فایل پاورپوینت کامل کلام پژوهی در اندیشه شهید صدر(ره)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل کلام پژوهی در اندیشه شهید صدر(ره) :

شهید صدر جزء معدود متفکّرانی است که در عرصه­های مختلف علوم اسلامی، دیدگاه­های جدیدی ارائه نموده است. شهیدصدر در مسائل کلامی از «دلیل استقرائی» بهره برده است. دراین سرمقاله، نگرشی کوتاه به دلیل استقرائی وتطبیقات کلامی آن دراندیشه شهیدصدر می­نماییم.

مسئله استقراء از گذشته تا کنون در منطق، معرفت شناسی وفلسفه علم مطرح است. صحّت استنتاج در استقراء ناقص، بر اثبات سه اصل استوار است: الف) استحاله تصادف مطلق؛ ب) استحاله تصادف خاص؛ ج) توجیه تعمیم. مکتب عقل گرائی ارسطوئی وتجربه گرائی، در راستای اثبات این اصول سه­گانه، تلاش­هائی ارائه نموده­اند.[۱]

شهیدصدر در کتاب «الأسس المنطقیّه للاستقراء» به نقد وبررسی دیدگاه عقل گرائی ارسطوئی وتجربه گرائی پرداخته است؛ به باور ایشان امکان استدلال بر اصل اوّل از طریق اصول ارسطویی محال بوده وتمسّک به قاعده «نفی اتّفاق» و «مشابهت» برای اثبات اصل دوّم و سوّم نیز صحیح نیست؛ زیرا دو قاعده فوق جزء قواعد عقلی و قبل از تجربی نمی­باشند.

در دیدگاه شهیدصدر، استقراء ناقص، مفید یقین موضوعی است و حصول یقین موضوعی در ضمن دو مرحله «توالد موضوعی» و «توالد ذاتی» سامان می­پذیرد؛ در مرحله اوّل، احتمال مورد نظر، افزایش می­یابد و در مرحله دوّم، به یقین موضوعی مبدّل می­گردد.[۲]

شهیدصدر نه تنها به تطبیقات کلامی دیدگاه خویش توجّه ویژه داشته بلکه انگیزه اصلی ایشان در تألیف کتاب «الأسس المنطقیّه للاستقراء» انگیزه کلامی است و در پی اثبات این حقیقت است که ریشه منطقی «علوم طبیعی» و «ایمان به خدا» یکی است.

شهیدصدر در بخش چهارم این کتاب به تقریر اثبات وجود خداوند پرداخته به این نحو که با مشاهده مجموعه پدیده­های مختلف درعالم، چهار فرضیّه برای تفسیر آنها متصوّر است:

الف) پدیده­های مذکور معلول ذات حکیمی است. ب) پدیده­های مذکور معلول تصادف مطلق اند. ج) پدیده­های مذکور معلول ذاتی است که فاقد حکمت است. د) پدیده­های مذکور معلول روابط سببیّت بین خود پدیده­هاست که بدون هیچ گونه هدف وحکمت بین آنها وجود دارد. سپس با تط