تعداد بازدید
4 بازدید
ریال98.000

توضیحات

بهترین فرصت برای دریافت فایل فایل ورد کامل پاورپوینت واکنش های متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام همراه با یک هدیه ویژه!

یک پیشنهاد جذاب که نباید از دست بدهید!

اگر به دنبال یک فایل حرفه‌ای و استاندارد هستید، ما فایل فایل ورد کامل پاورپوینت واکنش های متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام را با محتوایی کامل و ساختاری منظم در اختیار شما قرار می‌دهیم. به‌علاوه، یک پاورپوینت رایگان نیز به‌عنوان هدیه ویژه دریافت خواهید کرد!

فایل ورد کامل پاورپوینت واکنش های متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام شامل 120 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت واکنش های متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد


بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت واکنش های متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام :

v:* {behavior:url(#default#VML);}
o:* {behavior:url(#default#VML);}
w:* {behavior:url(#default#VML);}
.shape {behavior:url(#default#VML);}

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

نگاهی
به شیوه امر به معروف و نهی از منکر در جامعه

مقدّمه

ابراهیم علیه السلام آزر و بت پرستان و ستاره پرستان
را به توحید دعوت نمود

.

این دعوت، همراه با احترام و محبت و بدور از سخنان زشت و
خشونت آمیز بود، حتی اجبار و زورگویی در سخنانش دیده نشد، بلکه مواعظ ایشان همواره
همراه با دلایل کاملاً منطقی و معقول بود

.

اما واکنش مردم در برابر دعوت حضرت ابراهیم
علیه السلام دوگونه بود: اکثریت مردم از دعوت روی گردانده، به مخالفت و مبارزه با
وی پرداختند؛ و گروه اندکی ایمان آورده، به همراه ایشان از سرزمین بابل خارج
گردیدند

.

در این نبشتار سعی شده تا واکنش های متفاوت جامعه در
مقابل دعوت ابراهیم علیه السلام با استعانت از آیات قرآن کریم و روایات صحیح مورد
بررسی قرار گیرد

.

روی گردانی
از دعوت

به دنبال دعوت ابراهیم علیه السلام ، آزر و همچنین
قوم بت پرست و نیز نمرود از او روی گردانده، به مبارزه با وی پرداختندکه درذیل،
چگونگی برخوردآن ها بررسی خواهد شد

:

الف.
مخالفت آزر با حضرت ابراهیم علیه السلام

با توجه به آنچه گذشت، حضرت ابراهیم علیه السلام در
عباراتی لطیف و اشاراتی نیکو که حاکی از مهربانی و عطوفت، صبر و بردباری، لطف و
احترام وافر ایشان بود و نیز با بیان دلایل قانع کننده، که افکار خفته را به حرکت
وا می داشت، آزر را به توحید دعوت نمود و از او خواست که تنها خدای یکتا را بپرستد
و از عبادت مشتی سنگ و چوپ خودداری نماید. سپس او را به حق دعوت نمود و بطلان
عبادت بت ها را بیان کرد؛ بت هایی که دعای عبادت کنندگان را نمی شنوند و جایگاه آن ها
را نمی بینند، پس چگونه رفع حاجت آن ها می کنند یا خیر و برکت در روزی و یا نصرت
به آن ها می رسانند؟

(۱)

اما آزر، که در دربار نمرود به شوکت و جلال خاصی رسیده
بود، حاضر نبود مقام خود را از دست بدهد و به عبادت خداوند تعالی بپردازد. از
این رو، در جمله ای خصمانه و تهدیدآمیز از حضرت ابراهیم علیه السلام روی برگرداند.
قرآن کریم سخن آزر را چنین نقل می فرماید: «قال اراغب انت عن الهتی یا ابراهیم لئن
لم تنته لارجمنّک و اهجرنی ملیّا» (مریم

: ۴۶)

؛ گفت: (ای ابراهیم) آیا تو از معبودهای من روی گردانی؟ اگر

(

ازاین کار) دست
برنداری، تو را سنگسارمی کنم وبرای مدتی طولانی از من دور شو

.

در بررسی کلام آزر، چند مطلب قابل توجه است

:

۱.

تهدید به مرگ

آزر در مقابل سخنان حضرت ابراهیم علیه السلام مخالفت
شدیدی از خود بروز داد. وی در پاسخ دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام ، او را از خود
طرد نمود و به بدترین نوع مرگ سنگسار کردن تهدید نمود

.

۲.

دستور به دور شدن

آزر با خشونت، حضرت ابراهیم علیه السلام را به دور
شدن از وی امر نمود. روایات وارده درباره این موضوع چنین است

:

الف. حسن و مجاهد و سعید بن جبیر و سدی درباره «واهجرنی
ملیّا» گویند

:

یعنی برای مدتی دراز از من دور شو

.

ب. ابن عباس و قتاده و عطاء و ضحّاک گویند: یعنی از
من دور شو تا از عقوبت من سالم بمانی

.(۲)

ج. ابن جریر و ابن منذر و ابن ابی حاتم از ابن عباس درباره
«واهجرنی ملیّا» آورده اند که گفت: «اجتنبنی سالما قبل ان یصیبک منّی عقوبه»؛ برای
این که سالم بمانی و عقوبت من به تو نرسد، از من دور شو

.

د. عبد بن حمید از عکرمه مانند روایت مزبور را آورده
است

.(۳)

۳.

گفتار دور از ادب

چنان که ملاحظه شد، حضرت ابراهیم علیه السلام با کلام
«یا ابت» و سخنان مؤدّبانه، مهربانی و دل سوزی خود را به آزر بیان کرد. اما آزر در
کلام خود، به چند شکل، نسبت به ایشان بی احترامی نمود که عبارتند از

:

اول. پاسخ چند جمله مؤدّبانه حضرت ابراهیم
علیه السلام را در یک جمله خصمانه بیان نمود

.

دوم. کلام خود را با آوردن همزه استفهام، که متضمّن
معنای انکار است، شروع نمود

.

سوم. در مقابل خطاب حضرت ابراهیم علیه السلام به صورت
«یا ابت»، آزر ایشان را به اسم خطاب کرد، در صورتی که می توانست با گفتن «یا بنی»
رابطه نزدیک تر با ایشان برقرار نماید و جواب صحیح تری به لطف ایشان بدهد

.(۴)

چهارم. آزر، حضرت ابراهیم علیه السلام را با تأکید فراوان
تهدید کرد. لام و نون تأکید ثقیله در «لارجمنّک» این مطلب را به وضوح نشان می دهد

.

پنجم. از تعبیر توهین آمیز

«

واهجرنی ملیّا» استفاده کرد که افراد خشن
نسبت به مخالفان خود به کار می برند

.(۵)

تمامی موارد مذکور خشونت و خصومت آزر را نسبت به حضرت ابراهیم
علیه السلام نشان می دهند

.

واکنش
حضرت ابراهیم علیه السلام نسبت به آزر

در مقابل برخورد ناپسند و تهدید و تشدید آزر، حضرت
ابراهیم علیه السلام که خوش خلق و نرم زبان بود، از در شفقت و مهربانی با وی در
آمد. چنانکه از آیات قرآن برمی آید، رفتار حضرت ابراهیم علیه السلام در مقابل
تهدید پدر بدین گونه بود

:

۱.

ادب مضاعف در دعوت و ارشاد

:

حضرت ابراهیم علیه السلام با بزرگواری،
در مقابل سخنان درشت و سرد آزر، به او سلام کرد. قرآن کریم سخن او را چنین بیان
می فرماید: «قال سلامٌ علیک ساستغفر لک ربّی انّه کان بی حفیّا

» (

مریم: ۴۷)؛
(ابراهیم) گفت: سلام بر تو

.

من به زودی از پروردگارم برایت تقاضای عفو می کنم؛ چرا که
همواره نسبت به من مهربان بوده است

.

لازم به ذکر است که در مورد سلام، نظرات گوناگونی
وجود دارد که عبارتند از

:

۱.

تودیع: «سلام» در کلام عرب، به معنای تودیع و
متارکه است

.(۶)

این سلام نیز ممکن است تودیع و خداحافظی باشد که با گفتن آن و
چند جمله بعد، حضرت ابراهیم علیه السلام آزر را ترک گفت؛ و یا ممکن است به عنوان
ترک دعوی گفته باشد؛ همان گونه که در قرآن آمده است: «… لنا اعمالنا و لکم
اعمالکم سلامٌ علیکم لا نبتغی الجاهلین» (قصص:۵۵)؛ اعمال ما از آن ماست و اعمال
شما از آن خودتان

.

سلام بر شما (سلام وداع) ما خواهان جاهلان نیستیم

.(۷)

از
این رو، حضرت ابراهیم علیه السلام در مقام وداع و ترک وی برآمد و سیئه را به حسنه
پاسخ فرمود

.(۸)

۲.

احسان و امنیت: حضرت ابراهیم علیه السلام در مقابل تهدید آزر،
به او سلام کرد؛ سلامی که در آن احسان و امنیت است. سلام عادت بزرگواران است و او
با تقدیم آن، جهالت پدر را تلافی کرد. این همان دستوری است که قرآن کریم در آیه
«.. واذا مرّوا باللّغو مرّوا کراما

»
(

فرقان: ۷۲) داده است: و هنگامی که با لغو و بیهودگی
برخورد کنند، بزرگوارانه از آن می گذرند

.

و نیز آیه «… و اذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما»
(فرقان: ۶۳)؛ و هنگامی که جاهلان آن ها را مخاطب سازند (و سخنان نابخردانه گویند)،
به آن ها سلام گویند (و با بی اعتنایی و بزرگواری می گذرند

.)(۹)

در مجموع، باید گفت: حضرت ابراهیم علیه السلام با سلام خود به
آزر، دفع سیئه به حسنه نمود و او را مطمئن ساخت که آزار و اذیتی از جانب وی آزر را
تهدید نمی کند. سپس با او خداحافظی کرد و ترک دعوت نمود. به عبارت دیگر، این خداحافظی
به معنای ترک فیزیکی آن ها نیست؛ زیرا پس از گذشت مدت ها از این گفت وشنود، از قوم
خود دوری گزید

.(۱۰)

۳.

طلب استغفار: حضرت ابراهیم به دنبال سلام به آزر، به وی وعده
داد که اگر دست از پرستش بت ها بردارد

(۱۱)

و به خدای یکتا ایمان آورد

(۱۲)

و
تسلیم حق شود،

(۱۳)

شفاعت او را نزد خداوند نموده، برای او از درگاه خداوند متعال
درخواست عفو و بخشش نماید، تا اگر آزر به خاطر ترس از عقوبت گناهانش تسلیم حق نشد
و ایمان نیاورد، مطمئن گردد که خداوند گناهان او را خواهد آمرزید؛ شاید به طمع این
معنا ایمان آورد و به سعادت رسد

.

۴.

وفای به عهد: حضرت ابراهیم علیه السلام به وعده ای
که داده بود، وفا نمود و برای آزر از خداوند متعال طلب آمرزش کرد؛ چنان که قرآن
می فرماید: «و ما کان استغفار ابراهیم لابیه الاّ عن موعده وعدها ایّاه…» (توبه:
114)؛ و استغفار ابراهیم برای پدرش (عمویش آزر

)

فقط به خاطر وعده ای بود که به وی داده
بود (تا وی را به سوی ایمان جذب کند

.)

ابن اثیر علت استغفار حضرت ابراهیم علیه السلام برای
آزر را به سبب وعده ایشان می داند

.(۱۴)

او احتمال می داد که پدرش جاهل، قاصر و مستضعف است و اگر
حق برایش روشن گردد، از آن پی روی می کند و شمول رحمت الهی به امثال این گونه
اشخاص امری ممکن است. و چون این احتمال را می داد، خواست عواطف او را با این وعده
تحریک کند؛ اما در عین حال، آمرزش خداوند را نیز برایش حتمی نکرد و آن را به صورت امیدواری
وعده داد؛ به دلیل این که گفت

:
«

انّه کان بی حفیّا» پروردگار من همواره به من لطف داشته
است

.(۱۵)

برخی گفته اند که پدرش وعده داد که هر گاه او برایش طلب آمرزش
کند، ایمان خواهد آورد و حضرت ابراهیم علیه السلام روی این وعده بود که برای او
استغفار کرد. پس هنگامی که متوجه شد که پدرش دشمن خداست و به وعده خویش وفا
نمی کند، از وی بی زاری جست و برایش دعا ننمود

.(۱۶)

به عبارت دیگر، حضرت ابراهیم علیه السلام وقتی پافشاری
آزر را بر دین و آیین باطل مشاهده کرد و این که بت ها را ترک نمی گوید

(۱۷)

و
بر کفرش باقی مانده است

(۱۸)

و با خداوند متعال دشمنی می کند

(۱۹)

از او تبرّی جست؛ چنانچه قرآن
می فرماید: «… فلمّا تبیّن له انّه عدوّ للّه تبرّأ منه انّ ابراهیم لاوّاه حلیم)
(توبه: ۱۱۴)؛ اما هنگامی که برای او روشن شد که وی دشمن خداست، از او بی زاری جست.
به یقین، ابراهیم مهربان و بردبار بود

.

در مجموع، باید گفت: حضرت ابراهیم علیه السلام به
دنبال دعوت آزر به سوی حق، با مخالفت شدید او روبه رو شد. اما متانت خود را از دست
نداد و وظیفه اش را در هدایت به سوی حق از یاد نبرد. بدین روی، بر او سلام کرد و
وعده طلب مغفرت از پروردگار را به وی داد تا شاید بدین طریق، امید را در او ایجاد
نموده، راه ایمان آوردن را برایش سهل گرداند و به دنبال آن نیز به وعده خود وفا
نمود. اما به محض آن که متوجه شد آزر با خداوند متعال دشمنی می ورزد، از او
بی زاری جست

.

راه و رسم تمامی پیامبران علیهم السلام در دعوت و
ارشاد به سوی خداوند متعال، بر پایه ادب و احترام و بیدار نمودن فطرت ها بوده است.
حضرت ابراهیم علیه السلام نیز در تمامی مراحل دعوت و تبرّی خود، الگوی نمونه و
نیکویی برای تمام انسان ها در امر به معروف و نهی از منکر است

.

زمان
تبرّی حضرت ابراهیم علیه السلام نسبت به آزر

آنچه در این قسمت بیش تر جلب توجه می کند، روایات
وارده در مورد زمان تبرّی حضرت ابراهیم علیه السلام نسبت به آزر است

.

این مسأله به سه
شکل در روایات شیعه و اهل سنّت مطرح شده است

:

۱.

زمان تبرّی از نظر روایات شیعه

:

در روایات شیعه،
زمان تبرّی حضرت ابراهیم علیه السلام محض اطلاع یافتن ایشان از دشمنی آزر با
خداوند متعال می باشد؛ چنانچه در روایات و تفاسیر وارد شده است

:

۱)

در روایتی از امام صادق علیه السلام آمده است که
ایشان به یکی از اصحاب فرمود

:

نظر مردم درباره قول خداوند عزّو جل که می فرماید: «و ما
کان استغفار ابراهیم لابیه الاّ عن موعده وعدها ایّاه

…»

چیست؟ گفتم: می گویند: حضرت ابراهیم
علیه السلام به پدرش وعده داد که برای او استغفار کند. حضرت فرمود: چنین نیست،
بلکه حضرت ابراهیم علیه السلام به او وعده داد اگر اسلام آورد، برایش استغفار نماید.
وقتی معلوم شد که او دشمن خداست از او بیزاری جست

.(۲۰)

۲)

علی بن ابراهیم نیز آورده است

:

محتوای کاملاً استاندارد است که بر اساس اصول علمی و دانشگاهی تدوین شده است. تمامی اطلاعات با دقت تنظیم شده و آماده استفاده برای پروژه‌های تحقیقاتی و علمی می‌باشد.

با دریافت این مجموعه، دیگر نیازی به صرف وقت برای تنظیم و ویرایش نخواهید داشت. ساختار منظم و حرفه‌ای فایل فایل ورد کامل پاورپوینت واکنش های متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام کار شما را ساده‌تر کرده و ارائه مطالب را آسان‌تر می‌سازد. همچنین، پاورپوینت هدیه‌ای که همراه فایل ورد کامل پاورپوینت واکنش های متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام دریافت می‌کنید، یک ابزار ایده‌آل برای ارائه‌های دانشگاهی و حرفه‌ای خواهد بود.

تمامی محتوا به‌روزرسانی شده و مطابق با استانداردهای آموزشی تهیه شده است. علاوه بر این، فایل ورد کامل پاورپوینت واکنش های متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام کاملاً ویرایش‌پذیر بوده و می‌توانید آن‌ها را بر اساس نیاز خود شخصی‌سازی کنید.

کیفیت این مجموعه تضمین‌شده است و در صورت بروز هرگونه مشکل، تیم پشتیبانی آماده پاسخگویی خواهد بود. پس این فرصت استثنایی را از دست ندهید و همین حالا فایل فایل ورد کامل پاورپوینت واکنش های متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام را دریافت کنید!


بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت واکنش های متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام :

v:* {behavior:url(#default#VML);}
o:* {behavior:url(#default#VML);}
w:* {behavior:url(#default#VML);}
.shape {behavior:url(#default#VML);}

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

نگاهی
به شیوه امر به معروف و نهی از منکر در جامعه

مقدّمه

ابراهیم علیه السلام آزر و بت پرستان و ستاره پرستان
را به توحید دعوت نمود

.

این دعوت، همراه با احترام و محبت و بدور از سخنان زشت و
خشونت آمیز بود، حتی اجبار و زورگویی در سخنانش دیده نشد، بلکه مواعظ ایشان همواره
همراه با دلایل کاملاً منطقی و معقول بود

.

اما واکنش مردم در برابر دعوت حضرت ابراهیم
علیه السلام دوگونه بود: اکثریت مردم از دعوت روی گردانده، به مخالفت و مبارزه با
وی پرداختند؛ و گروه اندکی ایمان آورده، به همراه ایشان از سرزمین بابل خارج
گردیدند

.

در این نبشتار سعی شده تا واکنش های متفاوت جامعه در
مقابل دعوت ابراهیم علیه السلام با استعانت از آیات قرآن کریم و روایات صحیح مورد
بررسی قرار گیرد

.

روی گردانی
از دعوت

به دنبال دعوت ابراهیم علیه السلام ، آزر و همچنین
قوم بت پرست و نیز نمرود از او روی گردانده، به مبارزه با وی پرداختندکه درذیل،
چگونگی برخوردآن ها بررسی خواهد شد

:

الف.
مخالفت آزر با حضرت ابراهیم علیه السلام

با توجه به آنچه گذشت، حضرت ابراهیم علیه السلام در
عباراتی لطیف و اشاراتی نیکو که حاکی از مهربانی و عطوفت، صبر و بردباری، لطف و
احترام وافر ایشان بود و نیز با بیان دلایل قانع کننده، که افکار خفته را به حرکت
وا می داشت، آزر را به توحید دعوت نمود و از او خواست که تنها خدای یکتا را بپرستد
و از عبادت مشتی سنگ و چوپ خودداری نماید. سپس او را به حق دعوت نمود و بطلان
عبادت بت ها را بیان کرد؛ بت هایی که دعای عبادت کنندگان را نمی شنوند و جایگاه آن ها
را نمی بینند، پس چگونه رفع حاجت آن ها می کنند یا خیر و برکت در روزی و یا نصرت
به آن ها می رسانند؟

(۱)

اما آزر، که در دربار نمرود به شوکت و جلال خاصی رسیده
بود، حاضر نبود مقام خود را از دست بدهد و به عبادت خداوند تعالی بپردازد. از
این رو، در جمله ای خصمانه و تهدیدآمیز از حضرت ابراهیم علیه السلام روی برگرداند.
قرآن کریم سخن آزر را چنین نقل می فرماید: «قال اراغب انت عن الهتی یا ابراهیم لئن
لم تنته لارجمنّک و اهجرنی ملیّا» (مریم

: ۴۶)

؛ گفت: (ای ابراهیم) آیا تو از معبودهای من روی گردانی؟ اگر

(

ازاین کار) دست
برنداری، تو را سنگسارمی کنم وبرای مدتی طولانی از من دور شو

.

در بررسی کلام آزر، چند مطلب قابل توجه است

:

۱.

تهدید به مرگ

آزر در مقابل سخنان حضرت ابراهیم علیه السلام مخالفت
شدیدی از خود بروز داد. وی در پاسخ دعوت حضرت ابراهیم علیه السلام ، او را از خود
طرد نمود و به بدترین نوع مرگ سنگسار کردن تهدید نمود

.

۲.

دستور به دور شدن

آزر با خشونت، حضرت ابراهیم علیه السلام را به دور
شدن از وی امر نمود. روایات وارده درباره این موضوع چنین است

:

الف. حسن و مجاهد و سعید بن جبیر و سدی درباره «واهجرنی
ملیّا» گویند

:

یعنی برای مدتی دراز از من دور شو

.

ب. ابن عباس و قتاده و عطاء و ضحّاک گویند: یعنی از
من دور شو تا از عقوبت من سالم بمانی

.(۲)

ج. ابن جریر و ابن منذر و ابن ابی حاتم از ابن عباس درباره
«واهجرنی ملیّا» آورده اند که گفت: «اجتنبنی سالما قبل ان یصیبک منّی عقوبه»؛ برای
این که سالم بمانی و عقوبت من به تو نرسد، از من دور شو

.

د. عبد بن حمید از عکرمه مانند روایت مزبور را آورده
است

.(۳)

۳.

گفتار دور از ادب

چنان که ملاحظه شد، حضرت ابراهیم علیه السلام با کلام
«یا ابت» و سخنان مؤدّبانه، مهربانی و دل سوزی خود را به آزر بیان کرد. اما آزر در
کلام خود، به چند شکل، نسبت به ایشان بی احترامی نمود که عبارتند از

:

اول. پاسخ چند جمله مؤدّبانه حضرت ابراهیم
علیه السلام را در یک جمله خصمانه بیان نمود

.

دوم. کلام خود را با آوردن همزه استفهام، که متضمّن
معنای انکار است، شروع نمود

.

سوم. در مقابل خطاب حضرت ابراهیم علیه السلام به صورت
«یا ابت»، آزر ایشان را به اسم خطاب کرد، در صورتی که می توانست با گفتن «یا بنی»
رابطه نزدیک تر با ایشان برقرار نماید و جواب صحیح تری به لطف ایشان بدهد

.(۴)

چهارم. آزر، حضرت ابراهیم علیه السلام را با تأکید فراوان
تهدید کرد. لام و نون تأکید ثقیله در «لارجمنّک» این مطلب را به وضوح نشان می دهد

.

پنجم. از تعبیر توهین آمیز

«

واهجرنی ملیّا» استفاده کرد که افراد خشن
نسبت به مخالفان خود به کار می برند

.(۵)

تمامی موارد مذکور خشونت و خصومت آزر را نسبت به حضرت ابراهیم
علیه السلام نشان می دهند

.

واکنش
حضرت ابراهیم علیه السلام نسبت به آزر

در مقابل برخورد ناپسند و تهدید و تشدید آزر، حضرت
ابراهیم علیه السلام که خوش خلق و نرم زبان بود، از در شفقت و مهربانی با وی در
آمد. چنانکه از آیات قرآن برمی آید، رفتار حضرت ابراهیم علیه السلام در مقابل
تهدید پدر بدین گونه بود

:

۱.

ادب مضاعف در دعوت و ارشاد

:

حضرت ابراهیم علیه السلام با بزرگواری،
در مقابل سخنان درشت و سرد آزر، به او سلام کرد. قرآن کریم سخن او را چنین بیان
می فرماید: «قال سلامٌ علیک ساستغفر لک ربّی انّه کان بی حفیّا

» (

مریم: ۴۷)؛
(ابراهیم) گفت: سلام بر تو

.

من به زودی از پروردگارم برایت تقاضای عفو می کنم؛ چرا که
همواره نسبت به من مهربان بوده است

.

لازم به ذکر است که در مورد سلام، نظرات گوناگونی
وجود دارد که عبارتند از

:

۱.

تودیع: «سلام» در کلام عرب، به معنای تودیع و
متارکه است

.(۶)

این سلام نیز ممکن است تودیع و خداحافظی باشد که با گفتن آن و
چند جمله بعد، حضرت ابراهیم علیه السلام آزر را ترک گفت؛ و یا ممکن است به عنوان
ترک دعوی گفته باشد؛ همان گونه که در قرآن آمده است: «… لنا اعمالنا و لکم
اعمالکم سلامٌ علیکم لا نبتغی الجاهلین» (قصص:۵۵)؛ اعمال ما از آن ماست و اعمال
شما از آن خودتان

.

سلام بر شما (سلام وداع) ما خواهان جاهلان نیستیم

.(۷)

از
این رو، حضرت ابراهیم علیه السلام در مقام وداع و ترک وی برآمد و سیئه را به حسنه
پاسخ فرمود

.(۸)

۲.

احسان و امنیت: حضرت ابراهیم علیه السلام در مقابل تهدید آزر،
به او سلام کرد؛ سلامی که در آن احسان و امنیت است. سلام عادت بزرگواران است و او
با تقدیم آن، جهالت پدر را تلافی کرد. این همان دستوری است که قرآن کریم در آیه
«.. واذا مرّوا باللّغو مرّوا کراما

»
(

فرقان: ۷۲) داده است: و هنگامی که با لغو و بیهودگی
برخورد کنند، بزرگوارانه از آن می گذرند

.

و نیز آیه «… و اذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما»
(فرقان: ۶۳)؛ و هنگامی که جاهلان آن ها را مخاطب سازند (و سخنان نابخردانه گویند)،
به آن ها سلام گویند (و با بی اعتنایی و بزرگواری می گذرند

.)(۹)

در مجموع، باید گفت: حضرت ابراهیم علیه السلام با سلام خود به
آزر، دفع سیئه به حسنه نمود و او را مطمئن ساخت که آزار و اذیتی از جانب وی آزر را
تهدید نمی کند. سپس با او خداحافظی کرد و ترک دعوت نمود. به عبارت دیگر، این خداحافظی
به معنای ترک فیزیکی آن ها نیست؛ زیرا پس از گذشت مدت ها از این گفت وشنود، از قوم
خود دوری گزید

.(۱۰)

۳.

طلب استغفار: حضرت ابراهیم به دنبال سلام به آزر، به وی وعده
داد که اگر دست از پرستش بت ها بردارد

(۱۱)

و به خدای یکتا ایمان آورد

(۱۲)

و
تسلیم حق شود،

(۱۳)

شفاعت او را نزد خداوند نموده، برای او از درگاه خداوند متعال
درخواست عفو و بخشش نماید، تا اگر آزر به خاطر ترس از عقوبت گناهانش تسلیم حق نشد
و ایمان نیاورد، مطمئن گردد که خداوند گناهان او را خواهد آمرزید؛ شاید به طمع این
معنا ایمان آورد و به سعادت رسد

.

۴.

وفای به عهد: حضرت ابراهیم علیه السلام به وعده ای
که داده بود، وفا نمود و برای آزر از خداوند متعال طلب آمرزش کرد؛ چنان که قرآن
می فرماید: «و ما کان استغفار ابراهیم لابیه الاّ عن موعده وعدها ایّاه…» (توبه:
114)؛ و استغفار ابراهیم برای پدرش (عمویش آزر

)

فقط به خاطر وعده ای بود که به وی داده
بود (تا وی را به سوی ایمان جذب کند

.)

ابن اثیر علت استغفار حضرت ابراهیم علیه السلام برای
آزر را به سبب وعده ایشان می داند

.(۱۴)

او احتمال می داد که پدرش جاهل، قاصر و مستضعف است و اگر
حق برایش روشن گردد، از آن پی روی می کند و شمول رحمت الهی به امثال این گونه
اشخاص امری ممکن است. و چون این احتمال را می داد، خواست عواطف او را با این وعده
تحریک کند؛ اما در عین حال، آمرزش خداوند را نیز برایش حتمی نکرد و آن را به صورت امیدواری
وعده داد؛ به دلیل این که گفت

:
«

انّه کان بی حفیّا» پروردگار من همواره به من لطف داشته
است

.(۱۵)

برخی گفته اند که پدرش وعده داد که هر گاه او برایش طلب آمرزش
کند، ایمان خواهد آورد و حضرت ابراهیم علیه السلام روی این وعده بود که برای او
استغفار کرد. پس هنگامی که متوجه شد که پدرش دشمن خداست و به وعده خویش وفا
نمی کند، از وی بی زاری جست و برایش دعا ننمود

.(۱۶)

به عبارت دیگر، حضرت ابراهیم علیه السلام وقتی پافشاری
آزر را بر دین و آیین باطل مشاهده کرد و این که بت ها را ترک نمی گوید

(۱۷)

و
بر کفرش باقی مانده است

(۱۸)

و با خداوند متعال دشمنی می کند

(۱۹)

از او تبرّی جست؛ چنانچه قرآن
می فرماید: «… فلمّا تبیّن له انّه عدوّ للّه تبرّأ منه انّ ابراهیم لاوّاه حلیم)
(توبه: ۱۱۴)؛ اما هنگامی که برای او روشن شد که وی دشمن خداست، از او بی زاری جست.
به یقین، ابراهیم مهربان و بردبار بود

.

در مجموع، باید گفت: حضرت ابراهیم علیه السلام به
دنبال دعوت آزر به سوی حق، با مخالفت شدید او روبه رو شد. اما متانت خود را از دست
نداد و وظیفه اش را در هدایت به سوی حق از یاد نبرد. بدین روی، بر او سلام کرد و
وعده طلب مغفرت از پروردگار را به وی داد تا شاید بدین طریق، امید را در او ایجاد
نموده، راه ایمان آوردن را برایش سهل گرداند و به دنبال آن نیز به وعده خود وفا
نمود. اما به محض آن که متوجه شد آزر با خداوند متعال دشمنی می ورزد، از او
بی زاری جست

.

راه و رسم تمامی پیامبران علیهم السلام در دعوت و
ارشاد به سوی خداوند متعال، بر پایه ادب و احترام و بیدار نمودن فطرت ها بوده است.
حضرت ابراهیم علیه السلام نیز در تمامی مراحل دعوت و تبرّی خود، الگوی نمونه و
نیکویی برای تمام انسان ها در امر به معروف و نهی از منکر است

.

زمان
تبرّی حضرت ابراهیم علیه السلام نسبت به آزر

آنچه در این قسمت بیش تر جلب توجه می کند، روایات
وارده در مورد زمان تبرّی حضرت ابراهیم علیه السلام نسبت به آزر است

.

این مسأله به سه
شکل در روایات شیعه و اهل سنّت مطرح شده است

:

۱.

زمان تبرّی از نظر روایات شیعه

:

در روایات شیعه،
زمان تبرّی حضرت ابراهیم علیه السلام محض اطلاع یافتن ایشان از دشمنی آزر با
خداوند متعال می باشد؛ چنانچه در روایات و تفاسیر وارد شده است

:

۱)

در روایتی از امام صادق علیه السلام آمده است که
ایشان به یکی از اصحاب فرمود

:

نظر مردم درباره قول خداوند عزّو جل که می فرماید: «و ما
کان استغفار ابراهیم لابیه الاّ عن موعده وعدها ایّاه

…»

چیست؟ گفتم: می گویند: حضرت ابراهیم
علیه السلام به پدرش وعده داد که برای او استغفار کند. حضرت فرمود: چنین نیست،
بلکه حضرت ابراهیم علیه السلام به او وعده داد اگر اسلام آورد، برایش استغفار نماید.
وقتی معلوم شد که او دشمن خداست از او بیزاری جست

.(۲۰)

۲)

علی بن ابراهیم نیز آورده است

:

حضرت ابراهیم علیه السلام به پدرش گفت:
اگر بت ها را نپرستی، برای تو استغفار می

راهنمای خرید:
  • لینک دانلود فایل بلافاصله بعد از پرداخت وجه به نمایش در خواهد آمد.
  • همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
  • ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
  • در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.
نقد و بررسی‌ها

هنوز هیچ نقد و بررسی وجود ندارد.

اضافه کردن نقد و بررسی

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *