فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر اندیشه سیاسی محقق سبزواری

فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر اندیشه سیاسی محقق سبزواری؛ انتخابی مطمئن برای ارائه‌ای حرفه‌ای

اسلایدهایی آماده برای استفاده:

فایل فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر اندیشه سیاسی محقق سبزواری شامل 101 اسلاید با طراحی دقیق و ساختاری استاندارد است که برای ارائه‌های رسمی یا چاپ، کاملاً مناسب و آماده استفاده می‌باشد.

ویژگی‌هایی که فایل فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر اندیشه سیاسی محقق سبزواری را متمایز می‌کند:

• طراحی بصری حرفه‌ای:فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر اندیشه سیاسی محقق سبزواری با بهره‌گیری از رنگ‌بندی هوشمندانه و چیدمان اصولی جهت انتقال بهتر مفاهیم ارائه.
• سهولت در اجرا: تمامی اسلایدها از پیش تنظیم شده‌اند و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.
• وضوح بالا و نظم ساختاری: کیفیت بالای عناصر گرافیکی و هماهنگی کامل در نمایش، تجربه‌ای بدون نقص را فراهم می‌سازد.

استاندارد بالا در تولید محتوا:

فایل فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر اندیشه سیاسی محقق سبزواری با رعایت اصول حرفه‌ای طراحی شده و عاری از هرگونه ایراد گرافیکی یا ناهماهنگی در نمایش می‌باشد.

نکته مهم:

در صورت مشاهده نسخه‌هایی با کیفیت پایین‌تر، توجه داشته باشید که ممکن است نسخه‌های غیررسمی باشند. نسخه اصلی فایل فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر اندیشه سیاسی محقق سبزواری تنها از طریق منبع معتبر در دسترس است.

هم‌اکنون فایل فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر اندیشه سیاسی محقق سبزواری را دریافت کرده و ارائه‌ای حرفه‌ای و متمایز تجربه نمایید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر اندیشه سیاسی محقق سبزواری :

در میان قرون اسلامی قرن یازدهم هجری درخشندگی خاصی دارد. عالمان بزرگی چون میرداماد, شیخ بهایی, میرفندرسکی, صدرالمتالهین, محمدتقی مجلسی, فیض کاشانی, محقق سبزواری, محمدباقر مجلسی, محقق خوانساری و سیاست مدارانی چون شاه عباس اول, خلیفه سلطان, شیخ علی خان زنگنه, و… در این قرن می زیسته اند. آثار علمی و خدمات ارزش مندی که در این دوره به عالکم اسلام عرضه شد بر هیچ دانشور منصفی پوشیده نیست. بسیاری از عالمان این قرن, در جوامع اسلامی و به ویژه شیعه شناخته شده اند و همواره از ثمرات علمی آنان بهره برده شده است, اما برخی از آنان, چنان که باید, به مردم و حتی به جوامع علمی, معرفی نشده اند. محقق سبزواری از دانش مندانی است که در چنین دوره ایمی زیسته و آثار گران قدری از خود به یادگار گذاشته است, اما متاسفانه تاکنون ناشناخته مانده و غیر از دو اثر فقهی وی که مورد استفادهء علمای بزرگ بوده است, بیش از بیست اثر دیگر وی هم چنان به صورت خطی باقی مانده است.

تولد, تحصیلات و منزلت علمی

محمدباقر سبزواری, معروف به محقق سبزواری, در سال ۱۰۱۷ه.ق. به دنیا آمد.۱ وی فرزند محمدمومن خراسانی است که پس از وفات پدرش به اصفهان آمد و در آن جا سکناگزید۲ و در اندک زمانی سرآمد علمای عصر خود شد.
به گونه ایکه پس از چندی به درخواست شاه عباس دوم سمت امامت جمعه و جماعت و منصب شیخ الاسلامی را پذیرفت.۳ محقق سبزواری نزد شاه عباس دوم و وزیر عالم او خلیفه سلطان بسیار عزیز و محترم بود. خلیفه سلطان او را بسیار دوست می داشت و وی را بر نزدیکان خویش مقدم می داشت به گونه ایکه تدریس در مدرسهء ملاعبدالله شوشتری از طرف وی به محقق سبزواری واگذارشد.۴ محقق سبزواری در دوران تحصیل, از اساتید مشهوری استفاده کرده است. برخی از اساتید وی در علوم نقلی و ضبط حدیث و علوم عقلی و فلسفی, سرآمد دوران خود بوده اند. از اساتید وی در علوم نقلی می توان به اشخاص زیر اشاره کرد:
۱. علامه محمدتقی مجلسی, معروف به مجلسی اول.(۱۰۷۰۱۰۰۳ه.ق.)۵ دارایآثاری چون: حدیقه المتقین, اجوبهء مسائل فقهی, مناسک حج و رضاعیه.۶
۲. ملاحسن علی شوشتری.(متوفای ۱۰۷۵ه.ق.)۷ وی رساله ایدر حرمت نمازجمعه در زمان غیبت, و اثر دیگری به نام التبیان دارد.۸
۳. حیدرعلی اصفهانی.۹
۴. سیدحسین بن حیدر عاملی.۱۰
محقق سبزواری از عالمانی چون: محمدتقی مجلسی, نورالدین علی بن حسین بن ابی الحسن عاملی (۱۰۶۸ه.ق.) برادر صاحب مدارک و معالم, میرشرف الدین علی بن حجت شولستانی ( زنده در ۱۰۶۲ه.ق.) و حسین بن حیدربن حیدر قمر کرکی, روایت می کرده است. همهء این ها از طبقهء شاگردان شیخ بهایی (۱۰۳۰ ۹۵۲ه.ق.) بوده اند.۱۱ از اساتید وی در علوم عقلی می توان به اشخاص زیر اشاره کرد:
۱. میرابوالقاسم فندرسکی, حکیم نامدار قرن یازدهم هجری. (۱۰۵۰ ۹۷۰ه.ق.)۱۲
۲. قاضی معز.۱۳
در برخی متون قدیم و جدید, محقق سبزواری شاگرد شیخ بهائی معرفی گردیده و گفته شده که از وی اجازه روایت داشته است.۱۴ این مطلب, با توجه به شواهد و قراین موجود, درست به نظر نمی رسد, زیرا محقق سبزواری در سال وفات شیخ بهائی (۱۰۳۰ه.ق.) سیزده ساله بوده است. نیز به طور دقیق بر ما روشن نیست که محقق سبزواری در آن ایام در اصفهان می زیسته است یا خیر. از میان شاگردان محقق سبزواری نام چند تن از آنان, که از درجهء علمی بالایی برخوردار بوده اند, در برخی متون آمده که در این جا به چند تن از آنان اشاره می کنیم:
۱. حسین بن جمال الدین محمد خوانساری,معروف به محقق خوانساری.(۱۰۹۹ ۱۰۱۹ه.ق.)
۱۵ ۲. سید عبدالحسین حسینی خاتونآبادی. (۱۱۰۵ ۱۰۳۹ه.ق.)۱۶ وی به گفته خودش چهل سال اکثر اوقات خود را در کنار محقق سبزواری گذرانده و در برخی سفرها همراه وی بوده است.
۳. محمدبن عبدالفتاح تنکابنی, معروف به سراب. (م ۱۱۲۴ه.ق.)۱۷
۴. محمد شفیع بن فرج گیلانی. (زنده در ۱۰۸۷ه.ق.)۱۸
۵. محمد صالح بیابانکی.
۶. عبدالله اردبیلی.۱۹
شخصیت و موقعیت علمی اخلاقی محقق سبزواری اگرچه بلند است, تاکنون آن گونه که باید و شاید در همهء ابعاد مورد توجه قرار نگرفته است طرفه آن که برایبرخی کسان با شنیدن نام ایشان, مرحوم حاج ملا هادی سبزواری(ره) تداعی می شود و البته برخی نیز وی را با مرحوم آخوند خراسانی, صاحب کفایه الاصول اشتباه می گیرند. محقق سبزواری تاکنون فقط از جنبهء فقهی و به عنوان فقیهی صاحب نظر مورد توجه بوده است به لحاظ این که دو اثر فقهی وی یعنی کفایه الاحکام و ذخیره المعاد فی شرح الارشاد مورد استفاده و استناد علما بوده است.
به عنوان مثال شیخ مرتضی انصاری در جایجای مکاسب از کتاب کفایه الاحکام سبزواری استفاده کرده است. عالمان و دانشوران هریک با تعابیر و اصطلاحات مختلف به مقام و جایگاه علمی محقق سبزواری اشاره کرده اند. صاحب جواهر,محمد حسن بن محمد باقر نجفی, از فیض, سبزواری و صاحب مدارک به اتباع المقدس تعبیر می کند.۲۰
لازم به ذکر است که محقق سبزواری و چند تن دیگر از عالمان هم عصر وی, نظیر فیض کاشانی پیرو مکتب مقدس اردبیلی (متوفای ۹۹۳ه.ق.) بوده اند. ویژگی این مکتب و شخص مقدس اردبیلی, اتکا بر فکر و اجتهاد تحلیلی و تدقیقی, بدون توجه به آرا و انظار پیشینیان بود.۲۱ از این روست که شاگرد وی سید عبدالحسین حسینی خاتونآبادی در معرفی کتاب کفایه الاحکام سبزواری می گوید: کتابی است بسیار نافع, مشتمل بر مسائل نافعهء ضروریه, که در متون کتب مشهوره نیست, و مسائل غیر ضروریهء نادره, که در کتب مشهوره هست, در آن جا نیست.۲۲ البته این خود علاوه بر این که روش وی را در فقه می نمایاند به نکته ای دیگر نیز اشارت دارد و آن توجه محقق سبزواری به مسائل مورد نیاز جامعه و حذف مسائل غیر ضرور و نادرالوقوع از بحث های فقهی است و درک این مطلب که باید به مشکلات و نیازهای روز جامعه توجه و به آن ها پاسخ داده شود. استاد سید جلال الدین آشتیانی در توصیف شخصیت محقق سبزواری می نویسد: سبزواری با آن که از محققان در علوم نقلی محسوب می شود و به واسطهء مسلمیت او در اجتهاد و معروفیت او در مقام زعامت دینی و تدریس فقه و اصول, اوقات او مستغرق بود, و به حق از اکابر فقها و اصولیون در دوران تشیع محسوب می شود, با این وصف, در انواع فنون عقلی به خصوص حکمت الهی, از مدرسان عالی مقام عصر خود به شمار می رود و به تدریس حکمت و فلسفه و تفکر در مسائل حکمی رغبت و اشتیاق زیاد داشته است, و این خود دلیل است بر این که جامعیت در علوم عقلی و نقلی از خواص علمای دوران صفویه است.۲۳ در ادامه میآورد: این دانشمند, بسیار با ذوق و خوش محضر و متخلق به اخلاق و صفات ملکوتی بود. به ادبیات فارسی احاطهء کامل داشته است و به فارسی بسیار زیبا مطلب می نوشته است. در فنون ریاضی ماهر و دارای طبع شعری روان بود.۲۴ محقق سبزواری علاوه بر تسلط بر زبان عربی و تالیف کتاب ها و رساله هایی به این زبان, به فارسی روان و زیبا مطلب می نوشته است. روضه الانوار, اثر گران سنگ وی, به زبان فارسی نوشته شده است که از استحکام قابل تحسین و شایسته ایبرخوردار است. در جامع الروات دربارهء شخصیت محقق سبزواری می خوانیم: العلامه المحقق المدقق, الرضی الزکی, جلیل القدر, عظیم الشان, رفیع المنزله, عالم فاضل, کامل صالح, متبحر فی العلوم العقلیه والنقلیه, وحید عصره, فرید دهره, لاتحصی مناقبه وفضائله, له تالیفات حسنه۱۲۵
محقق سبزواری پس از گذشت یک عمر تلاش و سازندگی روحی و علمی, در سن هفتاد و سه سالگی, در هشتم ربیع الاول سال ۱۰۹۰ه.ق. در اصفهان دیده از جهان فروبست و به دیار باقی شتافت.۲۶ جنازهء وی از اصفهان به مشهد مقدس منتقل و در جوار ثامن الحجج, امام رضا(ع), در مدرسهء میرزاجعفر دفن گردید. از عالمان دیگری که در آن جا مدفون اند می توان به شیخ حر عاملی, ملامیرزای شیروانی و شیخ علی, سبط شهید ثانی اشاره کرد. محقق سبزواری, با توجه به مقام و موقعیت علمی خود, آثار و تالیفات فراوان و با ارزشی از خود به یادگار گذاشته است. علامه شیخآقا بزرگ تهرانی, در الذریعه, به بیش از بیست اثر از تالیفات ایشان اشاره می کند. تنوع آثار وی موضوعاتی چون فقه, اصول, اخلاق, سیاست, فلسفه و ادب را در بر می گیرد.
تالیفات محقق سبزواری به دو زبان فارسی و عربی نگاشته شده اند. از مجموع آن ها, آثار فقهی وی از اقبال بیش تری برخوردار بوده و همواره مورد استفادهء فقیهان و عالمان بوده است. کفایه الاحکام و ذخیره المعاد فی شرح الارشاد مهم ترین آثار فقهی محقق سبزواری هستند.۲۷ مفاتیح النجات عباسی, جامع الزیارات عباسی, خلافیه, رساله عملیه, شرح توحید صدوق, رساله در نماز جمعه, مناسک حج, روضه الانوار عباسی, کفایه الاحکام, ذخیره المعاد فی شرح الارشاد, رساله در تحریم غنا, حاشیه بر شرح اشارات, حاشیه بر الهیات شفا. شرح حدیث برالوالدین, شرح زبده الاصول, رد بر رسالهء شبهه استلزام, رساله در مقدمه واجب, رساله فی تحدید النهار الشرعی, از مهم ترین تالیفات محقق سبزواری به حساب میآیند.

اندیشه سیاسی محقق سبزواری

محقق سبزواری معاصر چهار تن از شاهان سلسله صفویه بوده است:
۱. شاه عباس اول (۱۰۳۸ ۹۹۶ه.ق.)
۲. شاه صفی اول (۱۰۵۲ ۱۰۳۸ه.ق.)
۳. شاه عباس دوم (۱۰۷۷ ۱۰۵۲ه.ق.)
۴. شاه سلیمان اول , شاه صفی دوم (۱۱۰۵ ۱۰۷۷ه.ق.)
اما عمده فعالیت های سیاسی سبزواری دردوره سلطنت عباس دوم وصفی دوم شکل گرفته است.
همان گونه که پیش از این گفته شد, در دورهء عباس دوم منصب شیخ الاسلامی و امامت جمعه را پذیرفت. هم چنان که در برخی از سفرهای شاه نیز وی را همراهی می کرد. در دورهء سلیمان اول, به هنگامی که شاه برایبار دوم تاج گذاری کرد و نامش را به صفی دوم تغییر داد, به گمان این که بنا بر ادعای منجمان از درد و رنج و بیماری آسوده خواهد گشت, این محقق سبزواری بود که در مراسم تاج گذاری شرکت داشت و پس از آن به مسجد رفت و تاج گذاری شاه را به اطلاع عموم رساند.۲۸ مهم ترین اقدام محقق سبزواری در دورهء شاه عباس دوم تالیف کتاب های متعدد, در جهت اصلاح اخلاق و رفتار شخصی شاه و بهبود مملکت داری اوست. یکی از مهم ترین این کتاب ها, روضه الانوار عباسی است, که اگر نگوییم مهم ترین سیاست نامهء شیعی است دست کم می توان گفت مهم ترین سیاست نامهء دورهء صفویه است. زندگی سیاسی محقق سبزواری را در رسالهء جداگانه ای, که در تحلیل اندیشه سیاسی وی در دست نگارش است, به تفصیل خواهیمآورد, در این جا تلاش خواهیم کرد به اجمال نگاهی به روضه الانوار عباسی بیفکنیم. تالیف کتاب به درخواست شاه عباس دوم بوده است و به همین جهت این کتاب موسوم شد به روضه الانوار عباسی. اگرچه محقق اظهار می دارد که خود او از سال ها پیش به دنبال دست آویزی برای ترتیب و تالیف چنین کتابی بوده است: گاهی به خاطر می رسید که کتابی تالیف نماید مشتمل بر آن چه پادشاهان را در کار باشد به حسب نجات و رستگاری اخروی و آن چه ایشان را نافع باشد به حسب تدبیر و مصلحت ملکی لیکن بی اشارهء اعلی اقدام به این امر نمی نمود تا آن که قاید توفیق مساعدت نموده, مبشر عینی بشارت قدسی رسانید و از جانب اعلی اشاره اشرف به امر مذکور عز صدور یافت. تاریخ تالیف مطابق آن چه در پایان کتاب آمده, سال ۱۰۷۳ه.ق. است.
یعنی چهار سال پیش از مرگ عباس دوم و پس از بیست سال از سلطنت وی. از محتوای مطالب کتاب به نظر می رسد که وی انحطاط دولت صفویه را, پیش از آن که اتفاق افتد, مشاهده می کرده است. به این عبارت توجه کنید: و در این کتاب آمده است تفصیل بعضی از اسباب زوال و اختلال ملک, تا مباشر امور سلطنت, اسباب بقا و ثبات دولت را ملتزم باشد و از دواعی زوال احتراز لازم داند. و بلافاصله در صفحه های آغازین کتاب, فصلی با عنوان عوامل زوال دولت گشوده و پانزده عامل را در این جهت برشمرده است: ظلم پادشاه, ظلم عمال و امرایپادشاه, بسیاری اشتغال پادشاه به شرب و لهو و لذات و غفلت از امور ملک, تفویض امور به امرا و وزرا, تندخویی و درشت گویی پادشاه, خرج ها و بخشش های بی جا, خرابی مملکت و بی سرانجامی و تفرق رعیت, کمی لشکر که از مقدار حاجت کم تر باشد, خصومت و عداوت و منازعه میان امرا و خواص پادشاه, تفویض کارها به جماعتی که اهل آن کار نباشند و غرور و خودبینی. وی, از نظر شیوهء نگارش, تلاش می کند تا از عبارت های بی تکلف استفاده نماید بر وجهی که مضامین آن به اسهل وجه, مفهوم جمهور خواص و عوام تواندشد. و نیز از طرح مطالب بی فایده یا آن چه در نقل آن ها پرفایده نیست به شدت احتراز می کند.
چنان که در تمامی ابواب سعی بلیغ دارد تا شاه را به رفتار درست رهنمون سازد و اگر جایی مطلب به گونه ایباشد که ممکن است واکنش ناصوابی بر آن مترتب شود از زبان تمثیل و حکایت استفاده می کند. چنان که به دیگران نیز اکیدا سفارش می کند که حقایق را به گوش پادشاه برسانند.
حقیقت هر چیز به قدر امکان, کسی را که میسرباشد, به عرض پادشاه باید رسانید, هرچند مضمون آن تلخ و ناگوار باشد.واگر بعضی را صریح نتوان گفت در لباس تمثیل و حکایت و اشاره اظهار بایدنمود.
و مهم تر از همه این که به کاربرد فرازمانی کتاب توجه دارد و اظهار امیدواری می کند که: سال های دراز طبقات ملوک و سلاطین و غیرهم را از آن کتاب روضه الانوار انتفاع عظیم حاصل شود. با توضیحاتی که آمد اکنون به مبانی تفکر سیاسی محقق سبزواری اشاره می کنیم.

الف. معرفت شناسی

قرآن, احادیث نبوی و ائمه معصومین(ع), سخنان حکما و فلاسفه, تاریخ و مشاهدات شخصی از منابع و مآخذ عمدهء سبزواری در این کتاب هستند. او خود نوشته است که: و اهتمام دارد که در هر باب به قدر میسور استشهاد به آیات بینات قرآنیه و احادیث شریفهء نبویه, امیرالمومنین علی بن ابی طالب علیهم افضل السلام والتحیه و آرای حکمای سابقین و سخنان ملوک ماضین مذکور باشد و در هر باب حکایات مناسب مقام, بی تطویل کلام, ایرادشود. و یا در جای دیگری می نویسد: چه عقل و نقل و تجربه شاهدند بر آن که از میان منابع سیاسی به آثار خواجه نظام الملک طوسی و خواجه نصیرالدین طوسی عنایت خاصی دارد.

ب. هستی شناسی

به اعتقاد محقق سبزواری خداوند, که خالق انسان است, دو جهان آفریده است:
۱. جهان ممات, که جهانی است که اکنون در آن زندگی می کنیم
۲. جهان حیات, که جهان آخرت است.
دنیا پلی است برایرفتن به سوی آخرت. غرض از آمدن آدمی به این جهان آن است که تحصیل زاد آخرت نماید و توشهء آن جهان را از این جهان بردارد.
بنابراین در این دنیا نباید بیش از مقدار حلال تحصیل لذات نمود.
چنان که هیچ سیئه ایرا در اکتساب حسنه نمی توان سرمایه ساخت. خداوند, بر اساس عدل و حکمت خویش, پیامبران را فرستاده است تا باعث انتظام مصالح جمهور و ارتباط مفاصل امور شوند و با ابلاغ قانون الهی آن ها رادررسیدن به جهان آخرت هادی باشند.

ج. انسان شناسی

ازنظر محقق سبزواری, اگر انسان ها به نواهی شرع و زواجر عقل منزجر نشوند, فساد عظیم در جامعه پدید خواهدآمد:
و بباید دانست که نفوس و طبایع نوع انسان در اول خلقت و بدایت فطرت به سبب تنوع خصوصیات و اختلاف استعدادات, مختلف افتاده. و همکم و دواعی همگی مصروف بریک وجه نیست و مقاصد واغراض ایشان مختلف است و تباین دراقوال وافعال و اخلاق و اغراض همه ظاهر است. و صفات ذمیمه واخلاق ردیه چون جور و ظلم و بغض و عدوان و حقدوحسدوبخل درجبلت ایشان هست.واگر به نواهی شرع و زواجرعقل منزجرنشوند, آن صفات قوت گیرد و به فساد عظیم منتهی شود.
و بسیاری از ایشان را امر و نهی شرعی و تنبیه و سرزنش عقلی کافی نباشد, بلکه ایشان را در قبول صلاح و حصول اصلاح, حاجت به تادیبات و سیاسات ملکی و ملکی بوده باشد. پس حکمت ذات متعالی