فایل پاورپوینت کامل دانشنامه جهان اسلام

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل دانشنامه جهان اسلام :

فایل پاورپوینت کامل دانشنامه جهان اسلام، حرف «ت» (تکاثر تیه) / زیرنظر غلامعلی حداد عادل . تهران: بنیاد دایره المعارف اسلامی، ۱۳۸۳، بیست و هشت + ۸۶۶ ص، دو ستونی رحلی، تصویر، جدول، نمودار، نقشه.

چکیده

فایل پاورپوینت کامل دانشنامه جهان اسلام، دائره المعارفی است در بردارنده مفاهیم وموضوعات گوناگون اسلامی، شرح حال دانشوران اسلامی و… که تدوین آن از نخستین سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی آغاز شده و تاکنون هشت مجلّد آن انتشار یافته است. از جمله مزایای این دانشنامه، عبارتند از: اشتمال بر همه مباحث و مفاهیم رایج در زندگی به طور عام، استفاده از تجارب و مآخذ پیشینیان (خودی بیگانه)، برخورداری از همکاری دانشمندان و پژوهندگان مختلف در تمام رشته های علوم و فنون و غیره.

مجلّد هشتم فایل پاورپوینت کامل دانشنامه جهان اسلام (تکاثر تیه) در سال ۱۳۸۳ انتشار یافت. از جمله ویژگیها و مزایای این مجلّد، این موارد است: میزان توضیح درباره هر مدخل متناسب با اهمیت و حدود قلمرو مفهوم آن، نگارش برخی از مقاله ها از وجوه و منظرهای مختلف، استفاده از منابع متعدّد. البته، عدم ذکر نام مترجمان در ذیل مدخلها، ذکر فهرست مدخلها در مقدّمه کتاب بدون صفحه ارجاع و وجود صورت فرنگی اسامی اشخاص و عناوین کتب در آخر صفحات، از اشکالات آن است.

کلید واژه: فایل پاورپوینت کامل دانشنامه جهان اسلام، دائره المعارف نویسی، دائره المعارف نویسی در ایران.

«دانشنامه» از زمانی که ابن سینا آن را عنوان یکی از نوشته های ارزشمند خود یعنی دانشنامه علایی قرار داد، همواره در مقام نوشته و در واقع کتابی جامع الاطراف و حاوی همه مفاهیم و مباحث علمی رایج در روزگارِ تدوین به کار رفته است. روانشاد، استاد دکتر محمدمعین در فرهنگ فارسی آن را «کتاب علم، کتاب حکمت… گواهینامه ای که در دانشگاه به فارغ التحصیل دهند» تعریف کرده است، و مرحوم غلامحسین مصاحب که در دایره المعارف فارسی آن را ذیل «دیپلم / دیپلوم» تعریف کرده است، از معنای اول آن غفلت کرده؛ هرچند که از دوکتاب به نام دانشنامه جهان (تألیف غیاث الدین علی ابن علی امیران الحسینی در سال ۸۷۹ ق در حکمت طبیعی) و دانشنامه علایی (تألیف ابوعلی سینا میان سالهای ۴۱۲ تا ۴۲۸ ق در حکمت که البته ناتمام مانده است) درمدخلهای جداگانه یادکرده است. گفتنی است که حَسَب جلد دوم فهرست نسخ خطی استاد عبدالله انوار، در مخزن نسخه های خطی کتابخانه ملی، کتابی جای دارد به نام دانشنامه جهان تألیف غیاث الدین علی بن امیران حسینی اصفهانی به سال ۱۰۱۵ ق.

«دانشنامه» در زبان فارسی معادل «دایره المعارف» گرفته شده است و اکنون در این معنی کاملاً جا افتاده است و در معنای «گواهینامه پایان تحصیلات دانشگاهی» به کار نمی رود، مگر ندرتا بر روی تابلوهای پزشکان. در زبان فارسی امروز به جای گواهینامه پایان تحصیلات دانشگاهی یا «دیپلوم» مندرج در دایره المعارف مصاحِب، کلمات «رساله» و «پایان نامه» اصطلاح و رایج شده است و می توان گفت که عملاً حق به حقدار رسیده و «دانشنامه» معنای اصیل و درست خود را بازیافته است، که البته تدوین و انتشار فایل پاورپوینت کامل دانشنامه جهان اسلام در اعاده این حیثیت، نقش و سهم اساسی و عمده داشته است.

در دایره المعارف فارسی ذیل مدخل «دایره المعارف»، بی آنکه به نسبت و ارتباط آن با دانشنامه اشاره شود، به تفصیل درباره این اصطلاح سخن گفته شده است. مختصر آن این است که: «دایره المعارف عنوان عمومی هریک از کتابهایی است که حاوی زبده کمابیش مختصری از همه رشته های دانش انسانی یا از رشته یی معیّن… و ناظر به اطلاعاتی درباب موضوعهای مختلف است…».

پس از آن به تحوّل فن دایره المعارف نویسی عمومی و تخصصی در اروپای قرنهای یازدهم و دوازدهم هجری (۱۷ و ۱۸ م) در زبانهای اروپایی پرداخته شده و مفصل ترین دایره المعارفها معرفی شده اند که دایره المعارف اسلام از آن جمله است و مدخلی مستقل به تعریف آن اختصاص یافته است. در همین مبحث به برخی از دایره المعارفهای عالم اسلام بی آنکه این عنوان بر آنها نهاده شود نیز اشاره شده است که عینا نقل می شود:

در بین مسلمین، تألیف کتابهای جامع مشتمل بر مسائل و مباحث علوم و فنون مختلف سابقه نسبتا مفصل دارد، چنان که مفاتیح العلوم خوارزمی،جامع ستینی فخررازی، دُره التاج قطب الدین شیرازی، و نفایس الفنون آملی، هریک به وجهی نوعی دایره المعارف بشمار است، و کشّاف اصطلاحات الفنون تهانَوی بحق شایسته این عنوان تواند بود. نیز مراجعه شود به معجم البلدان، ذخیره خوارزمشاهی.

در عین حال، در این مبحث تصریح شده است که:

بین دایره المعارفهای اسلامی [یعنی معاصر و امروزی] مخصوصا دایره المعارف بُستانی و دایره المعارف فرید وجدی را باید ذکر کرد. [و [نخستین دایره المعارف فارسی نوین و به سبک دایره المعارفهای معروف و معتبر ممالک مغرب زمین، دایره المعارف حاضر است.

البته این قول مربوط به سال ۱۳۴۵ ش است که هنوز دایره المعارف نویسی در ایران باب نشده بود و نام و نشانی از این همه دانشنامه های عمومی و تخصصی گوناگون در میان نبود. پس از تحقق انقلاب اسلامی، قلمرو دانشنامه نگاری از مالکیت «خاص» آزاد شد و گروههای مختلف دانشمندان و متخصصان به تألیف و تدوین دایره المعارفهای گوناگون همت گماشتند که البته عمدتاتخصصی هستند و در تألیف آنها از خط مشی های خاص پیروی می شود. به همین جهات می توان ادعا کرد که تنها دایره المعارف عمومی که در حال حاضر در ایران به زبان فارسی تألیف و منتشر می شود، همین فایل پاورپوینت کامل دانشنامه جهان اسلام است.

اکنون که سخن از «خط مشی خاص» در تألیف دانشنامه ها به میان آمد، مناسبت دارد که در تأیید این ادّعا خاطره ای را نقل کنم. چند سال پیش به تشویق یکی از استادان و مشاوران علمی یک دایره المعارف و به همراه خود او به دیدن مدیر یک دایره المعارف رفتم مگر امکان و فرصت همکاری با آن مؤسّسه را پیدا کنم. ضمن گفت وگو از هردری، جناب مدیر از من پرسید که در چه زمینه ای علاقه به کار کردن دارم. پاسخ دادم که من به سرزمین زادگاهم علاقه بسیار دارم و درباره آن چیزهایی خوانده ام و یادداشتهایی تهیه کرده ام. چند اسم هم از شهرها و قصبات و کوهه