فایل پاورپوینت کامل پژوهشی در فقه شیخ طوسی قدس سره

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل پژوهشی در فقه شیخ طوسی قدس سره!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل پژوهشی در فقه شیخ طوسی قدس سره بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل پژوهشی در فقه شیخ طوسی قدس سره از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل پژوهشی در فقه شیخ طوسی قدس سره شامل 76 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل پژوهشی در فقه شیخ طوسی قدس سره استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل پژوهشی در فقه شیخ طوسی قدس سره با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل پژوهشی در فقه شیخ طوسی قدس سره قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل پژوهشی در فقه شیخ طوسی قدس سره حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل پژوهشی در فقه شیخ طوسی قدس سره به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل پژوهشی در فقه شیخ طوسی قدس سره :

مبانی فقهی شیخ طوسی

می دانیم که توجه به علم اصول و تنقیح و تدوین منابع استنباط و حدود و شرایط بهره برداری از آن، درمکتب بغداد به اوج خود رسید و آن به طور عمده تحت تاثیر دو عامل بود:

۱.اختلاف میان مکتب محدثان و متکلمان بغداد، در چگونگی استناد به اخبار و شرایط قبول آن،

۲. اختلاف میان فقیهان امامیه و عامه درمشروعیت و صحت استناد به برخی ادله فقه، مانندقیاس، استحسان و… و نیز شرایط و محدوده دلالت برخی دیگر، مانند اخبار.

بنابراین شاگردان شیخ مفید کوشیدند اصول فقه شیعه را به صورت مستدل و مستقل پایه گذاری کنند. سید مرتضی ، کتاب ذریعه و شیخ طوسی عده الاصول را نگاشت.

درمورد شیخ طوسی، باید به دو عامل فوق مورد دیگری را اضافه کنیم و آن نقد و تصحیح برخی از مبانی استادش، سید مرتضی درعمل به خبر واحد است.

همه عوامل فوق موجب شد که شیخ علاوه بر تدوین و تنقیح علم اصول و تحکیم مسائل آن، به صورت عملی نیز در استنباط احکام و استدلال برفروع فقهی، نسبت به برخی از ادله عنایتی ویژه مبذول دارد که عبارتند از:

۱. گسترش دامنه استدلال به آیات شریفه،

۲.توجه به اجماع به عنوان یکی از ادله احکام،

۳. توسعه ادله روایی و رشد فقه استظهاری.

فقه شیخ و نوآوری ها و دست آوردهای آن را می توان زاییده سه اصل فوق دانست که او هرسه را با هم در نظر می گرفت و حرکتی تناوبی و رفت و برگشت به هر سه داشت. ما این سه اصل رابه هرمی تشبیه می کنیم که راس آن را آیات قرآن و دو گوشه دیگر را اخبار و اقوال فقها(اعم ازامامیه و عامه) در برمی گیرد، و عامل ناظر بر استناد به هرسه، ضروریات عقلی است.

از ویژگی های بسیار مهم فقه شیخ که آن را نسبت به مکاتب فقهی پیش از وی ممتاز کرده، وتاحدود زیادی نیز می توان آن را متاثر از مکتب شیخ مفید قلمداد کرد آن است که او به هرسه اصل فوق، با هم توجه داشته و معمولا یکی را فرو نمی گذارد تا به دیگری بپردازد. وقتی که اخبار را مورد استناد قرار می دهد، توجه دارد اگر خبری برخلاف صریح آیات قرآن است، آن را از درجه اعتبار ساقط کند و اگر به آیه ای استناد می کند، مقیدها یا مخصص های آن رادراخبار، مورد توجه قرار دهد. و بالاخره درهر دو مورد به اقوال امامیه و عامه توجه کرده وملزم است برخلاف اجماع طایفه امامیه حکمی ندهد. هرچند مخالف همه مذاهب دیگر باشد.

شاهد مدعای فوق، موارد متعددی است که شیخ، (اصل) یا به تعبیر و مصطلح امروزی، دلیل حکمی کلی را بررسی می کند و در این موارد، کتاب، سنت و اجماع و یا یکی از آن سه را به عنوان دلیل ذکر می کند.

درابتدای کتاب الهبات می گوید:

الهبه جائزه، لکتاب اللّه تعالی و سنه نبیه و اجماع الامه،…()هبه جایز است، به دلیل کتاب خدا و سنت پیامبرش و اجماع امت..

سپس به ذکر آیات و روایات و توضیح اجماع، می پردازد.

یا در مورد دلیل جواز قراض و مضاربه می گوید:

وعلی جوازه دلیل الکتاب و اجماع الامه، فالکتاب…()

چنان که ذکر شد، شیخ متوجه احکام اولیه عقلی، یعنی حسن و قبح عقلی و امثال آن نیز هست، ودر کنار سه دلیل فوق از آن نیز نام می برد، نمونه آن عبارت زیر است:

و تحریم الغصب معلوم با لادله العقلیه و بالکتاب و السنه و الاجماع،()

حرام بودن غصب با دلیل های عقلی، وکتاب و سنت و اجماع معلوم می باشد.

درمورد جایگاه دلیل عقلی درفقه شیخ، بعدا به تفصیل سخن خواهیم گفت.

مواردی نیز یافت می شود که اصل درحکمی را فقط سنت می داند و از کتاب سخنی به میان نمی آورد، مثلا درمورد حکم شفعه می گوید: (والاصل فیه السنه.)()رجای دیگر نیز بیان می دارد:(الاصل فی اللقطه السنه.)()ینها مواردی است که اصل حکم درقرآن کریم نیامده و سنت پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و روایات معصومین سلام اللّه علیهم اجمعین دلالت برآن دارند.

با این توضیح کلی به مبانی فقهی شیخ می پردازیم و جزئیات وویژگی های آن را مورد بررسی و توجه قرار می دهیم.

قبلا ذکر این نکته لازم است که ملاک بررسی های ما جنبه های عملی و کاربردی این مبانی است، که همان مباحث فقهی واستدلالی شیخ می باشد، وحتی الامکان از ورود به زمینه های نظری که درمباحث اصولی آمده، صرف نظر می کنیم.

آیات قرآن:

چنان که ذکر شد از ویژگی های بسیار مهم مکتب فقهی شیخ که مکمل فقه سید مرتضی دراین زمینه است به کارگیری مؤثر و گسترش دامنه استدلال به آیات درفروع مختلف فقهی است.این امر از جنبه های مختلف قابل پی گیری و تحقیق می باشد و خود بحثی مستقل و عمیق رامی طلبد که از محدوده این نوشتار خارج است.

دردوره های پس از شیخ، به موجب عوامل مختلفی ، مانند احتیاط درتفسیر و تاویل آیات،درگیر نبودن با فقهای عامه(به ویژه پس از دوره علامه)، رونق گرفتن بحث دردلالت اخبار وبالاخره تاثیر هر چند اندک افکار اخباریون، از حضور عملی و مؤثر فقه القرآن درچارچوب بحث های فقهی کاسته شد و تا دوره معاصر نیز ادامه یافته است. اما دراین زمان دلایل مختلفی اقتضا می کند که این موضوع از سوی محققان و فقه پژوهان مورد بررسی مجدد قرار گرفته وجوانب مختلف فقه قرآن ارزیابی و تنقیح گردد. به نظر می رسد تامل در چگونگی تعامل شیخ الطایفه با آیه های قرآنی مرتبط با فقه از سوی کسی که به گفته خودش، او نخستین فردی است که تفسیری جامع را میان امامیه پایه ریزی می کند()از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد.

آنچه شیخ را برآن داشت تا نگاهی دقیق و سنجیده به آیات فقهی یا مرتبط با فقه داشته باشد،بیش از همه از آن جا نشات می گرفت که مخاطب اصلی وی در فقه استدلالی، فقیهان عامه بودند، که برای مناقشه دیدگاه های آنها و اثبات حکم شرعی براساس مذهب اهل بیت علیهم السلام، بهترین ابزار، آیات قرآنی بود که همه مسلمانان و مذاهب فقهی، آن را مقطوع السند وقابل احتجاج می دانستند.()

از این جاست که درمقام مقایسه مکتب بغداد به خصوص فقه شیخ الطایفه با مکتب اهل حدیث و فقیهان قم و ری، برکم رنگ بودن و محدودیت استناد به آیات الاحکام درفقه اهل حدیث و برعکس، گسترش و توسعه آن در مکتب بغداد، آگاهی یافته و جلوتر که برویم و آثار دخالت مستقیم و دارای اولویت آیات را که در فقه شیخ طوسی مشاهده کنیم، در می یابیم که به واقع یکی از عوامل نشاط و بالندگی فقه وی مرهون همین امراست.

پیش از ذکر نمونه هایی از به کارگیری آیات قرآن در استدلالهای شیخ ، یادآور می شویم که به طور کلی احکام شرعی بردو دسته قابل تقسیم هستند: یک دسته عبارتند از:

احکام کلی هرباب که اعم از قواعد فقهی ومسائل اصلی هستند و دسته دیگر فروع جزئی و مصداقی که حکم آنهابه گونه ای وابسته به آن احکام کلی است.

آیات فقهی نیز به یک اعتبار، به سه دسته تقسیم می شوند:

دسته اول:

آیاتی که دلالت برحکمی مشخص دارند و محدوده موضوع آنها قابل بسط نیست،مانند آیه حرمت علیکم المیته و… () که موضوع آن مردار، خون وا است و درغیر آن مواردکاربردی ندارد. البته در موارد مشکوک که آیا در زمره این موضوعات هست یا خیر، مانندپوست مردار، می توان بدان استناد کرد.()

دسته دوم:

آیاتی که موضوع آنها کلی و قابل تعمیم درموارد مختلف بوده و مرتبط با ابواب متفاوت است، مانند آیه شریفه و تعاونوا علی البر و التقوی() آیه شریفه اوفوا بالعقود() آیه هایی که قواعد فقهی و احکام کلی را در برمی گیرند نیز جزء همین دسته هستند.

دسته سوم:

آیه هایی که به صورت ضمنی مورد استشهاد و استدلال قرار می گیرند، و موضوع آنها به طور مستقیم مربوط به احکام فقهی نمی شود، مانند این آیه:

قال فما خطبکم ایها المرسلون قالوا انا ارسلنا الی قوم مجرمین الا آل لوط انا لمنجوهم اجمعین الا امراته قدرنا انها لمن الغابرین

()

سپس گفت: ای فرشتگان! کارتان چیست؟ گفتند: ما به سوی گروه مجرمان فرستاده شده ایم، مگر خانواده لوط، که ما قطعا همه آنها را نجات می دهیم جز زنش که مقدر کردیم او از بازماندگان درعذاب باشد.()

شیخ این آیه را دلیل براین مطلب ذکر می کند که اگر دراقرار دو استثنای پیاپی ذکر شود و دومی براولی عطف نشوداستثنای دوم از استثنای اول است نه مستثنا منه.()

نمونه دیگر آیه های: ان عبادی لیس لک علیهم سلطان الا من اتبعک من الغاوین() و قال فبعزتک لاغوینهم اجمعین الا عبادک منهم المخلصین() است که شیخ برای صحت استثنا از جمله های منفی و ایجابی، بداناستشهاد می کند.()

روشن است که این دسته از آیات، به صورت غیر مستقیم دراستنباط حکم شرعی دخالت دارند و آیات فقهی به معنای مصطلح محسوب نمی گردند

حال به تفصیل، تا آن جا که این نوشتار ایجاب کند، پیرامون دو دسته نخست آیات فقهی، که مستند هریک از دو دسته احکام کلی و مصداقی هستند، سخن رانده و نمونه هایی را به تناسب هریک از ابواب فقه مطرح می کنیم مناسب است از قواعد و کلیات شروع کنیم:

الف) آیه وما جعل علیکم فی الدین من حرج()

برخی از احکامی که شیخ، این آیه را مستندآنها قرارداده عبارتند از:

۱. جواز مسح برکفش یا جوراب درحالت ضرورت و ترس برنفس.()

۲. درمورد زنی که در فرج خود جراحتی دارد که بهبود نیافته و خون قطع نمی شود، حکم به جواز نماز با همان حالت می کند و وضوی او باطل نمی شود و درحکم مستحاضه نیست. می گوید:

دلیلنا: اجماع الفرقه و اجماعهاحجه و ایضا قوله تعالی: (وماجعل علیکم فی الدین من حرج) یعنی: من ضیق، وفی ایجاب ذلک غایه الضیق. و حمله علی الاستحاضه قیاس لانقوله.()

دلیل ما، اجماع فرقه امامیه است و اجماع ایشان حجت می باشد، همچنین آیه (وما جعل علیکم فی الدین من حرج) است که یعنی «خداوند دردین»تنگنایی قرار نداده است و درواجب کردن این امر نهایت تنگی و مشقت است.

۳. هنگام ضرورت، می توان نماز واجب را برپشت مرکب به جا آورد.()

۴.کسی که ازسجده ناتوان است، اگرچیزی که می توان برآن سجده کرد برایش بلند شود و بر آن سجده کند،جایز است.()

۵. اگر بر زمین بول کنند، این گونه تطهیر می شود که آن قدر آب برآن بریزندکه بیش از بول بوده و بر آن غالب باشد و مزه و رنگ و بوی آن را از میان ببرد. دراین صورت،هم آن محل پاک می شود و هم آب وارد برآن، و نیازی به کندن آن مکان و برداشتن خاک آن نیست.()

۶.جوازتیمم برای کسی که بیماری هولناکی دارد، مانند مجروح، با وجودآب،() همچنین برای کسی که ترس بیشتر شدن بیماری را دارد، اگر چه بر تلف شدن خود بیمی نداشته باشد.()

۷.اگرکسی بدون وضو طواف کند، درصورت عدم توانایی بربازگشت دوباره به حج و اعاده طواف، می تواند برای طواف خود نایب بگیرد.()

۸.چوپانان وکسانی که وظیفه آب رسانی(سقایت) را برعهده دارند، می توانند درمنی نمانند و به مکه بروند.()

۹.اگر استخوانی را با استخوان حیوانی نجس العین، مانند سگ و خوک پیوند بزنند، مساله سه صورت دارد. شیخ می نویسد:

احدها: انه یمکنه قلعه من غیر مشقه، فانه یجب قلعه بلاخلاف.

الثانیه: یمکنه قلعه بمشقه، بان یکون قد نبت علیه اللحم و لایخاف علی النفس من قلعه، فانه لایجب قلعه، لقوله تعالی:(و ما جعل علیکم فی الدین من حرج).

الثالثه: ان یخاف علی النفس من قلعه، فلایجب ایضا قلعه، للایه ا،()اول کندن آن «استخوان نجس العین» بدون هیچ گونه سختی و مشقتی ممکن باشد، که در این صورت درآوردن آن واجب است.

دوم: به خاطر روییدن گوشت برآن، درآوردنش همراه با سختی و مشقت باشد. و درعین حال برجان خود نیز بیمی نداشته باشد. که دراین صورت کندنش واجب نیست. به خاطر آیه و ماجعل علیکم فی الدین من حرج.

سوم: برجان خود بیم داشته باشد. دراین صورت نیز، به موجب همان آیه در آوردنش واجب نیست.

ب) آیه اوفوا بالعقود()

۱. درهدنه که میان امام و گروهی از مشرکان، پیمان صلح موقت بسته می شود امام باید به موجب این پیمان ، تازمان مقرر به آن پای بند باشد، زیرا