فایل پاورپوینت کامل فی ظلالِ الحقِّ

فایل پاورپوینت کامل فی ظلالِ الحقِّ؛ انتخابی هوشمند برای ارائه‌های حرفه‌ای

با پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل فی ظلالِ الحقِّ، محتوای خود را در قالب 120 اسلاید استاندارد و جذاب ارائه دهید و در نگاه اول تاثیرگذار باشید.

چرا باید از پاورپوینت استفاده کنید؟

1. چیدمان دقیق و کاربرپسند: فایل پاورپوینت کامل فی ظلالِ الحقِّ با طراحی ساختاریافته و اصولی، مخاطب را به‌خوبی درگیر محتوا می‌کند.
2. صرفه‌جویی در زمان: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل فی ظلالِ الحقِّ آماده‌ی استفاده هستند؛ بدون نیاز به هیچ‌گونه ویرایش.
3. نمایش با وضوح بالا: کیفیت طراحی در فایل پاورپوینت کامل فی ظلالِ الحقِّ به‌گونه‌ای است که در هر صفحه‌نمایشی عالی به‌نظر می‌رسد.

هشدار: استفاده از نسخه‌های ناقص فایل پاورپوینت کامل فی ظلالِ الحقِّ ممکن است باعث بروز اختلال در نمایش یا افت کیفیت شود. تنها نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل فی ظلالِ الحقِّ، کیفیت تضمین‌شده دارد.

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل فی ظلالِ الحقِّ :

مقدمه :

الحمد للّه ربّ العالمین والصلاه والسلام علی محمد وآله الطاهرین…

اما بعد:

فیری الاستاذ العقاد فی کتابه عبقریّات الاسلام فصل عبقریه الامام علی علیه السلام انَّ من أبرز سمات الإمام علیه السلام هی الشجاعه المعروفه عنه فی سوح القتال، بل لازالت تمضی فی جمیع نواحی حیاته علیه السلام سواءاً کانت سیاسیهً، او اجتماعیهً او ثقافیه أو علمیه أو…

واذا بالشجاعه تعکس ألوانهاالزاهیه علیها، وتصطبغ بها، ویری من جهه اخری بلوغ الامام علیه السلام بجهده وسعیه وذکائه الی الخلود قبل الدخول فی الجنان العالیه، وتوصل الی ذلک عن طریقیّ العاطفه والعقل، فاکتسب بهما أهواء الناس جمیعاً من مناصرین وأعداء، رجال ونساء، مسلمین وغیر مسلمین، بشراً کانوا أو ملائکه، فهو الذی طوی الأزمنه والأمکنه ببصیره ثاقبه، وثقه بالنفس المطمئنه، فانظر الی ردّ فعل معاویه لمّا سمع ضراراً یصف له علیاً علیه السلام : (واللّه ِ کان بعید المدی شدید القوی یقول فصلاً ویحکم عدلاً، یتفجر العلم من جوانبه وتنطق الحکمه من نواحیه، یستوحش من الدنیا وزهرتها، ویستأنس باللیل ووحشته، وکان واللّه غزیر العبره، طویل الفکره یُقلب کفه، ویخاطب نفسه، یعجبه من اللباس ما قصر، ومن الطعام ما خشن، وکان فینا کأحدنا یُجیبنا اذا سألناه وینبّئنا اذا استنبأناه، ونحن مع تقربه إیّانا وقربه منّا لا نکادُ نکلّمه لهیبته، ولا نبتدئه لعظمته، ویُعظم أهل الدین، ویحبُّ المساکین لا یطمع القوی فی باطله، ولا ییأس الضعیف مِنَّ عَدْلَهُ)^(۱)، ویستمر ضرار قائلاً: فو اللّه وجدته ذات لیله قابضاً علی لحیته یتململ تململ السلیم ویبکی بکاء الواله الحزین، یقول یا دنیا غرّی غیری… فلما انتهی ضرار من هذا الوصف، بکی معاویه بکاءاً شدیداً حتی ابتلت لحیته، وقال مصدّقاً لکلام ضرار: واللّه لقد کان هکذا أبو الحسن.

وبناءاً علی ما تقدم لقد قمنا باختیار نصوص من کلام العقاد الذی امضی حقباً فی دراسه التاریخ الاسلامی وخاصه حیاه الامام امیر المؤمنین علیّ علیه السلام ، فاصطفی خیر الکلام، واتبع أحسنه.

وما توفیقی إلاّ باللّه ، علیه توکلتُ والیه أنیب.

***

إنَّ الذی یطالع عبقریه الامام علی علیه السلام للعقاد، یشعر بأنَّه الی جوار مولاه فی سلمه وحربه، أو فی حلّه وترحاله، أو فی حُکمه وقضائه، أو فی معاملته لأصدقائه وأعدائه، أو بعباره أخری انّه یعیش تحت ظلال علی علیه السلام ، لأنه المثل الأعلی، جامع الفضائل الکبری، من العلم والتقوی، والشجاعه العظمی، و… و… و…. لیس له نظیر، أوحدی زمانه وحتی بعد شهادته، فهو المصدر الفیاض للعلوم والفنون والآداب، فیه تبلورت الانسانیه فهو ملتقی الدین والدنیا، کما یشیر العقاد قائلاً:

ملتقی السیر: «فی کل ناحیه من نواحی النفوس الانسانیه مُلتقی بسیره علی بن أبی طالب رضوان اللّه علیه»^(۲).

ملتقی العواطف: «یجری تاریخه (علی علیه السلام ) وتاریخ ابنائه فی سلسله طویله من مصارع الجهاد ویتراءون… شیوخاً جللهم وقار الشیب ثم جللهم السَّیف الذی لا یرحم، أو فتیاناً عُوجلوا وهم فی نضره العُمر یحال بینهم وبین متاع الحیاه، بل یحال بینهم أحیاناً وبین الزاد والماء، وهم علی حیاض الموت…»^(۳).

ملتقی الخیال: «فهو الشجاع الذی نزعت به الشاعریه الانسانیه منزع الحقیقیه، ومنزل التخیل، واشترک فی تعظیمه شهود العیان وعشاق الاعاجیب»^(۴).

ملتقی الفکر : «.. لأنه علیه السلام صاحب آراء فی التصوف والشریعه والاخلاق و… ولأنه احجی الخلفاء الراشدین أن یُعدَّ من اصحاب المذاهب الحکیمه»^(۵).

ملتقی الادب: «لانه رضوان اللّه علیه کان ادبیاً بلیغاً له نهج فی الادب والبلاغه^(۶) یقتدی به المقتدون، وقسط من الذوق مطبوع یحمده المتذوقون»^(۷)، ثم ینتهی من کلامه الی نتائج ثلاثه:

النتیجه الاولی: «ان هاهنا للمجال الرغیب والملتقی القریب فی سیره هذا الامام الأوحد التی لا تشبهها سیره… وهو رضوان اللّه علیه قال فی ذلک أوجز مقال حین قال: لیُحبّنی أقوامٌ حتی یدخلوا النار فی حبّی، ویُبغضنی أقوام حتی یدخلوا النار فی بغضی»^(۸).

النتیجه الثانیه: «فقد أصبح اسمُ علیّ علیه السلام علماً یلتف به کلّ مغصوب وصیحهً ینادی بها کلّ طالب انصافٍ، وقامت، باسمه الدوله بعد موته لأنه لم تقم له دوله فی حیاته»^(۹).

النتیجه الثالثه: «فمن نازع فی رأی، ففی اسم علیّ شفاءٌ لنوازع نفسه، ومن ثار علی ضیم ففی اسم علیّ حافز لثورته ومرضاه لغضبه»^(۱۰).

موقف رسول اللّه صلی الله علیه و آله وسلم : لقد أحبّه رسول اللّه صلی الله علیه و آله وسلم منذ ولادته ورعاه ایام الطفوله، حیث کبر وترعرع فی أحضان نبیّ الرحمه الذی یقول عنه العقّاد: «فلما أصاب القحط قریشاً وأهاب رسول اللّه صلی الله علیه و آله وسلم بعمّیه حمزه والعباس أن یحملوا ثقل أبی طالب فی تلک الازمه، جاءُوه وسألوه ان یدفع الیهم ولده لیکفوا أمرهم، فقال: دعوا لی عقیلاً وخذوا من شئتم. فأخذ العباس طالباً وأخذ حمزه جعفراً واخذ النبی صلی الله علیه و آله وسلم علیاً کما هو مشهور»^(۱۱).

اسلام الامام علیّ علیه السلام : یقول العقاد فی هذا المجال: «وربما صحّ من أوصاف علیّ فی طفولته انه کان طفلاً مبکر النماء سابقاً لأنداده فی الفهم والقدره، لانه أدرک فی السادسه أو السابعه من عمره شیئاً من الدعوه النبویه التی یدق فهمها والتنبه لها علی من کان فی مثل هذه السنه المبکره»^(۱۲).

وکفاه فخراً انه ولید الکعبه، ولم یسجد لصنم واستشهد فی المحراب، وانظر الی ما یقوله العقاد: «وکاد علیّ أن یولد مسلماً… بل لقد ولد مسلماً علی التحقیق اذا نحن نظرنا الی میلاد العقیده والروح، لانه فتح عینیه علی الاسلام ولم یعرف قط عباده الاصنام. فهو قد تربّی فی البیت الذی خرجت منه الدعوه الاسلامیه وعرف العباده من صلاه النبی صلی الله علیه و آله وسلم … فیحق ما یقال ان علیاً کان المسلم الخالص علی سجیته المثلی وان الدین الجدید لم یعرف قط أصدق اسلاماً منه ولا أعمق نفاذاً فیه»، ویستمر قائلاً: «وأحسن الاسلام علماً وفقهاً کما أحسنه عباده وعملاً، فکانت فتاواه مرجعاً للخلفاء والصحابه فی عهود أبی بکر وعمر وعثمان، وندرت مسأله من مسائل الشریعه لم تکن له رأیٌ فیها یؤخذ به أو تنهض له الحجه بین أفضل الآراء»^(۱۳).

شجاعه الامام علیّ علیه السلام : اشتهر الامام علی علیه السلام باوصاف کثیره، ولکن شهرته بالشجاعه أظهر من الشمس لدی الجمیع، فلن یستطیع أنْ ینکره أحد، لانه منحها حیاه وعزاً، فاذا بالشجاعه تفتخر به، وبهذه المناسبه یقول العقاد: «فربّما رفع الفارس بیده فجلد به الارض غیر جاهد ولا حافل ویمسک بذراع الرجل فکأنه أمسک بنفسه فلا یستطیع ان یتنفس، واشتهر عنه انه لم یصارع أحداً الاّ صرعه، ولم یُبارز احداً الاّ قتله^(۱۴)، وقد یزحزح الحجر الضخم لا یزحزحه الاّ رجال، ویحمل الباب الکبیر^(۱۵) یعیی بقلبه الأشداد، ویصیح الصیحه فتنخلع لها قلوب الشجعان»^(۱۶).

ویشیر العقاد الی مشهد من مشاهد شجاعته علیه السلام حیث یقول: «واجترأ وهو فتی ناشئ علی عمرو بن ودّ فارس الجزیره العربیه الذی کان یقوم بالف فارس عند أصحابه وعند اعدائه، وکانت وقعه الخندق فخرج عمرو فی الحدید یُنادی جیش المسلمین: من یبارز… فصاح علیّ: أنا له یا نبیّ اللّه … وبه اشفاق علیه: انه عمرو، اجلس، ثم عاد عمرو ینادی: ألا رجل یبرز؟…. حتی اذن له فمشی الیه فرحاً بهذا الاذن الممنوح کأنه الاذن بالخلاص… ثم نظر الیه عمرو فاستصغره وأنف ان یناجزه وأقبل یسأله: مَن أنت؟… قال ولم یزد: أنا علیّ. قال: ابن عبد مناف؟ قال: ابن ابی طالب… فغضب عمرو وأهوی الیه بسیف کان کما قال واصفوه کأنه شعله نار،… ثم ضربه علیّ علی حبل عاتقه فسقط ونهض، وسقط ونهض، وثار الغبار فما انجلی الاّ عن عمرو صریعاً وعلیّ یجأر بالتکبیر»^(۱۷).

قناعه الامام علیّ علیه السلام : علی خلاف المشهور بین الحکام والسلاطین یستأثرون بمال اللّه ویلبسون أفخر الملابس ینقل العقاد: «عن هارون بن عنتره عن ابیه قوله: دخلتُ علی علیّ بالخورنق^(۱۸)، وهو فصلُ شتاء وعلیه خلق قطیفه وهو یرعد فیه. فقلتُ: یا أمیر المؤمنین ان اللّه قد جعل لک ولأهلک فی هذا المال نصیباً، وانت تفعل هذا بنفسک؟… فقال واللّه ما أرزؤکم شیئاً، وما هی الا قطیفتی التی أخرجتها من المدینه»^(۱۹).

مروءه الامام علی علیه السلام : انّما اخترنا من کلام العقاد خمس فقرات لتکون خیر شاهد علی معاملته لاعدائه، فکیف بنا ونحن من انصاره وموالیه وشیعته.

«واما مروءته فی هذا الباب فکانت اندر بین ذوی المروءه من شجاعه بین الشجعان».

۱ فأبی علی جنده وهم ناقمون ان یقتلوا مدبراً أو یجهزوا علی جریح او یکشفوا ستراً أو یأخذوا مالاً.

۲ وصلّی فی وقعه الجمل علی القتلی من اصحابه ومن اعدائه علی السواء.

۳ وظفر بعبد اللّه بن الزبیر ومروان بن الحکم وسعید بن العاص وهم ألدّ أعدائه المؤلبین علیه فعفا عنهم ولم یتعقبهم بسوء.

۴ وظفر بعمرو بن العاص وهو أخطر علیه من جیش ذی عدّه فأعرض عنه وترکه ینجو بحیاته حین کشف عن سوأته اتقاءً لضربته…

۵ ودع السیده عائشه اکرم وداع وسار فی رکابها أمیالاً وارسل معها من یخدمها ویحف بها)^(۲۰).

ثقه واعتزاز: (صفه ملازمه للشجاع لا تکاد تنفصل عنه، یحتاج الیها البطل وقت النزال لیرعب به الخصوم، وقد یسمیها بعض الناس زهواً، ولیست هی به ولا هی من معدنه وسمته وان شابهته فی بعض الملامح والالوان…

مَثَلهُ هنا کمثل العروض التی تعمد الیها الجیوش لاعلان بأسها وتخویف الاعداء من الاستخفاف بها والهجوم علیها..

لقد کان فی العاشره او نحوها یوم أحاط القروم القرشیّون بالنبیّ صلی الله علیه و آله وسلم ینذرونه وینکرونه وهو یقلب عینه فی وجوههم ویسأل عن النصیر ولا نصیر…

فما تردد وهم صامتون مستهزأون ان یصیح صیحه الواثق الغضوب: انا نصیرک…

علیٌّ هذا هو الذی نام فی فراش النبی لیله الهجره وقد علم ما تأتمر به مکه کلّها من قتل الراقد علی ذلک الفراش)^(۲۱).

علم الامام علی علیه السلام : (فمن شواهد هذه الثقه بالنفس انه حملها من میدان الشجاعه الی میدان العلم والرأی حین کان یقول: اسألونی قبل ان تفقدونی فوالذی نفسی بیده لا تسألونی فی شیء فیما بینکم وبین الساعه^(۲۲)، ولا عن فئهٍ تهدی مائه وتضل مائه الا أنبأتکم بناعقها وقائدها وسائقها، ومناخ رکابها ومحط رحالها)^(۲۳).

موقفه علیه السلام من طلحه والزبیر: ومن موارد الثقه بنفسه الکریمه (لما عتب علیه خصماه طلحه والزبیر انه ترک مشورتهما، قال: نظرتُ الی کتاب اللّه وما وضع لنا وأمرنا بالحکم به فاتبعته، وما استنَّ النبی صلی الله علیه و آله وسلم فاقتدیته. فلم أحتج فی ذلک الی رأیکما ولا رأی غیرکما، ولا وقع حکم جهلته فأستشیرکما وأخوانی المسلمین، ولو کان ذلک لم أرغب عنکما ولا عن غیرکما)^(۲۴).

زهد الامام علیّ علیه السلام : یقول العقاد: (فلم یعرف أحد من الخلفاء أزهد منه فی لَّذه دنیا او سیب دوله، وکان هو امیر للمؤمنین یأکل الشعیر وتطحنه امرأته بیدیها. وکان یختم علی الجراب الذی فیه دقیق الشعیر فیقول: لا أحبُّ ان یدخل بطنی ما لا اعلم… وقال عمر بن عبدالعزیز وهو من أسره أمیّه التی تبغض علیاً وتخلق له السیئات وتخفی ما توافر له من الحسنات: أزهدُ الناس فی الدنیا علی بن ابی طالب..

وقد أبی ان ینزل القصر الابیض بالکوفه ایثاراً للخصاص التی یسکنها الفقراء. وربما باع سیفه لیشتری بثمنه الکساء والطعام…)^(۲۵).

دهاء الامام علیّ علیه السلام : المعروف فی السیاسه القائمه فی حاضرنا هذا وحتی الماضی انها تستند الی المکر والحیله والخدیعه، والتی بنت الحکومه الأمویه دعائمها علیها، فمن هذه الزاویه یعدّ معاویه داهیه وان علیاً لیس بداهیه، ولنری الی ما یعتقد به العقاد بان «الحقّ الذی لا مراء فیه انه علیه السلام کان علی نصیب من الفطنه النافذه لا ینکره منصف، وانه اشار علی عمر وعثمان أحسن المشوره فی مشکلات الحکم والقضاء، وانه کان اشبه الخلفاء بالباحثین والمنقبین اصحاب الحکمه ومذاهب التفکیر… وهو رضی اللّه عنه… یقول: واللّه ما معاویه بأدهی منّی ولکنه یغدر ویفجر، ولولا کراهیه الغدر لکنت من أدهی الناس»^(۲۶).

آداب الفروسیه: التی تعدّ من سماحه الرجال الشجعان، وهی ملکه لا تطاوع احداً الا بعد الممارسه الشدیده، ولکن الامام علیه السلام ، فطر علیها وتوارثها من الاسره الهاشمیه زعیمه العرب فی الدین الحنیف ولنقرأ فی هذا المجال ما یقوله العقاد: (هی تلک الآداب التی نلخصها فی کلمه واحده وهی النخوه. وقد کانت النخوه طبعاً فی علیّ فطر علیه، وأدباً من آداب الاسره الهاشمیه نشأ فیه، وعاده من عادات الفروسیه العملیه التی یتعودها کل فارس وشجاع متغلب علی الاقران وان لم یطبع علیها وینشأ فی حجرها،… قال بعض الذین شهدوا صفین ان معاویه أحتل أرضاً مستویه فیها الشریعه، ومنع علی علیّ واصحابه شرب الماء فأرسل لمعاویه رسولاً یطلب منه فکّ الحصار، ولکنه أبی فلما بدأ القتال وسیطر جیش علیّ علی المشرعه أرادوا العمل بالمثل فأبی علیّ ان یهتبلها وصاح باصحابه قائلاً: خذوا من الماء حاجتکم وارجعوا علی عسکرکم وخلوا عنهم، فان اللّه عزوجل قد نصرکم علیهم بظلمهم وبغیهم)^(۲۷).

موقفه علیه السلام من ابن العاص: قال اللّه تعالی فی کتابه العزیز: «فمن اعتدی علیکم فاعتدوا علیه بمثل ما اعتدی علیکم» (البقره/ ۱۹۴)، فللمعتدی علیه حق الدفاع عن نفسه بالمثل کما اقررته الآیه الکریمه، فانظر الی ما ینقله العقاد فی هذا الباب: (وطفق ابن العاص ینعته بین أهل الشام بالهز والدعابه، ویأمر بسبه علی المنابر حتی وجب ردّه وادحاض زعمه، فقال رضی الله عنه : عجباً لابن النابغه… یزعم لأهل الشام أنَّ فیّ دعابه انّی امرؤ تلعابه… انّه لیقول فیکذب، ویعد فیخلف، ویسأل فیبخل، ویخون العهد ویقطع الآل، فاذا کان عند الحرب فای زاجر وآمر وهو ما لم تأخذ السیوف مآخذها، فاذا کان ذلک کان اکبر مکیدته ان یمنح القوم سبته… وانه لم یبایع معاویه حتی شرط ان یؤتیه آتیه (الهدیه)، ویرضخ له علی ترک الدین رضیخه)^(۲۸).

عباده الامام علی علیه السلام : یقول العقاد: (کان عابداً یشتهی العباده کأنها ریاضه تریحه، ولیست أمراً مکتوباً علیه. وکان یری فی کهولته وکأنما جبهته ثفته بعیر من ادمان السجود)^(۲۹).

الامام علیّ علیه السلام والنصرانی: الحکایه التالیه تبین لنا عظمه هذا الخلیفه الحق، فالقاضی لا یمیز بینه علیه السلام (کخلیفه) وبین الآخرین، فأقرأ ما یکتبه العقاد فی هذا الباب: (وجد درعه عند رجل نصرانی فأقبل به الی شریح قاضیه، یخاصمه مخاصمه رجل من عامه رعایاه، وقال: انّها درعی ولم ابع ولم أهب، فسأل شریح النصرانی: ما تقول فیما یقول أمیر المؤمنین…؟ قال النصرانی: ما الدرع الاّ درعی وما أمیر المؤمنین عندی بکاذب؟ فالتفت شریح الی علیّ یسأله: یا أمیر المؤمنین هل من بیّنه؟ فضحک علیّ وقال: أصاب شریح. مالی بیّنه! فقضی بالدرع للنصرانی فأخذها ومشی وامیر المؤمنین ینظر الیه… إلا أن النصرانی لم یخط خطوات حتی عاد یقول: أمّا أنا فأشهد ان هذه أحکام الانبیاء… امیر المؤمنین یدیننی الی قاضیه یقضی علیه! أشهد ان لا اله الاّ اللّه وان محمداً رسول اللّه ، والدرع واللّه درعک یا امیر المؤمنین… فقال: امّا اذا أسلمت فهی لک)^(۳۰).

الامام علی علیه السلام تلمیذاً لقرآن: حیث یقول العقاد: (ولنا ان نقول انه کان رضی الله عنه یتتلمذ القرآن الکریم ویستوحیه نصاً فی عرفان اسلامه وتقریر ایمانه.

فکانت نظرته الی الخلق والخالق نظره قرآنیه یبتکر ما شاء ابتکار التلمیذ فی الحکایه عن الاستاذ، فکلامه عن الطاووس والخفاش^(۳۱) والزرع والسحاب، انما هو الدرس القرآنی الذی وعاه من أمر الکتاب بالنظر فی المخلوقات ووصف الکتاب لطوائف منها کالنمل والنحل والطیر والاجنه فی الارحام)^(۳۲).

الخلافه الدینیه: یقول العقاد: (فلم تکن المسأله خلافاً بین علیّ ومعاویه علی شیء واحد، ینحسم فیه النزاع بانتصار هذا او ذاک. ولکنها کانت خلافاً بین نظامین متقابلین متنافسین: احدهما یتمرد ولا یستقر والآخر یقبل الحکومه کما استجدت ویمیل فیها الی البقاء والاستمرار، او هی کانت صراعاً بین الخلافه الدینیه کما تمثلت فی علیّ بن أبی طالب؛ والدوله الدنیویه کما تمثلت فی معاویه بن أبی سفیان…)^(۳۳).

این الثری من الثریا، این الذی تربّی فی أحضان الامامه والتقوی، والذی تربّی فی احضان ابن آکله الاکباد، فالموازنه خاطئه لانهما لیسا بعدل، بل المفارقه أولی.

ویستمر العقاد قائلاً: (فکل علّه للثوره علی خلافه علیّ فهی تعلّل موضوع ینخدع به قائله أو یخدع به غیره، الاّ تلک العله التی طوت فیها جمیع العلل ظاهرها وخافیها وصریحها ومکذوبها. وهی الخلاف بین مبادئ الخلافه الدینیه ومبادئ الدوله الدنیویه، وضروره الفصل بین هاتین الخطتین. وان کان فی ظاهره فصلاً بین رجلین)^(۳۴).

الامام علی علیه السلام والسیاسه: یری العقاد أنَّ علیاً علیه السلام : (اتبع من الیوم الأول فی خلافته أحسن السیاسات التی کان له ان یتبعها، فلا نعرف سیاسه أخری اشار بها ناقدوه أو مؤرخوه، ثم اقاموا الدلیل علی انها خیر من سیاسته فی صدق الرأی وأمان العاقبه او انها کانت کفیله باجتناب المآزق التی ساقته الحوادث الیها)^(۳۵).

ومن سیاسته علیه السلام المشوره، لانه کان صاحب الآراء الصائبه والفنون القتالیه العالیه و… ویقول العقاد فی هذا الجانب: (انه نهی عمر رضی الله عنه ان یخرج لحرب الروم والفرس بنفسه، فقال له: انّک متی تسر الی هذا العدو بنفسک فتلقهم فتُنکب، لا تکن للمسلمین کائنه دون أقصی بلادهم… لیس بعد مرجع یرجعون الیه، فابعث الیهم رجلاً مجرباً… فان أظهر اللّه فذاک ما تحب، وان تکن الأخری کنت ردءاً للناس ومثابه للمسلمین)^(۳۶).

رؤیا ثاقبه: علی الخلیفه ان یکون متوسماً بالذکاء وان ینظر الی ما فی ضمائر الرجال من افکار، ویتفرس المستقبل من وجوه الاعیان و…و…. والاّ لم یحصل الا علی الدمار فلننظر الی ما قاله العقاد: (سأل ابن عباس علیاً: ماتری؟ فأشار بتولیه الزبیر البصره وتولیه طلحه الکوفه. قال علیّ: ویحک… ان العراقین بهما الرجال والاموال. ومتی تملکا رقاب الناس یستمیلان السفیه بالطمع، ویضربان الضعیف بالبلاء. ویقویان علی القوی بالسلطان، ولو کنت مستعملاً احداً لضره او لنفعه لاستعملت معاویه علی الشام، ولولا ما ظهر من حرصهما علی الولایه لکان لی فیهما رأی)^(۳۷).

عاصمه الامام علیّ علیه السلام :

بناءً علی ما قلناه قبل قلیل فلابد للخلیفه من أنْ یتقدمه وعی ثاقب ورؤیا نافذه وبصیره ملهمه و… و… هذه الامور جعلت الکوفه للامام علیّ علیه السلام عاصمه، وهذا ما یشهد به العقاد فی کلامه: (وعلم أنَّ قریشاً لا ینصرونه فنقل العاصمه من المدینه الی الکوفه. لان قریشاً کانوا هاشمیین لا یتفقون علی بیعته وقد ترکه أقربهم الیه^(۳۸) ورحل الی معاویه طمعاً فی رفده، أو کانوا أمویین وهم حزب معاویه وأهل عشیرته وبیته، أو من یتم وهم حزب طلحه، او من عدی وهم یؤثرون عبداللّه بن عمر بن الخطاب، او من قبائل اخری، وهم کما قال: قد هربوا الی الاثره)…. فاذا أقام بینهم فهو مقیم بین اناس لا ینقطع لهم طلب ولا یُضمن لهم ولاء)^(۳۹).

موقف عایشه: قال تعالی: النَّبیُّ أولی بالمؤمنین من أنفسهم وأزواجه امهاتهم (الاحزاب/۶) حیث منحهن اللّه سبحانه صفتین، الاولی: الأمّ الحنون التی تحمل الاحاسیس والعواطف الحاره ازاء ابنائها البرره الکرام، والثانیه: أمّ لاصحاب الایمان والتقوی، ولم یستثن القرآن الکریم أحداً منهنَّ، ثم انّ اللّه سبحانه وتعالی وصف علیاً علیه السلام ب (مؤمناً) فی قوله: «أفمن کان مؤمناً کمن کان فاسقاً لا یستوون» (السجده/۱۸)، وذلک حسبما ذکره الحاکم الحسکانی فی کتابه،^(۴۰) داعماً لکلامه باربعه عشر حدیثاً، والآن لنری موقفها من الامام علیّ علیه السلام هذا الابن البار المؤمن کما یصوره العقاد: (فلما بویع علیّ فی المدینه، لم تکن من انصاره ولا مع الباقین علی الحیده بینه وبین خصومه. ولعلها لم تنس بعد نصیحته للنبیّ صلی الله علیه و آله وسلم فی مسأله الافک التی قیل انه اشار فیها بتطلیقها، فخرجت الی البصره مع المطالبین بثأر عثمان، وکانت هنالک وقعه الجمل التی سمیت بهذا الاسم لاحتدام القتال فیها حول جملها وهودجها، فانتصر علیّ، وقتل الزبیر، ومات طلحه بجرح أصابه فی المعرکه، وحسم القتال بالصلح بین الفریقین فی الحجاز والعراق)^(۴۱).

هذا وینقل العقاد فصلاً آخر فی الموضوع ذاته حیث یقول: (وقد روی عنها أنها قالت لما أخبرت ببیعه علیّ وهی خارجه من مکه (لیت هذه انطبقت علی هذه ان تمَّ الامر لعلیّ) تشیر الی السماء والارض… ثم عادت الی مکه وهی تقول: قُتل واللّه عثمان مظلوماً، واللّه لأطلبنَّ بدمه)… فقیل لها: ولَم؟… واللّه ان اوّل من أثار الثار علیه لأنت… ولقد کنت تقولین: اقتلوا (نعثلاً)^(۴۲) فقد کفر…)^(۴۳).

الامام علی علیه السلام والصلح: من أبرز السمات السیاسیه التی دعا الیها الامام علی علیه السلام الصلح، ولم یکن آیساً من عدوه حتی فی الدقائق الاخیره من القتال، فلم یبدأ بقتال الاّ بعدما تأتیه رسل القوم من السهام والسیوف، وان الصلح هذا مما تدعیه الأمم الحاضره وتقیم المسیرات الحاشده لأرساء مراکب الصلح بین الشعوب، حیث تتنفر من الشر والحروب، فانظروا الی الامام علی علیه السلام کیف تعامل مع الصلح ازاء خصومه کما یذکر العقاد فی کتابه: کتب علی علیه السلام الی معاویه بعد وقعه الجمل… سلام علیک أما بعد، فان بیعتی بالمدینه لزمتک وأنت بالشام، لأنه بایعنی الذین بایعوا أبابکر وعثمان علی ما بویعوا علیه. فلم یکن للشاهد ان یختار، ولا للغائب ان یردّ، وانَّما للشوری للمهاجرین والانصار، فاذا اجتمعوا علی رجل وسموه اماماً کان ذلک للّه رضی، وان خرج عن أمرهم ردوه الی ما خرج عنه، فان أبی قاتلوه علی اتباعه غیر سبیل المؤمنین، وولاه اللّه ما تولی، واصلاه جهنم وساءت مصیراً… فادخل فیما دخل فیه المسلمون، فان أحبّ الامور الیّ قبولک العافیه (الصلح والسلم)… ولعمری لئن نظرت بعقلک دون هواک لتجدننی أبرأ قریش من دم عثمان، واعلم انک من الطلقاء^(۴۴) الذین لا تحلّ لهم الخلافه ولا یدخلون فی