پاورپوینت فایل | مرجع دانلود فایل
توضیحات
بهترین فرصت برای دریافت فایل فایل ورد کامل پاورپوینت روان شناسی خواب و رؤیا همراه با یک هدیه ویژه!
یک پیشنهاد جذاب که نباید از دست بدهید!
اگر به دنبال یک فایل حرفهای و استاندارد هستید، ما فایل فایل ورد کامل پاورپوینت روان شناسی خواب و رؤیا را با محتوایی کامل و ساختاری منظم در اختیار شما قرار میدهیم. بهعلاوه، یک پاورپوینت رایگان نیز بهعنوان هدیه ویژه دریافت خواهید کرد!
فایل ورد کامل پاورپوینت روان شناسی خواب و رؤیا شامل 120 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است
شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.
لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.
توجه : در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت روان شناسی خواب و رؤیا،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد
بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت روان شناسی خواب و رؤیا :
v:* {behavior:url(#default#VML);}
o:* {behavior:url(#default#VML);}
w:* {behavior:url(#default#VML);}
.shape {behavior:url(#default#VML);}
Normal
۰
false
false
false
EN-US
X-NONE
AR-SA
MicrosoftInternetExplorer4
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}
مقدمه
خوابیدن همچون غذا خوردن و آشامیدن یکی از مهم ترین اعمال حیاتی به شما
می رود. هر جانداری از جمله موش، فیل و حتی سوسک ها نیز می خوابند. تمام جانداران
مهره دار، حتی ساده ترین انواع جانداران بدون خواب قادر به ادامه حیات خود نیستند.
انسان ها در شب به خواب می روند، اما برخی از جانوران شب شروع به فعالیت می کنند
.
شواهد نشان می دهد که عامل اصلی تعیین طول مدت خواب جانداران، بیش از هر
چیز، به جثه و شدت سوخت و ساز بدن جاندار بستگی دارد. بر همین اساس، خفاش ها در
طول شبانه روز، دست کم بیست ساعت در خواب به سر می برند. در حالی که، اسب ها تنها
دو ساعت نیاز به استراحت و خواب دارند. علی رغم این تفاوت ها در میان جانداران،
عمل خوابیدن، دست کم در میان پستان داران، مشخصه های بیولوژیکی بسیار مشابه و تقریبا
یکسانی دارد. هنگام خواب، بدن این جانداران سست شده، دمای بدن و عمل غیرارادی سوخت
و سوز به میزان زیادی کاهش می یابد
.
این نوشتار نیم نگاهی به خواب و فرایند آن از منظر روان شناسی دارد
.
خواب در قرآن و
سنّت
از نشانه های قدرت خداوند و اسرار خلقت حکیمانه او خواب است. قرآن کریم
می فرماید: «از نشانه های قدرت اوست خوابیدن شما در شب و روز، تا این که از فضل
پروردگار به طلب روزی برخیزید، در این (حالت) برای قومی که سخن حق را بشنوند،
عبرت هایی است.» (روم: ۲۳
)
البته، برخی از مفسّران عقیده دارند
«
نوم» بخشی از خواب است که
در آن
«
رؤیا» تحقق می یابد. در سوره صافات، از زبان حضرت ابراهیم علیه السلام
می فرماید
: «
انّی اری فی المنام»؛ «در خواب دیده ام…» خواب براساس نظر قرآن، آرامش
انسان را تضمین می کند، چنان که می فرماید: «والنّومَ سباتا…» (فرقان: ۴۷
)
همچنین می فرماید:«وجعلنا نومکم سباتا» (نبأ: ۹) سبات از ماده سبت بر
وزن وقت به معنی قطع شدن و تعطیل گردیدن و استراحت است
.(۱)
از آن جا
که خواب موجب سستی انسان می شود، خداوند از هرگونه خوابی، اعم از سبک و سنگین،
منزه است: «الله خدایی است که هیچ خدایی جز او نیست، زنده و پاینده است، نه خواب
سبک او را می گیرد و نه خواب سنگین» (بقره: ۲۵۵
)
از آیات قرآن برمی آید که خواب شباهت بسیار زیادی با مرگ دارد
: «
خداوند
است که در وقت مرگ جان ها را می گیرد و نیز جان آن هایی را که به خواب رفته و
هنگام مردن آن ها فرا نرسیده است، پس جان هایی را که حکم مرگ بر آن ها جاری شده در
نزد خود نگاه می دارد و دیگران را تا زمانی که معیّن است، باز می فرستد. در این،
برای آن هایی که فکر می کنند نشانه هایی روشن وجود دارد
.» (
زمر: ۴۱) این آیه به
روشنی بیان می کند که مرگ و خواب از یک جنس هستند و لذا برای هر دو، لفظ
«
توفّی»
به کار برده است. این واژه به معنی «به طور کامل اخذ کردن» است. در آیه دیگری نیز
لفظ
«
توفی» به کار ر فته است: «و او پروردگاری است که شب هنگام شما را می میراند
و هرچه در روز انجام داده اید، می داند. آن گاه بامدادان شما را زنده نموده تا آن
هنگام که عمرتان به انتها برسد، سپس بازگشت شما به سوی اوست و از آنچه کرده اید،
شما را آگاه می نماید
.»
(
انعام: ۶۰
)
در هنگام خواب، بدن انسان روی زمین است، ولی روح او دریافت شده و در عوالم
دیگر سیر می کند و سپس به سوی جسم برمی گردد. روح با یک سرعت و شکل مشخصی از بدن
خارج می شود و بسته به نوع و شدت خواب، از جسمِ خوابیده فاصله می گیرد و تنها یک
پیوند ضعیفی بین آن ها برقرار است. حال، اگر جسم براثر عامل خارجی مانند ضربه و صدا
تحریک شود، روح که بایستی با یک سرعت معمول و مشخصی به جسم و بدن بازگردد، با
سرعتی فوق العاده به بدن باز می گردد که معمولاً با یک شوک عصبی و بیدار شدن همراه
با ناراحتی زیاد همراه است. عوام این حالت را «پاره شدن چرت!» گویند. در واقع، این
حالت نتیجه بازگشت غیرمنتظره روح به بدن می باشد
.
رسول اکرم صلی الله علیه و آله بعد از بیداری از خواب شب، سر را به
سجده می گذاشتند و این ذکر را بر زبان جاری می نمودند
: «
سپاس خداوندی را که
مرامیراندوپس زنده کردوبه سوی اوست بعثت ورستاخیز
.»(۲)
خواب عمیق، بسیار به مرگ شباهت دارد. انسان در این مرحله، فاصله اندکی
با مرگ دارد
.
حضرت امام محمدتقی علیه السلام درباره حقیقت مرگ می فرمایند:«مرگ همین خوابی
است که هر شب به سراغ شما می آید، با این تفاوت که در موت، انسان بیدار نمی شود،
مگر در روز قیامت، افرادی که در خوابند، به وسیله رؤیا شادمان و یا غمگین می شوند.
چنین احوالاتی برای انسان در برزخ نیز پیش می آید
.»(۳)
در فرهنگ اسلامی
(۴)
، خواب ها انواع گوناگونی دارند: صادقه، فیلوله، قیلوله، حیلوله و
غیلوله و
… .
فیلوله، به خواب پس از طلوع آفتاب و ابتدای روز گویند که موجب ضعف آدمی
می شود. قیلوله، به خواب پیش از ظهر، به ویژه پیش از نماز ظهر و عصر، گویند
.
حیلوله،
به خواب هنگام اذان ظهر و بعد از آن می گویند که از آن به خواب ظلمت هم تعبیر شده
است. غیلوله، به خوابی که در انتهای روز صورت می گیرد و موجب امراض بدنی است،
اطلاق می شود
.
شیوه های خوابیدن
امروزه دانشمندان به این نتیجه رسیده اند که زمانی که شخص روی یک پهلو می خوابد،
به دلیل وارد آمدن فشار به یک قسمت از بدن، گردش خون در لایه های سطحی پوست مختل
می گردد. در نتیجه، اکسیژن در این بافت ها مستهلک شده و گاز کربنیک زیاد می شود.
حرکت در خواب
(
غلتیدن) برای رفع این مسمومیت از بدن است
.(۵)
این امر
برای مسلمانان تازگی ندارد؛ زیرا در قرآن کریم آمده است که خداوند اصحاب کهف را از
این دنده به آن دنده و از راست به چپ می گرداند: «و ما آنان را به دست راست و دست
چپ می گردانیدیم.» (کهف: ۱۷
)
وضعیتی که هر فرد در آن حالت با اطمینان خاطر به خواب می رود، نشانه طریقه
اصلی زندگی او و نیز خصوصیات شخصیتی، رفتار و واکنش های او نسبت به خویش و افراد
دیگر است. انسان به یکی ازچهارحالت اصلی ذیل به خواب می رود
:
۱.
وضعیت جنینی کامل ۲. وضعیت دمر۳.وضعیت طاق باز۴.وضعیت نیمه جنینی
.
وضعیت جنینی کامل: در این وضعیت شخص به پهلو و همانند وضعیت جنین در رحم
مادر می خوابد. در این حالت، زانوها خم شده و تا زیرچانه بالا می آید. افرادی که
به این حالت می خوابند، تا حد امکان از مقابله با حوادث زندگی دوری کرده و به محدود
کردن مسائل زندگی اکتفا می کنند
.
وضعیت دمر: استفاده از وضعیت دمر نشان دهنده کوشش شخص در تصاحب فضای
بیش تر و در آغوش گرفتن هر چه بیش تر آن است. در این حالت، صورت رو به بستر قرار
گرفته و ساق ها کشیده شده و پاها کمی از هم جدا قرار می گیرد. افرادی که به این
حالت می خوابند، به لمس هرچه بیش تر دنیای خود نیازمندند
.
کسانی که در برابر حوادث
ناخواسته احساسی ناامنی بیش تری می کنند به حالت دمر می خوابند تا بهتر بتوانند بر
حوادث احتمالی چیره شوند
.
وضعیت طاق باز: این افراد به پشت می خوابند. بیش تر افرادی که به وضعیت
طاق باز می خوابند، در دوران کودکی دردانه پدر و مادر بوده و از اعتماد به نفس زیادی
برخوردارند و عملاً افرادی بی آلایش بوده و نسبت به حوادث دنیا تعصبی ندارند
.
وضعیت نیمه جنینی: بیش تر افراد در این وضعیت به خواب می روند؛ یعنی به
پهلو خوابیده و پاها را از زانو خم کرده و به طرف شکم می آورند. در این حالت قدرت تحرک
بدن بیش تر بوده و حرارت بدن تلف نشده و جریان هوا نیز در اطراف آن بسته نمی شود
.
معمولاً هر فرد در طول یک خواب کامل، دوازده وضعیت خوابیدن به خود می گیرد.
بعضی از وضعیت هایی که شخص در طول خواب به خود می گیرد، موقتی و بسیار کوتاه
مدت اند. انسان هیچ گاه وضعیت خواب خود را عوض نمی کند مگر آن که وضعیت و موقعیت زندگی
خویش را تغییر دهد. اصولاً هر یک از وضعیت های خواب به گونه ای دقیق وضعیت زندگی
هر فرد را نشان می دهد. در جریان روان درمانی، با بهبودی وضع روانی بیمار، وضع
خوابیدن نیز تغییر خواهد کرد
.(۶)
وضعیت پاها و
دست ها
دست ها و پاها از مهم ترین اجزای بدن به شمار می روند. وضعیت قرار
گرفتن دست و پاها در خواب، چگونگی زندگی فرد و میزان موفقیت وی را در زمینه های مختلف
نشان می دهد. در زندگی روزمره به طور معمول از دست ها برای بیان عواطف و احساسات
استفاده می شود
.
جاگیری دست ها معمولاً با وضعیت اولیه خوابیدن ارتباط دارد. گرفتن
دست ها در جلوی بدن و در بالای قفسه سینه، بیش تر در وضعیت نیمه جنینی دیده می شود.
در وضعیت طاق باز، دست ها بیش تر روی تشک و در طرفین بدن گذاشته می شوند. دست ها
در وضعیت دمر، بیش تر باز بوده و روی سر قرار می گیرند و بازوها از آرنج خم
می شوند. این وضعیت را در اصطلاح وضعیت قورباغه ای می نامند که گاهی سبب ایجاد
مشکلاتی در گردش خون دست ها می شود
.
وضعیت حمله با زنجیر: در این حالت، زانوها از هم جدا قرار گرفته و
قوزک ها همدیگر را قطع می کنند و یک دست روی دست دیگر قرار می گیرد و وضعیت حمله با
زنجیر به وجود می آید. افرادی که به این شکل می خوابند، در روابط شخصی خود با اشکال
روبه رو هستند. معمولاً این افراد در دوستی با دیگران در ابتدا، افراطی عمل
می کنند ولی بعدها به علت ترس و یا مشکلات، این رابطه از بین می رود
.
افراد
مذکور در زمینه شغلی و آموزشی نیز موفق بوده ولی همیشه مضطرب هستند
.
وضعیت ساندویچی: بسیاری از افرادی که در حالت نیمه جنینی به خواب می روند،
تمام قسمت های یک پای خود را به طور قرینه روی پای دیگر قرار می دهند. این وضعیت
را در اصطلاح وضعیت ساندویچی می گویند. این افراد در زندگی روزانه خود در جست وجوی
رابطه قرینه ای با دنیا هستند و از بروز هرگونه انحرافی در زندگی خود جلوگیری می کنند
.
وضعیت قهرمانی: برخی افراد، با وجودی که به پهلو می خوابند، ساق ها را مستقیم
و کشیده قرار می دهند. در این حالت، که با وضعیت نیمه جنینی متفاوت است، یک پا روی
پای دیگر قرار می گیرد
.
وضعیت خواب افراد مذکور، نشانه ای از کوشش و فعالیت شدید
است. این افراد حتی در خواب نیز به خود راحتی و آسایش نمی دهند و خود را برای
روبه رو شدن با مسائل روز بعد آماده می کنند
.
وضعیت قهرمانی، نوع تغییر یافته حالت ساندویچی است ونشان دهنده شخصیتی
فعال و آماده برای پیشرفت است
.
وضعیت فلامینگو: این وضعیت که تغییر یافته حالت نیمه جنینی است، یک پای
فرد مستقیم و کشیده است، در حالی که ساق پای دیگر از زانو خم شده و زاویه ای تند
بین ران و ساق ایجاد می کند
.
گاهی نیز پای تاشده به شکم می چسبد
.
ساق
پای کشیده شده در این وضعیت نشانه ای از مبارزه جویی فرد است و ساق پای خم شده
نشان دهنده راحت طلبی و صلح جویی است. افراد مذکور از نظر شخصیتی در اصطلاح
روان شناسی پرخاش گر هستند
.
وضعیت نافی: بسیاری از افراد هنگام خواب، از دست های خود در نگه داشتن تشک
یا تخت خواب استفاده می کنند. این نوع خوابیدن را وضعیت نافی می نامند
.
افراد
مذکور به گرفتن کسی یا چیزی و توسل و تکیه به دیگران نیازدارند و اغلب وفادار بوده
و شخصیتی وابسته دارند. در برخی موارد ممکن است شخصی با دست راست به تخت خواب چنگ
بزند ولی دست چپ در کناره تخت خواب قرار گرفته و یا در فضا آویزان باشد. آویختگی
دست چپ نشان می دهد که این شخص مایل نیست خود را در محیط زندگی خویش محصور کند و
به دیگران وابسته است
.
چنین فردی با دو دست خود،تضادو دوگانگی فکری
خودرابه نمایش می گذارد
.
وضعیت محافظتی: گاهی دست ها روی معده یا آلت تناسلی قرار گرفته و به یگدیگر
متصل می شوند. این نوع خوابیدن را وضعیت محافظتی می نامند و وجه تسمیه این
نامگذاری به دلیل آن است که ازبخش های مذکورمحافظت می کند
.
د. وضعیت پره آبی: در این حالت، سر در کف دست ها جای می گیرد و بازوها
از آرنج خم شده و در دو طرف سر قرار می گیرند. این حالت خوابیدن در افرادی دیده
می شود که همیشه و حتی در خواب در حال فکر و اندیشیدن به سر می برند و برای دفاع،
از عقل خود استفاده می کنند
.
ه. وضعیت ژیمناستیک: در این نوع خوابیدن، شخص به پشت خوابیده و دست ها
را چند سانتی متر دورتر از سر و در سطوح گوش ها قرار می دهد. این وضعیت همانند آن
است که فرد مذکور خود را توسط دست ها بالا می کشد. این حالت سبب احساس رضایت شخص
می گردد
.
وضعیت هیس یا ساکت باش: در این نوع خوابیدن که به ندرت اتفاق می افتد، انگشت
سبّابه، مانند زمان بیداری که برای ایجاد سکوت به کار می رود، روی لب قرار می گیرد
.
و. وضعیت عزاداری: در این وضعیت شخص روی صورت خود خوابیده و دست ها را
به صورت پوششی بر روی صورت می نهد. این وضعیت اغلب در افرادی که از درد و ناراحتی
جسمی رنج می برند، دیده شده است
.
وضعیت بوکسور: در این حالت، شخص انگشتان را گره کرده و به صورت مشت
درمی آورد. افرادی که با این روش به خواب می روند معمولاً پرخاش گر و کینه جو
هستند. اما اگر انگشتان به صورت مشت درآمده و شست دو دست داخل مشت قرار گرفته
باشد، این حالت گویای دوگانگی فکری شخص است
.
در عین حال، روش های خوابیدن دیگری نیز تحت عنوان وضعیت های عجیب وجود
دارد که برخی از آن ها عبارتند از: مومیایی، بسته بندی، شتر مرغ، ابوالهول،
آلمانی، میمونی، یک چشم، نظامی، لم دادن، نمایشی، شاخ گاوی، صلیب شکسته، ستاره
دریایی، گربه ای، معکوس، پروانه ای، حلزونی و
… .
هر یک از موارد فوق
که دارای معنی و مفهوم خاص خود است، در رابطه با خواب به صورت تنهایی بود،
خواب هایی هم به صورت ترکیبی (زن و شوهر) وجود دارد که موارد مزبور نیز در آن جا
صادق است، با این تفاوت که ممکن است یکی از آن دو در رؤیای دیگری تأثیر نامحسوس بگذارد
.(۷)
پژوهش هایی پیرامون
خواب
پژوهش های جدی در زمینه ساز و کار خواب، به ویژه خواب دیدن، به دهه
1950 باز می گ صفحه محتوای کاملاً استاندارد است که بر اساس اصول علمی و دانشگاهی تدوین شده است. تمامی اطلاعات با دقت تنظیم شده و آماده استفاده برای پروژههای تحقیقاتی و علمی میباشد.
با دریافت این مجموعه، دیگر نیازی به صرف وقت برای تنظیم و ویرایش نخواهید داشت. ساختار منظم و حرفهای فایل فایل ورد کامل پاورپوینت روان شناسی خواب و رؤیا کار شما را سادهتر کرده و ارائه مطالب را آسانتر میسازد. همچنین، پاورپوینت هدیهای که همراه فایل ورد کامل پاورپوینت روان شناسی خواب و رؤیا دریافت میکنید، یک ابزار ایدهآل برای ارائههای دانشگاهی و حرفهای خواهد بود.
تمامی محتوا بهروزرسانی شده و مطابق با استانداردهای آموزشی تهیه شده است. علاوه بر این، فایل ورد کامل پاورپوینت روان شناسی خواب و رؤیا کاملاً ویرایشپذیر بوده و میتوانید آنها را بر اساس نیاز خود شخصیسازی کنید.
کیفیت این مجموعه تضمینشده است و در صورت بروز هرگونه مشکل، تیم پشتیبانی آماده پاسخگویی خواهد بود. پس این فرصت استثنایی را از دست ندهید و همین حالا فایل فایل ورد کامل پاورپوینت روان شناسی خواب و رؤیا را دریافت کنید!
بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت روان شناسی خواب و رؤیا :
v:* {behavior:url(#default#VML);}
o:* {behavior:url(#default#VML);}
w:* {behavior:url(#default#VML);}
.shape {behavior:url(#default#VML);}
Normal
۰
false
false
false
EN-US
X-NONE
AR-SA
MicrosoftInternetExplorer4
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}
مقدمه
خوابیدن همچون غذا خوردن و آشامیدن یکی از مهم ترین اعمال حیاتی به شما
می رود. هر جانداری از جمله موش، فیل و حتی سوسک ها نیز می خوابند. تمام جانداران
مهره دار، حتی ساده ترین انواع جانداران بدون خواب قادر به ادامه حیات خود نیستند.
انسان ها در شب به خواب می روند، اما برخی از جانوران شب شروع به فعالیت می کنند
.
شواهد نشان می دهد که عامل اصلی تعیین طول مدت خواب جانداران، بیش از هر
چیز، به جثه و شدت سوخت و ساز بدن جاندار بستگی دارد. بر همین اساس، خفاش ها در
طول شبانه روز، دست کم بیست ساعت در خواب به سر می برند. در حالی که، اسب ها تنها
دو ساعت نیاز به استراحت و خواب دارند. علی رغم این تفاوت ها در میان جانداران،
عمل خوابیدن، دست کم در میان پستان داران، مشخصه های بیولوژیکی بسیار مشابه و تقریبا
یکسانی دارد. هنگام خواب، بدن این جانداران سست شده، دمای بدن و عمل غیرارادی سوخت
و سوز به میزان زیادی کاهش می یابد
.
این نوشتار نیم نگاهی به خواب و فرایند آن از منظر روان شناسی دارد
.
خواب در قرآن و
سنّت
از نشانه های قدرت خداوند و اسرار خلقت حکیمانه او خواب است. قرآن کریم
می فرماید: «از نشانه های قدرت اوست خوابیدن شما در شب و روز، تا این که از فضل
پروردگار به طلب روزی برخیزید، در این (حالت) برای قومی که سخن حق را بشنوند،
عبرت هایی است.» (روم: ۲۳
)
البته، برخی از مفسّران عقیده دارند
«
نوم» بخشی از خواب است که
در آن
«
رؤیا» تحقق می یابد. در سوره صافات، از زبان حضرت ابراهیم علیه السلام
می فرماید
: «
انّی اری فی المنام»؛ «در خواب دیده ام…» خواب براساس نظر قرآن، آرامش
انسان را تضمین می کند، چنان که می فرماید: «والنّومَ سباتا…» (فرقان: ۴۷
)
همچنین می فرماید:«وجعلنا نومکم سباتا» (نبأ: ۹) سبات از ماده سبت بر
وزن وقت به معنی قطع شدن و تعطیل گردیدن و استراحت است
.(۱)
از آن جا
که خواب موجب سستی انسان می شود، خداوند از هرگونه خوابی، اعم از سبک و سنگین،
منزه است: «الله خدایی است که هیچ خدایی جز او نیست، زنده و پاینده است، نه خواب
سبک او را می گیرد و نه خواب سنگین» (بقره: ۲۵۵
)
از آیات قرآن برمی آید که خواب شباهت بسیار زیادی با مرگ دارد
: «
خداوند
است که در وقت مرگ جان ها را می گیرد و نیز جان آن هایی را که به خواب رفته و
هنگام مردن آن ها فرا نرسیده است، پس جان هایی را که حکم مرگ بر آن ها جاری شده در
نزد خود نگاه می دارد و دیگران را تا زمانی که معیّن است، باز می فرستد. در این،
برای آن هایی که فکر می کنند نشانه هایی روشن وجود دارد
.» (
زمر: ۴۱) این آیه به
روشنی بیان می کند که مرگ و خواب از یک جنس هستند و لذا برای هر دو، لفظ
«
توفّی»
به کار برده است. این واژه به معنی «به طور کامل اخذ کردن» است. در آیه دیگری نیز
لفظ
«
توفی» به کار ر فته است: «و او پروردگاری است که شب هنگام شما را می میراند
و هرچه در روز انجام داده اید، می داند. آن گاه بامدادان شما را زنده نموده تا آن
هنگام که عمرتان به انتها برسد، سپس بازگشت شما به سوی اوست و از آنچه کرده اید،
شما را آگاه می نماید
.»
(
انعام: ۶۰
)
در هنگام خواب، بدن انسان روی زمین است، ولی روح او دریافت شده و در عوالم
دیگر سیر می کند و سپس به سوی جسم برمی گردد. روح با یک سرعت و شکل مشخصی از بدن
خارج می شود و بسته به نوع و شدت خواب، از جسمِ خوابیده فاصله می گیرد و تنها یک
پیوند ضعیفی بین آن ها برقرار است. حال، اگر جسم براثر عامل خارجی مانند ضربه و صدا
تحریک شود، روح که بایستی با یک سرعت معمول و مشخصی به جسم و بدن بازگردد، با
سرعتی فوق العاده به بدن باز می گردد که معمولاً با یک شوک عصبی و بیدار شدن همراه
با ناراحتی زیاد همراه است. عوام این حالت را «پاره شدن چرت!» گویند. در واقع، این
حالت نتیجه بازگشت غیرمنتظره روح به بدن می باشد
.
رسول اکرم صلی الله علیه و آله بعد از بیداری از خواب شب، سر را به
سجده می گذاشتند و این ذکر را بر زبان جاری می نمودند
: «
سپاس خداوندی را که
مرامیراندوپس زنده کردوبه سوی اوست بعثت ورستاخیز
.»(۲)
خواب عمیق، بسیار به مرگ شباهت دارد. انسان در این مرحله، فاصله اندکی
با مرگ دارد
.
حضرت امام محمدتقی علیه السلام درباره حقیقت مرگ می فرمایند:«مرگ همین خوابی
است که هر شب به سراغ شما می آید، با این تفاوت که در موت، انسان بیدار نمی شود،
مگر در روز قیامت، افرادی که در خوابند، به وسیله رؤیا شادمان و یا غمگین می شوند.
چنین احوالاتی برای انسان در برزخ نیز پیش می آید
.»(۳)
در فرهنگ اسلامی
(۴)
، خواب ها انواع گوناگونی دارند: صادقه، فیلوله، قیلوله، حیلوله و
غیلوله و
… .
فیلوله، به خواب پس از طلوع آفتاب و ابتدای روز گویند که موجب ضعف آدمی
می شود. قیلوله، به خواب پیش از ظهر، به ویژه پیش از نماز ظهر و عصر، گویند
.
حیلوله،
به خواب هنگام اذان ظهر و بعد از آن می گویند که از آن به خواب ظلمت هم تعبیر شده
است. غیلوله، به خوابی که در انتهای روز صورت می گیرد و موجب امراض بدنی است،
اطلاق می شود
.
شیوه های خوابیدن
امروزه دانشمندان به این نتیجه رسیده اند که زمانی که شخص روی یک پهلو می خوابد،
به دلیل وارد آمدن فشار به یک قسمت از بدن، گردش خون در لایه های سطحی پوست مختل
می گردد. در نتیجه، اکسیژن در این بافت ها مستهلک شده و گاز کربنیک زیاد می شود.
حرکت در خواب
(
غلتیدن) برای رفع این مسمومیت از بدن است
.(۵)
این امر
برای مسلمانان تازگی ندارد؛ زیرا در قرآن کریم آمده است که خداوند اصحاب کهف را از
این دنده به آن دنده و از راست به چپ می گرداند: «و ما آنان را به دست راست و دست
چپ می گردانیدیم.» (کهف: ۱۷
)
وضعیتی که هر فرد در آن حالت با اطمینان خاطر به خواب می رود، نشانه طریقه
اصلی زندگی او و نیز خصوصیات شخصیتی، رفتار و واکنش های او نسبت به خویش و افراد
دیگر است. انسان به یکی ازچهارحالت اصلی ذیل به خواب می رود
:
۱.
وضعیت جنینی کامل ۲. وضعیت دمر۳.وضعیت طاق باز۴.وضعیت نیمه جنینی
.
وضعیت جنینی کامل: در این وضعیت شخص به پهلو و همانند وضعیت جنین در رحم
مادر می خوابد. در این حالت، زانوها خم شده و تا زیرچانه بالا می آید. افرادی که
به این حالت می خوابند، تا حد امکان از مقابله با حوادث زندگی دوری کرده و به محدود
کردن مسائل زندگی اکتفا می کنند
.
وضعیت دمر: استفاده از وضعیت دمر نشان دهنده کوشش شخص در تصاحب فضای
بیش تر و در آغوش گرفتن هر چه بیش تر آن است. در این حالت، صورت رو به بستر قرار
گرفته و ساق ها کشیده شده و پاها کمی از هم جدا قرار می گیرد. افرادی که به این
حالت می خوابند، به لمس هرچه بیش تر دنیای خود نیازمندند
.
کسانی که در برابر حوادث
ناخواسته احساسی ناامنی بیش تری می کنند به حالت دمر می خوابند تا بهتر بتوانند بر
حوادث احتمالی چیره شوند
.
وضعیت طاق باز: این افراد به پشت می خوابند. بیش تر افرادی که به وضعیت
طاق باز می خوابند، در دوران کودکی دردانه پدر و مادر بوده و از اعتماد به نفس زیادی
برخوردارند و عملاً افرادی بی آلایش بوده و نسبت به حوادث دنیا تعصبی ندارند
.
وضعیت نیمه جنینی: بیش تر افراد در این وضعیت به خواب می روند؛ یعنی به
پهلو خوابیده و پاها را از زانو خم کرده و به طرف شکم می آورند. در این حالت قدرت تحرک
بدن بیش تر بوده و حرارت بدن تلف نشده و جریان هوا نیز در اطراف آن بسته نمی شود
.
معمولاً هر فرد در طول یک خواب کامل، دوازده وضعیت خوابیدن به خود می گیرد.
بعضی از وضعیت هایی که شخص در طول خواب به خود می گیرد، موقتی و بسیار کوتاه
مدت اند. انسان هیچ گاه وضعیت خواب خود را عوض نمی کند مگر آن که وضعیت و موقعیت زندگی
خویش را تغییر دهد. اصولاً هر یک از وضعیت های خواب به گونه ای دقیق وضعیت زندگی
هر فرد را نشان می دهد. در جریان روان درمانی، با بهبودی وضع روانی بیمار، وضع
خوابیدن نیز تغییر خواهد کرد
.(۶)
وضعیت پاها و
دست ها
دست ها و پاها از مهم ترین اجزای بدن به شمار می روند. وضعیت قرار
گرفتن دست و پاها در خواب، چگونگی زندگی فرد و میزان موفقیت وی را در زمینه های مختلف
نشان می دهد. در زندگی روزمره به طور معمول از دست ها برای بیان عواطف و احساسات
استفاده می شود
.
جاگیری دست ها معمولاً با وضعیت اولیه خوابیدن ارتباط دارد. گرفتن
دست ها در جلوی بدن و در بالای قفسه سینه، بیش تر در وضعیت نیمه جنینی دیده می شود.
در وضعیت طاق باز، دست ها بیش تر روی تشک و در طرفین بدن گذاشته می شوند. دست ها
در وضعیت دمر، بیش تر باز بوده و روی سر قرار می گیرند و بازوها از آرنج خم
می شوند. این وضعیت را در اصطلاح وضعیت قورباغه ای می نامند که گاهی سبب ایجاد
مشکلاتی در گردش خون دست ها می شود
.
وضعیت حمله با زنجیر: در این حالت، زانوها از هم جدا قرار گرفته و
قوزک ها همدیگر را قطع می کنند و یک دست روی دست دیگر قرار می گیرد و وضعیت حمله با
زنجیر به وجود می آید. افرادی که به این شکل می خوابند، در روابط شخصی خود با اشکال
روبه رو هستند. معمولاً این افراد در دوستی با دیگران در ابتدا، افراطی عمل
می کنند ولی بعدها به علت ترس و یا مشکلات، این رابطه از بین می رود
.
افراد
مذکور در زمینه شغلی و آموزشی نیز موفق بوده ولی همیشه مضطرب هستند
.
وضعیت ساندویچی: بسیاری از افرادی که در حالت نیمه جنینی به خواب می روند،
تمام قسمت های یک پای خود را به طور قرینه روی پای دیگر قرار می دهند. این وضعیت
را در اصطلاح وضعیت ساندویچی می گویند. این افراد در زندگی روزانه خود در جست وجوی
رابطه قرینه ای با دنیا هستند و از بروز هرگونه انحرافی در زندگی خود جلوگیری می کنند
.
وضعیت قهرمانی: برخی افراد، با وجودی که به پهلو می خوابند، ساق ها را مستقیم
و کشیده قرار می دهند. در این حالت، که با وضعیت نیمه جنینی متفاوت است، یک پا روی
پای دیگر قرار می گیرد
.
وضعیت خواب افراد مذکور، نشانه ای از کوشش و فعالیت شدید
است. این افراد حتی در خواب نیز به خود راحتی و آسایش نمی دهند و خود را برای
روبه رو شدن با مسائل روز بعد آماده می کنند
.
وضعیت قهرمانی، نوع تغییر یافته حالت ساندویچی است ونشان دهنده شخصیتی
فعال و آماده برای پیشرفت است
.
وضعیت فلامینگو: این وضعیت که تغییر یافته حالت نیمه جنینی است، یک پای
فرد مستقیم و کشیده است، در حالی که ساق پای دیگر از زانو خم شده و زاویه ای تند
بین ران و ساق ایجاد می کند
.
گاهی نیز پای تاشده به شکم می چسبد
.
ساق
پای کشیده شده در این وضعیت نشانه ای از مبارزه جویی فرد است و ساق پای خم شده
نشان دهنده راحت طلبی و صلح جویی است. افراد مذکور از نظر شخصیتی در اصطلاح
روان شناسی پرخاش گر هستند
.
وضعیت نافی: بسیاری از افراد هنگام خواب، از دست های خود در نگه داشتن تشک
یا تخت خواب استفاده می کنند. این نوع خوابیدن را وضعیت نافی می نامند
.
افراد
مذکور به گرفتن کسی یا چیزی و توسل و تکیه به دیگران نیازدارند و اغلب وفادار بوده
و شخصیتی وابسته دارند. در برخی موارد ممکن است شخصی با دست راست به تخت خواب چنگ
بزند ولی دست چپ در کناره تخت خواب قرار گرفته و یا در فضا آویزان باشد. آویختگی
دست چپ نشان می دهد که این شخص مایل نیست خود را در محیط زندگی خویش محصور کند و
به دیگران وابسته است
.
چنین فردی با دو دست خود،تضادو دوگانگی فکری
خودرابه نمایش می گذارد
.
وضعیت محافظتی: گاهی دست ها روی معده یا آلت تناسلی قرار گرفته و به یگدیگر
متصل می شوند. این نوع خوابیدن را وضعیت محافظتی می نامند و وجه تسمیه این
نامگذاری به دلیل آن است که ازبخش های مذکورمحافظت می کند
.
د. وضعیت پره آبی: در این حالت، سر در کف دست ها جای می گیرد و بازوها
از آرنج خم شده و در دو طرف سر قرار می گیرند. این حالت خوابیدن در افرادی دیده
می شود که همیشه و حتی در خواب در حال فکر و اندیشیدن به سر می برند و برای دفاع،
از عقل خود استفاده می کنند
.
ه. وضعیت ژیمناستیک: در این نوع خوابیدن، شخص به پشت خوابیده و دست ها
را چند سانتی متر دورتر از سر و در سطوح گوش ها قرار می دهد. این وضعیت همانند آن
است که فرد مذکور خود را توسط دست ها بالا می کشد. این حالت سبب احساس رضایت شخص
می گردد
.
وضعیت هیس یا ساکت باش: در این نوع خوابیدن که به ندرت اتفاق می افتد، انگشت
سبّابه، مانند زمان بیداری که برای ایجاد سکوت به کار می رود، روی لب قرار می گیرد
.
و. وضعیت عزاداری: در این وضعیت شخص روی صورت خود خوابیده و دست ها را
به صورت پوششی بر روی صورت می نهد. این وضعیت اغلب در افرادی که از درد و ناراحتی
جسمی رنج می برند، دیده شده است
.
وضعیت بوکسور: در این حالت، شخص انگشتان را گره کرده و به صورت مشت
درمی آورد. افرادی که با این روش به خواب می روند معمولاً پرخاش گر و کینه جو
هستند. اما اگر انگشتان به صورت مشت درآمده و شست دو دست داخل مشت قرار گرفته
باشد، این حالت گویای دوگانگی فکری شخص است
.
در عین حال، روش های خوابیدن دیگری نیز تحت عنوان وضعیت های عجیب وجود
دارد که برخی از آن ها عبارتند از: مومیایی، بسته بندی، شتر مرغ، ابوالهول،
آلمانی، میمونی، یک چشم، نظامی، لم دادن، نمایشی، شاخ گاوی، صلیب شکسته، ستاره
دریایی، گربه ای، معکوس، پروانه ای، حلزونی و
… .
هر یک از موارد فوق
که دارای معنی و مفهوم خاص خود است، در رابطه با خواب به صورت تنهایی بود،
خواب هایی هم به صورت ترکیبی (زن و شوهر) وجود دارد که موارد مزبور نیز در آن جا
صادق است، با این تفاوت که ممکن است یکی از آن دو در رؤیای دیگری تأثیر نامحسوس بگذارد
.(۷)
پژوهش هایی پیرامون
خواب
پژوهش های جدی در زمینه ساز و کار خواب، به ویژه خواب دیدن، به دهه
1950 باز می گردد. در این دهه، دانشمندان به کشفیات قابل توجهی دست یافتند. یکی از
این زمینه ها
- لینک دانلود فایل بلافاصله بعد از پرداخت وجه به نمایش در خواهد آمد.
- همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
- ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
- در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.
هنوز هیچ نقد و بررسی وجود ندارد.