آن بزرگوار، شکوه و جلال را از نیاکانش به ارث برده بود. کسی از دشمنان و یا شیعیانش با او روبرو نمی شد مگر آنکه تحت تأثیر هیبت و جلال او قرار می گرفت. براستی که هیبت امام(ع)، از بزرگی و عظمت آن حضرت، که دل ها را پر می کرد، چنان نبود که شکوه و هیبت او از قدرت و سلطنت نشأت گرفته باشد، بلکه منشأآن اطاعت خدا و پارسایی در دنیا و تقوای دینی فوق العاده آن بزرگوار بود که از ذّلت نافرمانی خداوند خارج و به عزّت اطاعت او داخل شده بود. (قرشی، تحلیلی از زندگانی امام هادی(ع)، ص۳۳) درباره شکوه فوق العاده آن حضرت در نظر مردم آمده است که هرگاه بر متوکل وارد می شد، کسی در کاخ نمی ماند، مگر اینکه آماده خدمت به آن بزرگوار می شد و بر یکدیگر، برای کنار زدن پرده ها سبقت می جستند و زحمت هیچ کاری از این قبیل را به حضرت نمی دادند. (مجلسی، بحارالانوار، ج۱۳، ص۱۲۹)

محمد بن حسن اشتری درباره هیبت او در همان دوران کودکی و خردسالی نقل می کند که: من با پدرم دربیرون از کاخ متوکل با جمعی از مردم از طالبیان، عباسیان و آل جعفر بودیم در آن جایگاه که ایستاده بودیم، ناگاه ابوالحسن امام هادی(ع) آمد، تمام مردم برای احترام و بزرگداشت آن حضرت، از اسب پیاده شدند، تا اینکه آن بزرگوار وارد قصر شد. بعضی از مردم اعتراض کردند که چرا باید ما برای این پسر بچه از مرکب پیاده شویم؟او نه شرافتش از ما بیشتر است و نه بزرگسال تر از ماست، به خدا سوگند، وقتی که بیرون بیاید، از مرکب پیاده نمی شویم… ابوهاشم جعفری در ردّ سخن آنها گفت: به خدا سوگند که شما با خواری و کوچکی برای او پیاده خواهید شد. تا اینکه امام(ع) بیرون آمد، صدای تکبیر و تهلیل بلند شد، و مردم همگی به احترام او از اسب پیاده شدند، آنگاه ابوهاشم رو به آن مردم کرد وگفت: آیا شما نبودید که تصمیم داشتید به احترام او از مرکب پیاده نشوید؟آنها در جواب گفتند: به خدا قسم که ما بی اختیار از مرکب ها پیاده شدیم. (امین، اعیان الشیعه، ج۴، ص۲۷۴)

علوم و معارف امام(ع):

علم ائمه همانند علم پیامبران و مرسلین، علمی است الهامی و خدادادی و فرقی با هم ندارد. خداوند به پیامبران و ائمه، علمی لدنّی عطا فرمود تا حجّت را بر مردم تمام کنند. امام صادق علیه السلام از کیفیت علم ائمه و دامنه حیرت انگیز آن که وصف ناپذیر است چنین یاد می کند:

(علم ما عبارت است از: غابر، مزبور، نکت فی القلوب) (الهامات قلبی)، (نقر فی الاسماع) (به گوش خوردن صدا) (جفر احمر، جفر ابیض) و همچنین مصحف فاطمه علیهاالسلام و (جامعه) که تمامی مایحتاج مردم در آن است نزد ماست. و چون از حضرت معانی این تعابیر را پرسیدند ایشان فرمود: (غابر) دانش آینده است و (مزبور) دانش گذشته می باشد و (نکت فی القلوب) الهام است و(نقر فی الاسماع) سخنان ملائکه است زیرا ما گفتار آنان را می شنویم لیکن خود آنها را نمی بینیم. و (جفر احمر) ظرفی است که سلاح پیامبر اکرم در آن قرار دارد و از آن خارج نمی شود تا آنکه قائم آل محمّد قیام نماید. امّا (جفر ابیض) ظرفی است که در آن تورات موسی، انجیل عیسی، زبور داوود و کتب آسمانی پیشین قرار دارد و مصحف فاطمه (علیهاالسلام) کتابی است که در آن تمام حوادث و نام های کسانی که تا روز قیامت به حکومت می رسند منظور است. و امّا (جامعه) کتابی است دارای هفتاد ذراع طول که حضرت رسول اکرم (ص) با دهان مبارکشان آن را املا می فرمودند و حضرت علی (ع) با دست خویش می نگاشتند. به خدا قسم هر چه مردم تا روز قیامت بدان نیاز پیدا کنند در این کتاب آمده است حتّی دیه یک خراش و یک تازیانه یا نصف تازیانه. (شیخ مفید، الارشاد، صص۳۰۷، ۳۰۸) ابوالعلاء معری در شعر خود به همین جفری که نزد اهل بیت موجود است اشاره می کند و می گوید: همگان از دیدن جفر و جام جهان نمای کوچکی که همه آبادی ها و ویرانی ها را نشان می داد و نزد ائمه موجود بود شگفت زده شدند. دلیل روشن این مدعا روایات و پیشگوئی های متعددی است که از ائمه در زمینه های گوناگون علوم نقل شده است. امام علی مولای متقیان و باب شهر علم پیامبر پایه حدود سی و دو علم را به قو عقّاد بنیان نهاد و از پیشرفت های تکنولوژیک و تحولات علمی که در عرصه گیتی به ظهور می رسد خبر داد. حضرت در یکی از مغیبات خود چنین می فرماید:

(یاتی زمان علی الناس یری من فی المشرق من فی المغرب، و من فی المغرب یری من فی المشرق) زمانی خواهد آمد که ساکنین مشرق، افراد مستقرّ در مغرب را خواهند دید و ساکنان مغرب مشرقیان را. و باز فرمود: (اتی زمان علی الناس یسمع من فی المشرق من فی المغرب و من فی المغرب یسمع من فی المشرق). زمانی فرا خواهد رسید که: آنکه در مغرب است آوای مشرقیان را خواهد شنید و بر عکس. و هر دوی این پیشگویی با اختراع تلویزیون و رادیو تحقق یافت.

همچنین حضرت سجاد علیه السلام فرمود: یاتی زمان علی الناس یسیر فیه الحدید: زمانی خواهد آمد که در آن، آهن به حرکت در خواهد آمد.

که با اختراع انواع ماشین ها و قطارها محقق شد. البته حضرت موارد متعددی را پیش بینی کرده اند که تماماً صادق بوده است. (حیاه الامام محمّد الجواد، ص ۶۹-) خود حضرت با صراحت تمام موقعیت علمی خویش را چنین بیان می کند: معانی کتاب خدا را از من بپرسید به خدا قسم آیه ای نازل نشده است جز آنکه می دانم در شب بوده یا روز، در کوه بوده یا دشت.

امام صادق (ع) نیز یکی از همین پیشوایان حق و حقیقت است که از زلال علم و دانش آنها بشریت همچنان سیراب می شود. ایشان در گفته هایشان از آلودگی دریا و فضا و زیان های ناشی از آن برای انسان پرده برداشته است و در کتاب موسوم به (توحید مفضل) قواعد تشریح و عجایب مربوط به اعضای انسان را بیان نموده است. همچنانکه بنیانگذار علوم فیزیک و شیمی بشمار می رود و اصول این دو دانش را توسط شاگرد برجسته و ممتاز خود پیشاهنگ تحولات علمی جابر بن حیان چهره افتخارانگیز شرق وضع کرده است.

امام هادی(ع) نیز پس از وفات پدر و هنگام تصدی مقام امامت بیش از هفت سال نداشت، لیکن به وسیله علمای بزرگ زمان مورد پرسش قرار گرفت و دشوارترین مسایل فقهی، فلسفی و کلامی را آنچنان دقیق و روشن پاسخ گفت که پرسندگان را متحیر ساخت و در نتیجه آنان به امامت حضرت اعتراف کردند. در این نمونه و نمونه های دیگر دلیل آشکاری است بر علم خدادادی آنان و اینکه خداوند فضل و دانشی به آنان عطا فرموده است که به هیچ کس دیگر چنین عنایتی نکرده است. (قرطبی، جامع لاحکام القران، ج۱، ص۳۵) جهان اسلام، در دوران امامت امام هادی(ع)