فایل پاورپوینت کامل تحلیل آموزه های قرآن و تورات در ارتباط با فرزند آوری و افزایش جمعیت

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تحلیل آموزه های قرآن و تورات در ارتباط با فرزند آوری و افزایش جمعیت :

طرح مسأله

یکی از نکات مشترک در آموزه‏هاى ادیان آسمانی سفارش به زاد و ولد و ازدیاد پیروان است. البته در دوران ظهور ادیان با عنایت به تأثیر نیروى انسانى در درآمد زایى و دفاع از حریم خاندان و سرزمین، این سفارش کاملاً منطقى و معقول بوده است. مسلم است که مذهب در ازدیاد جمعیت یا کنترل آن تأثیر بسزایى دارد.«رابطه جدا نشدنى بین مذهب و بارورى تحت تأثیر عوامل مختلف و در دوره هاى مختلف به اثبات رسیده است»( شیخى، ۱۳۷۹ص ۱۷۴)

با توجه به اینکه موضوع افزایش جمعیت و فرزند داری در سبک زندگی دینی به الگویی شایسته نیاز دارد،بررسی نظر دو دین اسلام و یهود به عنوان شرایعی که از تعالیم و برنامه مفصل برخوردارند، در این رابطه حائز اهمیت فراوان می‌باشد. دغدغ مهم پژوهش حاضر این است که آیا می‌توان از آموزه‌های دینی به عنوان مشوق‌های فرزندآوری بهره برد؟ اصلاً رویکرد دین به موضوع جمعیت چیست؟

روش تحقیق این مقاله نیز توصیفی تحلیلی می باشد، بدین صورت که آیات مربوط به موضوع ازدیاد نسل از قرآن کریم و تورات استخراج و دسته بندی شده و سپس با مراجعه به تفاسیر و شروح متعدد، دیدگاه ادیان آسمانی در رابطه با موضوع مورد بحث احصاء شده است. پیش از طرح مسأل اصلی پژوهش، توضیح مختصری از مفاهیم کلیدی آن، از جمله نظریه افزایش جمعیت، باروری و اهمیت آن در قرآن و تورات ارایه می گردد.

۱. نظریه افزایش جمعیت

جمعیت و ابعاد آن، نقطه مرکزى هر نظام اجتماعى محسوب مى شود. تحولات جمعیتى تقریباً تمام جنبه هاى زندگى انسان و جهان پیرامون وى را تحت تأثیر قرار مى دهد و اثرات متعددى بر خرده نظام هاى اجتماعى، اقتصادى، سیاسى و محیطى وارد مى کند و منشأ تحولات چشمگیرى در این حوزه ها مى شود (صادقى،۱۳۸۸).

حامیان افزایش جمعیت معتقدند: افزایش سریع جمعیت نه تنها مشکلات اقتصادى و گرفتارى ایجاد نمى کند، بلکه ازدیاد جمعیت در نیرومندى، قدرت نظامى و اقتصادى نقش مهمى ایفا مى نماید. برخى از اقتصاددانان، افزایش و تراکم جمعیت را علت اساسى فنون تولیدى و در نتیجه، رشد و پیشرفت اقتصادى مى دانند (کلانترى و صادقى ده چشمه، ۱۳۸۵، ص ۱۵۳).

رشد جمعیت حاصل تفاوت بارورى و مرگ و میر به اضافه خالص مهاجرت جمعیت بین المللى مى باشد و از میان عوامل مذکور بارورى از اهمیت ویژه اى برخوردار است. ازاین رو، سیاست هاى جمعیتى در دنیا به طور عمده حول محور کاهش یا افزایش بارورى اعمال مى شود (عباسى شوازى و حسینى چاوشى، ۱۳۹۰، ۹).

در این نوشتار آیاتی که دال بر مطلوبیت افزایش نسل است و مسلمانان را به فرزندآوری و تکثیر و تکثر اولاد تشویق می کنند مؤید نظریه افزایش جمعیت است.

۲.باروری

باروری یکی از وقایع چهارگانه حیاتی است و از آنجا که در افزایش یا کاهش جمعیّت به طور مستقیم تأثیرگذار است به عنوان مهمترین عامل‌ حرکت زمانی جمعیّت شناخته می‌شود. سابقهء زاد و ولد انسانی به پیدایش‌ اولیّن انسانها برمی‌گردد و از این‌رو سابقه‌ای طولانی به قدمت خود انسان‌ دارد. این مفهوم در کتب آسمانی قرآن و عهد عتیق به وفور مشاهده‌ می‌شود

یکی از دلایل ضرورت باروری و فرزندآوری حفظ نسل و بقای انسان است. تمام موجودات براساس غریزه طبیعی برای حفظ نسل خود به تناسل مشغول هستند. انسان نیز علاوه بر غریزه بر مبنای فطرت و عقل به بقای نوع خود توجه دارد.( اجلال، نگاه اسلام به کنترل نسل، تبیان)

در سبک زندگی دینی این ضرورت از طریق ازدواج و فرزندآوری پاسخ داده می شود. بنابراین هر اقدامی که از تناسل جلوگیری کند مخالف فطرت انسان است. بنابر این تعریف و با توجه به وضعیت بیولوژیک زن و مرد هدفی جز تولید نسل و باقی گزاردن نسل منظور نبوده است و باقی احکام مربوط به روابط زن و مرد از قبیل احکام رعایت عفت، زناشویی، اختصاص داشتن زوجه به زوج، احکام طلاق، عدّه، اولاد، ارث و… هم بر اساس همین واقعیت وضع شده است.( طباطبایى ۱۴۱۷، ج‏۲، ص۲۷) که در این قسمت به اهمیت آن و برخی احکام آن از دیدگاه دو دین یهود و اسلام اشاره می شود.

۱.۲. باروری و اهمیت آن در قرآن:

با بررسی آیات قرآن در می یابیم رویکرد آن نسبت به باروری همواره بر افزایش جمعیت بوده است ؛تا آنجا که در بسیاری از کتب دینی در این خصوص احکام و فرامینی صادر شده است. در قرآن کریم شکل گیری نطفه، باروری و زایمان انسان ها از نشانه های قدرت خداوند ذکر شده است(طارق:۶-۴؛ قیامت: ۴۰-۳۷)) که به خواست و اراده خداوند محقق می شود(واقعه : ۵۸-۵۷؛ فاطر ۱۱؛غافر؛۶۷)).هرچند جوانی و تندرستی از عوامل مهم باروری قلمداد می شود، اما براساس آیات قرآن کریم چنانچه این امر به فرمان خدا باشد، در سالخوردگی نیز می تواند محقق گردد.( آل عمران:۴۰-۳۹) همچنین آنچه واجد اهمیت شناخته می شود، افزایش تعداد جمعیت نیکوکاران و صالحان است.( کیانی، باروری در قرآن، شماره ۷۳و۷۴ص۱۲۳)؛ چنانکه بر اساس آیات قرآن افزایش تعداد جمعیت نمی تواند عاملی برای فقر محسوب گردد و دلیلی برای جلوگیری از باروری باشد.(أنعام : ۱۵۱. إسراء : ۳۱)

۲.۲. باروری در تورات

اهمیت و ارزش باروری در تورات هم شامل مردان و هم زنان می‌شده و چنانچه مرد و زنی فاقد این توانایی بود، در جامعه با مشکلات بسیاری مواجه‌ می‌شدند.

بنابر عقیده مذهبی یهودیان، ازدواج باعث تسلسل بنی‌اسرائیل و مانع محو شدن آنها می‌شود. چنان‌که در کتاب «فراماسونری و یهود» آمده است که یکی از پراهمیت‌ترین مراسم دین یهود، ازدواج است که برای‏ ازدیاد نسل و قوم بنی اسرائیل، مهمترین عامل شناخته شده و اجابت آن بر هر یهودی واجب‏ است و ازدواج نکردن با وجود استطاعت مالی و جسمی و بچه دار نشدن در مرام یهودیان گناه شمرده می‏شود.(گروه تحقیقات علمی،۱۳۶۹، ص۵۵). دین یهود بى‏فرزندى را مذموم و بارورى را تشویق کرده است. این دین تولید مثل و تجدید نسل را در قالب فرامین مذهبى مورد تاکید قرار داده است» (شیخى، ۱۳۷۹، ص۱۷۷.) از داستانها و روایات تورات چنین برمی‌آید که باروری مهم‌ترین عامل‌ ازدواج با زنان محسوب می‌شد. بر این اساس،زنانی که توانایی باروری را داشته، عزیز و گرامی بودند و در عوض زنی که نازا بود جایگاه استواری در خانواده نداشت؛ لذا در کتاب مزامیر حضرت داود(ع) آمده است که:« خداوند با بخشیدن فرزندان به زن نازا او را خوشحال و سرافراز می سازد( مزامیر، مزمور ۱۱۳؛آیه۹)

از طرف دیگر، مردانی که نمی‌توانستند تولید مثل کنند با مشکلات زیادی‌ مواجه بودند.توانایی تولید مثل برای مردان آنقدر مهم بود که اگر مردی‌ این قدرت را نداشت، نه تنها در خانواده برایش دردسرآفرین می‌شد بلکه در مراسم مذهبی نیز با مشکل روبرو بود. در آیات عهد عتیق می‌خوانیم مردانی که‌ توانایی تولید مثل ندارند نباید در«جماعت خداوند» حاضر شوند.(کیانی، مطلوبیت کثرت نفوس و…،شماره۶۷ و۶۸،ص۱۵۳)؛ هم چنین در این دین آمده است: « اگر مردی بدون فرزند بمیرد، واجب است برادرش با همسر بیوه او ازدواج کند و با به وجود آوردن فرزندانی بقای نام او را تأمین سازد». امّا اگر فرزندی‏داشته باشد و یا اگر برادر شوهرش خاخام باشد این تکلیف از او ساقط می‏گردد.( ماضی، محمد، ۱۳۸۱، ۲۹۱)

در ادامه باید خاطر نشان کرد که در تورات به صراحت، از عواملی که باعث کنترل جمعیت می‌گردد منع شده است. به طور مثال در این کتاب آمده است، اکان پسر یهود برای اینکه بیوه برادرش فرزندی نیاورد از جماع منقطع با او استفاده کرد! لذا خداوند بر او خشم آورد و در موضعی دیگر از تورات آمده است که: هِیر، پسر بزرگ یهود به خاطر حفظ زیبایی همسرش از جماع منقطع استفاده کرد و مورد سرزنش قرار گرفت.(شهبازیان، ۱۳۸۵. ص۲۶)

با این تفاسیر معلوم می‌شود که در بین قوم یهود، هدف ازدواج بیشتر متوجه رشد جمعیت است. و هم چنین باروری در عهد عتیق یک مزیّت و امتیاز محسوب شده و نازایی و انقطاع نسل به عنوان مشکلی اساسی برای‌ افراد محسوب می‌شده است.

۳. ازدیاد نسل در ادیان آسمانی

۱.۳. ازدیاد نسل در عهد عتیق

«اکثر ادیان(به ویژه ادیان الهی) طرفدار افزایش‌ نفوس بوده،ازدیاد نسل و تکثیر اولاد را تشویق و جلوگیری از آن را غالبا نهی‌ کرده‌اند. اعتقاد به بی‌حدوحصر بودن مواهب و نعم الهی و احترام به مخلوق‌ پروردگار، منشأ این نظر و تمایل به شمار رفته است. قدیمی‌ترین نوشته در این‌ زمینه در عهد عتیق(تورات)آمده است.»(کتابی،۱۳۷۷،ص ۳۲). در این کتاب‌ با رویکردی مساعد و مثبت نسبت به افزایش جمعیّت یهودیان روبرو هستیم؛ چنانکه اولین فرمان کتاب‌مقدس به حضرت آدم در سِفرِ پیدایش چنین است:«و خدا ایشان را برکت داد و خدا بدیشان گفت: بارور و کثیر شوید و زمین را پر سازید و در آن تسلط نمایید، و بر ماهیان دریا و پرندگان آسمان و هم حیواناتی که بر زمین می‌خزند، حکومت کنید.»(پیدایش:باب ۱آیه۲۸) بر اساس این آیه، فرمان ازدیاد نسل، نیمی از وظیف بشر و نیم دیگر آن، تسلّط بر زمین بوده است. ( توماس مک‌اِلوِین، ازدیاد نسل اولین فرمان تورات، سایت قدس آنلاین) توصیه خداوند به کثرت نفوس به حضرت آدم خلاصه نمی‌شود بلکه او در سراسر کتاب تورات از دیگر پیامبران و برگزیدگان خود می‌خواهد تا بر تعداد قوم‌ شان بیفزایند. «خدا،نوح و پسرانش را برکت داد و به‌ ایشان فرمود: بارور و زیاد شوید و زمین‌ را پر سازید.»(پیدایش،۱ : ۹)

و نیز:«و اما شما[نوح‌]فرزندان زیاد تولید کنید و زمین را پر سازید»(پیدایش،۹:۷) در کتاب پیدایش می‌خوانیم که خداوند بر حضرت یعقوب(ع) ظاهر می‌شود و از او می‌خواهد بارور و زیاد شوند:«پس از آنکه یعقوب از بین النهرین وارد بیت‌ ئیل شد،خدا بار دیگر بر وی ظاهر شد و او را برکت داد.به او فرمود:بعد از این دیگر نام تو یعقوب خوانده نشود،بلکه نام تو اسرائیل خواهد بود. من هستم خدای قادر مطلق. بارور و زیاد شو. ملل زیاد و پادشاهان بسیار از نسل تو پدید خواهند آمد. سرزمینی را که به ابراهیم و اسحاق دادم،به‌ تو و به نسل تو خواهم داد. سپس خدا از نزد او به آسمان صعود کرد»(پیدایش،۳۵:۹-۱۵)

۱.۱.۳. ازدیاد نسل پاداش خداوند به‌ بندگان خاص

در عهد عتیق بارها،افزایش فرزند و ازدیاد نسل به عنوان پاداش خداوند، به‌ بندگان خاص خود ذکر شده که این مزیّت باعث اهمیّت و اعتبار آنان و قوم‌شان‌ نسبت به دیگران می‌شده است:«ابرام به خاک افتاد و خدا به وی گفت: من با تو عهد می‌بندم که قوم‌های بسیار از تو به وجود آورم.از این پس نام تو ابرام‌ نخواهد بود بلکه ابراهیم؛زیرا من تو را پدر قوم‌های بسیار می‌سازم. نسل تو را زیاد می‌کنم و از آنها ملت‌ها و پادشاهان‌ به وجود می‌آورم.»(پیدایش،۱۷:۳-۶)

می‌دانیم که حضرت ابراهیم(ع) از نعمت داشتن فرزند محروم بود اما خداوند پس از عنایت نمودن فرزندانی چند به آن حضرت، نام وی را از «ابرام» که به معنی«پدر سرافراز» بود به‌ «ابراهیم» یعنی«پدر قوم‌ها» تغییر داد…«فرمود: من خدای قادر مطلق هستم.از من‌ اطاعت کن و آنچه راست است به جا آور. با تو عهد می‌بندم که نسل تو را زیاد کنم» (پیدایش،۱۷:۱-۲)

و نیز:«خداوند به ابرام فرمود: با دقّت به‌ اطراف خود نگاه کن. تمام این سرزمین‌ را که می‌بینی تا ابد به تو و نسل تومی‌بخشم. نسل تو را مانند غبار زمین بی‌ شمار می‌گردانم. برخیز و در سراسر این‌ سرزمین که آن را به تو می‌بخشم، بگرد» (پیدایش،۱۳:۱۵-۱۷) خداوند این پاداش را به پیامبران دیگری نیز ارزانی داشته و به آنها نوید داده است‌ تا نسلشان را برکت داده و تعدادشان را زیاد کند. به طور مثال در سفر پیدایش از ازدیاد نسل اسحاق سخن به میان آمده:«نسل تو[اسحاق‌]را چون ستارگان‌ آسمان بی‌شمار خواهم گردانید و تمامی‌ این سرزمین را به آنها خواهم داد و همه ملل جهان از نسل تو برکت خواهند یافت»(پیدایش،۲۶:۴)

۲.۳. ازدیاد نسل در قرآن کریم

قرآن کریم به صراحت درباره تکثیر نسل سخن نگفته، ولی بعضی از آیات به ازدواج و آمیزش جنسی اشاره کرده‌اند که لازمه‌اش ایجاد نسل و فرزند است. مثلا آیه :« و أنکحوا الأیامی منکم[نور/ ۳۲.]» یعنی مردان بی‌زن و زنان بی‌شوهر را به نکاح یکدیگر درآورید. گر چه در این آیه با صراحت بیان نکرده که ثمره این ازدواج بچه دار شدن است اما در آیه « نِسَاؤُکُمْ حَرْثٌ لَّکُمْ فَأْتُواْ حَرْثَکُمْ أَنىَ‏ شِئْتُمْ وَ قَدِّمُواْ لِأَنفُسِکمُ » (۲۲۳بقره )، برخی مفسران طبق این آیه غرض از ازدواج را بطور عمده تولید مثل و زاد و ولد،دانسته اند (قرائتى، ۱۳۸۳ ش،ج‏۱،ص: ۳۵۴) همچنانکه به نظر برخی مفسران مقصود از « قَدِّمُوا لاِنفُسِکُم » طلب فرزند است. (طبرسى، ۱۳۷۲ ش .ج‏۲، ص: ۵۶۵؛ طباطبایى، ۱۴۱۷ ق، ج‏۲، ص: ۲۱ ؛ قرشى، ۱۳۷۷ش؛ ج‏۱، ص: ۴۱۲؛) و در جای دیگر خطاب مستقیم به مردها دارد که: «فانکحوا ما طاب لکم من النساء[نساء/ ۳.]» با زنان پاک ازدواج کنید که بازهم لازمه این ازدواج بچه دار شدن و ایجاد نسل است.

در ادامه به منظور بررسی ازدیاد نسل، به مطالعه آیات قرآن کریم پرداخته شده با توجه به اینکه در قرآن کریم الفاظی از قبیل اولاد، ذریه، ولد، غلام و… فراوان یافت می‌شود، به نظر می رسد تنها آیه ایی که به طور مستقیم به زیادی نسل اشاره کرده همان آیه ۲۲۳ سوره بقره باشد و آیه ایی که به صراحت تقطیع نسل را منع وسرزنش کرده آیه ۲۹ سوره عنکبوت که می فرماید:« أَ إِنَّکُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجالَ وَ تَقْطَعُونَ السَّبِیلَ وَ تَأْتُونَ فِی نادِیکُمُ الْمُنْکَرَ فَما کانَ جَوابَ قَوْمِهِ إِلاَّ أَنْ قالُوا ائْتِنا بِعَذابِ اللَّهِ إِنْ کُنْتَ مِنَ الصَّادِقِین»‏ هم چنین در ذیل نمونه هایی از آیات در خصوص فواید فرزند داشتن مطرح می شود که بطور ضمنی بر ازدیاد نسل دلالت می کند.

۱.۲.۳. فطری بودن تمایل به فرزندآوری

از جمله موارد اثبات مطلوبیت فرزند و فطری بودن آن، این نکته است که انسان هایی که از داشتن فرزند محروم هستند، درصدد برمی آیند که برای خود فرزندخوانده ای فراهم کنند. قرآن در این زمینه بیانی دارد که به آن اشاره می شود: کسی که یوسف (ع) را در مصر خرید، به همسرش سفارش او را کرد و گفت: « وأَکْرِمی‏ مَثْواهُ عَسى‏ أَنْ یَنْفَعَنا أَوْ نَتَّخِذَهُ وَلَداً »( یوسف : ۲۱ ) از این جمله چنین استفاده می شود که عزیز مصر فرزندی نداشت و در اشتیاق فرزند به سر می برد، هنگامی که چشمش به این کودک زیبا و برومند افتاد، دل به وی بست که جای فرزند او باشد.

۲.۲.۳. منع قرآن از قطع بقای نسل

اصولا طبیعت زن و مرد آن چنان آفریده شده است که آرامش و اشباع سالم خود را در علاقه به جنس مخالف (از طریق ازدواج سالم) مى‏بینند، و هر گونه تمایلات جنسى در غیر این صورت، انحراف از طبع سالم انسانى و یک نوع بیمارى روانى است که اگر به آن ادامه داده شود روز به روز تشدید مى‏گردد و نتیجه‏اش بى‏میلى به” جنس مخالف” و اشباع ناسالم از طریق” جنس موافق” است.(مکارم شیرازى ۱۳۷۴، ج‏۱۶،ص۲۵۷) در آیه ۲۹عنکبوت حضرت لوط قومش را بر قطع راه بقاى نسل انسان، توسط آنها سرزنش مى کند: أَ ئنَّکُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ وَ تَقْطَعُونَ السَّبِیلَ – آیا شما به طرف مردان مى‏آئید و راه تناسل را قطع مى‏کنید؟!

مراد از اتیان رجال، قطع سبیل است و مراد از قطع سبیل، اهمال گذاشتن طریق تناسل، و لغو کردن آن است، چون راه تناسل عبارت است از نزدیکى و جماع با زنان، و قوم لوط این راه را قطع نمود، و آن را لغو کردند، پس تعبیر به قطع سبیل کنایه است از اعراض از نسوان و ترک مقاربت با آنان (طباطبایى، ۱۴۱۷ ق .ج‏۱۶، ص: ۱۲۳) وقطع نسل آینده است؛ زیرا قوم لوط با با مردان ازدواج نموده و از زنها فاصله می گرفتند و به این سبب نسل آینده قطع خواهد شد(طبرسى، ۱۳۷۲، ج‏۸، ص۴۴) هم چنین در آیه ۲۰۵ سوره بقره یکی از کارهایی که منافقان بعد از به حکومت رسیدن انجام می دهند و مصداق همان فساد در زمین است از بین بردن نسل و اهلاک آن است چنانکه مفسران در تفسیر این آیه « وَ إِذا تَوَلَّى سَعى‏ فِی الْأَرْضِ لِیُفْسِدَ فِیها وَ یُهْلِکَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ ». گفته اند حرث” به معنى زراعت، و” نسل” به معنى اولاد است، و بر اولاد انسان و غیر انسان اطلاق مى‏شود، بنا بر این هلاک کردن حرث و نسل به معنى از میان بردن هر گونه موجود زنده است، اعم از موجودات زنده نباتى، یا حیوانى و انسانى.(مکارم شیرازى،۱۳۷۴.ج‏۲ ص۷۴)در معنى حرث و نسل، تفسیرهاى دیگرى نیز ذکر شده از جمله اینکه: منظور از” حرث” زنانند، به قرینه آیه شریفه (نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ )و منظور از” نسل”،فرزندان.( فخررازى، ۱۴۲۰. ج‏۵،ص۳۴؛ مراغى،بی تا . ج‏۲، ص۱۱) یعنى طاغوت‏ها، نظام خانواده و تربیت فرزندان را نابود مى‏کنند.( قرائتى، ۱۳۸۳، ج‏۱، ص۳۲۴)بنابراین هر اقدامی که از تناسل جلوگیری کند، مخالف فطرت و طبیعت آدمی است . طبق آیات شریف قرآن، خلقت و بقای نوع انسانی، بر اساس زوجیت شرعی تحقق می یابد.

۳.۲.۳. ازدیاد نسل، هدف اصلی ازدواج

علامه طباطبایی در تفسیر المیزان یکی از فواید و حکمت‌های ازدواج را از دیدگاه قرآن کریم، بقای نسل انسان و حفظ حیات نوع بشرمی داند.( طباطبایى، ۱۴۱۷،ج‏۱۵،ص۱۵) درمجموع بر اساس نگرش دینی یکی از فوائد ازدواج، ازدیاد نسل و تداوم آن است ؛یکی از ایاتی که مفسران در آن غرض از ازدواج را بطور عمده تولید مثل و زاد و ولد، دانسته اند (قرائتى ۱۳۸۳، ج‏۱،ص ۳۵۴)آیه ۲۲۳ بقره است که میفرماید: « نِسَاؤُکُمْ حَرْثٌ لَّکُمْ فَأْتُواْ حَرْثَکُمْ أَنىَ‏ شِئْتُمْ وَ قَدِّمُواْ لِأَنفُسِکمُ » خداوند از زنان به عنوان کشتزار و از مردان به عنوان کسی که بذر در اختیار دارد و آن را می کارد، یاد کرده است که ثمره آن فرزند خواهد بود که جمله «وقدموا لانفسکم» بیانگر آن است.( طبرسى، ۱۳۷۲.ج‏۲، ص ۵۶۴؛ طباطبایى،۱۴۱۷، ج‏۲، ص ۲۱؛قرشى، ۱۳۷۷، ج‏۱، ص ۴۱۲)

این آیه در مقام بیان مسئله زناشویی و تولید نسل برای بقای نوع انسان، مرد را مانند کشاورز بذرافشان و زن را چون کشتزاری می‌داند که نطفه مرد در رحم او رشد می‌کند و زن با تولید فرزند مایه بقای نسل آدمی است. برای تأکید بر حفظ نسل که هدف اصیل عمل زناشویی است، واژه «حرث» در آیه تکرار شده است. خداوند برای ترغیب به هدفدار کردن آمیزش جنسی می‌فرماید که از رهگذر مباشرت با زنانتان فرزندان شایسته‌ای برای آخرت خود بفرستید، پس تولید مثل و بقای نسل مهم است؛ ولی فرزند نیز باید سودمند و صالح باشد.( جوادی آملی، ۱۳۸۵، ج۱۱، ص ۱۸۷)

قرآن کریم هنگام بیان رابطه زناشویی بین زن و مرد، زن را کشتزار می‌نامد؛ نه فقط محلّی برای ارضای غریزه جنسی: نِساؤُکُم حَرثٌ لَکُم. براین اساس